장음표시 사용
141쪽
ne , si adhuc , eamdem pecuniae summam petat, iummovebitur exceptione doli mali: Bona ficies unim non patitur , ut bis idem
Quatenus liberatur debitor Tl. 6. C. si Ipso iure liberatur , si tutoris auctoritate adυ.Ditit. interveniente solverit , sed ex causa damni l. as. C. de sublevabitur pupillus restitutione in in te. a min. ttit. grum , quae ita demum excludetur , si prae-Lr5 . . I. terea accesserit Iudicis decretum . Nam qtii F. GR.I. jussu Iudicis aliquid facit se non vi tur dolo facere , qui parere necesse habeat. Ita qui foI-υit JAdicis mandato, planissimam liberiationem
PER IAS PERSONAS CUIQUE ACQUIRITUR-Ηic quoque TituIuv pertinet ad acquisitionem rerum , Cum quaeritur. per quos dominum singulis, acquiratur .. Per quas is itur persuas nobis aequiisιmus 3
rexn tu Moes solum per nosmetipsos , sed etiam princ- per eos ; quos in potestate nostra habemus , fili iam ilias & servos o quia hi. quidem nobis pro instrumento simi ; illi v
ro unae nobiscum persona ceruentu Item acquirimus pec servos , in quibus usum ructum habemus : per homines liberos & se vos alienos , quos bona fide possidemus. g- igitur in stuomodo per liberos nostros nobis acquirimus 3 princ. olim quidem quicquid ad liberos perve nerat inceptis peculiis castrensibus ) hocpArentibus suis acqyirebant , sine ulla distinetione : adeo ut ius esset patri , quod per unum acquisitum esset , illud alii filio via extranea donare , vendere , aut alio
142쪽
. LIB. II. TIT. IX. 13pquocumque modo in alium transferre rCum en Im vi patriae pote statis persona iacozpus liberorum subjiceretur parentibus , multo magis eorumdem res & bonae . Quod postea mutatum fuit , vel saltem imminutum Constitutione Iustiniani Imperatoris , ac sancitum , ut si quid liberis obveniat ere Patris , id totum parenti ac iratur , Cum' se um, sit, ut qnod ex re sive occasione patris prosectum est quod peculium, pr 626timum vocant ) hoc revertatun ad patrem z. ut pecurium c VDense quod in castris Φ. 6. C. ae occasione & contemplatione militiae, & qua- bossis quσδεῖ caserense , quod ex ossicio publico ; vel Occasione togatae militiae , ad filium familias Pervenit , elus maneat pleno iure : ut denique in aciυentitis peculio , quod nactus est filius. privata, sitae industria , vel ex materna successione , solum usum fructum habeat Pater , proprietas vero, penes filium remaneat: ne quod ei suis laboribus vel prospera sociuna accesserit , hoc ad alium perv niens , luctuosum filio procedat . . Quid ii pater filiαm , habentem peculium' adυemicium , aemanciparit 3 Ho casin olim pater, qΠasi pro pretio G oo otio- emancipationis retinebat tertiam partem bo- .ue I r notum ad ven titiorum: Postea Iurinianus Im C. Theoperator patri pro, tertia parte dominii con- Z hiis ce s id dimidiam nota dominii , sed usus fru- fonjs d. l.
Eius , tota proprietate apud. filium manen- 6. C. tu qua eum, privari ,. causa emaneti pationis. ; durum. & inhumanum visum fuit. Quomodo per Ierυor nobis acquiritur t
rR servis ut nulla eae distinctio peculii , Ei IT
Itae Pur eosdemi indistincte: acquiri tun domi- r. I. a, nis , etiam ignorantibus & invitiSi, quid- daa .rer. quid servis ex traditione stipislatione, do- dom . o. natione, legato, vel ex qualibet alia causa m de aeq.
143쪽
i4o INSTI T. IMPER. obven erit . Cum enim servi in alterius sint potestate, & ab alio possideantur, nihil suum I.6st. Is dρ aut proprium habere possunt . Dico , igno- R. I. Lpen. rauribus oe invisis s quia haec acquisitio fit C. depact. ipso iure , ratione scilicet potestatis , adeo
ut ne momento quidem subsistat in personaeorum , qui in potestate sunt . Non movet Iuris regula , quod inυito no aetur benefi-- cium, cum & alia sit regula, quod non co- satur dominus rem sibi quaesitam retinere , sed eam repudiare possit.
