장음표시 사용
521쪽
am& unicus fere hactenus in hac historia Te schenmachmrus, & rarissitne prostaret, eoque immenso pretio vendere tur, rem oppido gratam fecit eruditis Cl. Editor, quod non luin opus ipsuina tot sphalmatibus probe purgatum recudit, veruin& nihil oini sit, quod ad illustrationem ejus & ornatum pertineret. Nee levibus subsidiis instructus hanc operam suscepit: praeter quam enim quod optimorum Codicum, quos ipse quoque Autor consuluerat, Chroniel imprimis Turiniani & Averdo tonsis, quod Noster rectius Honsularianum appellat, copiam habuit, alia quoque adhibuit MSta,Anonymi scilicet,quem Essendiensem Canonicum sui se putant opus Geneat. Historicum de Ursinis Prin.
eipibus ex Harciniae riminis oriundis, ex quibus veterum Teis sobantiaeas ab his ortorum Cliviae Comitum, nec non Heusdanorum nastarum, Ahenanorum Comitum, a quibus dein orti Comi. res Marcani, Arembergenses. Membergenses, s tandem Duces moderni Clivenses, Bergensis, Niversi es Bulionii, item Lumaingata Seraingae Domini &c. tum & alterius Anonymi, qui se Secretarium Adolphi I&Johannis I Ducum Cliviae vocat, Genealogi ames Chronicon Comitum postea Ducum Oivensum p quibus iuconseruendis praesertim Tabulis Genealogicis, quas subinde magno Lectoris commodo inseruit, diligenter usus videtur doctis Binus Editor. Nec parum se debere Viris in Republica luminis, Ludovico Ottoni Nob. de Plotho, Potent. Regis Prussiae Status rorumque gravis limarum administro & supremorum Tribunali. um Praesidi,& Io. Heiar. Sesilutem, eidem Regi a Consilis justitiae sanctioribus & Societatis scientiarum Berotinensis Director gratus profitetur. Quod ad Tabulas Geographicas attinet, quae ex opere Geographico Blaeviano mutuatae, nonnullis quidem hujus libri exemplis additae conspiciuntiar in editione priori, quae Arn- hemii I 638 prodiit, eas hic repetere operae pretium minime duxit Noster, sed retenta solum Evuichii Tabula antiqua Cliviae ceterarumque ditionum, novam ipse adjunxit Tabulam, qua summaria medii aevi descriptio Geograpisica repraesentatur. Imprimis vero de Historia hac bene meruit, quod Codicem Diplinmaticum haud vulgarem, Diplomata quippe CLIV complexum, adjecit, quo res in ipso Opere expositae praeclare illustrantur. ENotis
522쪽
MENSIS NOUEMBRIS A. MDCCXXI. si a
Notis inulta doestrina resertis specimina promere supervacaneum ducimus, cum illa: cum Autoris assertis collatae majori fructu ex
ipso opere petantur; illud tantum monendum, integras subinde Cl. Dithmari Dissertationes, ut p. I 89gde ComitatuTeisei baim tiae, p. 43o de origine ac successione Ducum Limburgensium Μα & p. 467 si de rebus gestis Comitum Ravensbergensum; Catalogum item Abbatissarum Ellendiensium p. 247, Abbatum Werthinensium p. 2 9 is & Tuitiensium p. ψt 3, aliaque documenta passura Notis inserta deprehendi. Ceterum ut idem VitCl. editionem scriptorum Saxoniae In f dc Westphaliae, cujus alicubi in Notis spem facere meminimus, seliciter abiblvat, etiam
Lubec. Meae, apud Petrum Baechmannum, IIII, 8. Alph. I pl. II. Urgit Cl. Autor Lycei Lubecesis recensere discipulos, & te tio quidem hoc Tomo eos commemorat, qui vel ICti. vel Medi ei, vel Philosophi, vel Philologi evaserunt, publicisque inservierunt commodis. Ex his nostru in est producere eos qui non solum domi, sed apud exteros quoque clarius consecuti sunt nomen, quosque dum uberius descripsit Cl. Seleniusaiaud dubie magnam inivit gratiam ab Historiae literariae cultoribus. Inter ICtos occurrit DarnieILipsto iur. Lubecae A. I63I narus, ibidemque Λ. I 684 demortuus. Faehis is est A. Prosetat Iuris in Academia Upsallensi. Hinc A. Is et Hagae Comitis constitutus est Advocatus Citriae Hollandicae, reverius hinc A. r6 s iu patriam, ubi sibi Musisque vixit ad mortem usque. Edidit Lugduni Bat. I 6s 3 Specimina philosophia Carteianae, itemque Opernicum redivivum sive de vero mundi s teiamate librum; Ienae I 6ς6 librum δε monarchia Papali; Lugd. Bat. I 6s6 librum de appellationibus in causis criminalibus, ct a. Iium. vi concursu audici Imperatoris Iudicii cum Camera θ ransi. 'S 1 D.
