장음표시 사용
581쪽
saltem conditio est, a qua promissionis tibi iactae validitas de- , pendet f. 467., mihi acquiritur jus compellendi promissorem ad id, quod se mihi praestiturum tibi promisit. Quodsi ergo
tu te mini non obligares, consequerirer non promitteres te
hoe facere velle, nisi ultro promisso steterit promissor; promissio tibi facta mihi inutisis soret, eum ex ea nihil consequr ossem, nisi te volente, adeoque quod mea interest promisi iam esse, acceptatione mea etiam secuta, prorsus foret arbi-uii tui, cum ego te compellere non possem ad compelle dum promissorem , ut stet promita, nisi ultro eodem stare vellet. Quodsi jus a promissore tibi ouaesitum mihi cedis: . perinde est ac si promissio mihi facta Met. Quamobrem si . . tu eum vi adigere nolis ad promissum adreplendum, ego vero hoc facere velim; jus tuum quin mihi eedere possis, dubium non est. Hac ipsa autem cessione ab obligatione libem i raris, qua mihi tenebaris. Qui circa hoc promissionis genus' porro emergere possunt casus, iidem deciduntur ex iis, quae de obligatione ad id, quod interest, in superioribus demonstrata. fuerunt. Quaedam etiam patebunt per ea, quae de j re 3c obligatione haeredum suo loco demonstrabuntur. Non igitur opus est, ut do illis.apertius dieamus; de his autem ut: incamus, per methodi leges nondum sieri potest.
na rem re stra sente tertio assenti promitto, me lae ipsi astitatio Men. -- isse inruffueris mmiser, ut acceptes; acceptariaris fisins 'M --8romisisne tenere tertio. .. Etenim si ego sit, fora .e te praesente tertio absenti promitto me hoc ipsi praestiturum,c anssi is in electus minister, ut acceptes s a me etatio. eematio a te ejus nomine facta haberi nequit pro acceptatione ejus, in cujus personam consertur promisso I. Ia7. , uec tibi jus est alterius nomine acceptandi Ia 4. . Quamobrem acceptatio nullo jure a te facta nulla est, cumque sine aeceptatione jus nullum promissarius consequatur s. 363. ,
582쪽
- De modo sese alteri obligandi. 333
nec jus ullum ex hac pronaisione inutiliter a te acceptata is, in cujus personam ea consertur, acquirere potest. Ego igitur ex hac promissione eidem ad nihil teneor.
Si non electus es minister, ab eo ut acceptes, de voluntate ejus, in cuius personam consertur promissio, nec tibi, nec mi- , Phi promittenti constare potest. Ut adeo ipsius definitionis
Quoniam acceptatio tua nulla est, si ego te praesente M 1 a pro Wabsenti tertio promitto, nec iste ministrum cligit, ut acceptra . I. T s . , quamdiu autem promissio acceptata non est, ea a cara possit. me revocari potest β. 3960; si ego repraesente tertio assienIι ρυ-
misto, nec tu electus es minister ab eo, ur accepres, non ob ante acceptatione tua, promissis revocari potest. E. gr. Si dico: dabo Titio decem aureos, & tu ipfi amicus respondes: ego ejus nomine accepto; promissionem revocare licet, sive statim, sive ex intervallo, prouti visum fuerit.
