장음표시 사용
71쪽
rent, & corona quoq; regia insignirent.Etenim Princcps ille nondum decimum octauuin aetatis annum agens, ut lingua, vita, & moribus breui futurus esset Polonus, ita cunctas immi nentis belli ciuilis causas praecidisse , & cum maximo totius Christianae Rei pubi icet commodo veram amplissimo illlac nobilis simo Regno pacem, & tranquillitatem attulisset. Non parui videbatur momenti, quod eum Poloni nullo unquam modo lasserant, immo dum th ipsis aetatisssore summis, ac maximis benefici js, nempe diginitate regia ornarent, magnopere sibi deuinci rent. huiuscemodi certe via Maxim ilianus cum sui nomi nis existimationes ac dignitate ius suum I Ggno cocederepotuisset; ac nos olu Lituano ,& Prusiasos adconcordiam inducere,verum etiam Moscuiuaciinctis belli rationibus amouere quo autem ire
posterurn omnia quoadficii posset tollerentur im
ped imenta, stituendum,nesi Anna extremum diem obijsset, Bathoreus aliam uxorem duceret, nec Oniarea si is vivis decusisset, si iteri nuberet. De Mat thia vero, dc Sue coniuge , si haec hara illim morte anteisset, ille alteri, quam e Reginae Annae voluntate, matrimonid ne iungeretur .l At si Mattiatas ante extremum vitae dieia, morte consectilet, Deca Pri .ceps Archiduci Maximiliano ipsi Caeseris filio: nuptui traderenuo Posse quidem omnia ita conniatula priuilegiorinn, quae ad Regni immunitatem
72쪽
libertatem l spectabunt habita ratio videretur. De Turcarum imperatore deniq; non timedum, quin ob huius nodi concordiam metu ad pacem cum Rapublica firmandam adducatur. Hςc dum a Vincentio proponerentur,Batoreus interea progredi nocessauit. expugnata enim Lanucoronae arce,sic t imioribus praesidijs munita Cra- couia, iter Varsouiam versus dirigit. Varsouia prumaria est Massoviae urbs in omnium sere Regni Prouinciarum medio sita, atq, adeo commoda, ut si quando de rebus publicis sit consultandum, omnium seriue Comitiorum , Conventuum s quasi campus existat. Eo confestim perrexit Batoreus, non modo ut Massoviam sibi deditam confrin ret, Verum etiam ut Lituaniam, Prusiamq; ad suarum partium studium pelliceret. At non illum Var ut expectandum arbitratus est Vincentius, ne ipsum graui in Maximilianum praeiudicio Regem
salutare, atq; agnoscere cogeretur. nam quamuis
quod Oratores quoq; Caesarei opinabantur j si s
mel agere cum Batoreo commode potuisset, facile cum eo concordiae negotium transegisset .non tamen, isi ad id prius a Maximiliano semitas haberetur, tentandum existimauit; ne a mandatis, quae
sibi Summus Pontifex pro Maximiliani causa de derat, vel transuersum quidem unguem discessiste ab ullo unquam argui posset. Inde igitur se se Lo-Fl uicium,
73쪽
uicium, quo in loco Archiepiscopus Gnesinensis degere solebat, unius diei itinere contulit . illuc statim Batoreus Tencini Comitem Castellanum Votinicensem, necnon Herburtum Sahocensem Castellanti ira mittit, qui Vincentium ad ipsum, tanquam Regem, conueniendum, agnoscendumq; imducerent: sin minus, ei, ne in Regno commorar tur, enuntiarent. Ijs re ondens Vincentius ostendere non destitit, nihil a se posse, aut debere comi ti, quod Maximiliani Cesaris iuri aduersaretur, repugnaretve. Constare enim Caesarem prius Lituanis, Prustis somnibus , items Senatus maiori parte, pluribusq; ex nobilitate asyentientibus se isse electum . Nec obstare, quod Transylvanus cel ritate Maximilianum praeuenerit, Regnoq; a suis
suerit inauguratus . nam nondum compertum, Wrer omnium ordinum authoritate approbandus
foret. A Summo itaque Pontifice, eiusq; Nuntio Transylvanum uti Regem haberi non posse, ne manifesta Caesari iniuria inserretur. quin conu nire, ut Pontifex, postquam Maximilianum pro Regni Poloniar,vel uniuersae etiam Christianet Reipublicie incolumitate debitis, honestisq; rationi. bus eligendum curauerat ; electionem itidem legitime factam tueretur, donec aliter sitisset ab Ordiunibus omnibus declaratum.Sibi quidem nihil magis in animo unquam fuisse, quam ut publicae paci.
