장음표시 사용
161쪽
Item,& Quinto nostris praeterea Commissariis manda
tur, ut in reformandis quoque prouinciarum Osticialibus, qui non sunt Prouinciales,nullatenus cessent,ac desistam, ii lium. ceat, sui factum in alijs praesertim in Generali Reformasio ne in varias excusationes, & praesertim praetendant, per discet sum, ac emigrationem ossicialium, . proum cias maximum damnum passuras, & ideo, nullo modo esse demittendos. Quas friuolas exculationes nostri Commissarii rei l- cient considerando prouincias inter talem terminum sussiciens alteros sibi aeque tam aptos prouidendi spatium habui se, quatenus iam etiam non careant viris Catholica: Religioni adscriptis, qui talium Ossiti alium locos, ac numera administrare sibi confidant. quod si vero contra nostra
spem accideret, ut defectus notaretur, poterint constitutum terminum prolongare; hac tamen conditione, ut Prouinciales Carinthiae, alias sibi aptas personas circumspiciant,ne hoc neglecto alios prouidere nostra Maiestas cogatur.
Sexto. Nostra seria voluntas est, ut nostri Commissarii sedulam scholarum curam habeant, in quibus si praecepto res, vel haereticos,vel ambiguos in Fide hinc inde fluctuantes reperiant, subito illis demissis,Magistratu, vel alios,quibus intererit pro remedio admoneant doctos'. pro scholis homines inquirant. Cum vero aliquibus in locis ludi magistri modice,aut nihil studuerint,ac ad profitendum in scholis parum qualitatis habeant,nostri Commissarii procurabutut in omnibus urbibus,ac pagis qualitates praeceptorum UM . scriptis declarentur ubi si aptos,aut idoneos iudicauerint,cosirmare, sin minus abdicare licebit aliis dein rone scholaruapud Magistratu factis statutis omnes obedire sint obstricti.
Quo ad Praeceptores Liscipiendos attiner,volumus,ac iubemus, ut exceptis illis qui in nostra ciuitate Labacessi suscepit,examini Patru Societatis lesu submittendos se sciui se pereo in loco Archi sacerdoti, aut Parocho ibi de deget, si itatur, qui tamen nullum ab q. prcescitu, ac consentia ordinarii lascipere potustatem habeant.Quare insuper ordinamus, ut Praeceptores omnium locorum, tam Germanicam, qua
162쪽
latinam linguam profitentes, certo die in hebdomada paruum Cat chismum doceant, suosq. illorum fidei commissos in eodem quam diligentissime instruant, ita ut iuuentus, a primis statim annis in Catholica, & Apostolica Fide ima buta excrescat, quamuis quidem Parochis in Ecclesia Catς-chismum docere mandatum sciamus, tamen illud vel paruobseruatur,vel ruri degentes festis , ac Dominicis diebus ad id audiendum parum conueniunt. Septimo. Mandamus, ut nostri Commissarii in omnibus tui. - urbibus , ac pagis attendant,ut pupillis Catholici tuatores constituantur, atque in Sancta Catholica Fide educatufi,eliis mam curam, omnemq. necessitatem praebeant, hoc insuper addito , ut omnes tutores ubi,ipsorum pupilli reperiantur, quid agant, qua vita vivant, superioribus denum
Et cum octauo perceperimus, Mulieres artificum in o ιὸ is' pidi ,& pagis occulta conuenticula agere, societates intro, suis demum lociabus, ex una post illa aliquot annorum, retro parieti m forte latitata praelegere, vel alijs instructionisbus inuicem occurrere,absque timore attetare nostris Commissa js serio mandamus, ut sectarias litas Mulieres de si- , milibus desillare ad moneant, de si hoe in negotio pertinaci- . ter se gerere,ialiaqlactitare nihilominus notauerint, quam primum prouincia expelli iubebunt, quoad illas,quae matrimonio sunt iunctis, illarum maritis indicari poterunt cadissicillime separandae sintst & pollea sub ineuitabili certa poena tales professiones mulierit m interdicant,& in spetio postillas legere , inu icem disputare angue peius prohi
