장음표시 사용
381쪽
hὶl me ar dictam, quam nos ob loquendi commoditatem appellabimus 'Haec Struistura su-- pra communem basim muris atris marmore ad sesquiorgyiae altitudinem elevata, speeiem praebet novi lac sublumioris theatri : cujus quadrata foma est, circiter 1 opasesus protensa ab oriente in occidentem, sive ad finem Palatii, qua campo imminet , longi sis a septentrione in austrum, & ad novi aedificii structuram usque. Frontisipicium quod boreale latus constituit, quatuor exhibet ascensus, sive scalas: quarum priores du* adversia Occupant latera projecturae, ' sive podii, in medio frontispicio
positi, ita ut una scala ab occidente ad orientem, altera ab oriente in occidentem vergant; a quibus utrinque q*adraginta passus recedenti duae se offerunt scalae posteriores, pari situ locatae: muro frontispicii in tantum retracto, quantum illae requirebant spatii Ascensus leviter acclivis est per gradus sex passus longos) omnino triginta, unico marmori ilicisos; sed qui in scalis posterioribus sunt diruti & vix numerabiles. Ipse frontispicii paries,
ubique latissimo marmore convestitus, duplici sexie V riarum sculpturarum eXornatur es quarum plurimae tuinis ac caemento tectae, haud imi se agrabsci possunt, nisi impedimentis remoris , nee 6mhes depingi accurate, nisi langioris otii impendio ; non paucas hilam vitiavit Vetustas, communis rerum humahahum corruptriX. Sculpturae in duas disponuntur series, in tergerino limbo in superiorem & inferiorem discretas: Utraque sqlennem eXnibet sive sacrificalem,si vh triumphalem ambitum, qui protenditur a scalis campo propitiquis ad scalas monti oppositas, id est, ab occidente in ostentiem. Ambitum orditur
in ordine superioyi Eques quwm biruta descipit, ti viris duobus quasi subjugibus protracta; inferiori ordine ala
tus leo c6lluctans cum tauro m ocerote: cui jungi iubl0nga fabula, carminibus inscripta Viginti quatuor,eX cha-
382쪽
3 o Ammittatum xoticarum Fasciculus II
rinere cuneato, Palatio liluc proprio. Uterque ordo ab occi)entalibus salis ad pro tecturam usque viros sistit vario vestitu, rebusque diversiis, quas manibus gestant, conspicuos, quibus passim inseritur mulus, boS, OVi S, came ius vel Cupressus: A prole stura ad scalas usque orie tales meros exhibet satellites, qui dextris hastam, humeris pharetram serunt, togis laXis induti, capitis ornatu nonnunquam coronae simili: Quali etiam satellitio venustantur interiores omnium scalarum parietes. Projectura hunc ambitum' si1ve unum, si1ve duplicem interrumpens, in exteriori scalarum facie, utrinque duplicem quoquessisti iconum seriem, in ima,praeter plantas filoae vel Cinarae Iiudicae ssimiles, leonem cum tauro luctantem, insuperiori Cupxesses, vasis Adoneis insitas. Saxum, quod podii frontem clauserat, dc totius frontispicii centrum constitui passus octo longum, sex latum,eX pariete dilapsum
inversum jacet, sculpturas suas hoc possitu abscondens. Adumbrationem ambitus huius tentavi, sed penicillo, quam par erat, fugaciori & ad omnia non satis attento. Eam magis deturpavit chalcographus, dum particulatim pictam, me absente sculperet,in iconum proportione non minus, quam in ordine & locatione hallucinatus, nec inte am asssecutus quidem, quod delinearat informa minori. Qualiscunque sit, apponendum tamen duxi, ut supersedexem proliXae descriptioni, tersitorem daturus loco alio. Aream cohscendens, scenam video 1plendida praebentem fulcra Imperatorii quondam, uti Videtur, conclavis: COIumnas videlicet septendecim, ex septuaginta duqbus, quantum ex ordine dc vestigiis col ligo, superstites; ceterae lapsu comminutae disject aeque paVis mentum. operiunt. Videntur autem dispositae fuisse inquatuor classes; singulas muro olim discretas atro marmoreo, cuius quaedam saXa prominent pene Orgyiam alta, longa passus sex, crassa unicum. Columnae Vel ea-
384쪽
xum bases x vestigia intervallo disjuncta sunt novem papsuum, innixa quadris, quibus solum sternitur, 'marmoreis, sex passus in utraque dimensione reserentibus. Fi- gura omnibus non est eadems nam anteriores, quas ad projecturam conspicio, di quis his inserie respondent, Columnae classis mediae, ad unum typum fictae sunt, plane cum columnis structurae praecedentis primae, scapis donatae striatis, & in fastigio extuberantibus anaglypticae artis sculpturis varie decoratis. Ab his non abludunt Columnae classis vicinae, quae orientem spectat, nisi quod calathi decore careant. Occidentalis classis Columnas obtinet laeves & sine ornatu, praeterquam quod in fastigiis quaedam bicient fragmenta bestiarum, quas, ob altitudinem & quod tempestate vitiatae stat, agnoscere non potui; saltem leonini unum, aliud bovini pectoris mihi visum est. Pro columnarum varietate triplex spectatur forma basium; una quadrata & valde Gothica; duae Verb rotundae, quarum prior praeter nitidam superficiem nihil habet artificii, altera foliis liliaceis in seriem desuper pendentibbus per anaglypticen decoratur. Scapi, sive striati, sive
