Vita Vincentij Laurei S.R.E. cardinalis Montis Regalis Ruggerio Tritonio Pinaroli abbate auctore. ..

41쪽

as per posticum primo circa aedes audito armorum

strepitu in hortum proximum cofugeret, Una cum familiari quodam strangulatum, moxq aedes tormentario puluere deiectas fuisse malint. Plane constat, exangue Regis corpus in horto repertum nulla affectum vulnere, nigram tantummodo circa

collum maculam habuisse. indignissima hac Regis

diuulgata cγti,ingens omnes horror corripuin,quidam iniquos in Reginam sermones iaceret, alij per iniuriam libellos edere: nonnulli Comitem Bo- duellium, quem caedis nefariς auctorem fuisse compererant, non sicarium, sed crudelissimum carnuticem accusare aded interdam vulgus acutissime indagare, atq; odorari omnia solet. Boduellius licet haereticus, Reginae tamen studiosissimus, fidelissimusq; semper extiterat: nuper eam grauissimo illo

seditionis periculo fortiter liberauerat, ab ipsa deniq; perdite amabatur. quamobrem in spem addactus fore, ut Reginam ipsam in matrimonio haberet,primo uxori proprie quasi propter adulter tum fieri diuortium, aliamqi ducere liceret) repudium misit, deinde Regi necem crudeliter machinatus est. Regina post, improbissimos de ea, Boduellio prumores dissipatos, verita nequis populi motus in eorum perniciem heret, Edimburgo statuit rec dendum, ac se una cum paruulo filio ad munitam

Striaelini arcem recepit; statuto prius ut simile ve-

42쪽

ro videtur quid inter ipsam, &Boduellium seret

postea transigendum.nam paucis inde diebus egresia Regina, verratum prodire simulat. tum Bod seulius, veluti ex insidijs, ducentis stipatus equitibus, illam circumuenire, vimq; et intendere vitus est Ergo Regina una cum Boduellio in arcem regressa, confestim eum Orcadum Ducem, moxq; maritum situ ess se decla :rat,vemina nuptiae illa: neutiquam faustae, ac diuturnae fuerunt: quippe quae non matrimonij dignitate sed indigni facinoris secietate cor

iunctae viderentur. Eo tempore Moraulensis e Scrueia aberat, prae coeteris tamen relicto Ledingtonio, qui nouas, ut occasio daretur, turbas, nouasq; rixas faceret. Huic quam facillimum fuit sponte on lnium in Reginam,Boduelliumq; ira accensos anumos acrius inflammare. Raptim igitur, turbulem req; exercitu Ediinburgi comparato, subito Striue linum versus castra mouentur. id ubi Regina intestexit, secum mulieres tantum,paucosq; aulicos h mines adducens obuiam prodeundum duxit; Vodnienti debita cum reuerentia assiarrexerunt.interrogati,quanam de causa armati illuc accessissent,non alia,respodiise feruntur, nisi,ut atrocem iniuriam a

Boduellio factam,ac crudelem, & indignam Regis necem,vimq; iplimet Reginae illatam vendicarent. At Regina noxam Boduelli j purgare: nihil non ipsa assentiente commissum. Quo sermone adeo sunt

43쪽

commoti ,&exarserunt, ut omnes illico uno ore acclamauerint. Et tu igitur, Domina, apud nos Captiua eris: nec mora, ad arcem insulae intra lacum Levinum in custodiam mittur, uno ei tantum

