Decreta diplomata, priuilegia aliqua, ex multis, quae in fauorem religionis catholicae & catholicorum in Germania emanarunt, ab anno 1620. vsq. ad annum 1629. ex cancelleria aulica imperij, ..

181쪽

ipsorum auctorum confessiones manifeste satis approbarui, ex illa enim disparitate tamquam ex quadam origine, omnes dissidentiati seditiones ac reliquae rebelliones, prouenerunt,& cofluxerunt,itaut extra unicam uniformitatem Religionis, nulla vera, pacifica, & conflans animorum sinceritas,& sincera fides inter status,& inhabitatores unquam erit speranda minus promittenda. Idcirco ut in posterum iste tam tertilis Austriae Archidii catus una cum incolis in vera conflanti pace, ac bona fido permaneat,& econtra perniciose dissidentiae funditus euulsae, post hac praecaueri possint; Sua Maiestas quatenus D minus haereditarius clementissimὸ eo se determinat, & iubet,ut illi, ex ambobus Dominorum, & Equitum fiatibus Augustissime Confessioni addictis, siue sint intra, vel extra prouinciae partes,spatio trium mensium,aut ad Catholicam Religionem, aut ad prouinciae emigrationem se disponant, suaq.domicilia alibi ponere prospiciandEt quia tuae Sacrae Caesireae Mases fati,nihil carius, optatius'. accidere posset,nisi tam antiqua nobilissima Prouincialium stemmata, quorum maiore sub pacifico Austriae regi mine,& protectione,in unitate Religionis tot annis v xerunt, in prouincia conseruare,cum illis deuatiatum, deliructum ferE Austriae Archiducatum erigere, & sub paterna tutela, unanimi q. Religionis conformitate conseruare, id oomnes ex ambobus Statibus, Augulianae Confessioni adlcriptis clementissime vult admonitos, ut rem ierio perpendandomnem humanum respectum leponant, neob assumptam mala Fidei opinionem,tam aeterna, quam temporalia amistendoacro nimis postea sapiant. Quod si vero contra Ipem, aliqui le non accomodauerint, sed potius emigrare cogitauerint , talibus Sua Maiestas ut omnibus pateat illam non amore pecu-niarum , scd solo amore conseruandae unionis in Auliciae Archiducatu reformationem Religionis insinuere omnem persoluendum censum ex sola Caesarea gratia donat atque , etiam clementissit e concedit , ut illi

prouinciales , qui bona in inferiori Aulicia possident

182쪽

ibidem omni cum respectu erga superiores,absq. vllo tamen ipsorum exercitio,habitare possint ; ita etiam, ne ullus iusto conqueri queat; sua Maiestas emigraturis ad vendenda bo na tempus,hac tamen conditione clementissime concedit, ut talia bona Catholicis tutoribus comendata,ab ijsdem administrentur. Haec iuxta traditas credentiales Sua Caesarea Maiestas statibus denuncianda clementissimὰ nobis commisit, ea clementissima spe;& confidentia, omnes Augustanae Consensioni adscriptos,ex ambobus. statibus talem deliberationem capturos,ad summam suae Maiestatis consolationem, ipsorumque tam temporalem, quam aeternam, qualem Sua Maiestas unice, & ex corde desiderat, & in tendit, prosperitatem. De caetero Sua Maiestas ambobus statibus bene manet assecta. Nos vero ad exi n-

da obsequia illos ad

183쪽

Nstructio, & mandatum, quid Reuer. etiam Ic Illustri, nobis dilecti fideles, Antonius Abbab im distractio μογ Crembs muniter Sacrosanctis Theologis Doctor.

noster a secretis Consiliarius,&c. &Georgius Teussit Ba- ustriis sum in Gunderstoris,noster Camerarius,vel urbis Viceprae. m υμ ιfectus, &c.Nostro nomine prouincialibus, Dominorum,& Equitum Status, Augustanς Confessionis, in nostro, AN chi ducatu Austriae supra Onatum oretenus intimare,& declarare debeant. .