I. T 33. - , Si absenti quid promitto, S ego volo, ut tu ejus nomine promissio ab Ues; promissionem revocare nequeo, entequam conset, nam is, ad a, quem promissio spectat, acceptationem tuam rasam habuerat, 'nec tu mihiser med o uti rem repromisiam remistere vales. Quodsi enim Vor hereptandilo, ut tu,sbsentis nomine, cui quid promitto, promissionem esectis, acceptes; hoc ipso declaro, me acceptationem tuam pro Auando Ire
teptatione ejus, ad quem promisso spectat, habiturum, siquidem is velit, adeoque conditionale tibi promitto, acceptatione tua promissionem validam essici debere. Quam- α obrem si tu promissionem absenti factam acceptes ejus nomine, cum conditionata promissio revocari nequeat I. 6oo. ; nec acceptata a te Voluntate mea promissio in absentis personam collata revocari potest, antequam constet, num eam ratiliabeat is, ad quem promissio spectati muta erat 'imum. . X xx 3 Quo- . Diuitiaco by Cooste
583쪽
Quoniam acceptationem tuam pro acceptatione eius habeo, ad quem proinissio spectat, modo is eam ratam h bere velit; validitas promissionis non a tua, aed ejus potius voluntate pendet, in cujus personam ea fuit collata . 4670. Quamobrem cum lexpediandum sit, quid hic velit; tu promissum medio illo tempore, ad quod tibi jus nullum est, remittere non potes. erat alterum. Equidem non ignoro, Temarum in Notis ad Graium albter sentire quoad alteram propositionis partem,' propterea quod in potestate ejus situm sit, qui fidem promittentis adis strinxit, remittere illud vinculum, quamdiu ad illius, cui pro- missum est, notitiam nondum pervenerit, quid inter nos actum fuerit: non tamen hoc sufficit ad sententiam Gratii re . . fellendam. Neque enim ideo promissum remittere nequis,
quia fidem meam acceptatione tua adstrinxisti; sed quia nullum tibi jus est ad promissum, quod remittere postra. Dum
enim ego tibi promisi me acceptationem tuam pro accepi tione alterius, in cujus promito personam collata est, hahere veste, quamdiu non constet contrarium ς tibi jus acceptandi contuli, quo cum fueris usus, dum acceptasti, cum factum insectum Heri nequeat, ius hoc remittere non potes. Rhil adeo habes ex promissione, quod remittere posses nee ulla adest ratio, cur me liberare possis ab obligatione conditionata , quam acceptatione tua contraxi quae per, me tota in voluntatem promissarii collata est. Ilia proris est ratio, ubi tibi promitto me tertio quid daturum; tum enima tua Voluntare pendet, utrum promissionem subsistere, an eam remittere velis, prouti ante demonstravimus-749.
I. Ts4a Parnali ro- Si promitu, me tibi daturam e. gr. duodecim aureos. A i a missio quid seri culilam decem dederim, es tu promissum accepies ; lueram in operetur, ubi hi est. num tibi duodecim, an alteri decem aureos dare velim. Elin .
tertii graria enim in hoc casuribi promitto duodecim aureos sub condi
584쪽
De modo sese asteri obligant. . 33s
tione, nisi alteri dederim decem, consequenter non ante i, pro uisurbi obligor ad dandum aureos duodecim, quam si alteri non tibi. dedi decem . 4780. Quoniam vero in arbitrio meo positum est, utrum conditionem, stib qua promisi, adimplere ve- lim, nec ne, hoc est, an dare nolim alteri decem aureos; mihi omnino liberum est, num tibi duodecim, an alteri decem aureos dare velim. s s. . Quoniam adeo mihi liberum est, num tibi duodecim, Momtio an alteri decem aureos De vclim 7 tibi duodecim prompi, nisi emetum alteri dem decem g. 7 3 44; tu compellire praes ad dandum siniatur.
alteri decem, dum me compestis ad dandum sibi duodecim. Nimirum quando ria me compellis ad dandum tibi aureos decem, ego excipio conditionem negativam nondum existe- re 6. 49od. Cum enim conditioni non adjectus sit dies, qui jam praeterlapsus est; adhuc eadem adimpleri potest, nimirum in casu praesenti nunc dare possiim alteri decem aureos: ruosacto promissio tibi facta evanescit 3. 33 . , nec ego tibi uodecim dare teneor. Nemo non intelligit, ita non promitti, nisi promissio majoris sub conditione non praestiti minoris si poenalis s. 6o6. , sive promi r ultro, sive rogatus ita promiserit. E. gr. Dico, me Titio dare velle decem aureos. Tu dubitas, an sim daturus. Ego respondeo: Dabo tibi dum decim, nisi Titio dem decem. Aut tu rogas: Visne mihi dare duodecim, nisi Tirio dederis decem, & ego, ut ante respondeo: Volo. Hic evidens est, duodecim tibi promitti
s. 736. Onus promi ni in commodum terris adjectum a promissore re- Auando istari potes, aniῬam hoc fuerit acceptatum. Etenim si onus onus in o adjicitur in commodum tertii, tacite promittis tertio factum tiam tertii alienum, ejus nempe, cui adjecto hoc onere expresse pro adjectum
mitti- revocabile. Diqitigod by Cooste
585쪽
mittitur . 38s . , adeoque tacita haec promissio tertio non prodest, antequam eam acceptet . 363. . Quoniam itaque promisso revocari potest, antequam acceptetur . 3960; promissio etiam illa tacita, consequenter onus in commodum tertii proinissioni adjectum revocari potest.
