장음표시 사용
541쪽
Ia preeum solenniorum, utpote in utraqud domo onodi, & Prat- latorum, S reliqui cleri, in ipso stati in cujuslibet conventus, initio : di. s Novembris, ob Regem Jacobum I, ct tres ordines regni, eaedi nitrati pulveris,quae ipsis parabatur, feliciter ereptos,&Guillelmi III adventum: die 3οJanuarii, martyrio Caroli I sacro: diezymji, obsedatam rebellionem. resilutumque Regem ac regimen: die a Septembris, propter diram Londini eon. flagrationem : ct die t Auiusti, quo Rex Georgius I solium seli. citer ascendit, quotannis recitandarum, cum forma fruminos -- trectandi.&. XXXIX articulis fidei in Synodo Londinensi a compositis, ct n. i s 7 denuo confirmatis. Praecipuos ritus m. clesiastieos & precum formulas in Statu eccles Anglic. summe Rev. Benthemii jam supra laudato videas, in quo, si duplicem exhortationem ad suturam communionem, paedobaptismi privati, ct baptismi adultorum rationem. preces pro navigantibus, nec non solenniores preos, ct formam strumosos attrectandi ex. peris, non facile quicquam desideraveris.
OPUS TOBIAE DE UNIVERSO, ANC Tmre R. TOBIA, Medico tens.
Alph. I pl. 7IA Uctor, prout ipse in praesatione scribit, fuit filius Mose s
dat, filii Elealar Crenanteeitas, filii R. Elielit perperam Cl. Wolfius in Bibl. Hebr. p. i63 Eliam vocat de Vi. das, qui librum n 2I INUNI scripsit, quorum genealogiam
usque adtaram deduci posse, Iudaico more gloriatur. Pateriplius immatura morte decedens ipsum parvulum reliqui t. undeis Metis in Poloniam ad consanguineos pro sedius est. Sed ibi propter belli tumulius sedem fixam non videns Patavium eoncessit, ubi cum R. Gabriele Medico amicitiam contraxit, α
542쪽
MENSIS DECEMBRIS A. MDCC XXI. Ma
ruun ipso ab Electore Bi andelaburgico commendatus Francofur tum ad Uiadrum pervenit. Ibi cuin primoribus Judaeorum pri mo amice Vixit. postea cum magnam seorum invidiam sentiret, Patavium repetiit, majorem Medicinae operam ponens. Philo
sophiae quoque plusquam Christiani solent, studens. Tandem in
Arabiam contendit, & Constantinopolin. ubi hunc ipsum librum conscripsit, & ope R lirael Κonian, Venetias imprimendum Ini sit. Annus impressionis non satis clares est: nam in testi inoniis Rabbinorum legitur a. 462 S 46s C. I 692 & l69S. Liber est I heologicus, Philosophie us&Medicus in tomintres divisus. Primus subdividitur in partes V. Prima pars agit de iv ν z ly mundo supremo, dc habet sectiones sex in capita sua
divisas. Sect I argumentis metaphysicis demonstrat existen tiarai, unitatem, aeternitatem. spiritualitatem & providemiam Dei. Sect. 2 agit de Angelis, eorumque numero, quem, qui cuivis stellae angelum praefigunt, eundem cum stellarum nume ro Judaei statuunt.Sed .3 statuit LegemJudaicam esse veram& di' inalia neque unquam mutabilem. Sect. agit de providentia divina circa omnes creaturas,& actiones hominum moraleS.Sect .s
de poenis impiori im post hane vitam. Sect. 6 de adventu Messiat. Sed . 7 de restirrectione mortuorum ex mente antiquorum, α potissimum Abarb inelis. Pars secunda describit miseriam di, π h. e. orbes coeli- fles. Prooemii loeo admodum prolixus est in explicanda traditione Judaica,quod Schechina propter septem generatione. psa' Vas per septem coelos adscenderit, propter septem justos Vero per
eosdem descendet it, ct in terram pervenerit. Deinde ci I expO Rit circulos in globo occurrentes, c. 2 proponit tria syneinata Ptolemaei,Copernici &Tychonis de Israhe c. 3 sententiamIudaeorum exponens docet,ecelum non esse ex materia fixa,sed aereum
ct a stellis variis pertransibile; ne Iris circumire & moveri non
vero priinum mobile; denique Solem moveri,non vero terram. C. 4 argumenta Copernicanorum profert,eaque a Diabolo originem l rahere dicit: c. s, I systema Iudaicum exhibetur,ubi te ra est in umbilico, circa terram aquae inseriores. deinde aer, postea firmamentum, hoc includitur a coelo stellisero, quod in sa- Uuu 3 cris
543쪽
