장음표시 사용
231쪽
dico omnia, quae a domino meo habebat in solido usque ad praesens. Tunc queerat dominus, quia
Quod ii vasellus non extrahat infra num Liri
dominus vero se deberi: itiminici edob ius astallo abiudicatis, ubicunque simit. Si in si fiterint, aut villa 'linc ne uel ad cait una, aut ad c riam, ex quo doriunuS sibi praedictam cui iam appropriat, omnes mansos&poil iliones castrales, limaddictam curiam pertineant, libi pariter vendicabit.:i. Abjudicatus udo vasallus, si insta annum & diem ad dominum accessint per his suum scito dum extracturus , si se dominus absconderit, vel in castio clauo it accestii in den ans hoc petensi,
illas Miletur , Ud ad iudicium libenter uti fet. Time
l lxo tr hI Lydu tanquam coralia domino. Si vero venerit ante dominum, primop
taliter nunquana fuerint abludicata, quod eis de jure carere debeat. Ita cum Deus adjuvet & ejus san G. hoc alitem facere non debet, nisi prius sibi dominus justitiam deneget coram suis vasallis. Si seu- di extrahat sibi absquesententir, Dominus potest sibi nudum, Sal que senten a uocituri judic Si etiam per sententiam iudicet vel terminet, & si etiam per sententiam est citatus, ad quem temunum ii non Venerit, Omnis sibi actio in bonis dictis per sententiam auseretur. CAP. XXXIII.
Dero qui negligit terminum es responsionem.
Si respondere nolit dominus vasallo, aut vas allus domino in primo, secundo & tertio tenuia in quo iudicium laudate per siententiam fuerit allignatum. Quicunque ipsorum ad termunim
die domino strep in tenuerit in ascense vel in descensu equi, vel sente mamin-Σ M 0bxul t, Rux Go in Q honoraverit, in ipsa die non tenelair coram domino jure
dicto , piznam incurret pro quolibet specialem. i r
pona , cmiottaccas cappam exuat, & omnia arma a se removeat: quia si in his se neglexerit reus est poena, annulos & fibulas, & omnia ferrea, cincas & barras, propter opinionem stultorum. Istud Dorioicove alio iquo, ut propter hoc valeat multari, praeter illum tantum, quem dominus pro causa Propria taliter citavit ad terminum laudatem. c. Ubi vas allus de domino conqueritur, si super hoc sibi terminus assignetur, in illo non tenet, tur coram domino .uicili apparere, quam alij vasalli. Vasallus non teneriir domino, nec dominus vasallo, super damnis sibi invicem erogatis, ant quam dominus illum reciperet in vasallum. Ex quo dominus judicium arripuerit & acceperit, adu catus interroget citatum , si taliter venerit, qui domino velit in fetidali iudicio respondere. super quo potest vas anus interloqui,&ie detendat per jus si poterit. Si autem sic dicat: Domine, eoo huc ad hoc veni, ut iustitiaim retineam S exhibeam, in quantum de jure debeo, & non ultra. Tunc ipsum doni,nus super causa qualibet singulariter inculpet, & praxipiat, ut super qualibet causa juste respondeat, ut tenetur. Tunc ille postulet advocatum, de interlocutoriam, advocatus negatur illi, qui ad oppossera inceperat domino respondere. i ,
.s,in, RςμΤmςδ' - non diritur respondisse, licet se absque advocato defenderit, ne responde ad
9. In omnibus causis qua ri debet a clientulo, utrum in verba consentiat advocati, qui si in verbo deliquerit, clientulo nonnocet si non consentit. io. Dominus debet in sententia quaerere, quid sit justum inter verba agentis & respondentis. Si
ii. sententia primo petita, primo debet inveniri. H. Manifeste loqui non licet clientulo in)udicio seudali, sed tacite susurret in aure advocati. 33. bi consensum clientuli requirat dominus super verbis advocati, licet ei manifeste dicere, coi sentio vel non, vel etiam interloquium petere, & sententiam reprobare.
ondere debet ad usui, prius sibi opi
'i Gicrit interloqueris pares suos vicinos a domino, ut secum exeant ad consilium, annuere debet dominus tribus exceptis, ut si moram faciat interloquendo, dominus ab illis quae rere pollit sen- xentiam, ipsam ad iudicium revocando, unus scit uiam inveniet, & duo justam es erant sic inventam io. Reus
232쪽
i6. Reus quem vult advocatum accipit, & quos vultad consili uim tribus, ut dictum est, excepti
excepto etiam domino advocato.
