장음표시 사용
591쪽
cit, ad quod faciendum fidem suam adstrinxit. Enimvero . qui contrarium ejus facit, ad quod fidem suam adstrinxit, pera fidus est s. 766. . Promittar igitur perfidus est, si contrarium ejus facit, quod facturum sesie promisit. ostenditur etiam hoc modo. Promi r perfecte QE obligat . 363 , ad faciendum stilicet, quod sie facturum
promittit I. 3bi . . Quodsi ergo contrarium ejus facit, quod in facturum promisitι contrarium omnino cjus secit, ad quod faciendum is obligavit. Quamobrem cum perfidus sit, qui contrarium ejus facit, ad quod faciendum sese alteri obliga- . vir 767ύ; promi r omnino perfidus est, si contrarium ejus facit, quod facturum sese promisit. Exemplum quod modo dedimus t. f. propositionem praesentem illustiat.
s. 769. Aa ALPisa- Si pollici ator contrarium ejus facit, quod se factarum pollici- ιιν perfidus tus est I cstntra sidem datam agit, sed persaeus non es. Etenim dii μοι. pollicitator fidem dat . Iba . . amobrem quando contrarium ejus facit, quod se facturum pollicitus est, contra Ddem datam agit. Duod erat unum. Enimvero fidem suam non adstrinxit I. 76 a. . Quo- . niam itaque perfidus non est, qui non iacit contrarium cius,
ad quod faciendum fidem suam adstrinxit 766.); quando facit contrarium ejus, quod pollicitus est, perfidus non est.
dis, Uferior si ce trariam LM irejus, quod aberi se facturam, i, em Giam vis, Oec perfidus es; peccat tamen. si mutario volunIaris non fertur in melius. 'Etenim nudus asse suuspc -763. , adeoque multo minus eandem Mitrii
592쪽
De modo sese asteri obligandi.
adstringit s. et 38. . Enimvero qui contrarium rius facit, quod se facturum dixit, fide non data, contra fiderii datam agere nequit, & qui fidem suam non adstrinxit, perfidus i isieri haud quaquam poteit I. 766.). Nudus igitur assertor quando contrarium ejus facit, quod alteri se facturum dixit, nec contra fidem datam agit aec perfidus est. tauo erat unum. Sed quando is contrai in ejus facit, quod se facturum esse dixit, voluntatem suam mutat I. a 9o. Quoniam itaque naturaliter homini non competit jus voluntatem suam mutandi, nisi quando minata in melira fertur f. 3 4. ιη. Uf. 39z. Zara. I. Phil. 'act. - δοῦ si voluntatem suam in deterius mutat, contra naturae legem facit. Enimvero qui contra legem naturae facit, peccat . 4 O. pari. I. INU.Was . - .AErgo nudus assertor peccat, si contrarium ejus faciens, quod se futurum alteri dixeiat, voluntatcm non mutat in melius.
Quae, si ius externum spectes, licite sunt, illicita tamen esse possunt jure interno, seu in conscientia. Quod jure externo. tibi permittendum, non semper peccato cauet. Derivatur enim id ex jure Iibertatis naturalis 3. 398. , Vi cuius c6nscientiae tuae relinquendum, quid agas, modo nil agas, quod juri persecto alterius repugnat Is r. para. r. Jur nat0, seu con- tra id, quod alteri perlecte debes 3. 236. para. r. Phil. pra L
s. Tri. Temere nee alteri promittere, neci tosceri quia debemus; nee Promisso, remere agerendum, quoὰ alteri quidpraesare velimus. Etenim te- posticitatiomere nil faciendum, nec loquendum . et 8. . Quamobrem eo asertio nec temere alteri promittendum . 363. , nec quid eidem temeraria polliceri debemus i . 367. I immo nec romere aularendum, num jure quod alteri quid praestare velim:us I. 37I . . inremo per-
593쪽
de temeritate ιn Πύ- mittendo.