523쪽
D. Riderisur Poeningius A. I 638 Lubecae natus, ibidem A. 168 e vita discessit. Emisit A. I 668 Orbem illustrarum, seu Novam historicosolitico -geographicam Imperiorum reruque publicarum per totum terrarum orbem descriptionem: quem libram acerba quidem censura prosecutus es Schurasset sellius iata ieiis Sarcmasianis, sed benigniori exceperunt judicio alia. Mentius Theophilus, Flensburgi A. Is I natus, & Λ. I iso Proseor Iuris Rost hientis demortuus, edidit praeter aliquot li. bellos Iuridicos Digrammata, laudatorem nacta Borrichium. Ioannes Teribosius Lubecae A. I 66o in lucem editus . A. I 686 Politices, dc A. i 696 Iuris civilis Prosetar factus est in Λ- cad. Hel instadiensi, ibique A. IIII exstinctus. Praeter optimae notae poemata pluresque libellos Academicos reliquit librum d
commerciis maritimir. egregia daturus de Iure publico. de Iure Naturae ct Gentium. de Iure ecclesiastico, nisi mors eum occupa .set. Sed de hoc quidem doctissimo viro in his quoque AE Dexpositum suit SVpkm. T. Vp. a M.
Inter Medicos exhibetur Hermannur Grubius, Lube tus A. Is 37. Fuit is Medicus ordinarius Hadetalebiensis in
Hol satia. eoque in oppido A. I 698 diem suum obiit. Scripsit
libram de malo citreo, item de areanis mdicorum, porro iatransplantatione morborum. ac denique Avi Moces in ictu Tarantula. Recepius in Sodalitatem Naturae Ciniosorum gessit nomen Palamedis. Henricus Mecomius, Lii eae A. I 638 natus, Helmstadii fuit Prositar Medicinae. Historiae & Poeseos, ibique decessat A. I oo,relietis compluribus scriptis argumenti medici, hissorici, Poetici, quae hic singulatim commemorantur. Joan.De. Stotremoritur, Ste sulci A. i 66s natus, Gryphi, et alitiae A. I 693 faelus est Prosetar artis Medicae. Hinc Lube-cam migravit ibique A. III 8 Archiater mortuus est, relictis si bellis plurimis, qui hie recensentur. Inter haec Cl. Autor exhibet spectinen notariim nondum editarum, quas tamen dignas, quae edantur, censuit Mortiosus atque Gnaevius Iacobi Hosti in Cornelium Celsiun, quae nunc latent Lubecae in bibliotheca Krytagiana. Sunt eae notae criticae sive
524쪽
therapenticae. Id enim egit Holstius, Medicias Tonningensis, ut mendas librariorum tolleret e Celsi libris de re messiea. Iudicabunt hinc Critici, quanto suo incommodo posthac carituri sinthoe labore Holstiano. Philologos inter atque philosophos obiter meminit Morbo-D, sateturque non obscure, errare eos, qui Mortiosum scribunt insedisse scholae Lubeeensis subselliis. Et iam ad ea, quae jam P. I p. D Aq. de D. Grebmanno protulit, hic annectit Spicilegium, in quo docet, Rev. Krastiunt in civitate Husumensi postidere o-
innia MSS. tarchmanniana, quorum hic exhibetur Catalogus. Docti imprimis optabunt, ut edantur hic memoratae in ipsius Κirchmanni, tum aliorum eruditione clarorum hominum epistolae. Uberius vero CL Autor exponit de Ioachimo Jungio, Lu-becae nato Λ. I 87. Is A. I εχ Rostochii faetius est Pro sessorintheseos; Λ. I 62ς Heltastadii prosessor Medicinae. Hinc Λ. I 629 Hamburgensis Gymnasi scholaeque constitutus est Rector. ibique defunctius A. I 6s7. Huius viri oc elogia & scripta hic re
censentur. Eum fuisse auctorem Societatis roseae crucis, hic negatur. Memoratur etiam eius controversia cum sacerdotibus