74쪽
tranquillitatis, atq; una Religionis Catholicae in
Polonis conseruationi consisteretur. Neque vero
alicui ideo suspectum esse debere, quod Maximiliani iustam causam defendisset; deniq; si squod in iorem in modum doleret) Transylvaniae Princeps falsam de seiniectam opinionem huiusnodi pertunaciter retinuisset non destiturum, quo minus Polonia cederet. Cum allatum esset , postridie mane
Batoreum Lovici) assuturum , vrad Nuntij Apostolici colloquium, congressumq; perueniret, r pente Vincentius noctu discessit , atq; alium in i cum duo Polonicorum passitum millia processit. Unde postea Batorei mente melius perspecta, de tum publica ab illo fide accepta, tum nobili quodam itineris comite adiuncto Uratistauiam extra Polonis fines in Silesi prouinciam eo animo profectus est, ut Summi illic Pontificis mandatis,qu bus, quid facto opus esset, scire,possen, quemadm dum par erat, prasiolaretur. Vincentij certe suasii Pontifex Maximus ad Maximiliani causina sustinendam primo xxv. nummum aureorum millia
erogauit, deinde Ioanem Cardinalem Moronum Sacri Collegij Decanum, rerum usu, experientia,
prudentia'; praestantissimum virum, ad Maximilianum ipsum legauit. Hunc Vincentius Vratistauia de rebus omnibus, &praecipue de propositis concordiae ineundae conditionibus diligentcr ad-H a Monuit:
75쪽
comonii it i ii omn ibus deniq; ade3 egregiam operam praestitit, ut Maximilianus nequaqua sibi, quemadmodum antea sertassis ob Henrici Galli electionem grauiter questus fuerat, verba data esse, sed fide optimi, more i Romano secum Sedis Apollo-licae nomine actum fuisse, re vera intelligere tu rit.Sed ut plerunq; incerti, fallacesq; sunt human rum consiliorum exitus, immaturus Maximiliani Caesaris interitus, quo tempore ab ipso Ratisponae
Comit ia celebrarentur,continuo spes, Omnest rerum illarum actiones euertit.
Post Maximiliani obitum nihil magis Summo
Pontifici expedire visum est, quam ut Vincentius in Polonia reuerteretur, & Stephano Regi debita ossicia tribueret: quod & Rex ipse essiagitarat. Ad Vincentium quidem litteras, quibus eum in Poloniam inuitabat, plenas humanitatis dederat. nam licet illum nunqua vidisset, vel etiam antea ob Maaximiliani causam suspectum habuisset, sem Der tamen a mirandam tanti Viri sapientiam plurimi faciendam censuit . Inter coeteros, qui Stephani, tanquam non legitime electi, dominationem, au-elioritatem l nollet agnoscere, Gedanensis Ciuitas ,
erat, forsitan ad id etiam ab externis quibusdam Principibus incitata. Gedanum ad ostium Villulae fluui j, qui mare Ballicum influit,celeberrimum Eu opae Emporium habetur. portus ibi amplissimus;
76쪽
in quo nonnunquam amplius, quam trecentae onerariae naues ediuersis orbis partibus appulsae coimspiciuntur. Cives omnes mercatuae operam dant. Rempublicam autem coniunctim , communique iure ita administrant, ut mores, immunitatesque suas mordicus tueantur. Tunc ergo hos Stepna- mis Rex armis oppugnare aggressus est, ac per vim
sibi ad priscam, lolitamq; erga Reges Poloniς obe
dientiam praestandam,nec non tributum conferendum adegit. Cum velo primum Vincentius Stephanum Regem adijsset', duo illi potissimum inculcauit: quorum alterum erat, ut se se Religionis Catholici acerrimum defensorem, propugnatoremvre ipsa declararet I alterum, ut cum Rodulpho Maximiliani filio Romanorum Imperatore electo pacem, concordiam , amicitiamq; confirmaret. Hiscenam Irationibus & domesticas Regni Poloniae res facile com positum iri, & Turcis viam intercludi, ne reliquam Pannoniam occupare, aut in Trisylvaniam irruere possent: quemadmodum plane non absque
torius Christianae Reipublicae periculo timendLm videbatur, si inter duos Principes illos bellum suis
set commotum . Dum autem Synodus Prouincialis, de qua pridem Summus Pontifex admonitus fuerat, Petricouiς celebraretur, impetrauit Vincemtius non solum vi iurisdictionis ecclesiasticsqv p m
77쪽
haeretici magnopere impugnabant, debita consenuandα ratio haberetur, verum etiam ut Tridentini concili) decreta sine ulla exceptione reciperentur. Quod inprimis Stanislaus Hosus Cardinalis Variniensis, vir doctrina, pietate, morumq; sanctitata
maxime clarus qui tunc in urbe erat, talopere apud Summum Pontificem commendauit, utvnius Montis regalis Episcopi opera, atq; industria & religi nem Catholicam propagatam, & Sedis Apostoliacae authoritatem plurimum in Poloniae Regno auia am suisse sepius afirmaritiTantum omnino Rex iStephanus summae Vincentij prudentiae, integrita- 'tiq; tribuit, ut eum omnium consiliorum suorum participem faceret. omnia ei, quae, ut Sinolenschi,& Poloschi Palatinatus , nec non Lilioniae par item Regno Poloniae ademptam recuperaret, de bella Moschis inserendo cogitabat ,& rationes, quibus, si daretur occasio, arma aduersus Turcasmouenda essent, aperuit. Nam si Summi Pontificis auu lelioritate, quod Vincentij ipsius hortatu mirum in modum optabat,Philipho Hispaniarum Regi Ca- ltholico iungi amicitia sibi aliquandis contigisse