1 . Nullus in roenam incidit erga dominum, quin in qualibet sepossit excipere juramento. tali tamen causa potest vasallum dominus inculpare, pro qua nec poenaria, nec emendam incurret. 18. Si imponit sibi dominus, quod aliquid ei dixerit, aut fecerit in contuinetiam ,: ut pudorem, super hoc se excusando iurabit, aut incidet poenam. i . Si quis auferat uni seudum, quod a domino tenet, & hoc ipse domino non revelat, nec causam jure debito prosequatur, unde solvat poena lomino. 1 o. Si exponat laudum vasallus sinescentia domini, dominus potest persententiam ei praecipere, ut fetidum redimat infra sex hebdomadas, quod si non secerit, poenam incurret. ai. Si intromittat se injuste de vicini fetido pax vicinus, laut sibi fecerit contumeliam in verbis vesfactis, dum eum scit in servitiis domini occupatum, aut injuriam faciat his, qui ad fetidum sunt innati vel ei, qui ipsum tenet in seudo ab eodem. Inde oportet eum poenam selvere domino aut eximere se jurejurando. ri. Dominus tamen non tenetur vasallo coram altiori domino respondere, nisi prius sibi justitiam n nuerit coram suis vasallis. Nec etiam sito censuali, nisi prius sibi iustitiam negaverit coram suis uensualibus. αι. vasallus poenam non incurret, si bona sua prosequitur querela, dc haec fuerit iusta querulata, vis desectum testibus patiatur. α . Si vasallus in iudicio seu tali se tergat aut emungat nasum, aut sitauitet, aut militat, at sternin lat, aut stat in latere alio advocati, quam in primis, vel circumspiciat, aut muscas aut culices isse prinpellat, per hoc nullam poenam incurret, licet hoc opinentur iuris ignari. PC Ap. XXXIV Deparna re emenda vafallorum o principum erga regem.
i. pia nae vasalli sunt erga dominum decem librae. Princeps autem selidi vexillo a rege investitus solvit eidem centum libras denariorum libralium illius monetae, ubi poena fuerit acquisita. 2. Libra autem continet viginti quatuor solidos. 3. Cujuslibet domini vas illus emendam recipit secundum meritum ortus sui. Quid autem fuerit cujuslibet ponaseu emenda, oportet quaeri in libro, qui loquitur de jure seu tali vel provinciali. Qui vero jus situm demeruit desectum in emenda innata si istinebit. c. s. Emendam & poenam debet solvere reus infra duas hebdomadas in proxima curia domini, ubi fuerint acquisitae. c. Non licet homini in judicio nudati sedere absque domini licentia, si stare non valeat, laceat coram illo. Sed si super hoc dominus eum inculpet, oportebit cum sacramento probare, quod stare non
7. Tribus vicibus tantum in ima die condemnatur domino vasallus in poena. r. Reus potest in qualibet causa tribus vicibus interloqui, de in consilio suo tamdiu morari, quod tribus vicibus per sententiam revocetur, ita quod revocationem pollit audire. . s. Insta curiam, ad quam citatus est, habeat consilium & non extra. D. Scuto carens bellico non potest sententiam habentis ipsit in reprobare.
ii Qui dimidium habet mansum, Squi quinque solidos habet a domino annuatim , testis esse pota terit & sententiam reprobare. Qui hoc non habet, Oportebit ipsum fideiussoriam ponere cautionem, quod sententiam more dc jute debito prosequatur, aut ipsam dimittat cum poena debita 5 emendi. Fidejus ibi ejus nullus esse poterit, quin sit a domino inseudatus.11. Qui domino sententiam invenit, quam alius non commendat, ille tenetur ad myndatum d inini aliam ii venire. illa vero, in quam plurcs consenserunt, praevalebit: dc inventor alterius sine poena remanet &emenda, quia nullam sententiam reprobavit.
13. Qui sententiam reprobat, si a domino inculpetur, quod non zelo justitiae, sed causi dilecti tu . hoc secerit, oportebit ipsum jurando se expurgare, ves Poenam exolvere pro delu .i . Sic loqtiatur sententiam reprobans: ii vocaris N. Ssi es N. domino meo tuo, dc mihi & t bi in iure seu tali iiijustam sententiam invenisti, illam reprobo & hoc desero ad locum, ad quem debeo de iure de tre, & super hoc justam peto sentcntiam, ubi ipsam debeam de iure prosequi. Tunc dabitur sententia. quod coram domino altiore, a quo seudum tenetur, in audicio deducant, de ad hoc pe- ηrat uterque nuncios, quos cis dominus praebere tenetur duos quos vult de illis vasallis ad hoe quod te stentur, quis eorum sententiam obtineat aut quis amittat. 11. Dominus nuncios in expensis competentibiisprocurabit, panis sc cerevisa dabitur abunde, & . tria sercula in quolibet prandio, & cistius vini, & eoruin servientibus duo sercula. Equa eorum debent in an ei oribus pedibus suis errati & non retro. Cuilibet equo quinque manipulos avena intra diem de bnoctem, aut triti iratam in rc pectu manipulorum. Equi erunt 8. & 6. servientes, qiutuor equites de duo petiites; & licet cis ducere pauciores de non plures. ac. ' Inter triduum debent iter accipere tam nuncij quam inventor sententiae, δc qui ipsam tali terr pro Nd: debentani a sex hebdomadas iententiam reportare. Si dominus tuerit extra terram, ad quem pro sententia sunt transniis, cum primo redierit in Theutonicam terram imperio subditam, & ipsis eius reditus uuiotescat, ab illa die inti asex hebdomadas debet sententiam expedire., S ' i i7. Tunc
233쪽
i . Tunc reus appareat, & ad objecta respondeat, sicut prima die. Si terminus ei fuerit legitime intimatus ipsi, aulin curia sua, ut scripturia est, aut in seudo, quod tenet a domino. CAp. XXXV.