Hamburgetabus de stylo N. T. eiusque barbarismis, item controversia eius Logica cum Schaino, Philosopho Wittebergens. Ultimo loco Cl. Selenius nos docet, te in eo esse, ut novalia Helinoldiani Chronici editionem adornet. Cum enim superiores eius editiones hoc tempore snt rarissimae, recudendain accurata curabit editionem Bangerii, novasque subinde notaε ei adjiciet. lino ct aliquot Dissertationes Helmoldum illustraturas. Pollicetur etiam p. s I9 Delicias Psararum Lubece sum, dc p. s o librum de Epoptis veterum.
1O. IACOBI SYRBII INSTITUTIONES
525쪽
que scientiae sermam redactum, inter omnes consiit. Cum e .
nim Seholastici in Philosophiam acTheologiam innumeras vocet novas veteri Latio incognitas invexissent, qui illam addiscenda
cupidus erat, ei & has cognoscere necesse erat. Ceterum Scho.
lasticam istam Methaphyscam injuste superbire titulo Philosem phiae prima ae sapientia architectonicae, doctili imus quisque proextimis temporibus agnovit doluitque. Non hic subsistendum sibi putavit Celeb. Λutor, sed manum admovit novo aedificio, veram suoque nomine dignam concinnaturus Philosophiam prLmam. Scilicet cum in Academia Ienensi suscepisset munus Proesessoris Philosopluae primae ct Logicae, utrique muneri satisfacturus non solum edidit Institutiones philosophia rationaliseelecybeas, in his Actis A. III 8 p. 327 sqq. recensitas, verum etiam,post- qua in iam Λ. IIIo Dissertationem ediderat de philosophia prima in locum G honorem Aram restituenda, nunc tandem Novas emicasInstitutionesprimaephilosophiae producit in publicum. Ut autem cognoscatur, quid Cl. Autor vocet philosephiam primam, ipse eam definit complexum fundamentorum totius philosophiae, sive systema primarum praecipuarumque veritatum philolbphicarum. Cum vero non omnium, quae ad philosophiam pertinent, fundamenta aeque clara perspectaque sint, hinc duplicem facit Philosophiam primam, man esiam & occultam: Uarum illam appellat architectonicam, hanc metaph Pam. ehitectonicae obiectum adaequatuin non putat esse ens, quatenusem, sed hominem: adeoq ue Architectonica ipsi est discipsinapriam, ex ipsa natura hominis doctrinae reliquae fundamenta sonoratque applicans. Divisit eam in septem Capita, quorum primo
agit de natura & partibus hominis in genere ; secundo de fine summo, hoc est, DEO. hontinisque ad eum relatione 3, tertio de studiis hominum in genere;quarto de studio sapientiae sive philosopluae in specie, disciplinarumque nexu; quinto de fundamentis logicis; sexto de fundamentis moralibus ; septimo de fundamentis physicis. Quod attinet ad alteram partem Philosopluae primae. Philosophiam Oeeultam sive Μetaph cam, eam Cl. Λutor desinit disciplinam, res occultas ta ex traditione philosephica
oblatas ad principia certiora,revelationis divina remque rationis , Diqiligod by Comic
526쪽
MENSIS NOVEMBRIS A. MDCCXXL si
vis, exigentem. Agit igitur Capite primo de spiritibus ingenere, eorumque existentia, estentia, attributis, x operationibus
generalissimis; secundo de variis spirituum generibus; rartio de iis quae de DEO sunt occulta ; quarto de occultis animae humanae ; quinto de divinatione huiusque'variis generibus ;sexto de Magia ; septimo denique de occultis corpoi uin naturalium. Tertia Pars, quam Philosophiam primam verbatim vocat, est Ontologia, seu Explicatio terminorum vulgarium, quibus hodie carere non potest philosophiae studiosus:
