Decreta diplomata, priuilegia aliqua, ex multis, quae in fauorem religionis catholicae & catholicorum in Germania emanarunt, ab anno 1620. vsq. ad annum 1629. ex cancelleria aulica imperij, ..

201쪽

umbus, & singulis nostris fidelibus prouincialibus, zOzvassallis, subditis, &alijs prouinciae inhabitatoribusncsstri Archiducatus Auitriae infra Onaturi Augustanae Consessioni addictis, nolirum hoc generate manda. tum lectutis,uellegi audituris . notriam Caetaream gratia, V. ἡ &orinia bona. vobis denunciandam duximus, nobis

fide dignissimis relatum esse, quod aliqui post noli rana de' finis spectia

dimoquarto Septembris proxime elapsi i ει'. anni ordina- μ ε tam sectariorum prςdi nisum,& ludimagistrorum ex nutstro Austriae Archiducatu infra Onaiam expulsionem, tim praefatae Augustame Confessioni adlcripti prouinciales, atque ipso1um Officiales, & famuli; lectarios. prohibitos ii

bros lectitare attentent,suos lubditos,ad id audiendum con uocent,& non minus ipsi prouinciales, atq. iplorum lubditi Ed alios confines sectarios locos se conferentes Bapti lino in fantum,copulatione despolitarum personarum,alijlq exerciti js lectario more.uti non erubescant, immo ipsi prosim ciales suos subditos,& huiusmodi impietates cogunt ex quibus miserrimi subditi a lancta Catholica, & Apollolica Religione , non solum notabiliter remouetur, Verum etia iam nrebus Fidei, ad iplosum animarum certissimam perditio. nem pessime seducuntur,qum et tra tam ecclesiallicis, quataecularibus rebus uti proh dolor mani sella pius nimio,ianistarum nuper in nolt .s haereditarijs regnis,& prouinciis gementibus, de lamentantibus pijs, S innocentibus, exortarurebellionum,deuastationum,ipsi aspectui miserabilium,ad summum nostiarum ditionum damnum experientia docuit damna, & calamitates omnes toti patriae perniciosissi-inet hac de causa introductae sunt. ideo cum ex clametissima paterna cura,qua otibus noluis subditis assecti lutatus, de ex accepto a Deo Magi liratus munere,&Duuali ossicio similes danotas,& periculosas actiones,& exercitia extirpare,& e cotra eaonia,qua ta ad anim salute,qua ad collatiore altioreq. patriae unione, pace Si pernain promouere, Murgere polsu cinducere debeamus otibus piatis Puincialiae, vassallis, ab ditis,& inhabitatoribus, memorati nolui Aultriς ArchiduCC x catus

202쪽

catus insea Onasum utriusque sexus, senibus, iuuenibus, siue Comitibus, Equitibus, vel minoris, status in quibuscunque ossicijs dignitatibus,conditionibus existant , nemin prorius excepto. mandamus, S stricte iubemus, vx. m istu. rum in legendis lectari, libris,de concionibus, i arcibus, domibus, molendinis, villis, cunctisque alijs locis omnino ab itineant,Baptismis infimum,sponsionibus, copulationi

bus, aliorumque more lectari exercitiorum ceremoniis,

non lotum intra, ω erum etiam extra prouinciam sectarijs in locis, vel subiectariorum praedicantium, aliarumque huiusmodi personarum Parochia non amplius utantur, ita omnia Ecclesiastica exercitia Catholicis in locis. &ecclesiij sciant prouinciales suos subditos ad Catholicas ecci etias audientias conciones mittant, & quilibet Baptismata inuntum,sponsiones, copulationes despoulatarum personarum, In sua conuenienti Parochia querat,& accipiat,vel ad minus cum licentia Parochorum,uel aliorum superiorum contentu,& antegressa salutatione, aliis in Catholicis locis per Satccrdotes ritu Romano legitime ordinatos debito Catholi more id ficiat. Pariter Dominicos , & festos dies ut decet omnes celebrent, & venerentur in diebus a Catholica Romana Ecclesia prohibitis carnes non comedant, nec coquat uti quoque Dominicis, & festis diebus venditionibus ante diuinum ossicium in hebdomadariis, siue annuis nundinis prorsus abstineant,suosque subditos Domini,& Prouinciales illis praefatis diebus,ad venationes, plicationes alios lhuiusmodi actiones,& recreationes cogere, vel astringer om: ttant, sub nostrae gratiae amissione pollea, & alijs quas pro v muscuiusque qualitate, & conditione, aut delicti culpa nobis reservamus, 2 & quia ad vulgus pertinaciam sectarii libri non minima exiliunt causa, cum contra nostram Catholicam, & Apistolicam Religionem, illiusquhadHictos, multa mala, & falsis lima in illis ipsis proferantur, ideo omnes sectarias conciones, post illas, aliosque de sanct Catholica, & Apostolica Eccclesia proscriptos libros, detractatus,in dicto noli ro Austriae Archiducatu, sub seueras si inis poenis omnino volumua esse Interdictos, omnesque seno

