Ioannis Baptistæ Mazzei, De petticulis. Illustrissimo, et excellentissimo Carrariæ Marchioni Alderano Cybo

41쪽

vear, ra3 antore, ramentum unicorni, os de cordesere Di,eiusde lachryma,& cornu ustu puluis cordialis. niones margaritarum fragmenta, oleu de W.triola theria o mitridatum ac reliquae antidoti, quae ad Uenenosas. di pestilentes febres componi consueueiunt. nimaduertendum, quod acida in malignis febribus competulat,quia venenositati aduersantur,o protubentne maligni vapores ad cor, caput transferantur Theriaca, ut notit Mercurialis consilio, mi

mente Galem, Auerois etiam in magnis febribus, atqῆ orbis calidissimis consere, ubi in illis sit venenata quaemiam conditio: neque intrum hoc alicui videri debet,in . cui Gai de usu Theriacae, si quando haustum venenuiu unerat,pestiletiam quoq; Vince possiti Aestiuo tempore in maligna perurente febre ad vehementer refrigeraninim potus aque frigidia quibusda laudatur, extremiscuim morbis extrema aiunt remedia optima esse Rata hcie reme si maxim confidit,quam non semel exhibet in niue refrigeratam,sed bis,& ter,ii eam uomerinΑuic. idem comprobat &Gal. x Meth. cap. s. In febribiis colliquantibus, ut solent esse pestilentes, quamprime exhibet sic enim extincto seruore calor innatus reuiuis

scit, quo coctio pro putredine perficitur, praua ex. lluntur: repellit quosi frigidum vitiosos humores ab

Internis ad inorna Undharilis plerunque exoritur: sea

hocinaessidium a pIerisq; Medicis formidatur,o explo. ditur, quamuis omnium fortasse sit pmstantissimum. Nunc autem ad magis particularia descedendo, qua do acutis febribus adiuncta est malignitas, tunc quaeda, vel plura horum sisnorum concomitantur,vel postea suis

verveniunt, utpote excretiones liuidae,cruentae, impen, se foetidae,mere bilissae,vel porraceae,colliquationes, na

42쪽

Da prYY evus'. 43vdetolores, degluti edi, vel spirandi magna dissiculias singultus, frigidi sudores,lingua aspera, tigricans si .

ne siti,frigus extremarum partium per totam accessione. interiora Vri,exteriora frigescere, luctuosa suspiria, inquietudines,4 corporis agitationes, cordis anxietates, in appetentia, animi deliquia, syncopis,deliria cum vigi-lijs,vel cathaphora, a somno labor,&dolor, eXanthemata carbunculi,parotides,bubones,Petticula motus conuulsiui, tremores, timor,visiones, phalasmata prioculis apparentia. Quandoq; etiam superueniunt cum aqua febricula absque vehementi calore, cum pulsu, urinis fere naturalibus, quae admodum exitialis cst. Morituri raro in hoc morbo decimum quartum transcendunt in euassuris etiam raro prius manifesta concoinctionis signa videntur . . Pro curatione: victus ratio, cum in tenui aegri delinis quant,& morbi malignitas virium robur dissoluat conuenit panis tritus in iure paruae pulta coctius uexpreΩso sem melonum, succo limonum, vel acidorum citrangulortim additi eodem modo hordei succus conficia tur, quibus etiam addi poterit aqua rosaceae, Jaccari parum quod si etiam hunc uiuendi modum vires no se-Tant, aut aeger multo nutrimento assuetus fuerit, vel ad modum sit aut delicatus, aut morosus, carnis contuta pulla portionem adde eadem ratione concedi poterunt

lum ex oui vitello recentis cum succo limonis pyra,poma,pruna, etsi facile corrumpantur, sub acida tamen coiaeta cocedi poterunt, granata sub acida, citrangula utiliter exhibentur omnia dulcia Uitanda, Ut marZapanes, confectiones, Taccarum in multa quantitate sic etianiam igdalata,& omnia pinguia facile enim accenduntur, in bilem vertuntur: EA conήlitis tamen quandoq; con-