Nono nostri Commissarii diligentiam adhibeant, ut in comestis car' quadragesima, & alijs a Sancta Ecclesia institutis ieiunijs,
omnes,& singuli venditione, comestione carnium ab tineant, praelertim hac in re exercitatos abusus interdicant,ac inobedientias cum omni seueritate castigent, in hospiti js particulariter attendant,& inspiciant,ut in eisdem, prohibitis ieiunorum,& abit mei uiarum diebus', nemo, siue nobilis, siue ignobilis, externus,siue incula,cuiuscunq. tandem Reh-
163쪽
Religionis carnibus vescatur, exceptis illis , a seis superioribus qui praeitare possent, licentiam habentibus. iuxta Dominicos, ac festos dies pluiquam hactenus factu obseruare,Sacrum,Conciones, Vesperas deuote interesse, sto uis.' aliisque Sanctae Romanae Cetholicae , & Apostolicae Ecclesiae legibus iidelissime obbedire. In Ecclesia SenatoreS, ad aliorum bonum exemplum mature , in consuetis suis locisse praesentent. harum rerum diligentem curam Parochi, vel
Caeterum cum insuper accipiamus, tam in Principatu
Carinthiae,quam alibi perniciosum hunc abusum increbuis 'I I. se, quod in urbibus,& pagis, qui magnis gaudent priuile. η UN gijs, nundinas semper fere prohibitis Ditis diebus, ac Dominicis instituant,durante adhuc ossicio diuino exponant, vendantq. istis,& similibus, non minima pars plebis in ho- spiti js,comedendo,bibendO ,citharedis , lusoribus, alijsque indecentibus rebus tempus inutiliter terat, ideo nostri Com- nussari j sub seuerissima poena prohibeant,ut festis, ac Dominicis diebus,celebrandaram nundinarum res aute fine diuini officii non solum, non exponantur, aut vendantur, sed etiam omnia alia exercitia ,&actiones, diuino ossicio saduersantes, impedietes sub hoc tempore prorsus inhibeantur, interdicantur, utpote nos per generales patentas in omnibus nostris haereditariis prouincijs promulgari curabimus. Et cum decimo, notorium sub istis hactenus exercitatis inobedientiis, multos prohibitos seetarumq scatentes libros latere, damus nostris Commissarijs potestatem, ac simul volu naus ut sub expressa graui poena quae iudicio,ac diseretioni nostrorum Com missariorum relinquimus in huius farinae libros deposcant, quos si torsitan aliquis promere benevole denegaret, potestate suae commissionis,ac nos ri iniuncti, ac traditi mandati, abreptos; publice igne consumari faciant, Quia vero libri hiilorici a lectam js scriptoribus compositi,
permultas tepenum cro excogitatas narrationes contra no- .
stram Catholicam, N Apollolicam Religionem, illiusq. addictos Theologos,ac superiores in lucem depromunt, ac eade
164쪽
de causa legendos suprema Ecclesiastica aut horitas interdiu cit. nostri Commissarij itales libros in Concilio Tridentino,
eiusdem Cathalogo annotatos,proh tos sectarios, vel alios pelli mos contra bonos mores, nullo modo permittant, sed contra illos, qui vel ipsi babentes,vel al, aliis haberi scientes non patefaciunt,seuerius tamen contra illos, qui firmi es ii futurum in prouincias portare, vendere,vel aliter negotiari cum illis contumaci modo conarentur seuerissimis poenis omnino procedant. Caeterum in combuitione librorum, animaduertent,ne ante transmissum ad Clangesuriente Patrum Societatis Iesu Collegium illorum cathalogum comburantur.