Interirim hane obligationem vulgo etiam agno uni homines. Etenim quando alterum , qui se quis daturum , vel fa- cturum dixit, ad dandum. v bl satientum non obligatum cenissent, nec contra fidem esse putant datam, si ii non praestat. quod se praestituram dixit, temeritatem ejus acculant & stulti .
temere quis uomittat, de eo statuendum non est promisa-'ris. Ostenditur eodem prorsius modo, quo supra dem stravimus, de deliberatione promissor. praevia non statuenduini esse promissario I. 4za.).
Recolenda hic etiam animo sunt, quae supra annotavimus nox. f. 4aa. 423. 424. . Atque adeo in jure externo non habetur ratio temeritatis in promittendo; ejus tamen rationem habere debet promissor, ne temere promittendo peccet 3. 77I, huj. 44o. Part. t. PMi Pract. μιν. .s. 773, Si temeritas promissoris fuerit manifesta; promi Funem ast*υ- re non debemus, ubi post accepIationem ea nobis demum innet scit, ea remittenda, nisi tua intest promissum esse. Idem tenendum de promissitane animo indeliberato faba. i enim temere promittit, peccat I. III. 44 O. pari. I. IHic Wact. --δ, Quamobrem si temeritas promissoris fuerit manifesta, eum peccare, si promittat, manifestum est. Enim vero nemo id agere debet, ut alter in Vitio perseVoret s. Tao, pari. I. Prinat. , consequenter ut agat, quod legi naturae contrariatur 3. 32 a. pari. I. PHL'act. unm. , adeoque peccet . 44o .part. I. Phil. Hact. - . . Quoniam igitur noc fit, si promissionem, quam temerariam esse agnoscis, acceptas s. a.); promissionem temerariam acceptare non debes. diuod erat unum,
Quodsi temeritas promissoris tibi demum jnnotescit, facta
594쪽
De modo sese aduri obligandi. 343
a te iam acceptatione, consequenter jure tibi quaesito agi.36s.); a te rachim esse agnoscis, quod fieri non debuisset, etsi fine culpa tua cl. 77 a. 7so. Is 8.ρπτ. ἔ.αι rama μ' . Si tua non intersit promissum esse, res adhuc resΗ- tui potest in eum statum, quo perinde est, ac si promissio non Lam, nec a te acceptata fuisset, cum jus ex ea quaesitum remittere possis s. aret . Nemo dubitabit, si hoc. nun facias, te peccare velle, ut pote cuin tibi sit voluntas promissum etiam temerarium acceptandi, utut de temeritate promisi, ris tibi constaret: quod tamen fieri non debet Iri demonstrata n. I. Quamobrem cum velle peccare etiam peccatum sit 3. 444. pari. I. Phil. πω I. adeoque actio legi naturae contraria g. l. Hic pract. univcii si temeritas promitaris tibi demum innotescit, facta a te jam acceptatione, promissionem remittere debes. erat seraindum. Quod si vero tua intersit promissum esse, necesse est ut damnum quoddam emergat ac lucrum cesse nisi promissio adimpleatur s. 6a a. . Quamobrem cum omnem operam dare teneamur, ut damnum quodvis, quantum in nobis est, a no. bis avertamus s. 493. para. a. Furi nud; Officium erga teipsum colliditur cum officio erga alios s. ao6. 'rt. I. Phil'ata. -υ. . Sed si officium erga seipsum & officium erga alios imter se colliduntur, officium erga seipsum Vincit aa9. pari. I. Hae mact. --. , adeoque huic satisfaciendum s. aos. pari. I. Phic pract. unis. . inare si temeritas promitaris tibi demum post acceptationem factam innotescit, ac tua intersit promissum esse; promisso non remittenda. tau eras teram
Cum promissio fieri debeat animo deliberato G 391J,
adeoque non debeat fieri animo indeliberato I . parcI. Fur. nat. . de animo autem deliberato promitaris statuem
dum non sit promissario j. 4 a 40; haud difficulter per ici-Zet et tur,
595쪽
tur,. quae de temeraria promissione demonstrata sunt, eadem
de promissione animo indeliberato facta demonstrari posse