quain quidem Cl. Autor haberi vult Iro appendice Philosophiae
Non temere auguramur, Lectores nostros edoceri velle specialiora huius libri argumenta. Ast clim ipse Autor nervo brevitatis studiosissimiliti se praebeat, quaeque post accuratam pr- stantissimorum librorum lectionem subtileinque meditationem cognitu digna censuit, arctissimo compendio constrinxctat, non licet nobis, nisi leges methodi noctrae migrare lubet, singulas persequi materias. Ne tamen totam spein lectorum nostrorum sallamus, singularia quaedam excerpemus, digito inonstraturi sontes, unde peti queunt uberiora. P. I cap. I. δ incongruum censet, brutis abjudicare omnem rationem Ginnemque intellectum. g. 27 verosimile putat, unionem animae ciun corpore consistere in amore. Cap. 2 exhibetur elegans Compendium Theologiae
naturalis, sive, ut ipse p. I9 loquitur, summa universe Theologia philosophicae. Hic g. I 4 Uritatem DEI vocat inficetae & pro digiose barbariet vocabulum, idque sine causa emetum putat. Caps dedistinistionibus honi agit, simulque de tomperamentis
hominum eo nque natura. at statuit, animas hominum non
esse omnes eiusdem generis ac veluti unius masse, sed gradibus iu-ter se differre. Tres autem in classes distribuit humanasammas, in earumque infima collocat animas tardioses Jc humiles, avaras ct melancholicas; in media animas agiliores di laetiores, voluptati intentas; in suprema animas acriores & velocioreς. ad gloriam adspirantes. Cap. 4 varias eruditionis divisiones exhibet & ex-ipendit, ubi quidem 3 divisionei apientia in dioinamVhumanam relicit, cum omnia sapientia pro divino tantum bono sit Sas 3 haben-
527쪽
habenda. g. υ depedamimo praeclare agit, eum que g. M dispo
seit in antiquarium re novaturinuem, per posteriorem intelligens illud literatorum vitium, quod nonnulli galantismum v eant. Cap. 1 g. s rejicit di stinistionem inter idear innatar s a quisitas, putans, eX omnium exemplorum inductione patera elarissime, ideas omnes esse acquisitas. innatam nullam. s. Z re-jieit divisionem ideariam in verat'fessas, eamque putat neque Metaphraeo sensu tolerari posse: quanquana Valde veremtis,ne eontroversia haec redeat ad λογομαιπαμ. I ra sqq. Vulgarem rejicit doctriuam de tribus operationibus mentis, arbitratus,pl ures nominati debere menda erationes. tas hoc ordina eriurae4rat : perceptio ideae, contemplatio ideae, recordatio, fietio icteae, comparatio idearum, dubitatio, affirmatio & negatio, abstra. stio, ratiocinatio sive collectio, dispositio idearum, attentio. Hae ferme sint. inquit, potiores mentis nosra operationet, a qui. bus quaseunt reliqua, non tam ratione formali, quam obmis,
videntur diverse. S. I rejicit divisionem Logi eae in partem
dialecticam & analyticam. Cap. 6 g. ιι Vulgarem opinionem, qua voluntas dieitur obsequi intellectui. repudiat. Cum enim ob sequi sit facere, quod alter fuit; intelle stus vero non habeat se. cultatem volendi; hinc sequi putat, nec intelleetium imperare voluntati, nee voluntatem obsequi intellectui. Viderint tamen