Dereprobatasimentia, ubi debeat terminari es quando. Si sententia suerit reprobata super seudo, quod est domino proprium, ejus discussao dei rur:gem, quia ipse est judex constitutus super vitam libet, de proprium & fetidum : imo omneam provinciale quam seu tale ab ipso sumit ordiri, quoniam ipse i tum bellicum prunumo
a. Idem etiam servitium tenetur vatillus domino, si proprium ab eo habeat in seudo, quod 'hibere tenetur de bonis imper ij. . . 3. Si coram rege non posset vasallus in proprio seudum distinguere, tunc non licet eidem sermientiam invenire, quoniam cum propriis est inseudatus, nec ei a quo bonis imperii utitur in seu latu nec illecontra imini. . Si fuerit sententia reprobata super causa hortunis ad judicium seu late citati, de Dudum habu rit duplex vel triplex , ad quemcunque dominum altiorem maior pars nudi ejus noscitur pertinet coram illo debet dicta sententia terminari. 1. Si dies celebres, vel tempus seriatum unpediant, quod sententia non valeat in praefinito no terminari, his expletis infra sex hebdomadas terminetur. 6. Qiu sententiam reprobat post assensum, &in executione desecerit, oportet emendam sinere in entori, & omnibus qui in sententiam consenserunt, nisi interlocutoriarii petierit ante assensum T. Dominus autem solam pinnam acquarit in hac causi , quia justum non est, quod quis in ii causa poena duplici vel triplici puniatur. g. Qui vero in alio pacein infregerit in die festo, oportebit ipsum poenae duplici subjacere in cat sa una, unam solvet spiritualem, S aliam judici secularem : quia oportebit ipsum, antequam cincti
dam recipi.u, cavere, quod amodo causam non renovet sic sopitam. . Si duae villae super suis terminis seu limitibus invicem contendant, villae circumjacent con- centur, & suo testimonio faciant aequitatem, & quae villa testes plures habuerit, & potiores rei nos obtinebit. Si vero propter controversiam & discordiam vicinorum non valeat unodati, Dci di commendetur, ut praucriptum est.
CAP. XXXV LM triplici orspeciali in tradatione. s. Quicquid superius dictum est, totum ad commune ius pertinet seu late. Ad huc restatiustin
guere triplicem inseudationem, & in quo dii epent a communi. . a. Qui judicium a Rege recepit in fetidum, illud inde inferius destendere non potest in manum quartam, excepto ossicio sculteti, quia nullus comes generali judicio poterit prassidere sine sculteto. 3. Nemororest alteri judicium confirre, quod tibiis alio in seudum collatum est, nitu sit speciale iudicium, qnoa ad suam pertinet comitiam, quae ad marchiam pertinet, vel ad studi vexillum, hoc licet sibi conserre, & non licet sibi non collocatum in manu sua tenere per annum & chem, sicut nec Regis elidi vexillum. . Duo nonpossisnt jus seu late in uno judicio possidere, potest autem dominus uru contare det futuro in judicio, sicut in aliis bonis.
De impotentia jud candi A altam, or isseque
i. De iure non poterit judicare, quem Rex secerit illegalem, nec etiam ille, cui judicium pelle tentiam est ablatum, dum ipse judicium sibi abjudicatum per justitiam non extraxit, nec quisquam super dictum judicium moritur, dum illud non recepit in nudum. a. Qui proprium tenet in nudo, in illo non est sequela , illa tamen inseudatio extenditur ad in num septimam, sicut aliud studum, quod est in bonis imperij, in quibus nemo potest alteri sequelam contradicere, nec jus seudi denegare, excepto domino altiore, cujus est laudum, licet eidem domino, qui seudum contulit ipsum recipere, dummodo vasallo restituant aequipollens, exceptis bonis imperi 3. Si bona imperii ad ipsum redeant per decessum, an collata fuerint dominae religiose, a sequela non poterit amoveri, qui dicta bona possidet inseudatus. . In sendo castri est seudum de futuro &poenae solutio sicut in aliis. s. Feudum castri non potest castrensis alteri conserre. si autem hoc erit, hoc perce to dominus potest ei per sententiam imperare, quod infra sex hebdomadas castri seudum revocet sic collatum. 'Quod si non secerit, castri cudo privati videbit. 6. si moritur castrensis ante seudi revocationem , talis studi possis r seudum sequatur ad castudominum infra annuin&diem, dummodo probare valeat situm jus in jure nudas: . Iurare autem in portebit ipsum, quod nescivit castri seudum in seudo sibi collato contineri. 7. Dominus etiam non potest seudum suorum vasallorum altiori domino assignare, ita quod lud denuo recipiat ab eo in castri seudum. Quod si contra jus fecerit, ipsi a domino superiori luissesedis postulent investiri, vel assignationem ad illum, ' in ipsos vescat inves
234쪽
Defendis o judiciora ensi, ori vexilli odo.