204쪽

Mnibus, & ungulis prouincialibus Equitum , & Dominorum status, In nostris interioris Austriae, haeredi-

artis prouincis , Suriae, Carinthiae , Cranae, nolirum hoc generale mandatum percepturis, nostram Caesaream gratiam, & omnia bona. Notum,& manifesi um cil vobis omnibus fere, & singulis, quali debito quidem Christianoaelo, & pro ducali Ossicio, etiam a Deo accepto Magistratus munere, post acceptum nostrarum interioris Austriae haereditariarum prouinciarum regimen, in nihil aliud curam nostram potius intenderimus, quam ut increpentibus,& inualescentibus nimium perniciosis Fidei discordi js, &seditioniblis mederemur,& oim nes nobis a Diuina Omnipotentia subiectos,& commissos subditos ab errore averteremus,& ad veram viam salutis reduceremus, prout in hunc finem in nostris hinc inde ciuitatibus expulsionem lectariorum praedicantium,& ludi magist rorum , per quos vulgus notabiliter seductum & in errorem immersum fuit, α paulo post tam inter nobiles personas, quam inter ciues salutiferum Reformationis opus institui,& paulatim salutifera generalia, ac specialia diuersa mandata, ne aliquis ad sectarias .vel quasi, Confessiones ἰ Communiones, Baptizai di caula iniantes, copulandaru desponsatarum personarum gratia, rus se e tereret, & derisquὸ nostris prouincialibus, vel aliarum personarum pupillis Catholici tutores constituerentur, nec iuuetitias ad locos lectarios,vel eiusmodi uniuersitates hac, de illac transmittereti publicari, uno recenter reuocari,augerique fecimus ; Omnia cuin summa erga nostros prouinciales Equitum , & Dominorum status lolita mansuetudine, &tali quidem. ut praefatam Reformationem inter ipsos instituenda clementit lime intremiserimus, hac sola certissima,ac clementissima spe freti, illos, oc ex su- pra narratis ,& ex alijs nostia ex corUe bene exilli mala intentionem altius appraehensuros, suam tam temporalem .

quam perpctua isticitatem omni studio, maa imoque cum

seruore

205쪽

seruore sedulos perpensuros, suorumq. maiorum, ac praecelsorum antiquissimorum velligi a secuturos, v an nostris in terioris Austriae haereditarijs prouincijs, umo Fidei animorumque concordia, iterum introduceret ur,& omni In parte melior confidentia, ac sinceritas plantari, conteruataquὰ pos et . Iam vero quamquam haec nostra ad maiorem Dei gloriam, nostrorumque prouincialium commodum, & ad filicitatem, tam temporalem, quam perpetuam clementi f- sima intentio, & plane paterna prouidentia ita successerit, ut ad nostrum singulare solamen magna pars nostrarum ciuitatum,&oppidorum,ciuium, de incolarum, ad aut tam , veram,desolum salvificam Romanam,Catholicam Apollo-licam Religionem se conuenerit, tamen, cum aliquorum adhuc numerus remaneat, apud quos huic nostrae clementissimae,illisq. optimὸ exiitimatae sollicitudini nulla prorsus

appareat oblequentia,nec se ad conuersionem minus ad veram Fdei cognitiones poli tantam ramen , actam longam habitam tolerantiam, ac conniventiam, disponant, & cum tam pro Ducati a Deo accepto ossicio,quam pro noli ro debito,ac nostra conscientia ta pro ipsis , qua pro aliis a Deo nobis concessis,& commissis subditis,ration zm reddere,ieneri agnoscamus9ut omnes ex nostris haere. itariis prouinciis sectarias fides abdicamus, & expellcmus nostramquε econtra antiquissimam solum latui ficam Catholicam Religionem promoueamus; prςlertim etiam cum ex clementissima, & plane paterna charitate, qua temper, Δ peculiariter istis prouincijs in quibus,volente Diuino numine,imi, maiorem quoque vitae partem transegimus, astecti extitimus, non libenter videremus, ut illa nob: lissima stemmata, quae pro patria, maioribusque nostris, tantis praeclaris, cum maximo sui corporis discrimine, multiplicibusque memoriae i ncalcari dis factis, plus nimio stupenda, ac exi

mia se probarunt , quin imo singulariter in illis prae

teritis aliorum holtrorum regnorum , ac prouincia rum exortis rebellionibus, exercitatis mobedientiis, rebusque extreme huic itide fluctuantibus, quantum 1 nobis