eris caeli caelarum diestur,demum sequuntur aquae viperiores, resphaera intelligentiarum. C. 7 agi t de Sole, c. 8 de Luna, c. 9 dereliquis planetis, c. I Ode stellis fixis, c. ta de stellis novis, ct c
metis, c. I et de Vaticiniis ex positu stellarum, c. I 3, I de quatuor partibus anni, c. re de sertilitate & sterilitate terrae, c. I 6 de mutatione aeris, c. II demutatione lunae, c. I 8 de meteoris, C. I9 de arcu coelecti dc tonitru, c. 2o de ventis & aere, c. 2I. de praedictione tempestatum a reliquis creaturis facta, c. 22 - 2s de ventis, c. 26 de grandine, c. 27 de tonitru, c. 28 de fulmine, c.29 de nive, glacie re rore, e. 3o de grandine, e . 3l de rore, pruina
ct glacie. Pleraque vero illa ex vulgatissimis libellis astronomicis
Pars tertia pertractat pn ira V, mundum inferiorem,
ubi c. I quaeritur, an ante, post & extra hunc mundum alii tales mundi sim, quae singula Autor negat, c. 2 quo anno& die mundus eonditus sit, c. 3 de quantitate terrae, C. de climatibus, c. sde loeo, ubi decem tribus commorantur, quem post adductas varias sententias in India Orientali esse definit c. 6 agit de inventione Americae, c. 7 de inventione terrarum Sinicarum, & ma. guo muro, c. 8 de urbibus Pehing & Babel, nee non ingentibus muris earum, e. 9, Io de cortice China Chinae, c. t I de ligao
quod alias lignum Sanctum dicitur, c. I 2 de Salsa parilla. e. 1 3 deSas astas, c. I deThee, c. I S de Cacao, c. I 6 de 'SINp, Casse, c. I de Tabaco seu herba Nicotiana, c. I 8 deherdae. I9 de herba uer , c. 2o de ligno Ni M. Pars quarta agit de .p pnem Meroesmo seu homiser
abi e. I de aetatibus hominum, iteinde generatione 6c formatio. ne in utero, c. 2 de chiromantia & inetoposcopia. e. 3 de gigan.
tibus,c, 4 de pygmaeis, c. I de andiogynis, e. 6 de mir ilibus hominum formis, c. 7 de centauris, c. 8 de satyris, c. 9 de Sirent.bus, e.Ιo de planta P CN'ta, quae ad formam hominis creseit in Africa in Tartaria majore luec est geographia Autoris nostri di homines proxime ad se accedentes diripit, magnos clamores excitat, ct non niti sagittis a caule separari potest, c. II de simia. quem hominibus ut in aliis, sic etiam in sanguine menstruo simio milem esse perhibet. Haru omnia sere delituita sunt ex Pt i ni o. quem Diuili do by Corale
544쪽
MENfIs DECEMBRIS A. MDCCXXI. sas
quem Noster aeque ac Aristotelem , Hippocratem & Ptole
Pars quinta describit za,M', quatiιor elementa C. Lvarias Philosophornm de numero elementorum sententias re. Ceniet: c. 2 agit de igne . continetq; theles& problemata XCVsed vulgaria: c. 3 de aere, habet theles LX ct mentionem facitharoiumroririn, thermometrortim & aliorum quorundam expe timentorum, sed caussas rerum non tradit: e. 4 de terra, ubi tamen omisso elemento, quod vulgo terram vocat, ad globuin terraqtaeum conVertitur: e. s de aqua, quod habet paragraphos
Alter tomni hujus libri voeatur 'Imri , mundus novus. dc est Medicus, distinctus in partes tres. Prima diciturriumn terra nova, in qua physiologia, pathologia dc semeiotica Occurrit, formulae quoque medicinales adduntur. Se cunda vocatur Urri r z, domus nova, ubi anatomica &chirurgica tractantur. Tertia, P CUT , conservatio domus, regulas conservandae sanitatis colatinet. Tomus tertius titulum habet nVS V N, mundusfactus, ec est Medicus. Pars Prima dicitur, , hortus clausius, de Hiero conceptione di morbis mulierum agens. Secunda, A, fructus ventris. de cura α morbis infantum : Tertia. V m I rixet, fons ob natus, de semine humano ct vatis spermaticis: Quarta, d nn, hortus malorum punicorum, tractat cognitionem alborum oc fruticum: Quinta, zzrtarim IV, areola aromatica, notitiam herbarum alpliabeticam tra dira Hic est brevis conspectus opusculi, quod tam paucis plagulis tam multas materias complectitur. Singulas ejus hypotheses perlustrare vel enarrare opus non est, quia pleraeque vulgares
sunt, ct ab hodiernis Philosophis & Medicis emendatae.
