장음표시 사용
161쪽
Praeter solemnia ordinationis: filiis alia veluti intrinseca testamentis; quorum principale ius est de liberis haeredibus instia tuendis ves exhaeredandis. Libertimne igitus reflat i est insiluere , quos Metit ,. haeredes l
Non est P sed qui filum in potestate ha
bet, curare debet , ut eum haereaem inst
tuo, vel exbaeredem nominatim faetae hocimoda : Titius filius meus haererestio, aret ita estitis meus exb.eres esto : non adjecto proprio nomine , si scilicet aIlux filius non extet . sc ei m nominatim. quis exhaeredari vide- ur . Caeterum , si cum silentio praeterierit , inutiliter tinabitur ..tiae rario istius iuris, cuν liberi neeessario insituendi sint baeredes , υei exhaeredandi i Patriae potestas, & ius sui haeredis seu sui- laeti&, ut vulgo loquuntur. Unde cum liberi ita potestate existentes videantur quodammodo una eademque persona cum patre , imo& vivo patre ; quasi domini existimentur
rerum paternarum. , ideo voluit Lex eoti necessario. aut institui haeredes , ut hac via confirmaretur dictum dominium ex voluntate patris ἔ aut exhaeredar, , ut ab eo per alis quem actum exteriorem semoverentur . Neque enim patria. potestas, aut ficta domina continuatio in liberos , impedire poterat: facultatem testandi, vel etiam eis peredandi liberos , quippe quos olim. α Occidere lib
2Mid ergo est. Exbaeredatio quid Praeteritio 3' Ex aeredatio est exclusio ab haereditate , quae: itae .
162쪽
nge alicui competebat , testamento facta oe ordinanda e sive , Ademptis Faereditatis lege δε-hitae υρι datae . Nam qui exhaeredat, submovev quem a iure successionis, sive abscindit alicui ius. succedendi: quod, ius et , qui il-
Iud non haber, abscindi non potest .. Sui hae redes. id habent ex lege . Pr.teritio est,. cum liberi neque instituti mi haeredes, neque ut oportet, exhaeredati, quique a b. omnibus gradibus sunt omissi. Licetne eis redare indusincte tiberas omnes Zolim nom licuit 1 discrimem enim: fuit in . ter sexum, inter emancipatos ac suos, intee 'ἐς μ νη natos & eosthumos In primis inter se cui ea; furi differentia , qumbeater filios exhaeredare debueriti nominatim ,. Id est, nomine e pressis : filias vero ex haereda - potuit inter eaeteros, Id est non nominatim v veluti' si β. 4. ω l. quibusdam: institutis, subjunxerit dein testa- Γ- , is tor , e teri exbaeredes suntor verbo: curreri, filiis, haer. in s. non filiuς, comprehendebantur, forte quia arctius videatur conjunctus paret filius, quam filia, quae nubendo in aliam familiam transit. II: Si filios praeteriiset pater, ejus testa , mentum eradi inutile &- nullius. momenti, . fe y οες Et ita quidem inutile , vi neque vires acci, ' pr peret , aut haereditas ex. eo adiri posset , mortuo ante patrem filio , pr tereae quod non constiterat ab initio. Si vero sueas prae-teriisset, vel etiam nep s. ex filio, & alios utriusque sexus liberos, testamentium non in- ro
firmabatur , sed jus accrescendi eis ad cer- is libram portionem praestabatur , id est , liberi , praeteriti accrescebant' haeredibus scriptis: & t, Lis iis- quidem si sui haeredes. instituti essent , prae- stipi
teriti succedebandi una cum illis in viriles UI'. iit. portiones sin extranei essent instituti, tunc ,Σ ha. sui praeteriti auferebant iis indisti itine semisi sem . Uerum haec omnia hodie sunt corameta , ut paulo post dicemus. suid. γ
163쪽
uli quo e vel baeredes institui debuerunt , vel exbaeredari, quia qui in utero sol, iure civili habentur pro iam natis , quoties de commodis i psius partus quaeritur . alioquIn agnatione posthumi rumpebatur testamentum, non vero statim fiebat irritum ipso jure . Ratio est, quia accidere potest, ne na-icantur: at fi mulier, ex qua posthumus sperabatur, abortum fecerit. Cum igitur testatori metuendum fit, ne moriatur Intinatus , melius esse videbatur , ut .cextum sibi institueret haeredem,. si forte posthumu . IIon na
stuae vos olim inter Iiberos dam natos re post-humos fuerunt disserentiae ZHae in primis , quod praeterito fi Iio sanet
nato testamentum ipso iure nrillum euet . foemina vero praeterita, non item : at post- humo praterito , fi ve masculo. , sive stemIna, validum. quidem erat testamentum , ut