lixa,duabusq; infimae conditionis mulierculis ad ei ministrandum concessis. Boduellius interea sese ad mare in fugam dat: nauem conscendit. quid dem postmodum euenerit,non satis certum, alij naufragio demersum, alij ab Orcadum Praefecto occusum, alij in Daniam appulsum a Danorum Rege in vincula coniectum, atq; illic misere extinctum Hrmarunt. exploratum quidem habuimus, Mo-ι auiestiem in Scotiam reuersum,Principisq; pueri tutorem declaratum,nullum impietatis, nullumve sevitiae genus in Catholicos non adhibuisse Passim bona proscripta plerique mulctati capite ; quodq; bonis omnibus acerbissimum,atq; horrendum fuit spectaculum ti Arciepiscopus sancti Andreae, totius Regni Pr ima Regio sanguine ortus,septuagesimua talis annum agens, vir pietate, sanctitatem maxime insignis, E limburgi sacris per ludibrium inditus vestibus adIupplicium rapitur,publicoq; latronum patibulo suspenditur. Verum enimuero Moraui iasi nihil magis curae esse, quam ut Regina e medio tolleretur. Sed & ipsa ad higam ornandam omnem ut aiunt lapidem mouere. Praesectiani mum pollicitis sepius tentare. quem tamen, Vt po-- te MO-

44쪽

te Moraulesis amicissimum, corrumpere nequiuit. Naviculae proximis lacui continentibus locis victui necessaria in arcem transportabantur. Egit itaq; Regina cum nauiculario, ut litteras, quas ad nonnullos ex suis,& pKcipue ad Dominum de Betori, Archiepiscopi Glasquensis fratre, dabat, tuto reddedas curaret. Scribebat,ut clam circa littus. op periretur,fiatum naq; sperabat,ut se se ex arcis custodia eripere, atq; ad eos transire posset. Egregie ad id nauicularius operam praestiterat,donec in suspicionem Praefecto venit; qui iccirco vel omnes eius motus obseruare quam diligentissime coepit. Arcis unica erat porticula:quae si quando aperiretur, illic Praesechus perpetuo allidebat: clausta quoq; clauis non ab alio, quam ab ipso asseruabatur. Accidit quopiam aestiuo die, ut, dum Praesectus ante vige.

Hinam secundam horam coenaret, clauemque in ipsius mens, angulo reposuisset i, puer quidam inseruiens, cum mappam mutare videretur, clauem sum

ripuerit, & ad Reginam detulerit. Regina, illico unius e mulieribus suis sordida veste induta, ne dignosceretur,una cum eodem puero, alteraq; muli

re per conclaue, ubi Praefectus epulabatur, transiens ad portam contendit: qua aperta, tum e parte exteriori adeo clausa, ut ex interiori pollea vix potuerit aperiri, nauiculam conscendit, se luit,tancruma; pueri, ac mulieris ope remigando conata elu

45쪽

3o vim continente incolumis transmiserit,antequam Praeseruis eam fugisse animaduerteret. E nauicula quoddam dederat signum, quo degentes sui circa littus ipsam aduentare facile possent cognoscere. Ex his Betonium primo obuium habuit ; cum quo statim in equum ascendens, totam se noctem ob quitans longam viam confecit,atq; in tutum peruenit. Ad illam Irotinus confluxerunt, qui se se, mrunas , Vitamq; pro eius dignitate recuperanda vi tro offerrent. At Moraulensis contra exercitumin-

structum mouet, confestimq; Reginae copias ita profligat, ut ipsamet demum e Scotia cedere cog retur. Intra Angliae fines ingressa Betonium ad Eliasabellam Reginam eo nomine legat, v publica a

cepta fide in Galliam traijcere possit.Sec quaisi eam indigne Elisabetia in custodiam dederit, & quam

aspere tractauerit, deniq; quam crudeliter, atq; iniuste capite damnauerit, alias forsitan edocebimus. Vnum certe pretierire non possumus, Mariam Sc torum Reginam, licet tot tamque grauibus cal initatibus confictata fuisset, animum tamen erga Sacrosanctam Religionem Catholicam non modo infractum, sed constantissimum us', ad extremum halitum adco sortiter gessisse, ut, quicquid prius pro humanet conditionis imbecillitate minus

digne commiserat, id praecipuo quodam Dei immortalis beneficio visa fuerit expiasse. De N