ABRAHAMI MIELINGI, HAMMONENSIA
545쪽
Marpurgi Cattorum , typis Phil. Casim. Mulieri.
ptum. scit. atque. uti. manifestum. vindicator: quae ubros dostissimos huc nsque exercuit, ct in varias lententias distraxit. In ea vero explicanda Cl. Autor diligentiam litam ostensia.. r. riis primo singula verba expendit. Coneipere ergo ipli est viti. dicare, quam notionem ex alia qu dam Lege earundem Tabes la . ruin & expreta Ulpiani testi inonio comprobat. Priscam poris ro Romanorum vindicandi rationem, eamque vel publicam vel privatam exponit: publicam vero bellicam ct cruentam fuisse. a . ita ut per dimicationem dc vim perageretur. Oilenait. La vasis elearii proprie genus est,aeneum plerumque, nonnunquain
aureum atque argenteum. in tantam aliquando magnitudinem excreseens, ut animalia integra caperet. Notat tamen etiam or.
bes ab utraque librae parte pendulos, unde libra biunx vocatur. Quum ergo quidam vindicationem rei furto ablatae per lane vel prosanis vel etiam sacris usibus destinatam fieri existimes Cl. Autor conjedhiram suam affert, usuin lancis ex antiquo mancipationis more deducens. Mancipatione quippe res a-eipi ejusque dominium in alium transserebatur per nexum h. e. res & libram. Adiui ergo vindicationis rei furtivae solemni lancem adhibitam esse putat, eo quidem fine, ut rei suae proprietatem hoc quasi symbolo dominus vindieans ostendereti adquisitain si-3. bi ex iure Quiritium per lancem sive libram. Licium est filum stamini illigatum, nonnunquam ipsum flamen, item quodcilaque filum. Licium quoque est cingulum, quo Boeingebantur. qui negotia expedite re cum cura volebant exequi: praecipue Vero lictores & apparitores, publici Magistratisum ministri: um de S ipsis nomen. Nam licere antiqui dieebant ligare, inde Iietum. Hic Noster satis prolixus est de habitu licstorum , senten. tiasque simul alias refellit. Ut vero lingula haec rectius intelli. gantur. modus furtum apud Romanos concipiendi sic deseribi. . tur. Cui aliquid ablatum erat, is, si testibus destitueretur. ei, quem suspeetium habebat, tribus nundinis publice convitium se.
546쪽
MENSIS DECEMBRIS A. M DCC XXI fas
cit. Trinima hoe convitium erat loco vocationis in jus. Quando vero in jus vocatus non statim sequebatur, testes dominus libi de. poscebat praesentes auricula tacta,quod antesari vocabant. Quo facto ii reus extra aedes esset, manum injiciendi obtortoque eollo ad versarium in jus rapiendi facultatem dominus nanci lcebatur. . Ubi in jus ventui ia erat, reum actor furti accusabat. Reo furtum inficiante. Praetor actori potestatem dabat aedes ejus intrandi eum test. bus & ministro publico, ut rem, de qua lis esset, quaererent. Re inventa,manum injiciebat dominus, suetaque sormula
vindicabat: Hanc rem meam esse so. Contra vindicante reo,redibatur cum testibus ministroque in forum vel comitium unde abierant. Hic primum lis erat solemniter contestanda, quod fiebat adhibitis testibus, unde contis.ιtioni nomen. Uterque. αpetitor, &inficiator, simul manu rem prehendebant, eamque disertis verbis vindicabant. Ubi dominus: Hanc rem meam esse ais ex jure siuiritium. Reus contra: Immo meam. Huic lo- Iemni' actioni Cl. Auctor LANCEM adhibitam suisse eon. iicit , qua dominus ostenderet, optimo titulo rem sibi esse aequisitam, 'nimirum ex jure Quiritium, eodemque etiam jure eam se vindieare, & ab adversario repetere. Post ambo praesentes perorabant, id est, causam dicebant, quam Praetori quam maxime probare omnibus quisque viribus allaborabat. Caussa orata jure abeundi potestas litigatoribus dabatur voce praeconis. Post meridiem, ubi reditum in jus, sententiam serebat Praetor. remque controversam alterutri adjudicabat. Ute
que praesens esse debebat. Hie Q. Autori lictoris LICIO
cincti partes fuisse videntur, usitata quadam carminis sormula rem e manibus victi, qui lite pendente possessor manserat, arreptam victori tradere. Hic est modus. quo Vir doctissimus
