Ioannis Baptistæ Mazzei, De petticulis. Illustrissimo, et excellentissimo Carrariæ Marchioni Alderano Cybo

11쪽

xa, Disto impetu maligno vapores ad cutem detrudere potuit, sed mox dessessa, Maii morbi superata, in expulsione valida perseuerare minime potens, necessarium est vapores fuliginose parumper sublatos, a maioribus venis ad minores, neque ulterius impulsos , sua me graui rate in profundum recurrere. Qu9daperte domo strauit Gai in primo primi de morb.Vuli . com i 8. Vbi de papu' Iis apparentibus,& statim evanescentibus sic inquit. Omnium quae tunc inciderant incommodorum , erat caput cruditas humorum, quod si quando per vim natura ad aliquos eorum excernendos aggressa esset, nihil proficiebat, imo vero ab his superata in profundum recurrere permisit. Quod semper est signitin exitiale, a viribus videlicet prostratis, non a turgente matcria in profundurccurrente. in huiuscemodi etenim malignis febribus in quibus Petticular non emergunt, multi saluantur culpam agitur reicit GaI. in Naturae imbccillitatem non mari ric impetum,& furorem. Quae autem in cute sunt impretasae, cum corum loco alia non succedant, statim in auras

secundum quaesitum dicitur. Si prius Vt pote in morbi principio non sint ciusmodi euacuationes factae, antequam Petticular appareant, his tamen non obstantistitis, sanguinis missionem ne dum in principillatitudine, Verum etia in in augumento conuenire ob morbi magnitudinem, si adhuc plenitudo adsit vi vires ac caetera c- quilita consentiant. Nam si putredo insignis fit ex obstructione a prauorum humorum multitudine, ratio dictat ut tolli possit obstructio, prius tollendam esse multitudine: Praeterea si putredo finire non potest nisi per concoctionem, ergo ea quae ipsam impediunt tollenda. In his vero est multitudo, qua natura grauatur,4 meatus Obstruuntur,ritcrius cum haec signa indicent insignem putredine

12쪽

m languine vitiato indicantur maxime remedia ad putrediriem inhibendam, quia haec excellit, haec corrumpi interim tamen,&febri,4 caussis,& symptomatibus praespiciendum, pro ut hoc vel illud magis urget. Ad putredinem incipientem respiciunt refrigerantia,ventillantia, exicantia Ideo ante omnia vena cctio statim a principio necessaria est: nam pra: terquam quod refrigerat ventillat, simul etiam caullam adimit, scilicet multitudinem In progressu autem ut pote in augument , minu Sconuenit, non enim est remedium putredinis factae, sed incipientis: Vires autem id indicabunt simul mensu D. M ram, ad quas non solum praesentes, sed futuras maxime b.c. 4-

prospiciendum iubet Gai que ter morbi malitiam fata

lime cadunt:&quo magis putredo inualuerit, Viles minus constabunt, cito autem porrigitur putredo ubi valde vitiati fuerint humores: Ideo saepe praeterit occasio circe sectionis Quo tempore etiam si adhuc plenitudo adsit, minus sanguinis est mittendum At cum viribus infirmis, ab hemorrhoidibus,ruci scarificatis cruribus potius qua

per Venae sectionem. Ad putredinem autem factam indicantur cvacuantia, si natura sponte non aspissa sit, aut non perfecerit. In colliquantibus purgantia non sunt Musu, ubi venter male at lactus est: 2 3'. n. de morb. Vul . 36. 37. a. Aph. s. in reliquis in principio laeuiora ad minuedu, paulo efficaciora postea in morbi declinatione:

Qu'd si in principio purgandi, terijt occasio, etia Pot

ticulis apparentibus, ceu vena sectio, conuenire potest, medicamentum, laeue tamen, propter humorum redundantiam&malitiam, quae cito Vires opprimunt Neq; in

in his expectanda sunt manifeste cococtionis notae militribus etenim ante morbi perfectum statum no apparent,

sed con urinis confusis & subiugalibus, vel admodu cru-cu tenuibiis per totum statum perseuerantes, crisios ad saluteru