eodem modo. . Immo temeraria promisso semper si animo indeliberato utut norv bmnis promisso animo indeliberato secta statim sit ' ' temeraria , - quemadmodum ex collatione definitionum man, sinua est 3. 387. α7 . .. Quodsi ego libuerit ea, quae depromissione temeraria demonstravimus, de animo indeliber . ro factae promissiondi demonstrare ς eadem' per modum coroburii de promissione temeraria inferre licet. Ceterum interna', obligatio ad ea, quae hic demonstrata suere se vulgo agnose, . . tur, quia laudatur, qui eidem satisfacit, reprehendi autem so- . . lat, qui non satisfacit, nisi justam excusationis causam suppe ditet id, quod interest promissarii. Si sar, quod hic praecipitur, aequum dicunt omnes: si non fiat,. iniquum dicunt GL tem qui inquitatis sunt amantes. Equitas aurem & iniquitas non intelligitur λα Iegdi naturali. 9.. a o. Rura. yra L ivn
R d 'omnis me ita; ses nisuraliti Abisa Eis nim qui peffidus est, contrarium ejus facit , ad quod faciendum fidem Rana adstrinxit . 766. , consequenter ad quod faciendum sese obligavid g. 738. , adeoque quod facere pronii sit 3. 3 9 3. .. Quoniam itaque proinissa sunt servanda F. 43 i 0, adeoque' faciendum, quod promisimus 43 o. I, consequenter, illicitum est non facere,, quod promissum s.
72 2 . part.. I. Furi nar. ἰ perfidia quoque omnis illicita est, sevi lage naturali prohibita a Io. 8art. I . Phil.fract..unae. . ,. Non est quod excipias, temere nil esse prominendἡm f..., 77 T.), neque etiam animo indeliberatoi f. 39T. . Inde N. nim non sequitu promissionum temere,, vel animo indelibω.eato factam minime adimpleri debere.' Si: temere & animo, . ii cliberato, promisisti, utiquo Peccaari quia aius, quodi age
596쪽
dum non erat β. 4 o. pari. r. NH. pract. univo. Ast si proinmissa non servas, itidem peceas, cum ea servare debeas f. 43 I. . o. e .cit. Paν t. r. l θrI pra I. iv. . Ecquis vero dicat, quod . Peccare denuo liceat, quia peccasti, consequenter peccando te acquirere ius quoddam denuo peccandi s Perstilia adeo Cum nunquam committatur nisi facto promissioni contrario;
Obligatio semandi fidem in promissi perfectres.
qui promissa servat, fidem servat I. I s 9. . Sed servandi promissa perlaeta est s. 363. . Ergo etia tio servandi fidem in promissis perfecta est.
Germani sidei servandae tenacissmi erant, nec quicquam sacile tam turpe habebatur, quam fassere sidem. Dictis addendam esse fidem statuebant, ita ut iis tuto fides haberi possi. Enimvero quis non intelligit, quod assi are, se hoς vel illud praestiturum, idem ipsis fuerit, ac persecte promitte re . cum vellent eum alteri esse obligatum, qui assirmat, se hoc vel illud eidem praestiturum : alteri enim te obligare non potes nisi promittendo 3. 393. . Nomina sunt arbitraria, . nec ab iis pendet veritas, sea haec inest rebus, quae iisdem designantur. Sinceritas maxime iisdem probabatur, quae veritatem in dictis exigit 3Is.): probabatur fides, quae . . dictorum constantiam urget 7s . . Ad persectam adeo promissionem sussicere ipsis videbatur dicere, quid alteri prae- '. stare velis, ut eidem obligeris, cum virum sive hominem adultae aetatis non decere existimarent dicere, te hoc, vel istud acturum absque animo deliberato. Unde proverbium r
est, ac si dixissent, nisi tibi si animus in voluntate praesenti perseverandi, teque obligatum esse velis ad addendum verbis 1aaum , dicendum alteri non est, te hoc ipsi praestare vellet ,
quod nostra phras ita reddendum; nisi persecte promittere
597쪽
ris, non die, te nunc habere animum alteri quid praestandi. Istiusmodi enim dicta supervacua sunt. nec nisi vana spe antismum alterius lactant, δc odiorum semina sunt. Praestat igitur silere, nisi ea dicere velis , quibus plenam fidem alter hia re potest. Dicere, & nondum habere animum dictis ad dendi factum , nec obligatum esse velle ad factum dictis ad dendum . mendacio aequiparabant Germani, quando ad dicendum verum alteri obli atus F. Iga. , cujus quippe inte est ut de animo tuo sibi constet. Cum itaque apud eos me daeium furpissimum haberetur vitium; fallere quoque fidem eadem turpitudine censeri debebat.