dictum ; sed agnatione posthumi, vel postlim
II. Quod filia posthum a non aliter recte ea aeredaretur inter caeteros , nisi aliquid es relictum esset , ne alias videretur per oblis Vionem praeterita : quae ratio cessat in filiae iam nata, ac proinde licet nihil ei legar tur , exhat redari inter caetero S poterat. III. Posthumos masculos , id est , filios , ct deinceps , non nisi nominatim exhaered, ri placuit: natos vero nepotes et ian: in te
Nepote , qui loco putas mi est, succedendo iis lacum sui haeredis pneteriis, rumpi tume testamentum Z Rumpitur, si utique contingat patrem eius decedere ante mortum avi testatoris, vel au
164쪽
ter de potestate exire. Ne ergo eo modo rumpatur testamentum , sicut ipsum filium uel haeredem instituere vel nominatim exhaeredare debet testator , ita & nepotem ex filio .. ne sorte 3t is suus factus , quasi agnatione rumpat testamentum. Idque Lege Iulia Vellea provisum est , in qua similis exhaereda tionis modus , ad similitudinem posthumorum, demonstratur: ita videlicet. Si filius
meus ante me moriatur, aut alio modo desinat
mibi suus haeres esse, nepos ex eo qui jam natus est , haeres esto, vel exhaeres . l. id ,si liberi emancipati inveniantur praetexiti l Illi iure civili testamentum non dicunt . ipso jure nullum e quia emancipatos libe- 9'ros , eo iure neque haeredes instituere , ne- ρο οβ que exhaeredare, necesse est : cum non sint sui haeredes , sed numero extraneorum habeantur . Verum Praetor liberos omnes, si haeredes non instituantur, ex haeredari iubet, datque emancipatis praeteritis bonorum posse Grionem contra tabulas testamenti r quia licet tales civiliter desierint esse sui, non tamen vere & naturaliter defierunt esse libe- ι- - πηασri . Civilis eoim ratio iura naturalia perimere non potest.
Quid dicendum de adoptiυis Illi , quatenus in potestatem transeunt adoptiadoptantis , quamdiu sunt in potestate , eiusdem iuris habentur , cuius sunt iustis nuptiis quaesiti: unde 3c vel instituendi sunt
haeredes , vel exhaeredandi . Verum emanci- Iati a patre adoptivo, penitus pro extraneis abentur ἡ tantum abest, ut necesse sit, eos vel institui vel exhaeredari. Et haec quidem de exbaeredatione ιiberorum ex o ρὰ γiure veteri , quid vero iure novo ob is x t 4titiam l. Iure novo, ex Constitutione Iustiniani , tili. C. do
165쪽
161 IΝSTI T. IMPER. sublata sexus differentia, omnes omnino II- heri sive mares sint , sive foeminae , cum aeque sint homines sui , vel emancipati, cum & hi aeque sint liberi; sive primi gradus , ut filii , sive ulterioris , ut nepotes , nati sive posthumi , si non instituantur haeredes , nominatim sunt exheredandi. Mansit ea adhuc differentia , quod , filio jam nato praeterito, testamentum ab initio sit inutile ; praeterito vero posthumo , tunc demum , cum is natus fuerit quod denique emancipati praeteriti non dicant testamentum ipso iure nullum , sed per bonorum pose fessionem contra tabulas petant illud rescindi is Quid denique Iure nου4smo aliter circa liberorum exbaeredationem statutum fuit Zμν. II S. I. Quod non liceat penitus patri vel ma- 3. in pr. tri , avo vel aviae , aliquem ex liberis ex- u.defum- haeredare , vel eraeterire silentio , nisi forsi-pta ain tam probentur Ingrati , & causam ingrati-rheni. non icidinis nominantini suo inseruerint testaticet, C. de mento , quam deinde haeres scriptus probet: sib.praee.d. adeo ut in arbitrio judicis amplius non sit c. I. i n. aestimare merita causarum . tb. Ex II. Quod causia exhaeredationis non expresi usa, C.d. fa , testamentum non sit ipso jure nullum , 1. Gudes. sed quantum ad institutionem haeredum per- deIure u tinet, evacuetur, rescindatur & irritum fiat; mi . 2.c.4. Caetera vero capitula, veluti legata & fidei- ommissia , fa Iva maneant. Iuod enim ipso iure nullum es , id recto; υns nou iudiget in III. Quod posthum hodie ex haeredari non possit , saltem cum e studiu , cum neqUeat committere causam ingratitudinis 2 atque in eo, quoque dicterentia est inter posthu'mum , ct iam natum , quoad inhaeredλ-
166쪽