i. si moriatur vir uxore praegnante, & si seudum de futuro alteri sit collatum, ille cum Ludo residem, donec mulier pariat filium, qui nulli poteritinfringere Ludum de suturo, nisi fuerit unicus ii xus, de vivat post mortem patris. a. Si castrum intest una dominum conserat alteri, aut illud resignet suo imperio Castrenses non tenentur castri fetidum sequi ad illum, sed ipsum obtinebunt pro recto seudo ab illo, a quo primitu habuet unt, aut sequi debent illud oro recto seudo ad illum, cui castrum dominus resignavit. AEdificia vero eorum ipsis debent persolvi, li in castro noluerint residere. 3. Castri fetidum potest per descensum ad dominum redire, de ipse in eo obtinet jus poenae, neutri alia solutione vel seudo. . si Castrensis sui castri seudum confert alteri, ipse jure dati hoc non valet instingere, ille autem carebit sequela, nisi taliter accidat, ut est praeseriptum. Castrensis sequitur castri seudum 5e ipsi haeredat in filiu licet castriun dc seudii filii proprium domino, qui sibi seudum contulit jam praedicituri. Us. Licet castri seudum de bonis impetij conferre, quamvis ipsiim castrum sit eroprium. 6. Castrensis vero non tenetur cum domino curiam superioris adire de castri laudo, nec etiam ii cin expeditione servire, sed in castro tantummodo residere, dc ipsum defendere, ne perdatur ,& in iure castrensi domino suo sententias invenire. iudicio castriasi nusquam debet dominus pnesidere , nisi tantiam in eastris, ubi non potest testis fieri aliquis aut sententiam invenire, nisi si castri fetido investitus. Similiter etiam non potest contra castrensem testari, nee sententiam invenire justo seudo insei datus, nec is contra illum in alio quolibet nitido, excepto castrensi. potest quisque in scuto bellico pe fictus testari de sententias invenire, praeterquam contra seudi vexillum. . princeps autem bene potest testari & sententias invenire contra quemlibet hominum imperij. r. princeps tali nomine censetur, eo quod habet Ludi vexillum, de quo ipse P inceps dicitur de
s. Nullus ab eo debet recipere, cum illud alius ab eo receperit, qui conserti taliter investitus non est primus in seudo, 3c ideo non debet princeps appellari. io. Qui possidet Ludi vexillu,& eis Princeps,nultu laicum debet habere dominum praeter regem. ii. Inseudo cujuslibet Principis, excepto vexilli nudo, potest quilibet a suo domino infit datus, & in scuto bellico persectiis invenire sententias de testari. i. Nemo potestin seu tali judicio negare sententias invenire, testem fieri, & advocatum doni
nus contra vasallum, nec valesias contra dominum, nec cognatus contra cognatum.
i. Rex potest citare principem situm, literis sigillatis ad sex hebdomadas in locum certum ad jusseudale. Nullam curiam oportet ipsum inliteris Mugnare, quia ubi rex judicat in aperto, ibi est curia
a. Potest etiam infra tempus seriatum in omiu loco, exceptis Ecclesia de caemiterio, seudati tu
3. Portae castri merte debent esse, ubi dominus judicat injure castrens. Nemo cogiti nira parietes obseratos, & siib tecto sententiam invenire. s. Pro tribus causis tantum potest dominus citare castrensem ad judicium: si erga ipsim extit tit infidelis, aut castro, in quo residet jure debito non assistit, aut si castrensis adversis illum conqui-xatur super castri seudo. c. Si pro praedictis citet dominus castrensem, ipse sibi loquatur vel ejus nuncius ore ad os, vel in curia sua citetur coram duobus castrensibus, tunc ipsum prosequatur judicio castrens absque curia d terminata, sicut instruit jus se ale. . Si abiudicet dominus castrensi suo castri seudum, hoc debet extrahere infra sex hebdomadas, aut omnis actio repetendi sibi per judicium denegatur. s. Si cum iamilia recedat castrensis a castro, de si dominus praecipiat aut in curia sita coram duobus castrensibus, ut redeat ad praesidium infra sex hebdomadas, quod si non redeatinfra Sinim te minum, castri seudum abiudicatur eidem, nisi impedimento legitimo excusetur. s. Si rediens infra sex hebdomadas sola nocte moretur in castro, castri scudum sibi non potest fomitia sine licentia domini.