13쪽

T Io. priri Allior etfr, lalutem fieri consueuerui, in quibus latrinas a principio subiugales usque ad septimum, deinde ad ac qiiosas,&axactam cruditatem permutari, cum his in undecimo iudicium fieri, inde apparentibus signis concoctionis indecimo quarto iorbum solui , in nonnullis contra a principio ac tuosas fuisse, deinde ieri subiugales, iucusque ad principium declinationis perseuerasse In alijs vero eo usque fuisse subiugales &in paucis sitniles sanis, sed has semper exitiosas quandoq; obseruaui Nec symptoma euacuationes prohibet, ex 2. 6 de Orb. Vulg. 29. ubi legitur In pustulis ad cutem emorescentibus materia redundantem euacuari posse, nec timendum retrocessum

Corum succorrum qui ad cutem vergunt Qu'd etiam elij- Citur ex . primi de morb. Vulg. Egr. 9. Et ex Auic prima 4 cap .de Variolis: Verum si in morbi principio ante qua hec signa apparere incipiat, ut in hisce febribus obseruari solet, facta sit secundum exigentiam, corporis tempera

mentulat, aetat m, materiam peccantem, morbi magnitu

dinem,& vires ad quas maxime semper respiciendum est

Conueniensia rum inanitio, his maculis postea apparentibus,&a sanguinis missione repetita,&ab altera pernaedicam ctum euacuatione saltem ante decimum quartum Hippocr. decreto depurgatorijs medicamentis abstinendum censeo At ubi hcc duo maxima presidia con-Deniant, oin uandum est quod habetur i. 6 de morb. Vulg. com 6. Acut 2 r. Maa. Nempe venae sectioncm praeire oportere, subsequi vero medicamentum, ni cibi in ventriculo, aut cruditates in primis venis contineantur, tunc enim vel expectanda est cocodilo, vel prius facienda est laeuis euacuatio aut per vomitum aut per secessum rex se meth .cap. . de cur per sang. misi. c. ao. Ad tertium an cucurbitulae probentur. Contra usum

communem nunquam mihi conuenire posse videmur; quo

14쪽

D PgYYrevh Is as quo quo modo Petticula iste apparere incipiant, sue sinta vaporibus malignis, venenatis a minera putridae malignae bullitionis sublatis,4 in cute inpressis, siue sint

per excretionem materia maligna insigniter putrefactaris Venenum enim in insigni putredine febrium pestilentiarum ex obstructione facta situ est, nec extrudi potest niscurata putredine quae venenu ipsa est,& remotas caussis a quibus ipsa pendet Venenum igitur educi non potest, niliacmoueatur putredo,&hec non potest aurCrriclinii per Ahmed. concoctionem quamobrem per haec signa intempestiue eap. 19. elata impossibile est ut quis a morbo liberetur. Quo casu cucurbitulas non conferre satis patet per putredinem

intelligo materiam corruptamin non qua ita Via est ad corruptionem. Si vero excretio pellicularum sit materiar

insignis malignitatis, quod vix credere postlim, cum sit absque cutis lesione, vel est omnino critica, vel omnino symptomatica, vel media quaecunque ea sit in principio motus,& dum fit iudiciu non est adiuuanda, per Aph. qus iudicantur, iudicata sunt integre neq; mouere neque nouare aliqua siue medicamelo siue aliter irritando, sed silere: Quod obseruauit Hipp. in Metone, qui neque in quarto neque in quinto sanguinem amare fluentem adiuuauit, sed a facto iudicio cum minus iuxto suκiset, Vt suo loco declarabo. Ergo communis usus cucurbitulara applicadarum cum primum incipiunt apparere pelticu

plodendus est In exquisita crisi quae nunquam fit absq; signis concoctionis, si perficitur, nihil agendum , si non

perficitur, in hac pelticularum excrettione, non est cucurbitulis adiuuanda Nam materia que remanet cum sit crassa terrea ac veluti humorum combustorum cinis, non est apta Vt percutem euacuetur, quapropter cum lΟ-cuo non constrat,non eget cucurbitulis, sed medicamen-