- ' g. 776. PHieitatis- pollicitatiora servandum interne obluamur. Pollicita
Annom sisitor enim declarat, se velle tibi quid praestare & in hoc pro se odi. posito perseVeraturum I. 3670, consequenter assirmat se vera .. bis factum additurum, adeoque quod pollicetur servaturum I. 43oJ. Quamvis adeo nolit in te transferre jus ipsum compellendi ad addendum verbis sectum s. 367. ; idem tamen ipsi est animus praestandi, quod pollicetur, quemadmodum promissori, quod promittit, atque adeo cum ad verum dicendum obligetur perinde ac promissor promissario . 426. , necessitatem sibimet ipsi imponit praestandi id, quod pollic
tur, adeoque 2 obligat ad praestandum id, quod pollicetur
. I. 8art. I. Phil. 'act. unis. . Quoniam tamen nonnisi
imperfecte sest obligat. 369.); ideo nonnisi interne, stum constientia obligatur ad pollicitationem strvandum s.
Si pollicitator obligatus esse nollet interne ad praestandum id, quod pollicetur; nec dicere poterat, se in hac voluntate perseverariarum, neque tibi fidem dare poterat; quin potius nude tantummodo Merere deberet, sibi de praesenti este ani.
mum hoc tibi praestandi 3. 37I. : quo pacto sese nullo mo
598쪽
De modo sese asteri obligansi so
do tibi obligaret. Haec enim disserentia est inter nudam aD sertionem, pollicitationem & promissionem, quod illa nullo modo g. 3730, imperfecte 3. 369. , hac persecte ab teri obligemur 3. 363. . Quando adeo pollicemur, non
hoe fieri intelligitur eo animo, ut nobis liberum sit, utrum verbis addere factum velimus, nec ne; sed quod nolimus, H-terum fidem nostiam in dubitationem adducere, ut demum opus sit eam persecta obligatione seu externa adstringere. mobrem tanto magis incumbit pollicitatori, ut praestet, quod se praestiturum pollicetur.
enim obligatur ad pollicitationem servandam g. 7 7 6. , ade que ad praestandum id, quod se praestiturum pollicitus in s.se ais 1 43o. . Enimvero fidem servat, qui quod se praestiturum dicit, praestat; fallit autem, qui non praestat g. 7 s 80. Quamobrem pollicitator fidem datam servare, non fallere diset.
Pollieitator tanto tenacior esse debet fidei servandae, quia perfecte alteri sese obligare dedecori sibi ducere videriis, ndei Iuae vinculum aequiparans obligationis externae vinculo, quo utique opus non erat, siquidem ea esset omnium honestas, ut Terium suarum jacturam facere mallent, quam suspicionem mdei fulaeis incurrete. 778.
Ius in re dicitur jus, quod in rem ipsam nobis competiti is Vocatur. etiam subinde reale, patrio sermone ein bingli qata sit. Quoniam jus est facultas moralis agendi I. 33 6. m. 1. Hae 'ast amis.) ; mi jus in re habet, ei competu facia ras moralis vel de re ipsa, vel de aliquo ejus usu ac inde percipiendo staru vel de his simal disponendi Aro arbitrio suo.
