장음표시 사용
131쪽
ret 8 TNSTIT. IMPER.M 36 .de impedimento est. Unde regula , Bona saernu I. . tantumdem possidenti praestat, quun. um υeritas , quoties lex impedimento non est.
Puid , si res sint furtisae, aut vi possessae r
ufurtiva. Nee i ; Hret longo tempore γ bona fide possessae fuerint , visam possunt . Furtivarum quippe rerum Lex XU. Tabularum , & Lex Atinia inhibent usucapionem : vi processarum , Lex Julia & Plautia . Ratio prohibitionis est, quia neque Istarum rerum est com- 'mercium e neque violenta invaso rerum alie- lnarum coerceatur , di ne ex suo maleficio
quisquam lucretur, sive is fur sit, sive qui-ι. a J.h.r. Vis alius bona fide rem acceperit . Nihil - enim operatur bona fides aut titulus , propter vitium , quod ipsam rem comitatur , aliouan. Vitio purgat , nempe re furtiva reverinis. ι .6. i in poto statum possessbris seu domini, pu-ε bd. ta si forte eaciem res ad tertium aliquem' sine domini pervenerit voluntate : nam quoad dominum ipsum , zel eum, cui ille vendiderit, usucapione opus non est. Servus quoque fugitivus usucapi non potest , propter furti vitium , quia fugiendo sui furtum fa-eese dicitur. Quid, si res defuncto commotata , aut Iocata , vel apud eum deρ ta , deinde ob haereri bona fide fuerit alienata I . sed em ntii is ; qui aeceperit, si capere possit, δε- mm l. 36. bium non es t erit quo securus emptor rem eum du9- talem per triennium possidendo, quippe cumbus seq. F. ea res in furti vitium non ceciderit ', sur-B. r. tum enim sine ametu furandi & contrectatione fraudulenta non ' committitur . Neque, hic fraus stliqua fuit in haerede, quia putavit rem fuisse haereditariam, & fic bona fide tam am suam alienavit : igno nantia I. ἰtem si enim excusat a mala fide . Idem dicendum in l.6 i. f. de usustuctuario , qui cum putar t wrtum
132쪽
L I B. II. T Ι T. VL Iastancillae ad se pertinere , cum vendiderit tna & is error non nocet emptori , qui iproinde partum poterit usucapere.
Quid , si νει fit fu immobilis absente aut negligente domino, mala fide possessa, dein
de alii bona fide accipienti trad1ta fuerit Ea usucapi potest, cum vitio careat : ut β. quod as ecce , Titius fundi Tusculani possessumem rem aά. apprehendit, quae vacat, propter absentiam , raut negligentiam domini , aut quia domi. nus sinu successere decessit , quamvis leue mala stile possideat , quia intelligit se ali num fulidum occupasse; si tamen alii, puta Sempronio bona fide accipienti, tradiderit, poterit sum pronio longa possessione res acquiri , quia neque affectam furti vitio , neque vi possessam acceperit : non enim standi lo- cive furtum committitur , neque rerum immobilium facilis est interversio.
Possuntne usucapi res Fisi Non possunt , quia publici juris sinu tquemadmodum nec aliae res publicae populi Romani , qui x expositae communi utilitati ;Ioederetur enim Communitas , si ejusmodi res per usucapionem acquirerentur privatis. Verumtamen bona vacantia, id est, quae ii redem non habent ψ licet fisco debeantur ex Lege Iulia caducaria, si tamen , priusquam a fisco occupentur, bona fide ab alio possideantur . etiam quadriennio tantum , cedunt possessori. Ratio est , quia bona nondum fisco denunciata non simi fisci, sed manent in commercio.
Quid, si quis a fisco rem alienam emeris p Is quidem olim ex Edicto Divi Marci , si post venditionem quinquennium praeteriisset; tutuS erat, & dominum, rem suam vin-
133쪽
dicantem, exceptione repellebat: Hodie v ro ex constit utIone Zenonis , quicumque a fisco rem alienam, ex causa emptionis, donationis, vel alio titulo , acceperit 6 statim quidem securus redditur , & res ipsius fit tveruin fiscus domino tenetur intrae quadriennium t eo lapso, non tenetur : Idem privilegium indultum est iis , qui ab Imperato-xis , vel Augustae domo aliquid comparaverint . Ratio utriusque est , ut tanto facilius emptores inveniat fiscus, & Imperator, cum quibus propter potentiam nemo alias. libenter contraheret . .