laeves, cylindraceam & aequalem ubique rotunditatem ese hibent, crassitiem Verb tantam , quae compleXum trium fere orgyiarum impleat. Ipsam metiri altitudinem non
licuit, nisi per conjecturam; qua spondere ausim in plerisque longitudinem quindecim orgyiarum, minorem in iis, quae fastigii jacturam passae sunt.. Ut Columnarum omnium priscus ordo, ac superstitum situs cognoscatur, planographica Tabula inspicienda est: in qua orbiculi punctis consignati notant columnarum prolapsiarum loca, bases vel vestigia: orbiculi integri cruce insigniti, cor lumnas striatas cum fastigii sculpturis sperose elaboratis; orbiculi unica virgula divisi , columnas riatas si ne alio
ornatu; orbiculii entro punctati, columnas laeves,omni Ornatu carentes. Tesserulae notand Harmorea parietum
385쪽
vestigia , lineolae parallelae cuniculum sub pavimento, qui olim pr' aquae ductu servivisse Videtur. Sequitur
Describendae in australi tractu duae restant Structurae: Verum, Ut praeveniremus confusioni, visum est ad hanc prius dese exe styl0-mes aulio & monti interpositam, aereliquorum omnium maximam illustrissimamque; quan-qUam ejus ac ceterarum, quae sequuntur, reliquiae consistant solummodo in Portarum magnificis postibus, iisdemque, per ilitervalla aliquot pedum, insertis quibusdam sariis praegrandibus, ex quor L serie muros & magnitudinem conclavi ut colligimus. Ρraesentis Structurae quae distat a priori sexaginta passus quadrata aequilatera figura est; area interior in utrainque dimensionem octogii . ta quinque passuS eXpansia, ubique plana & inanis, nisii quod hinc inde eX solo promineant striatae quaedam particulae coIumnarum, quibus lacunar sussultum fuisse conjicimus. Singuli parietes, sive muri, duas ostentant portas praegrandes, quinque fere orgyiarum altitudinis, exsaXis omnino octo, vel paucioribus, constructae. Has in hqreati Ihtere intercipiunt tres portae minores, eX tribUS
factae lapidibus, sesquiorgyiam altae; quarum in ceteriS L parietibus locum supplent marinora in ostii, vel verius in repositorii, speciem efformata, ita ut praedictis figura, situ & magnitudine respondeant. Portarum majorum; postes latitudinem referunt quinque passuum, crassitiem
dilorum, communem cum ceteri parietum ruderibus.
Superficies ubique figuris elevatis pereleganter eXsculpta est, exemplar insigne sistens, ex quo antiquissimorum
temporum artificium, geniumque arti perspici . Dolenda vero est tyrannis tam sceleratae manus, quae deturpavit imaginum partes praecipuas, tum seculorum invidia, quae pleraque superliminaria, dc postium quoi pa
387쪽
Amisitatum exoticarum Fasciculus II. 3 stes, pessumdedit , ab accolis deinde in privatos usus successive ablata. Sculpturarum non idem typus est: In postibus aliis, quatuor spe stantur stipen invicem locati oredines Atlantum, sculptorum, quas1 exsertis brachiis baiulent onus; in aliis tres , quatuor vel quinque praebentur series, tum satellitum, Pharatris, clypeis, lanceisque instructorum, tum vero togatorum virorum diverso vestitu dc actione , quos Clerum cum Episcopo referre , eX sa
cra judicaveris supellictili , qua videntur infructi esse. Interior omnium postium facies , duellum sistit gigantis, hic cum gryphe, ibi cumleone dimicantis, quos infixo pectori pugione victor interimit. Superliminaria, praeter ornamenta alia, hieroglyphicam ostentant Homaquilae figuram, non multusti absimilem eis, quas vidimus eXscubptas in rupe Rustamici monilis Achiopeli. .l Pro descri'ptionis compendio id earn sisto unius portae integrioris, muri occidentalis) ad quam ceterarum speciem liceat conjicere. 'Discrimen sculpturis non leve quidem intercedit, sed id fortasse ab ingenio Qtius architecti prodectum. Murus orientalis monti obversus extra pomoerii quadraturam in septentrionem eXtenditur , portarum spargens vestigia quaedam marmorea coloris atro cineret, sculpturis etiam conspicua; quibus in eodem tractu,octoginta ab hoc conclavi passibus, duo respondent postes solitarii, integritate viduati: eX quo contiguum aliquod conclave,vel porticum, eo usque excurrisse judico.