L I B. II. T I T. XIII. 2uot funt cause , ob quas extaeredare liret vexparentibus, tiberos, vel Iibrias parentes, . vel fratri fratrem . olim causae illae erant vagae , & inde si
itη ; earumque momenta fere ab aestima, 'tione Iudicis pendebant , qui omnes in facto consistunt. Hodie sunt certae & definitae In tiberis. quidem revocatae ad quatuordecim, ne nimium morositati parentum indulgeatur se & contumacia liberorum re Henetur Ex aliis vero causis , paribus aut graviori- Vistius ad bus I placuit plerisque non subsiste in eKhM' j.ult. h. tredationem , quia odiosa & restringenda . tirparenti, dis autem causae ingratitudinis sunt octo ; in fratribus tres . Pauciores iπ parentibus , quam ire liberis ; quia erubescit lex, castigatores , aut momim censores filios za. parentibus statuere. Paucissimae in fratribus; e. 14. quia minora levioraque videntur , quae Riratre , quam quae a filio vel parente pro--Veniunt , delicta . t
ne tume ει miles liberos suos nomina
Non tenetur a imo silentium militis p . I. sed β imois eredatione nominatim facta vulet; dummo' eoediaio iado non ignoraverit se libero habere , Vel -etim uxorem inam praegnantem esse. . alias testa- c cmentum erit ψω jure nullum . Nulla enim insen voluntas elici: potest ex ignorantiae aut e ' rore . Gum: ergo militis. Ita expeditione occupati voIuntas sit pro testarnento ubi non constat de voluntate , testamentum esse noα
potest Quid, si mater vel avus marernus
Illa quoque praeteriti, tantum facit, quan- Atili. C. dotum exuaeredatio patris, adversius quam tib lib. praete, , querela datur in ossiciosi testamenti . I. II. C. do
167쪽
Non enim Cogitur mater , vel avus maternus liberos haeredes instituere , vel exhaeredare , cum eos non habeat in potestate . Et
quidem indistincte liberi praeteriri a matre pollunt , sive sciverit, sive ignoraverit , se Iiberos habere.
Expositum est , quomodo fui haeredes nece G1arao Hastituendi sint vel exhaeredandi rnunc de instituendis haeredibus extraneis, Suae scilicet personae institui haeredes possint, quibus ex partibus, qua sorma & modo. . I. ἔ- uti. st de υM .
Quid es Institutis mittitio haeredis est subruatio in universiam
ius , quod testator babuit tempore mortis . Estque adeo necessaria, ut sine ea nihil intestamento scriptum valeatii mo veluti caput atque fundamentum totius intelligitur testamenti. v
, at i possunt haeredes insilui ρ
L: .ctii 'fria; iustituere permistim est tam liberat. h. i. Θ'm - , quum servos , ct tam proprios quam
alienos : scilicet, omnes, qui aut testamentum facere possunt , aut capere ex testa mento ; quomodo & cum servo alieno testamenti est factio , si non ex sua , saltem ex persona ct capite domini , cui acquirit,& quem sufficit civem Romanum eme . Quis dicitur servus proprius, quis alienus p
tat 1 2 P risi qui Vel iure pleni dominii est
proprius , vel in quo nudam proprietatem ε-ΥPs.ο-ς testator habet, alio usumfructum habente.
Alientis vero , in quo testator nullum ius 'dominii habet ; vel in quo nudum dumtaxat
168쪽
L I B. II. T Ι Υ. XIV. 16s taxat usum fructum habet, proprietate penes alium residente.
Servus proprius potesne indisincte ivstitui baeres
Olim non aliter quam cum libertate in- linen. C.desti tui poterat , quia non videbatur testator neces. Jcr. voluisse , liberum esse eum, quem non ma- har. i t. numiserat testamento , cum id facere posset: hodie vero etiam sine libertate eum institue re permissiim est, cum haec tacite censeatur I. 1 o. eadscripta , & sine ea haereditas acquiri non R.I. possit . In obscura enim υoluntate manumit rentis, favenatim est Iibertati. Esne casus , quo serυus pro rius nec cum libertate recte instituittir. Est ; nam servus adulterio dominae suae β.es tamen maculatus , manumitti ante sententiam ab- casus i. 18. solutionis non potest, nec haeres a domina, β.2. f. b.t. ejusdem criminis rea , institui , ne turpis i. a. F.qui coniunctionis macula , manumissionis vela- s a quib. mento obtegatur , ct subducatur servus a maNum quaestione ; neque enim liber homo in ca--I36. q. I. Put alterius torqueri potest , nec servus ex F. GR. J. suo delicto praemium consequi , aut meliorem conditionem suam facete.