46쪽

Delpe talis Igitur rebus ad geligionem Catholicam in Scotia pertinentibus, Vincentiu cita iam legitionis siuae munus se non posse exequi videret, nihil sibi magis curae esse voluit, quamannuente Sumo Potisce ad regendam Ecclesiam suam Momtis regalis aduolaret,quo cum primo aduenissemus, non urbis solum, verum etiam uniuersis dioecesis loca sacra omni studio visere instituit. ob praeteri . torum bellorum iniuriam euenerat, ut plures in illa ditione haeretici non modo versarentur, sed pria uatis quoq; in domibus impias cociones haberent, coetusq; nefarios agitarent. Eos Vincentius Prtim incredibili vigilantia, & dexteritate allexit, ut, prauis dogmatibus damnatis abiuratisq; , Religionis Catholicς doctrinam amplexantes ad Sacrosa neu Ecclesiae gremium reuerterentur , partim, quos Obstinatiores agnouerat, debitis iudicio poenis affecit Sici radicitus intra paucos dies euulsis prauis haeresibus, tota illa dioecesis mirandum in modum est

expurgata. Diuturnas, atq; inueteratas inimicitiast

quae inter plures illius ciuitatis nobil illimas famialias alebantur,abole re laborauit, & tandem extinxit, odiaq; mutua ciuium vix placabilia stillulit, placauitq;. Collegium deniq; e Concilij Tridetini praescripto pro puerorum animis ad pietatem, reli gionem l informandis instituit.

47쪽

Vincentium ad Gallorum Regem Nuntium delia gnare. Sed cum Franciscus Baccodius Episcopus Geneuesis apud Emanuelem Philibertum Allobrogum Ducem Nuntius Taurini ab hominibus demigrasset, illuc potius mittendum duxit, ut uno eo- deinq; tempore uniuersali,ac propriς Ecclesiς propter vicinitate usili esse posmet. Prius Pontifici quγdam minus grata cum Emanuele Philiberto interia cesserant, non ipsius quidem Ducis culpa,sed admunistrorum quorundam incuria ; qui ei, dum Cardunalem ageret, atq, Ecclesiam Montis regalis a Pio, Quarto obtinuisset, in ijs, Par ipsemet pro expetilendis haereticis summopere expetebat, minus aLfuerant: licet ad id sonastis temporum necessitate coacti. Vbi igitur primo Vincentius Emanuelem Philibertum adluit, illi hortator, suasor i esse coepit ut haereticosu Subalpina ditione sua expelleret. neq, enim ulla alia ratione prouinciae illius securi Atati prospici posse. Recens Galliarum exemplummae oculis esse, quae tam misere, tamq; perdite a s ditiolis haereticis assiigerentur; nam perspicuum esse,impios haereticos non alia de causa conscientiet

libertatem praetendere, nisi ut fals, Religionis inuolucris, & quasi velo quodam in Principes sitos

perfidiam, & iniquitatem obtendant. nam qui debitam erga Deum fidem violant, an non & Princi

pibus infideles exulatὶquod si quid sibi a Sede Apostolica

48쪽

stolica pro rerum sitarum incolumitate in dies sperandum,expectandumq; esset, nullam prorsus alia viam insistendam putaret. Teretes quidem aures, intelligens iudicium summam cum pietate silmmam coniunctam prudentiam habebat Emanuel Philibertus Dux.quocirca fina Vincentij consilia, ut ab optima fide, & optimo animo Proficiscebam tur, non modo agnouit, sed & re ipsa probauit. naauctoritate, atq; imperio confestim Sedis Apost licae Nuntio astitit ; qui quot quot haeretici in illa Prouincia essent, aut hos eiecit, aut impuros, impiosi eorum sensus pura, incorruptam Catholicae fidei doctrina emendauit, & ad bonam frugem, Vedicitur, redegit; Ex actis plane Romam transinistis, quosdam e nobilioribus familias, qui nefaria ha resum peste infecti fuerant, publice abiurasse constat. Sed & Tendae Comitissa,licet magnorum Principum potentia fulciretur, Taurino, ubi priuatae eius ςdes a prauis Caluinianae Sectς hominibus froquentabantundiscedere, ac se Geneuam, turpibus& ipsa haeresum sordibus inquinata, ad Qedissimae illam Christianae Reipublicae statinam conferrei acta fuit. Niciae inter caeteros Rogli Domina . auctore Vincentio, ablutauit. Foemina illas inguinis genere nobilissuna pestiferum ii resis venenu, quo ipsa pridem correpta suerat,alijs infundere t topere laborarat, ut a meta illo Geneuensium pseu- T E do