Haec cum Stylo-mesaulio a quo quadraginta passibus dis sidet) in eadem area tessellata, si1 impedimenta removeS
collocata videtur; verum muro atro marmoreo in altiOrem situm elevata, in speciem singularis theatri: cujus in boreali latere, gemino loco, decem gradibus ascendi' tur, in opposita meridionali unico loco gradibus sal sttax tem
388쪽
3 6, Ammissatum exoticarum Fasciculus Istem quatuor, cum ceteros ruinae ab rpserinti Tota haec
striictura circiter quadraginta in longum latum extensa est passibus, i&, vestigiis si credimus, in plures olim divisa fuit cameras: quarum interior haud vitiata exhibet rudera spectatissima, videlicet opanes portas, fenestras, es ad harum similitudinem caelata quaedam marmora. EX ceteris, quicquid ad orientem steterat, id omne una cum theatri muro prostratum sabulisque sepultum jacet; Ad
occidentem, Unvis portae postes adsunt , situ inclinantes, quasi nondum fuerint erect ae , vel ex perpendiculis recesserint; ad septentrionem exigua prominent muri Vestigia, juxta theatri marginem. Latus australe duas refert in fine theatri statuas quadratas, situ respondentes interioris camerae parietibus: quarum quae ad laevam spectatur, semidiruta est; altera vero altitudinem conservat integram sex pene or larum, in fastigio tribus insignita tabulis Inscriptionum. Interior camera aream claudit sedecim passus latam longamque, sed cumulo obrutam ingentisthaericae figurae ; an totus ex ruinis & caementis constet , an intus foveat fornicem balneariam, quod volebat plebeius ductor r me latet: aqualium sane cuniculorum in hoc theatro non deerant vestigia. Parietes ejus, tam orbentalem quam occidentalem, utrinque procurrisse ad mnes theatri, & intergerinos constituisse aliarum camera Tum, id equidem collocatae in eodem situ portae ac ma mora remotioraduculenter patefaciunt. Marmorum situm & numerum vide sis in Ichnographiae generalis figura IV, in qua litera denotat portas, b) fenestras,
c) in fenestrarum speciem eXcurata marmora. Portae palmarium structurae huic decus sunt; altitudo earum quatuor videtur transcendere orgyias: quanquam, quod mireris, eg tribus tantum saxis, videlicet; duobus postibus δc superliminari uno fabrefactae sint; Ρostium latitudo trium est passuum, crassities duorum, distantia pro
390쪽
348 Amoenitatum exoticarum 'portione altitudinis angustior S. vi X trium pasti m. Media saltem Ρorta, quam paries australis obtinet, largius 1 nu b patet, postibus etiam latioribus ςxamoribusque donata. Reliqua marmora longe inter braedictam altitudinem subsistunt, Sc saltem eY unico saxo fabrefacta sunt.
FiguraS portae summo artificia atque studi' exsculptas exhibent: Earum triplex hic varietas cernitur; prima
est satellitum, qui subinde gemini, hastis pii retrisve instructi, plerorumque postium eXterna latera occupant; altera est herois pugione interimentis belluam, quam referunt interiora postium: bellua illa in aliis postibus leo alatUS , in cibiS , equus cornutus est; tertia est.Politisicis stantis Eum duobus pedisequis, Im' qui ambabus umbraculum, alistro qui lituum epishopalem tenet: quam exhibent trium portarum illae facies, quae introspiciunt; cum eo saltem discrimine, quod uni figurae deesset umbraculum, alteri triplex in fastigio incumberet Insoripti', una quaeque sex linearum. Marmora, quae in fenestrasum
formam pertusa sunt, circumducta exornantur serie characterum; quorum hic unicum appono eXemplum. Praeter has & aliae passim occurrunt sculpturae memorabiles: ita in eXterna muri australis facie, quam ruinae totam fe- re obruunt,satellites observavi hastatos plurimos,pectore- tenus prominentes; tum Inscriptiones tres, unam in medio, alteram atque territam JuXta utrumque finem. CeteroS taceo ornatus, quos ad assem enotare singulos, tridui mei limites non permisere. Audivi, cum campo eX-
cessissem, Timuria: n Persepolitana rudera dum spectaret, curavisse suum nomen hic insculpi charactere Arabi-LO; quem vero nuspiam vidi, vel ob multitudinem objectorum non observaVi.
Antequam sequentem in australi ordine lustremus, digredi non multos passus ad Ham placet. sitae hic sunt ininia