Cum hactentis manifesta experientia nimium probauerit,quales, & quam magnas in praefato nostro Archi- ducatu Austriae supra Onasum, diuersis vicibus toti pro- .uinciae perniciosissimas seditiones, ac rebelliones fuisse auditas, per quas nobis,tanquam vero Dsmino haereditario, & loci Principi debita obedientia , per fas, & nefas ablata nostra Ducalis, & summa ruris dumo corrupta, status fideles, & obsequentes inhabitatores ad grauissimas minime durabiles contributiones coacti, a rebellibus suis priuati, &ipoliati bonis, sicut etiam non minus noliri Electores, & Principes per similes tumultus, in maximos sumptus, & belli expensas inducti, totaque prO-- uincia in tantam rerum ruinam lamentantibus, & g mentibus subditis, praecipitata fuit. Quorum omnium, prout notauimus, non minima causa fuit disserentia,& disparitas Religionis in prouincia, ex qua iuxta supra narrata gravamina, naagnae,& per iciosae dissidentiae sunt exo tae . quare ut impotierum huiusmodi rebelliones, & controuersiae caueantur; & versa uice vera, & pacifica viaio. etiam sincera inuicem fides replantetur, dc noster Archi- ducatus una cum ipsius incolis, in constanti pace permanere , ac perseuerare possit. nobis ex sola paterna, do ct mentissima intentione, qua temper uoi tris a Deo nobis AA Com-

184쪽

commissis lubditis favemus, optimum factu visum fuit. in praenos Augustanae Confessionis adscriptis statibus, i

Archiducatu Austriae supra Onasum, grauissimis urgentinus motiuis Resermationis Religionis opus quamprimuincipere;& promouere. Ideo cum istud opus totam concernat prouinciam, di commodissime supra Onasum tractandam Abbas,a secretis Consiliarius, & Vicepraefectus urbis nostri ad hoc deputati Commissa rij, absque temporis dilatione Lynciuaeroiiciscantur, omnes sectarios prouinciales ad certum, determinatum diem per litteras in domo prouinciali citent praesentibus bopa torma, & blando sermone nostram clementi itima minxentionem, & deliberationem oret nus insinuent, iuxta quoque notificando, ut sub dato factae

intimationis inter sex menses, Catholicae Romanae solum salutari Religioni , . uti optamus, &ad eam omnes una clementissimε admonitos volumus , praesertim antiquiores, sub nostra. protectione conseruare tantum paterne, quastum clementissime optaremus; certo,

α infallibiliter se concordent, vel si contra spem nostram id facere recusarent , e prouincia elapso termino emigrent, venditis omnibus bonis , absque ullo censu, ex

mera gratia donato, alibi domicilia sua figere quaerant& solis illis prouincialibus , in Austriae Archiducatum infra Onasum migrantibus, inibi habitare, absque ullo tamen exercitio sectario concedendum erit, qui bona Prouincialia ibi possident i, alijs vero omnibus nulla inibi bona habentibus, licet sint prouinciales, nullum,

prorsus domicilium permittendum mandamu ; ut autem sua bona supra Onasum commode vendere valeant, illis assignamus annum , ct diem pro termino: hac tamen conditione, ut iam statim bona Catholicis libmi nibus prouisa, ab eisdem administrentur, prout in uno,& altero, ad exequendam nostram clementissimam voluntatem uterque statui obsequentem se monstrabit, no-

185쪽

strique Commissarii executa commissione, ad nos absque mora, uniuscuiusque prouincialis, aut ad emigratio-

nem, aut ad conuersionem inclinatum animum fretaturi, conserant, quibus de cςtero omni tam Caesarea, quam Regia gratia innixe favemus, Datum in nostra ciuitate Viennaea p. Marti j anno I 6 27.n strorum regnorum, Romani odi

ci nono, Donemici decimo.