alii, annon hic quoque subsit λογομαχία I. sqq. de libertate humanae voluntatis curate fuseque disputat. 9.Π Aq. agit da numero & ordine affectuum, variasque Philosophorum opini nes reeenset & ponderat, ac deinde 1i:am asseclarum dispositionem exhibet. q. useqq. agit de fundamento moralitatis, quo de argumento aliquot abhine annis eontroversia ipsi imercessit eum S. R. Wernsdorfio.Contendit igitur . primum moralitatis fundamentum esse voluntatem DEI, alterum libertatem hominis. Resellit a p. 24 usque ad p. 28 eos, qui intrinsecam
satuunt moralitatein, item asiones per se dc si a natura morales,
id est, justas inllistasque, sententiamque Puse orsit, quam tu tar, rite explicat, re neque formare studet statum controversiae. Λd ultimum tamen manifestum facit. in hac controversa multum esse λογομαχlare suosque ae disendorsi antagonistas obseci ras confusasque ideas habere. agit de primipio Iuris a turalis Diqiligod by Goosl
528쪽
MENSIS NOVEMBRIS A. MDCCXXI. s I9
ralis, miraturque, eruditos in diversissimas de re tam elara di cessisse sententias. Statuit igitur, sinem hominis esse verum,pri naum, clarum, adaequatum. α unicum principium, quod non solum voluntatem DEI, sed di actionum ad normam relationem ct moralitatem cumulate cuivis patefaciat. I. 2 de natura legis disputat, a Viro quodam illustri adductis rationibus dissen. tiens,qui legem naturalem censuit esse legem improprie dictam. p. initio de motu disputat. definitionemque motus Arista. telicam praebere posse censet exemplum prodigiosae obscuritae tis. N ostendit. leges motus Cartesianas Ne detonianasque non esse omni exceptione majores. I. U docet. Physicam voram maximam partem esse occultam.
Venimus ad mlaptificam Surbialia m. cuius Capite a Cabbalistarum, Chaldaeorum, IEgyptiorum, aliorumque philo sophorum dogmata de spiritibus strictim exhibentur eruditeque. contendente autore, harbarorum Graecoriamque philosophoruin de spiritibus doctrinam originem traxisse e Cabbata Iudaica. CV.s g. 4 Cl. Autor docet. philosophos ethnicos unitatem DEI asseruisse universos, sitnulque dissensum sinun pros tetur a Viro quodam celeberrimo, qui Platonem publieo scripto postulavit atheismi. s. 6 docet, mysterium Triados divinae non
patere ex nuda ratione,attamen eius vestigia in philosophia barbari ea & Platonica superesse statuit non obsclara, ratus, ex traditione Hebraeorum hane doctrinam pervenisse ad ethnicos. g. 7 tradit, munditan non posse quidem non hahere causam effetentem, attamen a DEO eum potuisse ab aeterno creari. g. ιι Aq. Spinoetae, potestatem miracula patrandi DEO abjudicantis, argumenta refellit. Cap. 49. ad quaestionem de origine animae, postquam varias retulit opiniones excussitque, respondendum existimat: Non liquet. Ist A. philosophatur de unione animae cum corpore, creditque, eam fieri desideris,quod proinde vocatafIIum unionis. Has ceterasque de anima quaestiones docte singulas illustrat ex historia philosophica.I.i7 agit de lacultate ani-inae imaginativa,deque admirabili vi imaginationis humanae . sf. & 8 dissentit ab Antonio vanDale,qui gentilium oracula ad u-
nura omnia retulit ad fraudem malitiamque hominum, excluso prorsusDiabolo.I. ο*.divinationes naturales eg. hiromantiam,
rhysiognomiam, sympathiam, non simpliciter rejiciendas putat, suadeb
529쪽
s1o ACTA ERUDIT. M. NOV. A. MDCXCI.