fore confidebat,ut breui orientale imperium e Tu Carum Tyrannide eximeretur. Proinde si quando sese huiusinodi occasio obtulisset, recta pear Tran- lsylvaniam,Moldauiamq; validum exercitum Comitantinopolim versus ducere, urbemi illam impe-
78쪽
rii caput expugnare animo agitabat; nim irum vi prae caeteris Turcarum immanitatem,ac perfidiani cognitam, perspectamq; habebat, ita acerrimo eos
odio prosequebatur,& quicquid ab ijs in Christia nos commissum esset, publice, quo ad fieri poster,
vindicare etiam atque etiam expetebat. Quo vera tempore Vincentio Cracouiae successum fuit, Rex
Leopoli in Rusti prouincia erat.Discessivum itaq; Vincentium, quem alloqui plurimum desiderabar, per nobilem quendam primarium inuisit. Omnia illi beneuolentiae officia desert pretiosiores insuperpelles, Zibellinos appellant, dono mittit . quod ta men donum Vincentius accipere recusauit , quippe
qui unum tantum in lucro deputandum arbitraretur,si impositum sibi onus e Sedis Apostolicet dignitate, sacrosanctam Religionis Catholicς in Regno Poloniae desensione sustinuisset. Prosccio ego RG gis ipsius litteras prae manibus habui is quibus nihil sibi in omni vita optabilius, iucundiusue eueturum asserebat, quam si pro tanto viro posset aliquando
egregie laborare. Coeterum e Poloniae legatione Vincentius Romam venit , ut Summo Pontifici rerum omnium quas gesserat, rationem extoneret. Dum autem ad Montisregalis Ecclesiam suam cogitaret um Ponti sex in Urbe detinuit, ac congregationi r, qu ob fasiorum , annique correctionem, emendationemo; sueta
79쪽
suerat instituta, pr secit. Siquidem Catholici Romanae Ecclesic dignitati tuendet,nec totius Christianae Reipublicae commodo plurimum expedire compererat, ut quod olim Concilij Nicaeni patres
de selii Paseliatis celebratione decreuerant, id certa quadam, conitanti l ratione una cum fastorum restitutione in posterum obseruaretur. huiusmodi plane arduum, ac dissicile opus sepius antea tentatum erat. hoc enim in Concilio Constantiensi Pe trus de Aliaco Cardinalis Cameracensis, homo diurnaram , humanarumq; rerum peritissimus, aggressiis fuerat, atq; exinde Nicolaus Cusanus Cardinalis eruditissimus persequi studuerat. hoc quoq; postea in Concilio Lateranensi doctissimi alij,amplissimiq; viri licet diligenter, frustrii tamen curauerant. Etenim diuino consilio si atutum erat , vires
tanta, & quae tantopere ad Catholicae Ecclesitae, &Christ. Reip. dignitatem conseruandam, ampli- scandamq; attinebat, unius praecipue Vincenti j studio,cura,industriam ad Dei immortalis laudem. Perpetuamq; Gregorij xiij Pontificis Max.gloriam intra paucos dies perficeretur, atq; in tabulas publicas relata uniuerso Christiano populo obseruanda
Sed en repente,mortuo Emanuele Philiberto Sabaudiat Duce, noua rursus Vincentio graues pro Dei Ecclesia extra Vrbem perferendi labores offer
80쪽
tur octasio. Summus namq; Pontifex i, qui oblim. iusmodi Principis immaturum interitum posse in
Cisalpinis regionibus inter Gadlio Hispanico; Reges bellum excitari: timebat; illum ad Carolum Emanuelem, Philiberti filium , eo animo legauit, Vt pacem, concordi s seruandam curaret. Eratrum Carolus Emanuel adhuc puber,verum qui sin gulari ingenio, atq; animi magnitudine aetatem longe superaret. Belli ansam dare vidinatur mi mitissima arx Carmagnoiae.Hac primum Vna cum Salutiarum tota ditione Bellagardae Marescialius, . Carolo lirago inde deiecto , potitus fuerat. post se agardpautem obitum Philibertus Dux,ne sors istis a vicinis haereticis o uparetur,militui a sumisum praesidio tenuerat Postre inliditariqujus vita fui ulto, statim Gallorum Rex sibili estitui petit; & Gondium Retzij Maresci llum qui negotium lcumi Caro Imanui: Ericet ageret, in
Itali in mittit . T Vinceditu Suioni hontis
cis seselo incia etin h*xtar initum deium Garum,' rum Italiae securitati consuleret Ca. .la negotium magnδ cum prudentia tractandaemi si resti tue ldam decernerςt, it transigetret ut noni metua a ,sediecto consi ducta sideretura : e restitutNnt demum sibi aliquid om dicona
pararet. sin vero retinendan putaret,vires suas di ligenter metiretur, animaduerteretq; ad immineni tes