43쪽

cedi possunt cucuibita laetiica,conseruar de actao citri storiim violarum .am arenata, pruna a Zarola, cicorei. hora uinis, Lbu glose radices: quod si prius in aqua ponantiir, ut saccarum abluatur melius erit. Iura, in quibus cibaria decoquuntur, si adsint vigiliae, alterentur cum cn- liina, acetosa lactuca poterit etiam quandoq; in fine ce-rinae cocta lactuca parari cum succo limonis, paru olei, essalis, re rigerat enim, humectat, somnum conciliat: quod si aegri propensi sint magis ad somnum, tunc alterentur cum acetosa, senti citri,& tormentilla,&Mellisa. In potu sit aqua hordei no multae decoctioni cu tute rosaceo,vel violaceo aut de acido citri,aut de succo li- monum, aut granatorum subacidorum quod si ventri culus sit imbecillus, addatur culi ordeo parum cina mo- ,Vel coriandrorum prei aratorum: Acraestiuo tempo

te ad frigidiim alteret tolum irrorando cum aqua frigidissimari aceto, salicis' popidi,vitis, cannarum ramulos apponedo in si camerae haberi pollum terrestres cum speculis ad septentriones vergentibus melius erit, rotissimum stiriente febre ἀProcuretur, Ut aluus quotidie excernat, si non sponte communibus clysterijs iniectis somnus, vigiliae moduno excedati loco exercitij ut dictum est superius, leues ac molles frictiones conueniunt,quq cute rares resan Ut

ratibus succurrendum. Jr

Curia i in sanguine vitiato sit putredo,&in putredine Halignitas communi clysterio prius imposito statii JAprincipio sanguis mittendus est pro virium rob're, MPlei Titii dinis ratione, nepos ei intempestiue repetere- saris non sine aegrotantis discrimine . Secetur Uena se-

44쪽

dextri: mane sequenti laeue aliquod medicamentu caelii beatur, ut humorum copia, qui adhuc non putruerunt,

Sunt autem medicamenta aeuia syri ros sol cassa Mana, rnabarb.diIutum, miraboI tamarinaei Genitivucia prunis,&diastbesten lenitivi dia catholicon, tri-phera persica,vel in bolo cum puluere ccirdiali, corinndrorum praeparati vel solutis cum deco,eto cordiali dicio: Pro diuitibus hoc sequenti uti soleo, quod excis it tam

Und. Vnc. I. mirabos citrinorum, chcbul. sangui. Iracm. r. sem .ssorum cord forum citri, foliorum cndiui ac tos calendule ling. man. scin tot in entilla deminiuia citriling. drac Scit cacrumicen albi rubruinari arit.

Perforat sing. scrup. t. In quo poterit etiam insundi rhabarb scrup. in cun suis correetiuis, cum hac infusione, vel decocto absquernabarb. mannae Unc j triphere persice drac. v . vel quod ex descriptis magis placuerit disoluantur. Pro pauperibus autem Recim syriap. Os sol ut unc. iij. ellcct.lemtiuein c. s. insus. sene q. s misce, f. p.

Et quoniam huiuscemodi maligne febres partes principes edulit,cor potissimum, caput, spiritus, vires di-

Ioluentes, hisce omittangenio,&plurimis piaesidiis occurre sulum est ut eda illa putredo obtundatur,4 roborati sipiritus reustam,&di soluta membra cc ΠEamur. caloris acredo, ac ma ita a intringantur. Vtiliterisitur

epithemata cordi applicatur,&oxirrhodina capiti si vaporibus cietur, Syrupi autem hoc modo parari poteriit. Rec storum violarum, borag. uglosis,citri, sol. endiuiae,

decocti, addesII. de acido citri; . svr de succo ace tota,

45쪽

est hibeatur.

Erumpetibus postea Petticulis a repetitis euacuationibus, pririer quam a clysteriis, supersededum teneo, etiar si delirio aegri infestentur, melius etenim esse duco, Vt vi morbi perimantur aegri, quam cucurbitulis intempestiue applicatis a Medico iugulentur, sed tunc temporis satis crit manibus ablutis aqua calente cum oleo,&modico nitri simul mistis,ut monet Actius, mane,& vespere singulis diebus ante cibum uniuerso corpori molles, ac leues si ictiones deorsum trahendo a cruribus ad scapulas ad hibere, & mane sequenti sy loco detur Optime theria