Undecimo, nostris Commissarijs iniunctum volumus, ut in tribus artificum suam habeant singularem attentio-
artificia tribus nem,ac curent, ut illae a nobis confirmatae ordinationes, in
obseruandis diuinis ossicijs, extruendis Ecclesiae picturis, ac vexillis,iterum instituantur, ut in sesto venerabilissimi Sacramenti,ad maiorem Dei omnipotentis gloriam, illis ipsis ad siliciorem rerum successum, omnis tribus cum suo vexillo compareat,& se praesentet. Duodecimo. Quamuis bonum, & forsitan necessariunia .M.ta. ilia ob potzntia hqrcticorum esset, ut nostri Comissari j in om-
si uram. nia Ecclesiarum aedificia suam haberent quoque singulare
curam,quo modo, hinc,& inde constituta an renouation
melle rationeue indigerent, quales ornatus, vel Ecclesiastica suppellex reperiretur,& si in uno,aut alio defectym notaret, percontaremur, cuius intersit, vel quis reficere deberet, percontatis dein admonendo iniungere, ut omnibus necessarijs prouisis,ac coeptis refect onem, meliorationemque absque ulteriori dilatatione in opus dirigerent, curarent insuper,quomodo in uno, vel alio loco cum Ecclesiarum urbario ,earumque redditibus,ac decimis se res baberent, anta videlicet secundum necessitatem torent prouisa, sin minus quo modo,vel ubi succurrendum, atque auxiliandum extaret quia vero ad ista particularia omnibus in locis attendere nostris delcgatis Commissariis, tam publicis, quam priuatis negoti js occupatis, dissicillimum esset, & cum alio
165쪽
quin huiusmodi res loci ordinariis: eorundemq Visitatori
bus, Ecclesiallico iure incumbat,ac conueniat. admouero fecimus, ut omnes loci ordinarij apud suos commissos clericos, aut Beneficiatos curent, ut omnis illorum significet, quomodo cum urbario, redditibus,vel bonis ad Parochia rusuum pertinentibus se res habeat,quid, qualia, aut quanta sint alienata, tuis alienator, quis impediat recuperationem,& similia;significauimus quoq. ut dicti ordinari j similes de suis fideicommissis annotationes, declarationesque nostris Religionis commis larijs benevole comunicent, ut Una cum ipsis,loci ordinari,s, remotis impedimentis omnibus illatis damnis, quantum possibile,mederi procurent. Si vero in aliquibus occurrentis magis dissicilibus maiori potestate opus haberent, nobis, vel superioris Austriae Regimini indicent, ut eo facilius, magisq. emcacius res succedat, cum aliqui prouinciales adeo sint avidi, ut sub specie suae habentis Praefecturae uti a fide dignis habemus in in ecclesiastica bona se immiscentes suae ditionis faciant. Rursus commissari j nostri comendata habeant hospita.
lia,Lazaretha,ut simili modo in bonum directa ordinem , tam ecclesiastica: quam sicularia bona, redditus diligenter habeant, ubi sedulo attendant,num pauperes, consermiter fundationi, suam accipiant sui tentationem,aut redditus alio modo inutiliter impendantur, aut commodo Magistratus,
ciuiumq adhibeantur. Decimo tertio. Cum hactenus mos tulerit,ut omni anno, quando Clangi furti nouur electus consul, tam ille, quam .. omnes inter annum suscepti cluea, particulare rura mentum,
vellio gium praesteret, imperanti Domino.ac prouinciae Principi se submittendos agnoscant, quod cum aliquibus iam annis sit omissum. nostri comissarii summo studio, ac serio prouideant, ut denuo introductum nunquam imposterum intermittatur.
Decimo quarto. Et ga percepimus,l subordinatio ossicia les in Carinthia, ante hac Magistratui inhibuerint, interdixerantq. ut a nobis,vel a nostris Reform.comissariis, iras vel madata in reb' Religionis ipsi Magistratui trasmissa no aperirent,
Litera Magi - βω- transmissae.
166쪽
1ent, sed occlusa ipsis subordinatis ossicialibus transporta
rent, quod cum nostra voluntas nunquam extiterit ideo madamus nostris commissarijs, ut dictos subordinatos de facta ante hac Magistratui Clangesuriensi inhibitione nostro nomine oretenus reprehendant, tali imposterum prohibentes sub comminatione seuerissimae poenς, Clangesariensibus vero, significent, quod operire literas possunt ad nutum tamen absque ulla oppositione, obsecundare mandatis nostris debeant sub comminatione eiusdem penae. EGἰ ustio . Decimo quinto, praeterea nourorum commissari
rum munus erit, sciscitari, quales, quanti, redditus, vel decimae Parochiae Labacensis imi alienatae,quis hoc tempore possideat, & quando alienatio fusta fuit, item quales ratione istarum, lites inter Parochum, Magistratum Laba- censem exortae sint, in quibus terminis reperiantur,&vlti-