Est & Donatio modus acquirendi. dominii
civilis, utique ἡa, quae hi mortis Causa quae, ad initat legati, post mortem domi. nium transseri : de qua proinde priori . . loco agit Impexaton , A illius. occasione de ea , quae inter vivos dicitur , & quae fit propter nuptias .
i . suid es Donatio, oe unde dicta
l. i. ω ao. π Onatio. est liberalitas utillo. iure cogente. 8a.. αδ facta : In necessitatibum enim nemo est 1f. de R.J. Rut praesumitur liberalis. Unde donatio re-3 s.f. Idf. muneratoria sub hac definitione non conde donat. tinetur; cum beneficii potius sit compensa-- . mori. tio , quam donatio , ideoque ob ingratitudinem revocari non potest . Dicta est Donatio a. Dono , quasi doni datio , cum quis ea
mente dat simul & tradit, ut res statim ac cipientis fiat. uuae es Donatio, mortis causa LI.b.tu. r. 2PE propων mortis fit suspicionem: unde ne- .r ι. 16. que absoluta est , neque plenam liberalitast. d. r.. tem habet : cum, qui sic donat, supervivere
134쪽
magis gue eum, cui donat , quam h3eredem suum. Haec igitux donatio ita fit , ut nonnisi moxie donatoris confirmetur .. Suspicio vero vel cositatio mortis est causa ejusmodi donatisenis, quae etiam simum recteque Ualentem movere potest, ut donet hoc modo :quae px inde causiae semper exprimenda , nec alias exit donatio causa mortis, licet ab aegroto facta proponaturia Quot sunt doctu fuius donationis tTres .. Una , cum, quis famis & in bona I.a. f. d.t. valetudine positus , nulloque praesentiS pe- l. 35. . xiculi metis territus, sola cogitatione mortalitatis. donat. Altera, cum quis metu mortis, aut praesentis periculi , vel etiam. suturi ita donat, ut statim res fiat accipientis. Quo casis statim quidem persecta est donatio .ri eiu sub conditione resolvitur ,. videlicet si donator praesens pelliculum evadat . Tertia , cum quis periculo mortis non sic donM,. u D statim faciat rem accipientis , sea nunc demum, cum mors fuerit insecuta ;quo, casta sub conditione pendet donatio ..
omodo Imperator are,. mortis causa donatisones, ad exemplum legatorum. redactas ese per omnia i
Nempe quoad effectum , quia substantiae ratar hirtviusque dIversa est . Additur tamen , ρεν f.' omnia fere legatis connumerari, quia licet do- Ratio haec eodem modo acquiratur, quo i ea in p*T 'gatum , & quinque testium praesentiam deside- ἡ j, e 'xet, Falcidiae deductionem. patiatur , ut i u gRtum, insinuatione non indigeat , di ante . mT
mortem revocetur , a L modum ultimae vo Vm luntatis: tamen non paucae supersunt disse,' rentiae, quas notavere interpretes.
135쪽
i. mortis Tribus modiς. Si convaluerit donator, aut t. I 3.a3. I aliud vitae periculum evaserit, quippe cau-9.2. F seq. fa donationis cessante. II. Si edim paenituerit
f.de mori. donationis, quia , ut dixi, speciem habet ulca . don. timae voluntatis , quae cum sit ambulatoria ad extremum vitae spiritum, dat locum P nitentiae. III. Si prior decesserit, cui donatum eis, irrita est mortis causa donatio ; adeaut nulla haeredi donatarii , quippe cui tantum bene voluerit donator, Competat actio ad rem doMatam. Praeterea nec ea, quae re
linquuntur in ultima voluntate , debentur , si praemolliatur is, cui bonae telicta sunt.
s. aliae au- Quae sine ulla mortis cogitatione fit . Vel rem i. 2'. M liberalitas, quae nullo Dre cogente concedissim. t. i.I. tur a nimirum qumdo quis simplicites eas L mente donet , ut rem statim velit fieri accipientis , nec ullo casu ad se revexti , &propter nullam aliam causiam , quam ut Iiberalitatem & munificentiam exerceat. Et hae proprie Donatio dicitur, pura ct simplex: uota etiam ea, quae fit sub conditione, sub modo, ad tempus, vel ob cautam seuomodo pescitur' 'dixti his Persicitur , simulatque donator suam vo- . s Io. luntatem scriptis , aut sine scriptis. , etiam
fi dedon. nuda conventione manifestaverit ', R accel-I.6. C. eod. serit donatarii acgeptatio. Nam λυito bene-s.6ς.1 de ficium non datur ia Et licet donatio absenti R.y. fieri possit, non tamen fit prorsus. ignorantiti non acceptanti ia no necessaria in hae donatione traditio , quae
flatim sequatur tX. Φ, n olim traditione , vel stipulatione opus erat , quia ex nudo pacto non dabatur actio.