sui tum per lancem & licium conceptum esse credit, ubi singula testimoniis legum &autorum comprobat, id vero, quod caput rei est, de lanee ct licio per conjectura mi inserit, de quo aliorum esto judicium. Originem hujus instituti a Gra eis derivat Vir Cl. solennem vero concipiendi actum ipsis incognitum fuisse de . monstrat. Abrogata amem est isthaec furti concipiendi ratio legeΛbutia,quae nugas legum Decemviralium plebi molestissimas in X x x plebi
547쪽
plebiscito sustulis. Hie refelluntur Ant. Augustiniis, ct Sibri
Siccama,qui in re tam obscnra ct tantis dissicultatibus obsita sae, te labi potuerunt. In foeum vero licii & laneis duplex alia rei furtivae vindieandae ratio successit, quam viri docti cum priore saepenumero confundunt, nimirum per praeconem re libellum. Praeeo erat persona privata, cui tamen ob majorem fidem addutus eli servus publiens cum aliquot testibus: ille servus vero Iaaeem manu tenebat, in qua diploma. quo quaesitori venia investigandi alienas aedes a Magi stratu facta suerat. Libellus vero sive 1chedula publice ad columnas vel pilas hie illie in urbibus nam tes assigebatur,in qua res perdita, nomen re aedes domini di praemium indicio statutum notabantur. Tandem quoque de Ut furti concepti agitur. Hic prolixus est Autor, ut in genere de furto, ct poena ejus tum naturali, tum quae legibus positivis dicta. ta sit, mentionem Deiat. Apud Romanos poena furti manifesti primo capitalis erat, post in exili i permissonem mutata, tandem a filo tu quadruplum hi ejus locum a Praetore substituta. Quum ergo furtum per lancem di licium conceptum manifesto a qui pararetur, quadrupli Vena quoque in illud deereta esse legi. r. Quum Vero hoc prunum specimen iit, quo Autor Cl. er ditionem suam iii iisti inam ostendit. Jurisprudentiae intimio ri plura in posteriam a diligentia ipsius, si Deus vitam &ΝKes, quod precamur, concesserit, promittimus.
Mat,stae fur la consederation si in stere de ci
NOVUM SYSTEMA DE 9RIGINE MALI,
ω fidenationi musterii Sacro Sanctae Trinitatis in-
Colon. ap. Petr. Martea , I72r,s,pLI EA est ingenii humani ad novas opiniones & fingendas ct oris nandas proclivitas, ut novum subinde systema in abstruso satis & dissicillimo argumento de origine mali excogitari ini. is rum
548쪽
rum non sit: ex mysterii vero sacrO-sanctae Trinitatis contem. platione origineimnali explanari posse, novum merito dixetis
quod Deile lectorem allicere, dc ad novum hoc syste.
ma perlustranduin comm svere queat e praesertiin . quum
Λut . quisquis sit, se nihil quicquain. quod a recta ratione stanalogia fidei alienum, proferre. α de prineipiorum suoruin soliditate satis eouvictum esse jactitet. Sed ipsuin opus inspiciamus. cujus typi. procul dubio ficti, multis erroribus typographicis loeum reliqtierunt. In hoc duas statim praemittit observationes, minime praetermittendas, cum ex illis flatiin appareat, quid de sequentibus judicandum. Prima est: in manifestatione uni. tatis, in Trinitate adorabilis. nullam dari temporis dii serenti. am, nec patrem esse priorem filio. nec patrem & filium esse priores Spiritu S. sed tres illas personas nihil aliud esse, quam solam ipsam unitatem, se in semet ipsa manifestantem. Altera: quiequid uni personae divinae tribuatur, in quo cum reliquis duabus non sit conjuncta, hoc tantum fieri in abstracto, respectu habito ad creaturas, ut hoc modo id, quod creaturae est essentiale & inamissibile, distinguatur ab eo, quod ipsi est accessorium, α quo se privare potest, ad caussas peccati & poenae remotiores
per consequentiam naturalem detegendas. Iam consideremus ideam Trinitatis quam Auctor nobis exhibet. Hic unitatem tu. comprehensibilem, dum ab aeterno se intra sese manifestare voluit, actum voluntatis intra divinas persectiones terminando. produxisse arbitratur suum verbum re lumen. suam sapientiam ct veritatem, dc sic ex illa processisse motum ordinatum ιχ amo. ris vinculum, adeo, ut divinitas non amelius sub idea unitatis. seu voluntatis simplicis c indeterminatae sit consideranda. sed tanquam voluntas libera & independens, tanquam lumen omnium tenebrarum eXpers, tanquam motus vivus & bene dispositus;& potentia, veritas aut sapientia. amor aut sanctitas sint trium divinitatis personarum characteres. Asse, quomodo ex hae Coim
sideratione origo mali deduci potest Θ Autor ita philosophatur.