. . mo quae sit dispositio fundationis Parochiae, di quo modo
i celetem - Decimo sexto, quoniam a Fide dignissimis habuimus
istisci in m. multis ab hinc annis quendam Vveleterum fundationem decem milliam forenorum,ad sustentandos aliquos studi sos reliquisse, quam pecuniarum summam deinde existentes Uveleteros in suis manibus, retinuisse ac singulis annis
ad prouinciae Cameram sexcentos florenos pro interesse soluere solitos esse de quibus non itudiosi, sed alij non nostrae . . Religionis Dominorum, & Prouincialium famuli venatores , ipsi stabulari j pro eorum salario persoluebantur immo de nouo habuimus praesentes Uvelzenos istam capital Epecuniarum summam consentu lectariorum subordinatorum,ad praelatam fundationem determinatam ad se omnino traxisse,& dece millia florenos in longa moneta ad prouinciae cameram persoluisse , pro quibus ex prouinciali Carinthiae Cassa deinceps in bono semper valore sexcentos florenos singulis annis impendendos fore, quae omnia non solum voluntati, ac intentioni fundatoris aduertantur, sed etiam in longa monota pro re capitali praesertim cum iii pendium in bona moneta institutum sit 2 magnum damnum patiatur , nec Catholici harum pecuniarum
167쪽
niarum, sed nostrae Religionis aduersarii participes exi- flairta ideo, iubemus, ut nostri Commissarij litteras sundatoris exquirant in originali,aut per eiusdem fide dignissimam copiam , & cum omnibus circumstanti js, qualiter , quomodo, quare fuerint detractae istae pecuniae unata, cum eorum voto ad nostrum superioris Austriae regi me, transmittant. Decimo septimo. Nostri Commissari j statim mandent, ut a Magistratu Clangesuriensi omnium liberorum, seu ciuia ibo ae pupillorum Cathalogus, ubi sint . quid agant, qua vita ivluant exaretur, & si aliquos in sectarijs locis viventes re perient, subito reuocatos ad Catholicos locos, schola quo transmittant. Similis ordinatio poterit etiam in alijs Ca rinthiae urbibus institui, ubi non minus quoque si ciuis, siue nobilis, siue ignobilis sectarium pro instruendis ipsorum liberis praeceptorem in sua domo, vel alibi teneret, statim mandetur, ut expellat. Decimo ochado, nostri Commissarii in urbibus per- . .. . contabuntur, an stipendia, vel aliquae fundationes ad su- --- ' 'stentandos pauperes studiosos adsint, & si repererint fide idignas de fundatorum lueris copias accipiant, diligenter- que considerent, an ad nutum exequantur, & si minimum defectum notarint, serio remedium adhibeant,pIaesertim videant, ut semper in Catholicos talia stipendia
Vltimo nostris Commissarijs dicimus, ut ab omnibu c in iis , Parochis singulis annis, annotationem illorum, qui legi- conse sine bus Catholicae, & Apostolicae Ecclesiae, ad festum faschatis non obediuerunt, ac se Comunione, Confessione participes non secerunt, exposcant, in similes inobedientes quandoque haeretici de superioribus Ecclesiasticis non cu- ,
Et cum no omnia particularia,ac in ista Reformatione A
durante occurrentes calus, prouidem Peant, opusque iuras, .m
ipsum, quod fieri debent in ipecie sit declaraturum , vo- μ' 'i' lumus omnia ad hunc finem fructuosia, essicacia nostro-Y rum
168쪽
rum Commissariorum, ac Reformationis directorum , prudentissimo arbitrio, ac iudicio , diligenti studio, cognito feruori, sedulae prouidentiae cominusa relinquere . sin vero contra spem nostram in uno , & altero aliquid occurret, ex quo rei amplificatio oriri possit, vel ratione qualitatis ne iij ad nos tanquam prouinciae Principem peruenire necesse videretur, nostri Commissarii, cum omni circumstantia, an deaeaque sua diligenti, deliberataque opinione absque mora transmittere festina
Caterum licet clementissime non dubitandum quoque teneamus, istud de nouo inceptum, ac reassumptum. ,sa luti fere R eformati otiis opus, nullius rigoris, vel seu
ritatis necesse habiturum, sed omnia tranquillo plane modo successurum , cum tamen dubiandum sit, nὰ r tione diuersarum rurisdictionum, dissicultates surrectu-rς , sint, eaque de causa brachium saeculare ordinarium in casu necissitatis sussiciens non erit, nostrisque Commissariis dcbitam assistentiam praestare 'dion poterit , nos ad euuanda similia, ac facilitandam hanc commissionem, singularia quaedam generalia expediri curau i mus, quarum potestate nostri Commissamj in omnibus occurrentibus punctis plenariam habentes facultatem, absque omni superiorum scitu procedere, seruatis tamen seruandis ,