Servus proprius institurus, qualiisν sit Fit haeres aut necessarius, aut voluntarius. I. servus Nece sariu r , si a domino haeres i niti tutus in autem. eadem casa manserit , in familia scilicet domini, usque ad mortem , nec sterit ma- mimissus: nam hoc casu, velit, nolit, haereditatem adire cogitur , quia haeres neces- sarius est . Volunturtur , si haeres institutus , a vivo testatore manumissus fuerit: quo ca- rLT V su liberum ei erit nsia adire haereditatem , ro με φηβ quia manumissio eum fecit voluntarium . t Quod si alienatus fuerit , cum sic extra fa-
169쪽
166 INSTIT. IMPER. tu novi domini haereditatem adire potest , idque ne dominum invitum obliget haereditati ..
Idemne in semo alieno haerede insituro
alienus Idem plane ; nam si in eadem causa du- suoque. τaverit, ad est, si in potestate manserit d mini , cuius tempore conditi testamenti fuit; innc ejusdem domini jussu haereditatem adi- di Q h f τς do bex , cui etiam acquirit. Si fuerit alie-' 'natus, i jussu novi domini. Si manumissus , tunc haeres fit voluntarius & suo arbitrio haereditatem adire .potest Potesne Frvus alienus post domini movem silui haeres λε se oti, Potest , lata & cum haereditariis servis est etiam . testamenti factio : nondum enim adita haereditas, personae defuncti vicem sustinet, ut mon possit dici personae incertae relicta haeredit as , cum demiactus sit certus , incertum ι α δε vero , quis futurus sit haeres . Igitur servus ire Bij. b redit rius non Videtur esse in domino , ου' ' cum haereditas macans habeatur pro do
L61. F. de . Mur hoc in peryotuum 3 In multis saltem
Aeq. rer. juris articulis, haereditas habetur pro domi-dom. I O , ideoque haereditati ut domino per servum haereditarium acquiritur. Et quia haereditas cum testatoris morte continuatur , etiamsi eam ad iri postea contingat , Certe id , quod acquisitum est haereditati , haeredi eam quandocumque adeunti acquisitum I. 1o . O censebitur . . rvam, ut Culcius definit , omnia I. 118. F. fe 1 ra Faere dum perinde babenturae si conde R. I. .lin ' Db tempore mortis baeredes extitissent. Et Paulus , Omnis h.ereditas , quamvis postea
adeatAr , tamen cum tempore mbriis .conti
170쪽
L I B. II. TI T. XIV. ID Quid, si plurium dominorum serius ab extra' neo sit institutus haeres , cui acquiret Unicuique dominorum, cuius jussis luere- β. δενυ,
ditatem adierit , pro portione scilicet do- autem plum inii. Unde si omnium jussis adierit, acqui rium l. 67. ret pro rata omnibus sin aliquorum tan F. de acq. tum , his portiones caeterorum non jub-- baer.
Potesne institui haeres, quem numquam resator viderit 3Potest , & quidem plane extraneus, ct pro β.ult. b. t. eul agense vel uti si quis fratris filios pere H.C.ε.t.grinantes , sive in dissitis regionibus agen Cicero Li. tes , ignorans qui ement , haeredes institue' de natur. rit : nec ideo inducitur incertitudo circa deor. personam , cum alias possit sussicienter declarari ; & faepe tacitus erga ignotam per sonam propter virtutis celebritatem sit asefectus . Quinam prohibentur baeredes insilui Deportati , peregrini , quia non habent I. I. c. b. t. testamenti factionem . Item improbi , inte- L16.1.qui stabilesque esse iussi , veluti apostatae, ha're' tes. f. c. tici, damnati ob carmen vel crimen famo' pos. c. fiu. cum . & vidua intra annum audius nubens: F. de sec. quod correctum est Iure Canonico , quo Per' nupt. I. I. mittitur viduae nubere , ut non debeat pu' de infirm. niri utens actu sibi permisso. Caelibes & or- pue n. cai. bos olim Lex Iulia Papia ex testamento civis Romani capere vetabat, sublata postmodum per Constantinum . Licetne pliares insiluere haeredes 3 Licet ει unum hominem oe pjures usique ini finitum , quot quis haeredes υelit 'acere eo μνηm
ui tamen voluntas possit habere exitum , γ' omnesque haeredes pro una eademque perso-