136쪽
LIB. II. TIT. VII. τῖ'Hoflie, etiamsi donator rem non statim tradat, nihilominus donatio ex nuda pactione plenissimum & perfectum robur habere dicitur, & traditionis necessitas incumbit donatori, ad exemplum ejus , qui rem vendi- . dit. Neque sbium tradere tenetur, sed etiam dare, id est, rem accipientis facere . Nam, alias non videretur datum, quod accipientis non est factum . Quare agi adversus eum potest a donatario condictyone QK lege , ve, in stipulato. Potestire dare ilibet quamlibet summam pro arbitrio suo Non potest. Nam si donatio excedat summam quingentorum solidorum , sive aure rum , tunc opus est insinuatione quae est publicatio donationis apud acta vel ejus, quod agitur , coram judice in seripturam rei actio: idque ea ratione, ut nimis estus, donationes , quibus homines ad egestatem facile perduci possent , coerceantur o Interest enim reipublicae , ne quis re sua abutatur , ct ne facile quid occultae struatur fraudis, inductis falso donationibus in fraudem sorte creditorum . Quae vero apud iudicem fiunt , citra fraudem fieri praesu
Suntne Gnationes , quae insinuatione nou indigent Sunt utique ς quae etiam citra rnsinuatio nem valide funi, & plantismam habent firmitatem ', ut donatio in Principem , & quara Principe in privatos confertur; item donatio vel promimo facta pro redemptione eaptivorum , & ad refectionem aedium collapshrum vel exustarum . Denique donatio propter nuptias hodie non indiget insinuatione ex parte mulieris, ut ipsa eam lucretur ', sed ex parte viri , ut is lucrum pro rata donationis capiat ex dote. -
137쪽
potesne revocari ex causa aliqua donatio uter vivos trier cien- si fuaerit perfesta, eam temere revocari non. Eum l. r.ρο posse , ait Imperator, quia. ita poenitentia sn.. C. de hic non sufficit ad revocationem , . sed' iusta Devo . don. Causa subsit necesse est,. qualis in primis est causa ingratitudinis , s ingrati exiliant bo-min s ,. in quos beneficium coIIatum 6 2 neque di. l. fin. enim aequum est, donatorem pati injuriam , vel jacturam ab eo , cui. beneficium contulit . Causae vero ingratitudinis numerantur quatuor : videlicet si donatarius donatori iniuriam atrocem vel manus impias inserat;
fi jacturam bonis ingerat ; si insidias vitae
ejus locet: si pactum quod intervenit, implere nolit ;: ultra quak non posse fieri eu- tensionem, verius est, ne congra legem fiat eKtessio in poenalibuS ... Lb. Si liberi postmodum nascantur don LS.C... t. tori: quia. non praesumitur, quod is voluerit alienas successiones anteponere propriis: ut recte dicatur inesse donationi conditio. tacita , si liberi legitimi non, nascantur ;non etiam. naturales; quia in hos cessat cautit. C. de fa affectionis . Nati vero tempore donatio-ius1. MN. nis, eam non omnino i rmant, cum Cesistet dicta conditio , sitit tantum quatenus in officiosa est donatio. Neque enim potuit pater donando intervertexe legitimam , na' turali ratione liberis debitam . LI. I. 3-C.. Sed & revocantur donationes sub condide Gnat. tione ς modo , vel alias , non pure ac sim q9 sub pliciter initae , si conditio, modus: , aliave modo . . pacta adjecta, non serventur. Estne aliud genus inrer vivos donationis : . in s Est veteribus quidem, prudentibus penitus a sui. incognitum postea ab Imperatoribus introductum , quod ante nuptias Vocabatur , quia constantibus nuptiis nulla fieri donatio poterat . Hodie propter nuptias dicitur : quia non tantum praecedere, sed etiam sequi nu-- . ptias
138쪽
L I R. I p. VIV. VII . I 33'ptias contractus. potest , & potest constante . matrimonio augeri, perinde , ut dos qua au pe Vm Octa augeri etiam oportuit donationem proe - pter nuptias, quam maritus, vel alius ejus. μ' nomine , facit uxori in compensationem &.ω- 'ut securitatem. dotis . Unde non obstat , quod donatio inter virum & uxorem sit iuro vetira , quia hec propter nuptias donatio/ non est pura & simplex, neque e X ea alter eon' Nov. pr. iussurru sit locupletior', sed, ut dixi, in se Cesiae. I. s. curitatem fidi lotis, & soluto matrimonio ad OG. .
'Mine olim alius modus civHis acquisitionis per ius accrescendi λ Fuit : quia jure antiquo , qui cum alto' s.fin. h. t.
servum communem habebat, si vindicta, aut testamento solus libertatem ei imposuisset , partem suam eo casu amittebat , Ocredi socis accrescebat; quia servus pro parte lioer esse n poterat . . Hodie talis servus ab imo ex dominis manu mi sIiis , sit protinus liber; ne l. I. sa. C. tamen socio invito pars sita austratur, pre- de comp. tium servi ei redditur secundum partem do- δε - man. mini L. Ratio posita est in favore liberta-L ZO.. Ltis, pro qua pronunciandum esse saepe con- 17O.j. destitutum est. Item quoties dubia est vel ob- R
scura manumittentis voluntRS .