stes habeat ipecialeso. Si per violentiam destruatur castrum, aut per sententiam propter pacis violentiam, in quo facto innocens sit castrentis, propter hoc castri seudo non carebit, donec reaedificatur muro vel plancis, aut etiam sepe dc donec porta seretur. Tamen reaedificare non licet castrum, quod per sententiam destruitur. 11. Si castrum vel castri seudum eidem non pei tineant potestati, &postea domino vacaverint .sigillatim, ira quod castra seudum sequeretur ab ipse, castreiises castri seudum sequantur ad illum,3 cui pertinet, quia in studum justum eis vertitur, postquam a residentia in castro carc e liberantur
235쪽
is. Si castrens dominus contra scat castri seuduin sit ei iustum Dudum, excepta cura in ide illud sequatur ad dominum altiorem, scut praedicium est, ct sibi filii .cili iacia pers.lventur. . 1 . Nemo potest iustum seudum obtinere, in quo dominus janitorem dc vigiles propriis Procu rat expensis. Ap. XL
De bonis per u minum hostili locatis infe tim
i. si conserat dona iis seudum, cui sunt innati homines censi tales, aut sitis expensis bona intra vit censualia, ita quod annualem sibi debent pensionem, illa poterit sibi dominus retinere, si ipsa excipiat seudum conm endo. a. Si bona fuerint libera, ad quae nullus est innatus, de haec dominus locaverit bospiti. Si qui ab illo servitium exigat, aut petitionem, aut cxactionem, aut expeditionem, aut hospitium injuriatur eidem, quia nihil aliis de bonis illis tenetur impendere, quam quod domino suo promistin pacto. Ju dicio autem & synodo tenebitur intereste. 3. Qui bona tenet in possessione absque infindatione nomine tutelae uxoris aut pueri, aut si di mittat stater fratri, bona taliter possidere absque scitu domini & consensu,& ins datus interim mi aetatur&talis possessor suum dicit esse seudum, hoc non poterit ipse juramento obtinere, ted oportebit testibus hoc probare. . Si is qui hoc Ludum habuit de futuro, aut ille cui vacat dictum Dudum probare offera quod . qui decellit, illud usque ad mortem possidebat. s. Pollessionem seudi debet actor probare cum domini sex vasillis : nudam vero posscisonem probet aetor, adjunctis tibi s ex testibus irrepraehensibilibus, quicunque sint. 6. Bonum est, quod aliquis amicus mulieris Ludum recipiat, cum ipsa ad hoc si dominus in riatur dc mulier s qui seudum non vescat ad alium eo quod scuto caret bellico. Sic in udatus sei dum Iequatur, cum sit in dicto scuto perfectus. . Inter hos duos, qui alium supervixerit, jusseudate retinet. in illis bonis erga dominum, qui sibi contulit hoc seudum. Si ad maniun mulieris, id est, nomine eius hoc seudum recepit aenicus, ipse post mortem illius nullum jus poterit obtinerem seudo sic recepto. s. Si hoc seudum ad alium dominum devolvatur, & ipsiim his ambobus conserat, sicut de re tenetur, & ambo in eodem sus obtinent seu lato, dum illud ita tenebunt secundo, sicut tenuesu
u. Si contradicat dominus sequelim mulieri, & hoc conserat soli viro,ipse plenum jus obtinebit
in illo ad conserendum vel resignandum ex mulieris consensu, qua ipsa cum eo residet in posset Iione. α hoc seudum potest idem amicus in filium haeredare. Si bona quae mulier imis let, aut alius scuto camrens bellico dominus sibi indicat vacare post mortem xas illi, & mulier se est erat hoc ab alio tenere adhuc vivente. Si vivens edicta bona tutetur secundum jus seudate, mulier eadem bonaobtinebit.
De vasalli debito, or de posio vase illi per dominum fim.
i. Licet dominum vas allo invadere pro debito, de de ipQ coram judicio ooquerisiaper caula, in qua sibi coram vasallis justitiam denegavit, si hoc valeat per testes probare. a. Si spoliet dominus vasallu super hoc potest, & pro qualibet violentia v d
queri in iudicio provinciali. Licet etiam ei a domino se defendere, S adhoc non osus de domino coi
resignare, si coram vas allis de domino tantii fiterit conquestus, quod ei dominus iustitia denegaverit. 3. Si vas illus domino contradicat seudum, quod ab ipso tenuit, hoc vacat domino. Si etiam v saltum dominus diffidat inimicitias ei denuncian dominus seudum Perdidit, quod ille tenebatia 'ipso, nisi sit proprium domino, de ille sinuatur ad dominum altiorem nudum, sicut liber dicit. - . Si sic clomimo proprium, ut Ecclesiae pertineat, ubi non valeat pervenire, vasallus teneat fel 'dum absque serviti0 utque ad finem vitae scire, & haeredat in filium, & alium potest in udare, ii doni,nus eum dissidat & non ipse eum. Qui res nat domino Dudum, aut contradicit eidem, aut sibi sti dum adiudicetur quod a domino tenet, carebit quolibet de nudo futuro, quo fuerat investitu simus cum seudo, quod a domino recepit seu tenobat. s. Dominus non debet vasallo contradicere, nec vasallus domino, nisi ore ad os, 5c postea neu ter debet alteri nocere infra diem de noctem. 6. Si petit vasallus a domino nduruim venienti de recedenti, ut sibi contradicat, dominus te netur sibi conductum procurare securum. Si dominus injuste sibi denegat conductum, tunc licet'. vasallo sibi contradicere in domo domini proxima vel curia,ita quod hoc audiant curiam inhabitantes, aut sibi contradicat, ubi praelati seu magnates terrae conveniunt ad iudicium, & in eodem loco tibi seudum suum res neci Super hoc facto habeat duos vasallos in testes, si fuerit necesse, de non debet domino nocere instasex hebdomadas, nec dominus vasallo, si sibi taliter contradicit. Si negare velit saltus, quia domino contradixerit, in hoc se potius expurgabit, quam dominus ipsum convincere possit, nisi sibi hoc fecerit in ficie, de nisi dominus fetidum quod ab ipso tenuit, concessit alteri arcusentia i lius. Sa fetidum abiudicatum extrahat vasallus erga dominunt, ipse per consequeus euraxit omnE
236쪽
si denuo invessiret dominus vasallum fetido, quo jure fuerat abiudicatus, ipse nil ut habet in feodo de futuro. quod prius a domino tenuit, nisi illud iterum recipiat secundum jus talis seudi. Feudum in villa ad Sculteriam collatum haeredat Scultetus in suum filium quamvis careat scuto bellico, de sequit ut ipsinii ad alium dominum, de non potest illud alteri conferre, & potest cum eodem seudo assignari domino inferiori, & non potest sibi recusare aliquem dominum allignatum, utrum fuerit vir vel mulier, de hoc fetido non potest idem testis elle aut iciuentiam invenire contia . hominem in scuto bestico perscctum CAp. XLII.