Cur vero haereditatem se υtis nisi iussu domini adire noo pot: si ZVers. sed F Ne adeundo simpliciter haereditatem, Q
h.eres l. 6. iiciat dominum aeri alieno , quod non ra- ω8: F. de ro latere solet in haereditate . Non debet acq. baer. autem damnum adferri domino nisi scientii. II 3.1.de & consentienti : neque eius conditio fieri R. I. deterior Per servos potest , quamvis melior
fieri possit . Qui quidem servi iussi adire , ita dominum oblistant., perinde ac si ipse
haeres institutus esset . Cur domino etiam ignoranti ει λυito aequiri-rur posue sis ex causa peculiari ZVers non Quia possessio non tantum corporis sive
Plum f. L fasti , sed & iuris est . Nam iuris interpre-3. β. 22. l. tatione intelligitur dominus velle hanc posia r. I. 8 . β. sussionem habere propter concessionem pecu-- I. ct a. l. lii. Cum enim dominus servo peculium ha-ο p. in fin. bere permiserit , videtur etiam ei generali-F. de acq. ter permisisse, ut stipulatur, ut possessionem Pus. apprehendat , quam visum fuerit ei acquirere : & sic interpretatione quadam juris dicitur quodammodo hic intervenire voluntas domini , licet ignoranti. Ex quibus causis se i frustuarii nobis acqtiirunt l . de iis M duabus. tantum causis , ex re videlicet
144쪽
L I B. II. T I T. I x. I Inostra , cum iniquum videri nequeat , id quod ex re nostra natum est , ad nos redire em ex oρeris suis , quas nobis exhibere debent. Aliunde itaque si quid acqHisierint, Lai .ct seq. id domino cedit proprietatis. Itaque si talis 1. de Qu- servus fuerit haeres institutus; vel legatum ac 'tis . l. 7. ceperit , & haereditatem & legatum acqui- ρο ε 3.rit proprietario; nisi testator contemplatio' g. a. V. de ne istuliuarii servum haeredem instit erit , acri. rer. legatumve ei reliquerit. don 2Idemne de eo, qui a nobis bona fide psipdetur , dicen ium ' se Idem plane , cum idem poene jus fit siu- Vers. quodctuarii, & bonae fidei possessoris . Igitur li- enim I. Io.ber homo , quem bona fide possideo, uti di f. 3. st de
servus alienus, quem iusto errore meum es acquir.rer.
se puto , ex iisdem duobus causis mihi ac- dom. quirunt . Quod vero ex aliis causis acquiritur , id liber quidem homo sibi acquirit ,
Potesne a fructuario usucapi serυus 'Non potest : quia duo ei desunt nece ssa raria ad usucapionem ', Primum iusta possessio ui ι unde hic dicitur : non posidere , sed habere o ius utendi fruendi: non possidet civiliter, & '' efficaciter , sed naturaliter tantum di aut , I z 'U' quod verius est , non possidet sibi , sed do D'---q'mino. Deinde bona fides in eo deficit, quia scit , servum alienum esse , nempe proprietarii e & sic non potest dicere , se ignoranter rem alienam usucapere. 2uomori per extraneam personam nobis
acquiritur Dominium quidem per liberam & extra- β. ex his. neam personam , veluti per procuratorem , itaque l. I. acquiri non potest, quia est Iuris: dominium C. de aeq. enim a persona ejus, cui quieteritur, initium possis l. r.
sumere debet. Possessonem vero acquiri possi β. 2 .ss eod. se, i. I. C. de
145쪽
ac 7. post . ω I. I. g. 2. f. d. t. EI. I. c. e
1 E INSTIT. IMPER. se , utilitatis & negotiorum expediendorum
causa , receptum uti, tam per procuratorem , quam per quemlibet . liberum hominem , modo is eo sit animo, ut nobis acquisitam velit possessionem : possessio enim est faeti , ct in tacto versatur, quod per alium liberum hominem cxpleri potest. Requiritu me bie fententia Aomini 'Non requiritur , nec opus est , ut dominus sciat, procuratori pollessionem traditam fuisse: Hufficit enim, quod ab initio dederit mandatum , ut omnia acquirat . Et in hoc distat possessio ab usucapioue , quia si
procuratori res a non domino tradita sit , dominus non usilcapiet, donec sciverit rem ei fuisse traditam , at si procuratori res a domino tradita sit , non tantum possessio , sed per possessionem dominium acquiritur: hac ratione, quia dominum eo casu a posse sessione nequeat separari; possessio enim est causa dominii. Quo casu per pro uratorem domino actio quaeritur ZEa quae civiliter acquiruntur , per eos qui in potestate nostra sunt , acquirimuS; Ueluti stipulationem e quod naturaliter acquiritur , sicuti est possessio , per quemvis volentibus nobis possidere acquirimus. Obligatio vero quae iuris civilis est , non potest per liberam personam acquiri . Excipitur mutui conditio , quae propter promiscuum commercium nobis quaeritur, & per Contibnentiam cauis ; actio hypothecaria , si mutuum nostro nomine dans , pignus vel hypothecam acceperita quae tamen actio olim per procuratorem non acquirebatur domino , sed cessione opus erati denique si praesenti domino procurator stipulatus sit ; aut si domino mandante rem eaus vendidit, utilis . actio domino competit. TI
146쪽
Hactenus clixisse sufficiat de modiS acquiren' e ult. iit. di dominii singularibus quibus res singu' aniae
lae cuique acquiruntur . VideamuS nunc, quibus modis dominia rerum per universitatem seu titulo univer1ali nobis acquirantur u id quod quatuor potissimum fit modis , nempe per haereditates , per bonorum posse mones, per arrogationem, &per bonorum addictionem , libertatum conservendarum causa.