15쪽

to: Si quis tamen velit in hac cris, imperfecta ob virium

imbecillitatem &non per materia det sectum, cucurbi tutas conuenire non inlacio cum de his propositae se nio non sit, sed de ante statum prorumpentibus Incri simu a dicitur media, si portio tantum materia peccantis sit c6ha, vel aliquo modo superata, reliqua vero cruda ut iii Augumento esse potest,&Natura propter aliquod irrita-rnentum crisim praeueniat, propter quod tantum OdoeXCernat quod excerni potest,&ad excernedum cst aptiui, etiamsi inde aliquod videretii seqtii iuvamentum non tamen ulterius cum cucurbitulis vel aliqua alia re adhν ita extet ius vel interius irritanda est Natura ad mouen hi quod crudum remanet, etiam si adiunctam habeat

'malignitatem, cum istieri nequeat nisi cu i iiiij ad vio lentia, agitatione quς vires opprimered morbum au-

gere pulsint: Et propterea iubet Hipp. cruda non moue- Te nisi turgeant Estim incucurbitula instrumentu a Mediiis excogitatum ex alto ad Violenter attractum exq. in eth &t q. ' cap. 7.&19. quae plus mouet, Mattrahit Cluam vacuet. Quapropter Vele superi qua intempestiua euacuatione, non enim amplius mittedi sanguini sindicationes nempe plenitudo,& virium robur, tuc temporis vigent) vel ex agitatione materia venenosae attractae.&non evacuatae a go perimi potest Sanguis autem,

iiii iiiiij cli, ote in veru caua ad intem perting.ntibus, qualis sit scuti non potest, Verum si bonus, ut rebsemper videre licet in prinia cucurbitularirmium incisuri sal fissione, euacuandus non est cu quantitate non peccet plenitudine iam in principio morbi euacuata Si malus, rationi consentaneum videtur, eo per cucurbitulas cxtracto a rhaioribus venis in quibus putredo est, alter tu dem, vel pecoris notae eius Ioeo succedat:& sic res in i lon redit dis imen , Non est irum iugulinda nec Xa- speran-

16쪽

stas occultas qualitates nitorbbis mulignitati opponum .iit iam reliquum e ramis erure possit 'in ta Si igitur ex ni md -- in praerum Pelue intempestiue quidem, sed cum portione matbriae vclio uti uel in parte superares. Fer irri amenturia. is conueniunt elicurbitulae multo triintis conuerit '

medicationibus tali Oducero corpore qualia spontgHodeuntia valle, quae uero contrarim 'modo prodeunt cohibere oportet. Vbi Ga in comm . sponte euacuam e corpore Elidus quaeriinque sine aliqua medici opera corpus, ipsum expurgante, non unquam exirritamento aliquo, aut curia auasi non coirtineantur. Cunnitaquemai as rfluum euacuat, iuuat tanti ai Vbi uero alioquin excemitur, casus ratione . neque trule utilitas ulla prouenit, talis euacuatio praua dispositionis est signum.Siataque spontinas excrectiones, quae non prosunt cohiberPOportet, in morbo al, excrestionibus ob irritamentum fac lari ulla seqtu potest uti tuas, imo cum signis cruditatis mala Mihiimonim euacuatio ex Aph. 2 a. quando cuia malis etiam bona excernantur. Ergones Arte talas acitationes sunrpr ,cura itis Noni tu amgenda cucurbitulas, ubi morbo Desistente cruci per uim natura illaram Petticulae efflorescunt.