cae. dra. I. cum Unc ij quattuor simplicis aquc calidae per sex horas ante prandium pro una vice tantum. In Uespc- Te per tres horas ante cenam detur coserue de acido citrivnc. i. cum puluer cord vel radicis an torae, superbi-hat aquae stillatitiae totius fructus citri, cum issoribus, seminibus unc. iij. que rosa Vnc. r. qui autem hanc aquam habere non possunt, bibat hordei cum seminibus citri decoctum. Ego in multis subseques destillatum expertus sum unc ij loco praedictarum rerum exhibendo,&bene contulit quod hoc modo paratur Rec caponupinguium,& saltem duorum annorum numero. ij. Cui scerati laventur cum aqua rosacea, in citiorum ventre sua n-tur acetosae, portula M Eibiis calendula rutae capra riar, borag. buglos. Una cum radic. an. man. I. S. florum citri, viol. borag. iti glos an man. r. bulliant in lib. xxxvj aquae ad consumptionem duarum partiu, de inde capones exprimantur in decocto is abij clantur, di decoctioni addantur conseruar florum bu glose bo-rag. viol rorismarini an unc ij conseruar rosarum corticis citri conditi an Vnc. r. s foliorum dictam albi,

xad pseudodiciami rad. valerianae maioris rad. anto herbae

46쪽

ferbae mmcis, tormentillae ann drac ij sem cardi benedicti, sem citri, sem acetosae granorum iuniperi, been albi, rubri, quatuor siem. frig. a. an drac. II. edo a rie gentianae, an Vnc. s. theriacae mitridati an.Vnc.

iij foliorum auri nu. xxx specierum , et diana argaritonis frig. elle de gemmis, dia rodon abba. trium santat ann. unc. s. misce, destillentur in balneo Mari ,ri huic destillationi adde aqua fructus totius citri lib. I. quae rosarum lib. s. in vase vitreo reseruentur: confert lapis beaear, si detur ad pondus gran. V. maceratu S parumper in cocleari quibu glose per tres vices, scd pul. rad. antora ad scrup. r. Non desunt, qui laudant oleum Vitrioli ad Puttas tres, vel quattuor disoluta in aqua sacea, vel de acetosa Mirum immodum laudatur aqua theriacalis habita a Serenissimo Cosmo Etruriae M sno Duce, cuius Descriptio talis est.

Recipe cartinς, carpobalsami, sem. rute macis, oroiiaci, xilobalsami ann. Vnc. I. sem. cicore sem aceto sar, fac cari fihi ann. unc. i. pulpecilii rhabarb. ellectis em case di benedicti boli arm orient. Zedoaria ann Vnc. s. olei de iunipero, theriacae optime an unc. vj rutae recentis Unc ij. s. granorum iuniperi, baccarum laurian. Unc. r. ligni aloe Unc. s. cinnamomi unc. i. que fontis lib. ij conterenda conterantur, in theriaca, .cum oleo incorporetur deinde omnia in cclamitrea cum aqua milaeantur,oc dimittanturin infusione in ba

.ileo asse per sex horas,postea lento igne stillentur, igne in fine augendo, dqnec tota destillatio compleatur, o mi

vase vitreo sui reseruetur, datur drach. v. per tres vices per horam ante accessimae, ieiunetur per quattuor horas. Ego puluerem parare soleo ex margaritis, qua perlae vocantur, bolo arm orient rad. antora coral rub. an.

47쪽

hiis simul mistis drac. r. in petia rara ligatam sympote

totam noctem infundere iubeo in plurimis etenim ver-mps generari solent. Transacta decima quarta, si Pettilaute evanuerint,&sisna concoctionis appareant,exhibeatur mediocre medicamentum pro materia costae metione. Deilhceps curatis sequatur sicut in caeteris acutis, qtrς decimum quartum transcendunt,4 cum his semper his malignitati aduersantur. Ante id tempus nihil aliud innovatam censeo,nisi sin ur emergant symptomata, Vt counulsiones, tremores, phrenitis lythargia, paralyti spei capitis essentiam, quae miramnem peruertant. si oti bla i

cruditissimo. 2 Rahue 'de uotiuierentidicus. S. LI, abs te exaratum summa cum Vesuptate .perlegi, eoque id feci libentius, itidd lapidem, iniquem viilgus Medicorum impingere selet industria 'Murara,Ordineplane connexo,breuitate mirabili, perspi- Muitate magna ita remouisti, ut tibi de Republica beri

censuram mea dcco opere ne expectaro, qui omnia ha-SMuae laudo. approbo,ut nihil amplius in e dessideri. ri possit. Vale,&me, si placet, ama.