206쪽

nobis constat ubique se fidelia sincera constantia exhibuerunt, in isto periculosissimo,sub nostro moderno Imperio,& post etiam, itatu ad suae certissimam animae perditi nem perleverare permitter tur. Verum illis praeteriem. poralem in hoc mundo laudem, etiam in illo aeterna mercedem ante omnia clementi Time non inuideremus. Quare ad hoc melius assequendum, tam ex his, quam ex diuersis magnis causis,iure cogimur nostros sectarios prouinciales, Equitum,& Dominorum status, masculini, & foemiunt ni generis,qui adhuc sectariae Religioni sunt adscripti, potestate nolui generalis in speeie in illos directi mandati ,an te aliquod iam tempus institutae,ac publicatae Reformationis mili modo lubmittere,prout omnes in comm nni, tali Re-

formationi Religionis totaliter subiectos, ac clementissime volumus, squidem nos toti patriae,& singulariter his nobi lissimis stemmatibus, ratione dictorum praeclarissimorum

gestorum, nullum maius, utilius memoris signum,te timoniumque antedictae paternae erga illos assectionis, ac gratitudinis tradere, ac relinquere possumus,quam ut securam suae aeternae delatis demonstremus viam . quapropter nos nil libentius ,nil charius cerneremus, optaremusque quam ut se suis maioribus in istis nostras interioris Austriae haeredita-rijs Principatibus, ae prouincijs, longo admodum tempore, antequam isti errores sunt auditi, in unione Catholicae Religionis, in primis optime versatis, ac constitutis,c quales gererent,ad suam tam temporalem, & perpetuan f licitatem, quam etiam in prouincia ulteriorem permansionem,se intra unius anni spatium, quod illis de hoc dato assussicientem satis longum,& peremptorium terminum ponimus, ac declaram usin feruenta corde, magna ani mi cupiditate, suae quaerendae saluti accommodarent, ac in sancta solum salutari Catholica Fide nobil curn, & cum sancta Apostolica Romana Ecclesia conformes praetentarent, seq. hac ipsa de eausa noltro Consiliaalo, incimo Camerario, ac Pleni potentiario dictorum nostrorum interioris Austriae Principatuum, ac prouinciarum Gubernatori Duci in Cro

Cronavv,& Principi in Eggenberg D.D. & in eiusdem ab- sentia

207쪽

sentia nostris Grecis delectis intimis Consiliarijs couersione sisterent, ipsam q. declararent. ne aliquis ad determinatu, di praescriptumerminum contra nostram clementissima spem, se nobis,sanctaeq.Catholicae, & Apostolicae Religioni

consormare renueret;alia, & seueriora media attentare cogeremur.Ideo declaramus huiusmodi homines contumaces elapso unius anni spatio in nostris interioris Austriae hqreditarijs principatibus, aut prouincijs habitare, bona sua

fossidere, nos passuros non esse,nec concessuros; eorumquὸona ibidem existentia pro possibilia ac conuenienti pretio coacturos vendere,quae si tanto, ac constituto in tempor vendere non poterant,talium alienationem,poii elapsos super sex menses tuis in prouincia manentibus amicis, vel

alijs Catholicis prouinciae inhabitatoribus arbitrio suoὶ d relinqueret, ista conditione,quod si contra bona etiam inis concessis istis sex mensibus, post discessum per suos in prouincia permanentes consanguineos,vel alios ibidem consistentes Catholicos non erunt vendita, talium venditio per nostros Viceregentes ex ossicio ordinari debeat, inter quae tamen fidei commissa nullo modo erunt vendenda, sed volumus,ac ordinamus clementissime,ut ea in suo esse permaneant, illisque,ex prouincia migrantibus,vsusfructus cone

datur.

Et si v no eredimus uno, aut altero emigraturo,plenaria haberemus potestatem decimum suorum bonorum nummum exigendi,tamen in clementissimam traximus consi. derationem,omnes in saepius dictis interioris Austriae haereditarija nostris prouincijs, erga nos,nostramq. Austriacam, Domum fideles ac fervidos monstrasse,nec quidquam contra nos 'uod constat vel praefatam Domum Austriacat unquam attenta illa. Ideo ob tantam nobis probata satis fidelitaten ex singulari gratia, clemctissime in sup nos declaramus,nostros pdictos lectarios prouinciales,no solum absq. persoluedo decimo numo emigrari, ted etia ad coloquenda

sua in luinciis debita sicut etia administratione fideic5missoru bonoru,ac prosecutione suoru in iudicus hinc inde l-eestu supra insinuatis amicis,vel sib'libet aliis Catholicς ReDD ligio

208쪽

ligionis perlonis ordinanda, ac regenda omnia, tradere postse,ac licere quapropter hos clementisii me ordinabimus, ac prouidebimus, ut expeditionem distic illium processuum . ad talia illorum debita consequenda, aliasque ditius illorum lues exequendas acti ue, S passive quamprimum venire va