QUIEUs ALIENARE LICET , VED NON . .
Quia de domino acquirendo dictum est, jam quaeritur de ejus efferut , sive facultate , quam dominus habet de re sita libere &pro arbitrio disponendi, eam alienandi ,& alium illius dominum faciendi
Haee igitur facultas alienavdb eo elis ne Hiber domino M competit : nam accidit aliquando ,
ut qui dominus sit , alienare non γῆ fit;
139쪽
136 INSTIT. IMPER. sit ; uti maritus respectu praedii dota III &pupillus ; & contra , ut qui dominus non sit, alienandae rei potestatem habeat ut creditor respuetu pignoris. χCur marito do ale praestam alienare /non licet λHic in pr. Probibetur maritus inυita muriere dotale prael. un. g. ω dium alienare per legem Iuliam , quamvis cum let. ipsius sit , dotis cauta ei datum . . Imo ne JuI. C. de muliere quidem consentiente , permissa est relux. aes. alienatio vel obligatio , ex Constitutione . r. f. 3IM. Iustiniani . Ratio est , ne s exus muliebrismutr. l. a. fragilitas in perniciem 1 ubstantia: earum con- TI. io .f. t vertatur , & Respublica detrimentum sen-rυβ do iu- tiat, cuius omnino interest, dotes mulierirerit. l. s. bus esse salvas . Predium vero dotale usti-
f. IO.s3o. matum maritus alienare, Consentiente uxOC. eod. re , potest , quia aestimatio est loco emptionis. Est autem maritus rei dotalis dominus saltem civilis , sive jure civili ; uxor Veronaturaliter manet domina dotis. Quid ,s juramento fuerit confirmata baec ali natio 3 .
. e , Nec sic valida erit iure civili alienatio , si quia eo iure actus prohibitus , iuramento mediante, firmari ac stabiliri nequit; secus 'I' iure canonico . quod vult iuramentum fur
RV-r' μ' .ari cum non involvat detrimentum ani r es' μ mae jurantis '. agitur en Im tantum prancII λ- t ' η'ς' paliter sauore ipsius mulieris : nisi tamen λ' 6ς 1 periis jura i , se mimquam tali alienationi 1 ς' faciendae cons2nsuram . Licetne creditori alienare pignus fcontra Licet , quamvis ejus ea res non sit; idque autem l. 4. cum iure pacti sive conventionis , & tunc Uderifr. voluntate ipsius debitoris intellicitur Piplan f o. gnus alienari; tum iure crediti, esset enImCI eod. l. alias pignus creditori inutile , si id perpetiti. C. de tuo
140쪽
LIB. Iro TIV. VIII. 137 tuo teneretur servare debitori suo . Unde, iur. domis quamvis pactum non sit, ut creditori liceat impetra. uendere pignus cessante debitore in solutio- 1f. de pian. ne, poterit nihilominus creditor alienardi , c ne mora debitoris ei sit noxia , dummodo ante id de nunciaverit debitori , ut ibi vat , & pignus luat , isque deinde celsaverit usque ad biennium post de nunci
Licetne papilis alienare rem Non licet sine tutoris auctoritate, quam- f. nunc. vis alioquin absolute sit dominus rerum sua- cdmon. Pum , ac propterea videatur habere ius def. Fn. iis disponendi; idque ne temere patiatur rerum suarum dispendium . Quae ratio facit, ut nec possit mutuum dare , vel alteri solvere : quia mutui datio & solutio est pec niae alienatio ', quam perinde pecuniam mutuo datam , vel solutam , si extet , statim ε. II.
repetet rei vindicatione , Cum eam non PO- tuerit facere Mcipientis , bona fide ab acei- Π- aepiente consumptain condicet, cum mutumn
consumptione concisietur ; sin mala fide , eamdem sibi exhiburi petet iaAt quomoας exhiberi potesti pecunia iam com l. 3P. . ροι pra i duia dolo malo eam possidere du- j. 1 so. F.de si ita pro possidente habetur, & ut talis da- R.J mnat ut ad interesse, quod aestimat actor iurejurando in litem.
lo , sine rutoris auctoritate , sit eum hac itis. ratione conditio pupilli melior. Non potest cois, hes 'bis
tamen er solvi , ut liberetur Ommino debi' trario. - d.
tor , qui proinde urgeri iterato poteit in l. 1s.sa a solvendum , si pecunia non fit fasVa , Vci Udo Hirit. in rem pupilli versar PupilluA enim obliga- fiationem acquirere potest, diminuer non po-R.I. test . Lucupletior tamen iactus ex soluti