unitatem, dum se etiam extra se manifestare voluit. nec quicquam invenit, quod linmensuna vacuum, uti loquitur. desiderio. rum divinorum explere potuerit, produxisse fundum tenebra-X x x 2 rum,
549쪽
Tum, ex quo motus convulsivus & inordinatus, spiritus impurus necessario prodierit. Nimis prolixum foret, omnia ejus philosophumena ordine recensere: hinc paucis saltem notamus. ens mixtum statui ab Auctore, ex ente infinito & nihilo produehim, quod ab ente persecto acceperit, quicquid boni possideat, a nihilo autem desectum: Ens ergo illud supremum contra intentionem & naturam suam factum esse causam per accidens peceati ix infelicitatis creaturae, dum creavit, I voluntatam liberam, sed dependentem; et landum illuminationis capacem. sed in se obseurum S tenebricosum ; 3 motuin vivum quidem, sed convulsivum ct inaequalein. Ita enim creaturam intelligentem deleribit, in se consideratam. extra communionem,quam cum DΕΟ habere queat. Creatum esse itaque Autori est fons mali, non quatenus mali, sed quatenus subjectum exhibet , ex quo proprietates ct virtutes trium divinarum personarum, per
intimam unionem cum Deo, omnes imperfectiones ex nihilo adhaerentes obtegentem, relucere queant: fundamentum vero
mali, qua mali, ct moralis & physici, est, quod ens creatum. vel ad temerariam divinitatis imitationem, actum voluntatis suae intra se terminare voluit, vel per voIuntatis suae obstinationem. vel per nimiam de excellentia sua persuasionem, uno verbo φρολαυτιαν dixeris, se communioni cum Deo subtraxit, ct in prosundas naturae suae tenebras praecipitavit. Atque hoc pacto opinatur, Deum nec ullo modo malum, qua malum, decrevisse, nee illud permisisse permissione arbitraria, sed influxum homini concessisse satis sufficientem ad illum retinendum in inicio, ita tamen, ut eum non plane sibi subiecerit, quod essit contra naturam entis intelligentis: neque Deum ab illa dependentia. ex nihilo aecepta, hominem liberare posse. nisi totam suam essen-alain cum illo communicaverit, quod contradictionem involvit.
Sed quid est nihilum illud, ex quo dependentia illa isque desectus iliait 3 respondet Auctor, ii h lum est, quod per se non exbsiit. sed existentia in Bain ex sola creatoris voluntate habete quarenus ergo creatura per se existere non potest, est nihilum seu non ens. Sed tantum de hoc. Nos facile Autori largimur, neminem, nisi philosophi, Teutonici illius, hominis rarissimi exem
550쪽
MENSIs DECEMBRIS A. MDCCXXI. s4 I
pli, prinei piis imbunim, ipsius mentem & mysteria par spicore posse. Sed quum nostri non sit instituti, Manieliatorum senten. tiam cum hoc systemate conferre, oc de hac quaestione prolixius disputare, hoc tantum monemus, multa dici άτερ γραφης.
Oning. Reg. Bor. Societ. Scient. Membri, Antiqvitates Nummariae, seu Historica Desicriptio multorum rariorum fracteatorum ex argento a variis
Episcopis Hagersa δεηgibus, ut nonnullis Archiepiscopis Magdeburgensibus, s aliquot Abbatissis Puedimbur
ge ibus olim custae quorumsimiabus Monetarium Diplomatibus adductis confirmamur .simul varia de illius generis Nummis illustrantur. Adduntur insuper Jolidi quidam - G unciales Nummi ad emendationem Historiae Nummariae Episcoporum-
storiae Niam mariae eiusqite usui aliquid laboris dederunt; Nummi tamen Macteati sato quodam diu abscoudiit latuerunt ;usque duin nostra aetate viri docti eos ex situ & squalore eruerunt, ct illos etiam habere. quod res litterariae conterre possent, docuerunt. Si quis eos omnes nosse cupit, inveniet numerum eorum in hoc opere a f. 3 ad 9, cui nunc Cl. etiam Leuchfeldus bono publico accedere voluit. Non tamen eoeco istius generis Nummorum amore abreptum ad scribendum animum appulisse Cl. Autorem, vel inde apparet, quod celeberrimo cuidam Viro concedere non vult, de Usu Mamatorum tale opus conscribi posse, quale Spanhemius de Romanis Numismalibus eum eruis