49쪽

do magistro Prouinciae Apostola appellaretur. At

post quam perniciosam animi labem eluisset, confestim egit, ut e subditis suis trecenti,& quinquaginta haeretici homines resipiscerent. Memini tunc Emanuelem Philibertum Ducem,unam Tendς Comitem,qui sermonibus pro foemina ad Religionis Catholicae pietatem in1 ruenda a Vincentio habutis interfuerant, dixisse,eiuscemodi argumentis vel

eas vn iuersas regiones, quς fuerant contaminatae,

potuisse ab haeresibus reuocari. Hinc Vincentius Pio Quinto Pontifici auctor fuit, ut Emanuelem Philibertum inter caeteros Principes Christianos

maxime clirum haberet, unices amaret. Praecla- rum certe paternae suae erga eum beneuolentiae signumpr buit, cum Michaele Bonellum Cardinalem Alexandrinum ex sorore nepotem,qui Sabaudi res in Urbe auctoritate perpetuo protegeret, hac una scilicet conditione voluit declarari, ut sibi quos,quoad viueret,in hoc pars maxinia reseruareturi, sed longe magis,quando post celeberrimum, sanctumq; illud seciale intereundem Pontificem , . nec non Regem Catholicum, & Remp. Venetam

aduersiis Turcas foedus sancitum de Emanuele phiὸ liberto uniuerse classii, & exercitui praeficiendo co , gitauit. neq; enim ignorabat, Principem illum,qui vel a te neris annis stib Carolo Quinto Caesare inuictissimo belli summam administrauerat, adeo

A . virtute,

50쪽

virtute, scientiat rei militaris praestantem esse, ut

non dubitandum videretur, quo minus felici eius ductu, & auspicijs certa omnino de hostibus victoria reportaretur, nisiam Deus,cuius in primis ope,& auxilio summoru Principum consilia gubernantur;insignisillius victoriae gloriam Ioani Austriaco destinasset. Quanti vero Emanuel Phi l ibertus . probitatem, prudentiam, sapientiam,caeterasq; prae stantissimas Vincentij virtutes aestimauerit, nihil est,quδd in medium afferamus. palam est enim, ipsum illistatum tribuere litum fuisse, ut nihil quicquam unquam in animo haberet,quod non cu Vinecentio communicandum putaret. memoria teneo,

Emanuelem Philibertum , quo tempore Vinceni eius Taurini dupla, vel tripla etiam quartana iactaretur,& me, ut negotia procurarem, ad eum siepius mitteret, mihi semel, atq; iterum asseruisse, se Principum omnium fortunatissimum fore, si unti, aut

alterum administrum haberet, qui sibiaeque inseruiret,ac Montis regalis Episcopus Sedi Apostolica egregiam, Vtilemq; praebebat operam. Angroniae Vallis, quae intra alpessita est non procul Vesulo Padi s sonte, ab haereticis post hominum mem uriam semper habitata suit. eam enim antiquitus Valdenses, postrem is vero temporibus Caluiniani tenuerunt, natura, situq; locorum, atq; in primis Galloru confinijs ita septi,munitis, ut armis nun- . E a quam