Vt vero nostri Commissarij,totuq. opus maiorem habeat auctoritatem, ii villorum arbitrio erit, pro rei nutu,& loci, ac personarum qualitate hisce generalibus squas
praesentes hic habent in poscente necessitate uti, vel omit- . tere.nostra semel pro semper clementissima voluntas, &omnino serium mandatum est, ut istud negotium bona cum deliberatione, & authoritate statim quantum possibile erit incipiatur.de qua non cessanter, vel somnolenter cum illo procedatur. Huic demu ita constitutae Re formationis Commissio ni,omnes exceptis lenioribus principalibus, qui a nostra
169쪽
Generali Religionis Reformatione , pro Prouincialibus sunt suscepti, prout iant nobiles in ac cuncti ali j cuiuscunque diguitatis plenarie sunt subiecti, nili sorte si unus, vel
alter si cum aliquo noltro clementissimo mandato in contrarium se muniret,
Noliri praeterea Commiliari j talibus Reformarioni
subiectis personis , conformiter antehac ordinationis, certum terminum praescribant , ante cuius larsum , adhuc reperta ipsorum percinacia, emigratione riti prouinciae, solutionemque decimi nummi in tali ibi liter indicent, nec se ulla supplicatione, excusatione, minus muneribus , pro mulionibus , persuaaere permissant, nec conuiueant, nisi sincertitimum absque ullo dolo teruorem, ac voluntatem ad Catholicam Fidem monstrarent . in quo etiam diligentissimὸ attendent, nos de cae-tem determinati sumus, quod si forte, aliquis dilata tionem: termini, aut gratiam sollicitare apud nos cona retur, nostrorum Commissariorum , ad lectariorem nostram determinationem, votum audire, quod illi statim transmittent,nihil aliud nisi solius Dei omnipotentis gloria ac incrementum Catholurae Religionis promouere cu
Et pro rei conclusione, cum uti superius mandaui-hmus,certis quibusdam de causis concluserimus,ut huic Re- minis nosormationi seniores Domini, ac Prouinciales non sint Iu tib M. ibiecti, sed cum illis, in hactenus vlata coiriaenientiata,
ac tolerantia absque certo tamen concesso priuilegio
continuetur; volumus tamen, ut ista tolerantia iide die in diem haereticorum more, in abusum, & maiorem ii centiam traheretur, tollatur illius Reformationis processus cum istis Dominis , ac Prouincialibus per HU - stros Commissarios instituatur, Fc ita quidem, ut neque priuatas, neque apertas in propriis domibus conciones, copii lationes , sumptiones suorum aetiimatorum bacra mentorum, comestiones carnium, ac in itinere probi bi
170쪽
uitent , nec urgeant, cogantque, omnes insuper prohibi-giones nobis, nostraeque Catholicae, & auitae Religionis contrarias in noliris supra expeditis Generalibus f itius declaratas, deserant, ac derelinquant. Qui vero inter nominatos Prouinciales opinaretur suae conscientiae dissicillimum futurum , suis superioribus hoc in negotio acco Diodandi; tali Sleiat, sibi uti reliquis concedentibus Imperii contii tutionibus , ac pace Religionis emigratio
nem e prouincijs libelrime patere. Quapropteri ampo iterum in saepe dicio nostro Principatu Carinthiae υllus cuiuscumque dignitatis, Nobilis, vel Prouincialis, noliris legibus, bonique existimatis opinionibus, praesumptuo te opponeret, hinc S inde scandalizaret , debitamque obedientiam praestare nollet; talas iure merito nisi ra in hoc contuentia frui non poterit, sed contra illum , tanquam violatorem, & turbatorem quietis publicae, constitutis poenis, & emigratione e prouincia quoquo procedatur. Quibus omnibus ita ordinatis, de nostris delegatis, ac constitutis Reformationis Commissariis, clementissime confidimus, illos in cunctis nostrae finali intentioni, Sanctaeque Catholicae,& Apostolicae Religionis incremento seruientibus, in minimo non defuturos: sed
cognito iplorum laudabili feruore , adhibitam ac in isto
negotio inceptam feruentem diligentiam continuaturos, poscente negotii grauitate, communi consilio , una cunia
Ordinariis aliasque Calliolicis , & Ecclesiasticis theologis
ossicio mutuo habituros, alterum alteri essicacem assisten
tiam praei lituros. Caeterum si casus singularis multi mo
menti occurrerent, nostrisque Reformationis Commissa riis dissicillimum vidcrethri , in tales se immi scere, ad illorum iuxta faciam declarationem, nostram Caesareanta assistentiam , una cum bona rei instructione, ac ordinatione expectabunt, de quibus omnibus nos de uno, dc altero,
oblequentissimae executionis foelix initium scolicius reie dium fglicasIimum finem , luata fusam cum omni circum- staticia relationem clementissime praestolabimur , in quo