Verum enim vero cum tam pupillorum , quam etiam, ecclesitarum monastexiorum q. cura, ipsorumq. conii tutio pro nostro posse consideranda nobis mcumbat,& cum certo sciamus, aliquo ,non nostra' Rcligionis provinciales, pupillorum tutelis esse prouisos nonnullos Ecclesiallicis praefecturis, unde facile coniiciendum Alos fundationis, vel alias ccclesiae luteras, sicuti quoque aliquid de redditibus eccleastauicis in ipsorum potestate habere. Ideo mandamus,ut non solum aliquis suae fideicommis. sus pupillos bi in specie innocentiores, quorum patcr mortuus, liceat Dciuet mater,intelligimus)lecum eatra prouin-

cias condus e re, attentet , verum etiam ill psi sectatas prouinciales, similibus pn specti, ac praedicti tutelis, quamprimum resignent,& ante corum ex prouincia discessum rationem reddant, residuumque plenarie persoluant, non minus sub sua exilientes potestate ecclesiarum litteras reddant, si alia leueriora media aufugere fi suaque bona notia sequelirari ament. Sicut etiam potestate huius nostri publicati mandati ulterius,& in particulari ordinatum ac mandatum, volumus,ut omnes illi utriusque sexus,sue Barones Equites,vel alij nobiles,aut ignobiles cuiuscunq. tandem di gnitatis,ex iliis nostris interioris Austriae Principatibus, ac prouincijs, post elapsum illis conititutum terminum ob insperatam iptorum pertinaciam,& sic ordinatam Religionis Relarmationem, si se ad Catholicam Religionem non con uerterint, nullam mansionem habe ias, minus tua agere, aut domicilia figere pollini immo illis omnes huc, & illuc ii nostris haerepitariis regnis, Principatibus, prouincijs, praefictiones,abique noli ro, nostrorumque Viceregentum ha bito speciali contentiootaliter interdicantur.

Quare

209쪽

Quare omnes,ac singulos Religionis causa ex nostris prouincijs discessuros,lerio clementis lime admonitos voluismus,& tam in vendendis bonis, quam in omnibus alijs nostris positis legibus, omnibus sub pallio collusionibus , vel alijs hilsis sub praetextu verisimilibus actionibus, quocunq.

tandem modo fieri posset,ita abstineat, ne certa nos in contrarium seuera punitione viui ostentiant mandamus ideo praefato nostro pleni potentiario Gubernatori Duci in Cro-mavv, ac Principi in Eggen berg D. D. in cuius absentia nostris Grecii relictis Consiliariis intimis,ut T. DD.& vos non solum in nostrum hoc generale madatum, nostro nomine,

diligentissimam intendant curam; verum etiam ad omnem possibilem huius obseruantiam, ac executionem cunctos adstringant,nec contra opinionem, ac clementissimam co- fidentiam noli ram secus agant,aut conniueant,vel statuans.

sed contra illos,vel illas,sicuti etiam contra illorum bonan, ipso facto stracte procedant,& ςxequalitur. Et ita quid facie-

dum ad nostram tam paternam admonitionem omnes mature considerent, idq.eo minus intermissuros speramus, quominus illis ad ipsoru m deliberationem, ac rei profundam perpensionem non breuem concesserimus terminum, ac simul ad omnem necessariam iptorum instructionem, & informationem,optima comodatas apud omnes hinc, & inde ruri ecclesiasticas perlonas,& Catholicos Parochos, mon steria non sit defutura.in quo exequetur nostra clementiurna voluntas, de finalis determinatio. Datum in nostra ciuitate Uiendae i. Augusti anno ι 623.nostrorum regnorum. ,

Romani nono,Hugarici undecimo,Bohemici duodecimo.

210쪽

Consili amr asceretis 'Greci, ad pubendum Suae iactis iu NAncio bra- eruum saeculaare pro Visitata sone Monain Bersicis erciensium.

D Euerende Princeps. Illustris, nobiles, perdocti dilecti,

& fideles.Cum Suae Sanctitatis in nostra hac curia existens Nuntius interim ratione praebendi,ad propositam i Austriae interioris Principatibus, Cisterciensium Mon alteriorum Visitationem, brachis i cularis petierit, atq. nos hac in parte in nostra ante octauo Mail expedita, vobisq. transnmissa determinatione maneamus, vobis clementissime insinuare voluimus,ut vos ad electi Visitatoris intimationem , ulteriorem necessitatem ordinare,& bene conformare velitis. in quo exequimini nostram clementissimam voluntatem,& intentionem,uobisque vixta cum Caesarea , gratia a flecti persisti mus. Datae in nostra ciuitate Viennensi tertio Augusti a Christi Natiuitate i 62 δ . nostrorum regnorum Romani ; Hua garici undecimo Bo- hemici duode

ii l