186쪽

Generati man

CVnctis, & singulis nostris fidelibus subditis pro

uincialibus, vastallis, alijsque pruuinciae inhabita. coribus, sicut uniuersaliter omnibus Quodve supe navi sυ iaca rioribuS Interioris Auliriae haereditarioru Principatuum, i & prouinciarum Styriae,& Carinthiae, & Cranae, ad quosncs,eipupillo: hoc nostrum peruenerit maudatum, nostram Caesaream r. ἡ ἡ,. ' gratiam, omniaque optando bona clementissime vobis denuciamus. Nobis maximo cum nostro dolore,& disphacentia satis certo relatum esse, quod aliqui, licet sub dato vigesimo sexto Aprilis, anni millesimi sexcentes mi vigesimi quinti, hac ipsa de causa edita, & ad uniuersalem cu-ctorum notitiam. generalia mandata publicata, ac pro- . mulgata fuerint, nihilominus contra facere, suosque libe- ros si cuc ipsorum fidei commissos pupillos ex istis nostris interioris Austriae haereditariis Principatibus, ac prouinci js,vci ante hac exercitatum, ad externas non nostrae Religionis uniuersitates, atque prouincias transmittere at dent, quibus tamen in locis nihil, nisi sectati a dogmata , totique patriae periculosissima ; atque ad damnosos excessus incitantia facta discunt, atque imbibunt. Pari- ter quoque accepimus, &ipsi aduertimus, ex istis lia eienus actis excursionibus ad alias confines sectarias terras, utpote pro Baptismo infantum, copulatione despon- latarum personarum, tam nobilium , quam ipsorum, prouincialium, alijsque lectarijs exercitijs, de die itta diem In peius ire, nolirisque in mandatis nulla pronsus ob equentia apparere . quin imo tam per haec, quam per praedictas transmisIiones pupillorum , calutife-i ram ad nostram solum salutarem Sanctam Catholi cam, & Apostolicam Religionem , conuersionem notabiliter impediri, & e contra nostros subditos in fidei,

187쪽

Ialijsquὸ rebus, ad ipsorum animarum perditionem quotidie pessit ne seduci, tam in rebus Ecclesia ilicis, quam saecularibus, prout quotidiana hactenus, proh dolor, e

experientia in nostris haereditarijs regnis, ac prouisacijs satis manifeste docuit, ostenditque istas peruersissimas rebelliones,& alia noliris prouinciis summa,&grauisti rhaia Ninferri damna. Nos ex clementissima, & plane paterna cura , & amore erga nostros subditos univcrsaliter,uon minus pro m. cali ossicio , & a Diuina clementia accepto magis iratus munere, huiusmodi peruersas , ac toti patriae periculosas actiones, opera, & exercitia a uestere, & econtra illud, quod ad animarum salutem ,& ad omnium prouincia. rum meliorem constantioremque pacem, ac viaionem profuturum interere , iussicientem causam habeamus. Qua te in hunc finem, non solum antedictum mandatum volumus renouari, sed etiam insuper ultra ex prelie ad. de re, ac statuere tantum clementissime quantum seuer8. Ne imposterum, nec Prouincialium, neque aliorum no

bilium liberi, & pupilli, & innocens iuuentas ex nolicis interioris Austriae haereditari js Principatibus , atque pro- uinc ijs, ad sectarias externas non nositae Religionis prouincias, vel uniuersitates sine nostro praetcatu, & speciali consensu transmittantur, verum liberi, pupilli, ac iuuentus quanturri possibile Catholicis tutoribus prouisi, tales habeant, qui sine nolito, vel nostrorum Viceregentum habito speciali consensu, nullum pupillum in cateras regiones expediant, sed vel nos, aut noli ros Vicegerentes

debris modo antea certiores faciant. nostramque ulteriorem determinationem, & ordinationem habeant expectandam, ad hoc constituimus, ponimus, ac ordinamus

similiter clementissime,& stricte , ut omnes, & singuli Prouinciales,uniuersaliter omnes no tri fideles subdita, &prouinciarum inhabitatores in nostris interioris Rulmae , 'haereditati is utriusque sexub, ruuenes ,& senis, Comites, Domiti,Equites, vel inferioris statust, magnae, siue paruae dignio