In arbitrio promittentis est, num velit onus promissioni adiicere , consequenter hoc tibi promittendo tacite simul pr mittere factam quoddam tuum. Quodsi ergo tacitam hanc promissionem, antequam ex ea ius quoddam tertio quaesitum, revocare, adeoque te ab onere promissioni adjecto liberare velit, eum hoc fiat absque injuriaeu. 839. pari. δ. Dr. nut.), eccur non facere possit ' Onus vel conditio est , vel modus I. 3830. Quando in priori casu revocatur Onus, quod coninditionale erat promissum, id mutata volunrate pure promittitur. Quando idem revocatur in posteriori, obligatio modi adimplendi remittitur. Ecquis vero dubitaverit, cum a promittentis voluntate pendeat modus promittendi 3. II.), 6c mutatio voluntatis tibi permittenda, quamdiu nil sit contra
jus tertii I. 377. , quod conditionate promissum fuerat denuo pure promitti posse, & te alterum ab obligatione liberare posse, qua tibi adhuc solus tenetur ' Sunt qui aliter sentiunt. sed absque ratione, quemadmodum ex modo dictis apparet &Gratim jam monuit lib. I. cap. LI. I9.
I. TIT. Fides dicitur constantia voluntatis alteri verbis declaratae de eo, quod facere, vel dare velimus. Quamobrem cum voluntas constans esse non possit, nisi moraliter verum loquaris, aut, mutato consilio, moraliter verum locutus videri u liS l. io 6a .part. I. Theol. nat. es I. rso. huj. I ei simponit, ut moraliter vera loquaris, aut, qua per mendacium tibi Lisenus soli.
cognitum locutus es, mutato consitio in moraliter vera vertas.
Cicero Ossic. I. c. 7. fidem appellat dictorum conventionumque constantiam & veritatem; recte Omnino, quemadmodum
586쪽
ω De modo sese asteri obligori. 337
admodum ex dictoes apparet. Sed veritas non recte inseritur. definitioni. cum ex constantia fluat. Quod vero initio sine veritate dictis accedere possit veritas , facile patet. Etenim ponamus, te dicere, quod quavis occasione alterum sis Patro nis commendaturus, non tamen tibi esse animum hoc faciendi, dum dicis. Evidens est te non moraliter verum: loqui. adeoque nullam esse dictorum veritatem. Enimis vero quodsi postea perpendas, te minime decere, ut falsa loquaris , dc firmiter tibi proponas dictis addere factum; Verba, quae ante erant moraliter falsa, in moraliter Vera Vertum tur ex post facto. Et tum accedere potest constantia animi, quae, dum Rerba proserebas, nondum accedere poterat.' Ρα- inde vero est, sive verba, quibus declaras dandi, vel faciendi animum, in convensionibus proserantur, sue alia quacunque is occasione, neque adeo opus est, ut conventionum in definituone expressa fiat mentio.
. 738. Hinc fidem dare dicitur, qui assirmat se, quod dicit se prae- a ristiturum, praestare velle, vel alterum certum esse jubet de Ve emaretalis ritate ditiorum. Fidem siemare dicitur, qui quod se praestitu- bre adprilis rum dicit, praestat. Hdem frigere dicitur, qui, non praestat p.i sit. quod se praestiturum dixit. Hilem denique alterias ad fringere dicitur, qui ipsum obligat ad fidem semandam.