quod desunstus tempore .mortis habuit . IHoc est , ius succedendi in locum defuncti P ' 'quod tanti1per nomen i im retinet , donec adeatur: post aditionem vero, quippe con furum iam cum bonis adeuntis, mittit nomen haereditatis , ipsaque deinceps persona haeredis incipit locum tenere personae de uncti. 2tiotuplex U Haereditas r
Duplex , Testamentaria , & Legitima : si ve l. So. F. de duobus modis desertur & acquiritur haeredi- R. I. tas ,- vel ex Testamento, vel ex Lege , id est, i intestato . De testamentalia successone prius agitur , eo quod testamentum nitatur voluntate defundii adeoque , quamdiu ex eo speratur haeres , tamdiu successoni. int statae locus non est . Et 'hi duo succedendi l . modi ita sunt diversi, ut nunquam coinci- ff. de Aco de re possint et neqse enim unquam eidem homini simul ex testamento , & ab intesta- . to succedi potestta
147쪽
INSTIT. IMPER. Quid est Testamentum tetext. bis T. Testamentum ex eo appellatur quod i ἐχι prisc. statio fit mentis. Haec nominis est definitio, vel potius neque definitio, neque etymol gia est Testamenti, verum allusio quaedam, desumpta a re hysa, quae in Testamento ve
l. i. F. qui II. Testamentum es voluntaris nostrae fusares . fac. sent-tia de eo , quod quis pos mortem suam mi . fieri vetit . Haec res definitio est . Dicitur iusta Ienteutia , id est , solemniter & con-foimiter legibus facta; qua particula excluduntur aliae ultimae voluntatis species, quae licet sint in suo genere persectae , non ta
men sunt jure fasiae, id est , solemnes: veluti Codici lii, in quibus nulla ordinationis
.requiritur solemnitas . Verba voluntatis no-- strae , docent , voluntates ultimas pendere - non debere ex alterius quam testantis voluntate , libera , non captata . 'Verba , ρυ tmortem , declarant , quod ut viventis otilla es Baereditas; ita Testamentum post mortem demum vives accipiat ..stuor olim Testamentorum fuere genera 3s. I. Geti. Duo ; unum , quqd cautis comitiis in pa- I. I s. c. et r. ce & otio fieba , populo congregato curia- ωρ. L r. tim , idque semel vel bis in anno quo fie-Reg. c. λο- bat, ut necessaria plures decederent intest ι. 13. C. de ii , nec testamentum, licet maxime Vultent .,
siam. facere possent ; alterum , quod in procinctu fiebat , a militibus cinctis , stantibus in acie , & paratis cum lio ite confligere. Qui-ε odor ἡ bus delirile accessit & tertium quod per aes,
iis ζ'' ει libram fiebat, sive per imaginariam quamdam emancipationis seu venditionis speciem. Verum duo priora iam olim vetere adhuc Republica in desuetudinem abierunt L. Tedietium , licet diutius permanserit , attamen martim di hoc in usu esse desiit.. Successit erόo
148쪽
L I B. II. TIT. X. I sergo prietorium : in quo nulla desiderabatur emancipatio , aut imaginaria hau editatis venditio : sed septem teites & signa testium sussiciebant : cum jure civili testium signa non essent necessaria . Postremo conflari coe e odeismpit aliud Testamenti genus , partim ex ju re civili, quod Testamentum uno contextu ω εfieri mandat; partim ex iure Praetorio, quod ι ί septem signa de fiderat , & denique ex Constitutionibus Principum , quae subscriptiones testium adhiberi voluerunt. 2uot υero hodie sunt genera Testamentorum
Similiter duo, Commune sive Paganicum , ων. .& Μilitares . Pagani enim opponuntur mili- tibus ἔ eoque nomine veniunt omnes , qui hq non militant , non modo agrestes , verum hetiam cives . Rurius Paganicum , aliud So- Iemne in Scriptis, sive Scriptum aliud mun- , 'ibri
cupatiυum. Sunt etiam Testamenta, inqui L ' ga.