De termino se cessatione seu Lx. Omne ius seu late jam ad finem deduxi. Quidam tamen dicunt, quod plures sat insevJati nes, quae in certo termino finiuntur, sicut seudum scuti, quod cum scuto cessabit, de seudum aedificii. uod cellat, cum posscslὀr amplius non habitat in eodem. Istiad totum est iustiim: Quia seudum a omino collatum debet stabiliter manere usque ad obitum investiti, nisi hoc sponte resignet, aut
per sentensiam privetur eodem.
a. Justitia de taciti posset omnibus exhiberi, si tot non essent& tanti qui eam injuriis opprimunt S pervertunt pro sua privara utilitate, & quod tunc pro iure offerunt. sed si ab alio illis hoc heret pro
iuriarna injuria reputarent, quia nullus est ita iniustus, nisi sibi incongruum videatur, si Periniuriam condemnatur. & ideo pluribus oportet uti rationibus, antequam injuria per tultitiam deprimatur. . y Qui ad omnes causas quod iustum est dc verum loquitur, multos sibi cumulat inamicos. hoc Probus quilibet parvipendat propter Deum, de proprium honorem. Liber iste non paucos habebit aemulos, quia omnes qui contra Deum & justitiam eriguntur, siler marescitationem injuriae erub scunt coniundi, dc injustitiam palam viue quantum in eis es'. minime pariuntur.
CAp. XLIII. De eo quod dominus vas tam adestos terminos e cane non 'terit. r. Infra terminum, 'uem constituit dominus vasallo sibi ad respondendum in j dicio seu tali.
non potest eidem alium assignare super alia causa. Nec potest alius dominus ipsos vasallos ins a te minum memoratum ad suum judicii revocare , quia ipsi in obsequio sunt regis, dum domino suo parte imperii assislunt ad judicium seudate celebrandum sicut ad eorum cuda pertinet. Hoc autem oportebit ipses aut eomin nuncios rejurando probare. Si autem regis expeditio vel curia ad iudicium seu late citato per sententiam fuerit tempore debito nunciata, liber et1t a iudicio domini sui. quia oportunitas unperii ipsum compellit, si illud impedimentum fuerit in judicio seudali secundum Ius probatum. a. Judicium provinciale nonpotestquis evadere per obsequium imperii, quia oportebit ipsum jus sententias adversum te Iustinere, & in regis obsequio constitutum. CAP. XLIV.
De eo qui a superiori domino posulat insudationem.
i. Qui a domino superiore inseudationem postulat aut ostensionem, si elim ostenderit ad parem Vicinum primi domini sui, ex quo vas illus haeaxc primo perceperit infra annum & diem tali alii gnationi coram domino contradicat. & si dominus velit, oportet eum statura causam contradictionis ostendere. & si velit dominus, poterit ei terminum assignare coram suis vacillis scirael de non sapius, nisi sententia ibi fuerit reprobata, aut dilatio per sententiam acquisita. Tune cnim oportebit vasallum fateri, utrum pro humili ortu aut pro homine inferiore , quod ipse fecerit aut pater ipsus aut avus, tunc quaerat dominus in sententia, utrum exceptionem fecerat, quae sibi valeat in jure prodes se. Si inventum fuerit, quod non oportebit eum ad alium dominum sequi fui uni vel sententiam reprobare.