Ηine homo nullius fidei dicitur, qui multa se facturum dicit, sed quando facere debet non facit, ita ut verbis eius nulla insit veritas. Is 9.
nomissa Iervat, semat: qui non servat, fidem 6 lis. Quando enim promissor promissa se at, quod se prae-- - ν' stiturum dixit, praestat s. 43 o. . EnimVero qui praestat, quod2m semis se praestiturum dixit, fidem servat Is 8. . Ergo qui pro-ρι amissa servat, fidem strvati ciuis erat unum.
587쪽
Qui promissa non servat, is non praestat, quod se praestiturum assirmaverat I. 43o. . Enimvero qui non praestat, quod se praestiturum assirmaverat, fidem fallit . 38 ). Ergo qui promissa non servat, fidem fallit. erat alterum.
Hine fidem servare & promissum servare vulgo promiscue usurpantur. Non tamen propositionem invertere licet, assi mando eum, fidem servat, servare promissum, d qui non servat, promissum non servare: servare enim fidem Iatius p tet, quam servare promissum, cum non statim persecta promisso fit, quando dicis te aIteri quid praestiturum, cum & n da assertio 3. 3 I. , vel pollicitatio esse possit 3. 36 . . Disserunt nempe servare fidem & servare promissum, quemadmodum genus & species, ut adeo promissum servare idem fit quod fidem servare in promissis, quemadmodum ex collati
ne definitionis utriusque statim apparet s. 36 I. 738. . 's. 76o. Iciis na- Pramsi r non modo em dat; teram etiam ainmissis f Etenim promior perfecte sese obligat promissarioisms..ω 3. 363. , scilicet ad praestandum id, quod se praestiturum in saris. si in x, sic hoc praestiturum cssh, quod se praestiturum dicit cit. . Quoniam itaque fidem dat, qui assirmat se praestit rum, quod dicit; fidem vero suam adstringit, qui ad id praestandum se obligat, quod se praestiturum dicit 3. Is 8. , promistar promissario non modo fidem dat, verum etiam adstringit. Honestati adeo magis adversatur, si promitar fidem d tam fallit, quam fi hoc ficiat alius, qui eandem alteri non adstrinxit.
Gomoa PromHsmus acceptando promisum fidem romissoris si as reuetissams stringit. Eictam acceptatione demum promissarius sibi obli- . Sat
588쪽
De modo sese alteri obligandi.
gat promissorem . 3 8 1 . , dandum scilicet vel faciendum fidem m/- id, quod sibi promittit 1. 363. . Quamobrem cum fidem miseris a alterius adstringat, qui ipsum obligat ad stibi praestandum, quod'mat. praestiturum sese aflirmat β. 7 3 80, promissarius acceptando
promissum fidem promisibris sibi adliringit. v I. 76 a.
'sticitator fidem da sed non a bivit. Etenim pollicu riget a b=tator duclarat, se alteri quid praestare velle, & in hoc propo non, Zm sito sest perQveraturum 3. 367. , adeoque assirmat, se praestituruis, quod dicit. Quoniam itaque fidem suam dat, qui vis. rmat, se praestiturum, quod dicit 3. 7 s 8. , pollicitator fi
. Enimvcro pollicitator non nisi impersei te seis obligat alteri, cui 2 quid praestiturum pollicetur s. 369. , & cum in alterum transferre nolit jus id a se exigendi . 3670, per- secte eidem obligari non vult a 3 8. pari. I. Phil.Wa I. unis λQuamobrem cum fidem suam non adstringat, qui alteri perfecte obligatus csse non vult s. 738. . pollicitator fidem sitam ei, cui pollicetur, non adstringit. a se erat alterum. s. 763. -- de Useris sibi esse animam tibi quidpiam prae xa, dem suam non dat Qui enim nude asserit, sibi esse animum tibi quid praestandi, is non declarat, se in hoc proposito perlaveraturum . 3Ti. , conlaquenter nec assirmat, se revera praestiturum id, quod praestandi animum nunc habet. Eni vero qui non assirmat, se praestiturum, quod dicit, is fidem suam non dat . 7 s 8. . .amobrem nec fidem suam tibi dat, qui nude asserit, sibi esse animum tibi quidpiam praestandi.