17쪽

12 Io. I pux ITA MAeth Er, coctionis dissicultate,&copia crudorum limiorem, nuvium ab exciectionibus consequiuatur emolumetum Val- dxei ny en sxcWctiorὲς inres opprimunt. Mci ἡtales non sunt, nihil iuuant, qua cum Petiam clupliceias ut, nihil proficiunt quae coctionem non habent adiun- tim quia multi relinquuntur humores, qua propter nihilco, inqdabit absque concoctione quicquam. Si igi

tii multam si uilcuom violentia irataficiant, confecto nω possunt,srgo non applicandae, ne iniurius a morbi vi irritata natura sit etiam exteriu' a cucurbitularum usu amplius irritctur, facillus Opprimatui dat, quae inlitI-iual odi mort maη- stic seruandar

quent 38 quo HipI3 D c scriptum reliquit Papniae parua quae non essent excernendi morbis tatimqυθuanes ant, aut siccundula ames tumores nigri cantos qui iusili denunciarent: lGal in Comuu omnium quae tunc inciderant incommodo uim erat caput cruditas humotarum quod si quando per vim natura ad aliquos eorum excernendos agaresia esit nihil proficiebat, imo veri abluc in ,*0t,m prorundum eciaerore permissita ut pro irier paucitatem excreetionum abscessura molie

adinodum venenos est ex editio uapulariam ad cutem pe rvinxyaturae it rata iri nihil confert, imo potius nocet,eXI de cris x eo quod in ipso rivbitu uiolanto,& expulitone intempestiua natura defessa superetur, profectomo liuolle uiolentucadiuuandus non est. v materia veneriosa, dici sole t, ad curem detrud. uri Ex quo laco etiainscxii potest, neque mire inmittibua cucuibatu ascinii erutou uenire

18쪽

uenire. Indicat enim retroccsuo naturam a morbi muttieiam Oporeissim Luperatam esse. Quod ii tunc temporis aegra languicta privim terninai i expullioneis irrite tur rationi consolitaneum Est .ve virtus dolliciat, tu lentur, qui solo pronostico sunt notin resti identi IQuarta ratio habetur ex de dienus Decret 8 cuia talis Eli pretienne cristin, quod Hipp. pratium perea pellare consueuit malum est, nam idonea cum his quae sanuit laedunt excernuntur, fitque hoc natura incitata , velat este iote quodani, vel ab his qua in ipso corpore de tinentur ex insecus igitur est Medicus qui parum relcte id secerit, αμ 4 funuli batque alia quae proprio

et feriorario mitiantur. In corpore Ofendunt morbi ipsi

eorumque caussae,& accessiones ora sidera iam mihi tale quid in natura accidere, quod in hominibus infir uiis contingit, qui ci fortioribus irritati pius tes, superas Hur. Quin etiam onus deponere quis volens, interiti vel multus cum eo concidit. Item Vehementius quis currens, demde scipsum retinere nequiens inuitus contra convallem delatu scit quae omnia malis iudicijs attribuuntur. Si igi cur excrectiones ante crisi mirmilmpeii tes ob aliquod irritamentum per vim naturae illatum mala sunt, sericulosete, ne virtus prostrata superetur, proto damnaudi Medici illi sunt. υ inquit Gata ccusarum recte Op Iues qui intempCstiue naturam ire itat,

vi cucui bitulari , vel quouis alio modo ad expulsi nem impellunt. Quinta ratio addi potest ex Aetio. lib. s.

cap.r 29. ubi de Vibicibus a, b re malignari ait Deteriores sunt plures qua pauciores ergo non attrahenda . Accedit sexta conferentia in apparentibus enim huiusmodi signis, morbo exiliente crudo, morbus ipse augetur,&per cucurbitulas a Llixas vi ab Dmnibus obstiuari potest, non modo non iuuantur agi , sed maxime