bus solemnitates pleraeque de iure requisitae - φ in remitti 1blent, ut in te ita mento ad pias cau- 'sas , in dispositione patris inter liberos, intestamento rusticorum. Et si nihil facile mutandum sit ex solemnibus, tamen uba aequitas evidenS .poscit , subveniendum est. areas solemnitates requirae Tesamentum
I. Ut fiat uno eodemque tempore, ac contextu , sine ullo diverticulo ad amim aliquem Extraneum - Ia actus testamenti civilis , a unius formae, debet esse cantinuus.*-3. .l. 21.
II. Ut celebretur coram septem testibus ad hoc rogatis, ut omnis excludatur suboris natici , iisque civibus Romanis , masculis ac puberibuS. iIII. Ut decla etur per manum testatoris, seq- . vel testium , nomen haeredis . Quod deinde a I. Or 28.
mutatum fuit , ita ut hodie sussiciat , no- Mib. oemen haeredis scribi per alium quemlibet, di- non obser. G ctan- c. h. t.
149쪽
riante testatore ; ideo quod periculosum hetam multis testibus id innotescere: quo C su testator scribere debet, eam esse suam ultimam voluntatem , vel ejus nomine Oeta-ι 11 4. a. ' V. Ut reliqui testes omnes subscribant ref b. r. stamento , & sigilla di imprimant; si al- terum desit , pro insecto habetur tena, A. . 'V. Ut testes sint in praesentia di coni / '' ctu testatoris, ipsumque oculis videant, mu i iis ' ex privilegio relaxata sit haec observatio. Cur his styrem lsibus opus est, cum in alia
Vel quia mysticus hic numerus , vel quia uninque testibus requisitis in omni at Ia ultima' voluntate duos addidit Praetor , In vIcem illius, qui olim familiam emebat, & qui pondet bat: iudieabat enim maiore cautela munienda esse testamenta ad versus fixdes, uuippe quas defuncti redarguere non possunt. μ' Iure vero Canonico testes sussiciunt duo vel c. cum A Walidum eo iure est testamentum
x Iti δη 1 tactum. Hine probatio cujusque rei per duo de tot 4- 'ste, impletur , ubi numerus eorum nQR adjicitur,
Possuntne testes omnes uno annulo .
h t Sl. o nati ex fide signantis, non ex materia 11 C ..d ni: ideoque cujus sit annulus, nihil reserpam etsi a testatore annulum accepero tasnavero testamentum, valet, quasi alienosi naverim . At, si consulto signa turbata sint testatore, non videtur signatum . Possse atem & nocte signari testamentum, nulla dilhitatio est. T auiis
150쪽
inam adhiberi reses possunt in re mento Cum quibus restamenti factio es , si ve qui s. τε '
cIves comprehendit di Tequirit Romanos , otii se excludit peregranos, deportatos , captivos fac DoLPλ- testamento non possulit. sunἰ δεῖ ia& alii, qua licet ex testamento capere pζ rihoz I
sint , tamen non possunt in eo esse testes ' di A F
Vel Proeter corporis vitium, ut muti ni Is
d I, caeci ἰ vel propter mentis desectum, ut VI furiosi, Impuberes, prodigi; vel propter vi-qveluti ob varnem ac crimen ca- quos leges iubent, 4mpro- hos intestabileique esse, qui utraque carent i testamenti factione, & activa & passiva; vel ii propter Conditionem, ut servi ; vel propter sexum , ut mulieres P
RItio huius no in stagilitate sexus posi- . ' R ςst L. Lum mulieres an aliis negotiis ae ι3- l-ρον-ς ut stibus , atque adeo in iudicio caritw- Wi 8 ffli, Rudiantur: sed procedit ex Iube antiau, M -- Θ quo te tamenta fiebant in Comitiis
uis , d OA , Risiebantur a Comitiis si ve in 'res re suffragia, mulieres ; uti & ab inciai virili: m. cuiusimodi est testimonium dicere is subscribiare, ac signare testamentum. 'ex re tis creditus fuerit I
ber , cum signaret resamentum , postea vero apparuerit servus tId quidem summo iure non valet . Cum c C aeo tempore , quo testamentum condebatur eius condItionis fuerit testis, ut testi iam