Hinc clarior elucescit, quaenam sit disserentia: inter perse- .ctam promissionem, pollicitationem & nudam astationem.
589쪽
. I. 764. ι, Quoniam qui nude asserit sibi nunc esse animum hoσι praestandi alteri, fidem non dat I. 763. , idem non assirmat se z. praestiturum, quod dicit . Is 8. . Quamo5rem cum fidem is di is fallat, qui se praestiturum assirmat, quod dicit, nec tamen pra ' stat s. rue8. , asserit, esse Minio lac alteri' praestandi, nec 1 rotat, sim non fallit.
Fidem non fallit, qui non dedit: fidem saltimus datam. Aliud vero cum si amrmare, sibi nunc esse animum alteri hoc praestandi, pro praesenti nimirum rerum statu; aliud vero , affirmare , nos praestituros , quod dicimus; qui prius assirmat, fidem non dat f. 738. ' adeoque nec fallere. eam potest.s. 76 s. o. .. . promissis fidem datam servare debemus p fallire non licet. Ξ, -se anda . 43is, adeoque non servare vilia Edri est ἔ- T a a. pari. 1. Pr. nat.). Enimvero qui pro missa servat, fidem servat; qui non servat, fidem fallit β. 3 9. . Quamobrem in promissis fidem datam servare debemus, nec eam fallere licet. . 766. Perfidus dicitur, qui contrarium ejus facit, ad quod faciendum fidem suam adstrinxit. Hinc perfidia est vitium faciendi contrarium ejus, ad quod faciendum quis fidem suam adstrinxit. Non statim perfidus est, qui fidem datam fallit, veI etiam
contra fidem datam quid facit. Cum enim voluntas homu, num mutabilis si, immo haud rarius accidat, ut in melius mutetur ; etiamsi mutatio in melius non semper si licita, non tamen perfidiae notam incurrit, qui mutato rerum statu voluntatem mutat & fidem datam fallit. Sed ad perfidiam princise
590쪽
De modo Iesse asteri obligandi. ΑΙ
cise requiritur, ut quis fidem suam adstrinxerit, & hoc non obstante sciens ae volens contrarium ejus facit, ad quod faci- .endum tenebatur. Ad candem vero non requiritur, ut animum fallendi fidem &l contra datam agamus habeamus, dum eandem adstringimus; sed susscit, ut, hoc non obstante, ani mum servandi fidem mutemus. Dantur autem sicuti ali rum vitiorum, ita quoque perfidiae gradus: de quibus tamen non agendum est in Iure Naturae, sed in philosophia morali, in qua vitiorum turpitudo demonstranda, pro graduum va
Quoniam perfidus est, qui contrarium ejus facit, ad Uberius ex- quod faciendum fidem suam adstrinxit s. 766. , qui veroponitur. fidem suam adstrinxit ad eam servandam, consequenter ad pristandum, quod dicit, sese alteri obligat s. 738. i qui contrarium ejus facit, ad quod faciendam sese alteri obligavit, perfidus es.
E. gr. Titius promittit, quod te commendare velit patrono , cujus favorem expetis munus ambiens, & te certum esse jubet, data dextera, quod hoc sit facturus; sed contrarium facit & ea animo patroni de te insinuat, quae animum ejus tibi non possunt non reddere infestum. Hoc dum facit, . perfidiae notam omnino incurrit. Vsui loquendi convenit, ut perfidiae reos dicamus eos, qui contrarium ejus faciunt, ad . quod faciendum sese obligaverunt, quemadmodum facile pa- . vibit, si exempla perfidiae obvia & omnium consessione talia sufficiente acumine rimemur. 68.
Si promissor contrarium ejus facit, quod facturum sese promisit ἰαuandis residus es. Etenim promi r promissario fidem non modoromissis si dat, sed etiam adstringit g. 76o. . Quamobrem si contra- testiis. rium ejus facit, quod promisit; utique contrarium ejus fa-Υyy 3 cit, .