a. Si dicatur quod prodesse potest exceptio, dummodo testibus approbetur de ortus humilis sit in causa, hoc oportebit ipsum probare, adiunctis sibi sex testibus in jure suo pellectis, quacunque sint. sit mastrum factum iit inferiori ab eo vel a parte eius aut avo, oportebit probare adiunctis sint duobus testibus in scuto bellico perfectis, si sint vasalli ejusdem domini vel non. Si testes sint v lassi d mini, tunc eos dominus adjurabit per fidem, quam sibi tenentur. quod si vasalli ejus non sint, tunc tactis sacrosanctis jurabunt, quomodo ipsum dominus alteri assignavit, qui est in serior primo domino in scuto bellico. Si accedens ille, contra quem iuratur per sententiam, velit innocentiam declara re sui exceptione testimonium privatum dirimere, non valebit, si etiam offerat testibus hoc probare. quod sit par primo domino tam in ortu quam in scuto bellico, hoc non praejudicat ejus dominum declinandi, quia potius licet vasallo se dc sua bona per testimonium eximere . quam domino liccat restibus ipsum suo servitio mancipare. Qui sine testibus sententiam suam casset ostentione, licet do- 'ino illum secundo ostendere. Qui autem per testes cassaverit eandem hunc non licet domino - as lignare, itas oportet ipsum manu propria investire, quod vasallus non tenetur . nisi semel tantum sinan fetidum erga dominum testibus obtinere.
237쪽
NOVISSIMI JURI- COMPENDIUM, EX IMPERTORUM NOSTRORUM, CAROLI IR FRIDE
tionibus, ordinationibus, Recessibus Comitiorum, Deputati num & Visitationum, Memorialibus Visitationum, Decretis Visitatorum, Taxatis per Visitatores adprobatis, Bescheidis Coia munibus, a V.C. PETRO DENA iesio IC.&Adsessore Imperialis Camerae spirensis.
I . CAROLvs V. & FER Di NANDus Caes. in Ordinatione Camerae pari. a. tit. 3i.
N judiciis inferioribus vel agitor inscriptis, vel Acta omnialiterarumna in mentis sedulo consignantor, TIT. II. Ce actor meditione. Imp. CAROLVs V. Aug. & FERDiN AND vs Caeserin
ordinati Came . paret. 2.tit. i.
a. Acta a judice vel scriba intra triginta dies ab interposita appellatione, instanter & oblata cautione solvendae mercedis, petuntor e . pretio justo citra moram communi,
2. Acta ne mancas insertis procuratorum mandatis edunt : alioqui sumptu Edentis, sine a pellantis dispendio, supplenior. 3. Dies& hora latae sententiae, aliorumque gestorum non sestis aut dominicis, sed numero j, que mensis designanton . In charta non membrana scribuntor: vel non pluris otiam in chartatabinam . s. Acta Gallicana primum Latine vertuntor, tum deinde sic versa edunt . . I o E M Aug. & Caes. in Ordinati Cain. pari. a. tit. s. 6. In spoliorum causis ex capite denegatae vel protractae justitiae, a delegatis Ordinatione Ita cibus ad Cameram devolutis, sumptu spoliatoris eduntor intra sex hebdomadas: vel eo nomine commpulsoriales decem tota Imp. M A x io a vi ANvs II. Aug. in Recessis Comitiorum spirensum iJ7o. Actorumeditione omnia, quae vel ante sententiam vel simul, posteave exhibita, decreta, pssta suerim, plene continentor. Imp. Ru DoL privs Π. Aug. in recessu Deputationis spirensis tinoo. g. Actorum consile alicubi extensiones, & insertiones inanium verborum, deinceps omittuntor : Decellaria & ad rem pertinentia bono brevique ordine conscribunt .
238쪽
Ordin. Camerae pari. 2. tit. sit, Acta ne supraquam par est,aestimantor, in calce pretium ad scriptum habento. p. Ru DoLPnvs II. Aug. in Taxatis Camera i 81. . Actorum singula soli a binis temisve cruciatis : Sigillatio floreno uno: Ligatura semisse irati
ne converserum actorum singula solia florent quadrantibus aestimantor 3. Rotvvilensia suae o dinationis praescriptorclinquuntor. 4IDEM Aug. in Consultis Camerae a183. - Actorum taxationem, petentibus partibus Judice etiam inaudito Camera moderator: eoque ii omine monitoria decernito. - A moderatione ficta ne excipiente ludem contra eam Judice recedito: quod supra extortum fuerit, restituitori
Imp.11 Axi MILIANvs II. Aug. in Recessu Comitiorum Augustanorum I 166.
- Appellatus si appellationis beneficio communi S actis ab appellante redemtis peraeque cum it to uri volet, de pretio expens b cum eo transigito: ni possit, Iudicis matio intercedito. TIT. V. i De actorum exhibitione se publicatione.