suadetque hic eruditam is Cap. 6 F.s desinit Magiam sa. cultatem, qua homines ope Diaboli alicujus, peculiaribus eaerimoniis sibi conciliati, ea praestare videntur, quae alias viribus humanis praestari non possunt. Non faeit in hae definitione pecu. liai is eum Diabolo eacti mentionem, quippe quod inagiae accidentale duntaxat iit, non essentiale. Existere illam Magiam, Cl. Autor non solum credat, sed etiani rationibus adstruit, mari. me e S. Scriptura petitis. Speciatim s. u sqq. Viri cujusdam iuIustris argumenta, in Disp. ac crimine Magia contra eius existen. tiam prolata, studiose refellit. Cap. j. 4 sq. exponit causas, cur in Physsea tam multa sint incognita. β. 7 docet, doctrinam de a. nima mundi nondum nee probatam nec refutatam satis esse. f. yharmoniam praestabili iam Leibnitianam prorsus rejicit. b. ude pluralitate mundorum certi quid definiri posse negat. Subsistimus hie, paucis addentes, non solum sudnecti huie operi Tabulam, universam historiarn philoibphicain compen. diose repraesentantem; sed & Cl. Autorem in Praelatione polliceri, se reliquarum quoque disciplinarum Institutiones elabora. turum, ae deinde omnes disciplinas philosophicas etiam vernaculo explicaturum es e sermone, ut& a rudioribus percipi possit philosophia: cui quidem consilio felicem apprecamur successum.
D. IOANNIS FECHTII HISTORIA ET EX
Ρostquam Clarissimus Vir, M. Gustavus Friderieus Feelitius,
beate defuncti Parentis Instructionem Pastoralem & eiusdem Lectiones theologicas in Selectioruin ex diversa Theologia controversiariim, recentiorum praecipue Syllogene schedis paternis in lucem publicam emisit,ut de erudito orbe praeciare mereri pergeret, Theologiam Indifferentisti eam, a B. Genitore Auditoribus suis olim in lectionibus publicis propositam, reliquis paternis scriptis, quae porro edere parat, ideo praemittendam esse eensuit,quo pe:lilenti dogmati, virus suum per patrocinantium ingenia, calliditatem atq; insidias plus quam credi potest, ubique hodie diffundenti,in eo nervi incidantur magis. Ut autem hune librum magna industria elaboratum, & hac aetate maxime uti, lem Lectori eo magis commendabilem redderet, non tantum mundem e MSS. paterno, instituta diligenti di aecurata collatione, recensuit, sed illi quoque praelationem praemittere, quadrupli-eeinque indicem, capitum, lOeorum S. Scripturae vel explicato rum, vel vindicatorum,vel illustratorum,uel addis florum, ficto ruiu allegatorum, α rerum atque verborum subjungere haud inconsultum duxit. Digiti sed by
530쪽
cilendis Decembris Anno MDCCXXI. SEPTUAGINTA INTERPRETUM TOMIS
Tertius, continens V. T. libros Pro pheticos omnes sive canonicos sive apocryphos; quos ex antiquissimo codice Alexandrino accurate descriptos ope aliorum exemplarium ac priscorum scriptorum, desertim vero Hexmplaris editionis Origenianae,emendauit atque supplevit
S. T. P. a Oxonii, e theatro Sheldoniano, I72o,8.
Alph. 3 pl. 6. UNieus,qui adhuc ad cometendam I.XX Interpretum edi.
tionem Grabianam deiiderabatur Tomus, ordineque est tertius, quein quartus seu ultimus multis annis ante. cessit. non multo post seeundum etiam prodiit, seripta divino. rum Vatum cum majorum tum minorum eomprehendens. In
his minores maioribus anteire, & ordine, qui ab I lebraeis paululum diversis est, ita se insequi videmus, ut sit I Hoseas, II Amos. III Michaeas. IV Ioel, V Abdias seu Obadias. VI Ionas. V,INanm, VIII Rbbacuc, IX Sophonias, X Aggaeus, XI Zacharias. XII Malaehias. Qui vero illis succedunt majores, comparent eo ordine, quo in Hebraeis habentur eodicibus, nisi quod post Threnos libet Barueli re epistola Jeremiae ad captivos in Babylonia Iudaeos, in initio Danielis sabula Susannae, ct in ejusdem fine Belis ot draconis fabulae ibidem legantur. inserunt i c hiese protegomena, ex quibus cognoscere licet, primum autorem protegomenon secundi Tomi esse literatissimuni Viciam, Dan-Tit eisum