19쪽

Ptomates mora, cum malis Urinis, ac virium imbecilliint in Q Omma e 3. de is cap x. ad mala misisattribui debent ex illata villaturae cum humorum agitae ao factas Unde obstructione 4 Putredo,malignaeq; vaporationes multiplicantur. Et natas crimes si honprohibendas, saltem non adiuuandas, omnibus in con

festa cise arbitror Quapropter qui sic curati uastitatimi Maximi beneficio,vi uirium robori , ac reli-

, 'di ibi is pyridijs,oquia non admodum maligna

ti,c is materia, id ius qitam huic opi attribuere possunt. QES dli paeant, profecto cucurbitula vitio non

Ad haec reprobari potest hec opinio, quoniam apud

Hipp. a Paulum Orabalium Alexandrum Aetiu Aui-cenna nin quibusvis pustulis papulis phumatibus vibi- Citris exalysthematibus . Variolis, morbissi s. quibus uis alijs cui neis efflorescent ijs, id auXili genus non fuitulisti Aetius praecipue dehis maculis ab huiusmodi febre maligna pulicum morsibin simillimis, de quibus tibia

I. cap. 29. curam exarauit medicam Entur affert ex

aqua oleo, & modico nitri, ex quo iubet illiniri, laeui te fricari corpus: cui , ut inquit, in profundo obutiente materiam 'fri Uerandi o non attrahendi inest facultas, ut videre licet, o Ieuria enim cutem emollit, relaxa id inde putridi vapores sublati transpirare possint:aqua refrigerat, humectat, Nitrum in cute sexdes 'cligerit, di detergit. De cucurbitulis, ne Verbumqtridem &ta me in duobus capitulis subsequentibus de trem Ore, conuulsione ut symptomata ad istas febres superuenientia cucurbitulas probat Rasis eas renuit, quod indiscretoe trahant, nec seligant materiam peccante Eugenius hocnQstro aeuo uti doctis aus,&primarius in suo tractatu

20쪽

de sangit in is missione in morbo pulicari, seu depellicu- illis cucurbii uias reprobat ua ri. I i E cellentissi inus Mercurialis in his imaculis sympi, malicς ppaxentibiis, factis a principio euacuatiori i-bus cucurbitiuas non probat, sed inter praecipua remedia ist is maculas , si latae si scarificare proponit non Ut copia sanguinis inde cxeat, sedit aporta cute pol sit illit salites pestifera exhalare. Veruntamen cum maculae iste: nullum aiserant dolorem, nullumq; calorem neq; in parte corruptionem, neque etiam saniem continere possunt. Putredini enina comune munus cst, Ut illas partes in qua Simpingat corrumpate 3'. 3'. de morb. Vul. comm. S. quod magis euerierit si materia fuerit maligna, ni forte Vaporosum c filii xum intelligat, qui etiam scarificatione

non eget.

Contra tamen hanc opinionem ob ij citur eorum ratio qui dicunt quod natura contra morbi Venenum pugnat ut illud quam primum ceu exitiale inimicum a quo perim subito potest, cij ciat, nulla expectata coctione, quoniam non datur tempus, propterea adiuuanda sit, quo versit eo ducere conueniat, ut vim vi repellere posse sit. Et sic cucurbitulas conuenire, ut tota veneni ViS,VCI saltem pars ea, quae in Vijs ipsis remorari potuit, ob eX-puli ricis imbecillitatem, ad cutem attrahatur, ne ad aliquod princeps membrum ruat.

Quibus obiectionibus sit respondendum esse arbitror ruenenum ut dictum est supra in insigni putredine istarum febrium malignarum situm est, nec estrudi posse nisi curata putredine, temotis caussis a quibus ipsa pendet, quae auferri non possunt nisi per concoctionem Nam

quae toto genere praeternam sunt,&exitiosa sicut venena, Caetiam egClualteratione , qtia Vela tota substantia,vel qualitatibus sint contraria antequam evacuetur