i. Acta obsignara edita, ab inferiore recta ad Camerae Judicem perferunt : ejusque ulla, Pro thonotario praesente, illaesitque sigillis aperta, recipiuntor. M Cum aliis agendissimul, non seorsim sola producuntor. TIT. V I. De actorum completione. Imp FER Di NANDus Aug. in Recessu Deputationis i : Spirensis aIII. i. Lectores aliis occupationibus vacuis Notariis in complendis actis adsento, ne qua niti complenda Tabulario inferamur providento. p. Ru DoLPHvs Il. Aup. in Memoriali Iudicis Camerae
redduntor.& Adiellorum I 8 Cancellariae iii binde ut conclusum fuerit, non ex intervallo dcmum cumulata consertimque Insu Aug. in Consultis Cana. i181. . . In mensa decretis faciundis dicata mature collocantor: quae reserenda tradentur, in protocolu
lorum marginibus producta onuria numeris designata habento. IDEM Aug. in Mem. Jud. & Adc is36. . Dies de annus completionis, protocolli etiam margini adscribunior. TIT. VII. De actorum copias communicatione. Imp. CAROLvs V. Aug. & FήRDi NANDVs in
r. Protonotarii etiam citra judiciale decretum justu tamen ludicis, omnium actorum copiam imciundi petetitibus, facultatem habent e Imp. FER Di NANnvs Aug. in Praesecti Cancellariae P Memoriali isca.
ui. Acta sitalia Adsessores instio fisci notario, describenda ne simunto. Imp. MAxi M iANvs Il. Aug. in Procuratorum
3 Procuratoribus Acta Productave non niti se prauentibus insipdienda, inque his loci di triun et sarta extra tamen ea quibus aliquid Ruserentium manu fucrit adnotatum J lesenda Lectores
240쪽
13. Reo vel Appellato cessante aut renuente, pars altera sumptus facito ,& taxatis poma odiim e pensis reciperato. 1 . Hoc tam in conclusis jain causis quam porro concludendis factitator: Ni fiat, Acta ex Ariachivo referendi causa ne promuntor. 21. Acta pauperum, quibus id casibus neces larium judicibus videbitur , in Cancellaria describi, cum vacabit, sumptu aerarii pauperum, jubentor: sic expensa ad memoriam consignan or, & a victor bus restituuntOD TIT. IX.
i. Distributorum actorum duo Indices seu repertoria coniiciuntor: alterum Itidex, Lee ores alterum habento. In his conclusionis distributionisque tempus & articuli submitti continentψr. TIT. X.
De Actorum odia. εὶ Πελι Aug. R Caec in Ord. parti i. tit. 3o. Ti. Acta Camerae judicialia in duas fornices seu conditoria reponuntor : uno causae omnes quovis modo, extra viam Appellationis ad Cameram delatae : altero causae appellationum, quaeque inde
pendent, iisve accidunt, conduntota
IDEM Aug. & Caec in Ord. pari. L tit 2 2. Eo procuratores, Substituti, Partes, alieni omnes ingrediendi jus iaehabento: cum Lectaribusseris transigunto. Inras Aug. & Caes. in Ordin. patet. i. tit. 13. 3. Acta Adses res domi suae diligenter a famulis S familiaribus custodiunto : ne Referentium nomina vel sententiae necdum publicatae vulgentur, cavento. IDEM Aug. ω Caec. in Reces Visitat. Isso. . Acta ad reserendum accepta, ne quis hinc inde in Curia sparsa relinquito, sed penes se custodito: secus facientes Lectores ad Judicem deseruiato, isque animadvertit Imp. FER Di NANDVs Aug. in Memisso. Consestim a distributione domum deportantor. IDEM Aug. in Reces Vis isssi. ἱDomi secreta habentor: allegationes jurix describi ex iis ne permittunt . IDEM Aug. in Reces Dep. Spirenc iss7. Famuli, si quid casti restierint, silentio per luiijurandum adminguiator. IDEM Aug. in camerat. Mem. IJS7. Acta colligata, ne soluta dii spentur, servantori Acha procuratorum superstitibus liberisimpuberibus destinclarum, ne cui alii procuratori vesadvocato in manus pervenire sinuntor. IDEM Aug. in Praef. Mem. Isca. Actorum fiscalium scrinia diligenter, ut clausa sint,praesectus tabulario curato TIT. XI. P.
De Actorum resiturione. Imp. CAROLvs V. Aug.& FER Di NANDVs, Caes in
x. - Acta nec dum relata, Archys nec inseruiator necesseruiator Iudice inconsulto. Imp. FER Di NANDus Aug. in Mem. Is 6, 2. Postrelationem sine mora Lectoribus integrarestituuntor. IDEM Aug. in Mem. IJ,9. 3. Relatione finita acta Notatio quam eorum expeditioni interfuerit, integra, simulque consi Ita ad ea pertinentia redduntor. IoεM Aus. in Jud. & Cameres. Mem. Isso. 4. Obtenta a Lectoribus de inspecta acta , visis quae scire intererat, confestim ad eos res
p. MAxi Mi LiANvs II. Aug. in Recessu Visitat. i16 . . Concepta citationum, niadatorum, processuiun, Consilia item Adieilocibus Uuunda , in i ciendaque data, suo quaeque loco redduntor. IDEM Aug. in Recessu Comit. Augustasior. 1166. c. Lectores acta necdum expeditat Rcserentibus injussu Judacis ne recipiunto, neve petentibus: auctoritate propria adscribunto. IorM Aug. in Mem. IJ69. . Ac sine detrimento, desectuque, uti quisque acceperit, ita restitutio.