Ius adeo in re inhaeret per nae ejus, cui competit; sed eidem competit citra respectum ad aliam personam, quam λhi obligatam habet. Unde vix intelligibiliter dicitur, jus in Za a s re im
599쪽
re inhaerere ipsi rei. Cum enim jus sit facultas moralis agendi 3. Is 6. Dcl. 4. PrucI. umυ.); quinam erit sensus veris horum, si dixeris facultatem moralem agendi quoad hanc rem tibi competentem inhaerere rei ipsi P Sed in verbis simus faciles, modo in re conveniamus: neque enim adeo accurate Ioaquuntur homines, ut ij brum diistionibus seu loquendi form , lis semper insit veritas.
g. 79. ' . Domimum est jus in re. Etenim dominium est jupropri- Σμ te aliqua pro arbitrio suo disponendi . II 8. 8art. a. sit imi . substantia, quam de usu & fructu qualibςt' ' Im s I 36, pari. a. nai., Quoniam itaque qui de rei substantia, usu & fructu ejusdem quolibet pro arbitrio suo disponere potest, eidem jus quoddam in rem ipsam competit I. Is 6.part. i. Phileract. um υδ; dominium est jus in re I. 7 7 8δ
Communione primaeva sublata, dominium est praecipuum jus in re, ex quo cetera jura in re tanquam ex fonte 1uaderivantur, quemadmodum suo loco patebit.
Communio primaeva erat jus in re. Etenim jus, quod in communione primaeva in res competebat hominibus, erat usus earum necessarius t . a I. para. 2. yan nu. , indigentiae unit cujusque proportionatus I. 33. pari. .2. Dr. nar. J, & uni cujusque judicio reliquendum erat, in quantum usius rerum sit ipsi necessarius, & quanta sit indigentia sua 3. 43. Part. a. Pr. nat. , ita ut quilibet rebus uti posset, quibus uti liberet 3. 44. 'art. a. Pr. naid, & quando re actu quis utebatur, nemo alius ejusdem usum licite praetendere poterat I. 33. pari. a. Iur. nat. . Homini adeo cuilibet competebat
jusic rei cujuslibet corporalis ustu disponendi pro arbitrio suo. Quamobrem cum jus quoddam in rem ipsam no-- his competere debeat, si de ejus usu pro arbitrio nostro di- spo-
600쪽
De modo sese alteri obligandi.
sponendi seculiatcin moralem has ous i Phihrassi uni , quod vero in rem ipsam nobis competit jus sit jus in rc I. Communio primaeva erat jus in re..
Non obstat, quod nemo' alium eodem jure excludere poterat f. et O. pa t. a. Pur. nat. ψ quemadmodum dominus jure suo, quod in re habet,, excludit ceteros omnes 3. IIo. Part.
z. γν. nat): id enim non inde est quod dominium sit jus in re 3. 779. , sed hinc potius fluit , quod idem sir jus pro
I us ad rem dicitur, quod nobis competir respectui essus Ius ad rem rei, ad quam praestandam aliuS nobis obligatus est.. quodnam s.
Titius tibi ofligatus est ad dandum nummum au. reum, quem habet, seu qui in ipsus dominio est.. Jus, quod tibi competit respectu hujus nummi; est rus ad rem.. Tibi saltem competit jus Titium compellendi ad dandum nummum aureum a 36. parr L. Phil pria 1 vnis.); nondum autem de ipsis nummo vel usu ejus tibi disponere licet pro arbitrio tuo, neque enim hoc jus in te translatum suit eo facto, quo . Titius tibi ad ipsum dandum obligatus suin, sed saltem jus exi
Ius ad rem tonitin Zumr est cum jure abierum commigredi ad ram jori rem quodam praestana m. Etenim jus ad rem tibi competirre-μs ad rem, spectu illius rei, ad quam praestandam alter tibi; Obligatur cosareis et 8 i .) . Enimvero si quis tibi adi rem aliquam praeutandam obligatur, tigi compctit jus cuin compellendi ad eam praestan