188쪽

dignitatis ossici j, quomodocunque tandem nominari, siue nuncupari poterint, se reperiant, nemine prorsu iexcepto, omnibus imposterum infantum baptis nus, desponsationibus, copulationibus, aliorumque exercitiorum sectarijs in locis prorsus abstineant, nec sectarios praedicantes ad Catholicos locos id perficiendum conscrubant, vel venire faciant, & sic omnia Ecclesiastica exercitia in nullo allo,nisi Cutholico loco, & Ecclesiis admi nistrentur, & perficiantur. Praesertim tamen, quod attinet ad infantum baptismum, desponsatarum persona - rum capitulationes unusquisque in sua conuenienti Paro chia, cui est adscriptus, vel cum licentia Parochi, vel aliorum Ecclesiasticorum Superiorum licentia illorumque consensu in alijs Catholicis locis, per Catholicos par chos, vel Sacerdotes more Ecclesiae Catholico exequi curabit. Si quis contra aget, nostroque generali mandato no obsecundabit, talis nostrae Maiestatis laesionem , quam nobis pro constitutione personae, & delicti circumitantia praeteruatam tenemus, se incidisse sciat, quatenus contra talem subito ipsa cum estectuali demonstratione i , ac seuero impetu, ita procedemus, ut alii malus cer-to exemplum habere , atque accipere, sibique cauero queant

Hinc mandamus illustrissimo, & dilecto fideli Ioanni Vldatrico. Duci in Cromavv, & Principi in Egeberg nostro Consiliario a secretis, Camerario, & tamquam plenipotentiario nostrorum interioris Austriae Principatuum,& prouinciatum, uti in eiusdem ablentia , nostris Grecij relictis Consiliariis a iecretis simili modo interioris Austriae nostro regimini, & omnibus aliis nostris ossicialibus, ut huius nostri generalis mandati obseruantiam omni serio studio,& feruore urgeant, & virum eidem omnibus in partibus Q btemperatum erit, diligenter attendant, & si unus,vel alter, nobilis, siue ignobilis, summi,velius mi status id negbget, tales inobedientes, & reluctan-

189쪽

tes personas , statim absque ullo habito respectu In essech scuere puniant, & ita quid iaciendum omnes nouerint, ut sibi ante propria damna praecauere possint, &sic in hoc

exequitur nostra clementissima voluntas, & finalis detera minatio. datum in nostra ciuitate Uiennae, ultimo Aprilis anno millesimo sexcentesimo vigesimo septimo. Nostrorum regnorum, Romani nono, Hungarici decimo , Bohemici undecimo.

190쪽

degentibus saeculatibus prouincialibus, alijsque in- impedimasti, colis cuiusuis dignitatis,flatus, vel conditionis.Clementissi subduci. me nobis relatum esse, qualiter subditi a suis superioribus ea de causa particulariter a Diuinis ossicijs remouentur, quia ipsi superiores Prouinciales Dominicis, ac festis diebus venationes, piscationes, aliatque recigationes instituere solent, & licet saepius a prandio primum agitentur, tame subditi eo die ecclesias, vel conciones vi stare non possunt, cum ut plurimum longe a locis,in quibus similia simi exercenda, listent; eaque de causa mane ante diem viam arripere debeant, ut locum destinatum attingere, poenamque ei uitare queant. Secundo pariter aliquos Barones , & prouinciales, Dominicis, &festis diebus varias actiones incipere quibus subditi, ad huiusmodi citati, necessaria diuina Ossicia relinquere,atque negligere cogatur. Tertio Domicis, ac festis diebus subditos ad transportanda hinc, & indobona mandari, & ablegari. Quare cum necessitas ad promou*ida in Catholicam Religionem exposcat, talibus mederi;considerans nos ista omnia, non solium Catholicae, &Apostolicae Ecclesiae statutis. & legibus aduersari; verum . . etiam c teris Catholicae Religioni adscriptis maximum scadaliam prouenire, pro his euitandis ad uniuersalem noti traper publica mandata sub graui poena prorsus prohibere vomus, id eo nam an damus ne Dominicis, ac festis diebus aliquid simile impolierum,quod lubditos de eorum deuotione,& Ecclesia detinere valeat, supradictis Baronibus,& pro uincialibus mandetur. sed iisdem diebus in futurum visitan. do Ecclesias audire missas, & similia colere permittantur. Quare omnibus mandamus, ut ad maiorem Dei gloria misquotidie magis promouendam omnes huic nostro decreto obsidere,& parere sine aliqua repugnantia conentur,& vos sup