장음표시 사용
201쪽
protervia eidem in iure noceat suo, sementi bi: ur quod sic; & se arripiat eum duobus digitis. Cum
sic cum c omprehenderit,& eum cum licentia per sententiam dimiserit, quamobrem rei, hoc accidii, cur eum alloquatur actor, debetit cnodare, hoc tamen cum interlocutione vel in coiit riciati esti ciendum. Tunc eum tenetur primo iccusare, quod ipse pacem in eo violavit in via regia,aut in villa, aut ubicunque hoc fictum sit in munii ipio debet reserare. Secundo tandem accuset eum, quod ipse ei plagas ct talem iniuriam apposuit,quas poterit demonstrare per vulnera; & si lanata fuerit, perci. catricem:&ibidem declaret vulnera vcsc i Curices. praeterea accuset ipsum, quod eum in tantum sis rebus depraedatus csti ut merito pro si x alicui duellum inferatur. Ista tres violentiae seu injoriae lunt si mulabet propon rida qua si simul non proposuerit, eius duellum evaneicit. 1. Ulterius vero dic.it ; ibi ego eum perionaliter vidi personalem,&eum cum iudiciario cum re infe i. ivi, est imoniumque producere p ratus sum viros, qui clamorem audierunt quae si fassus see rit,pLiceat. si vero inpavcrit,ego eum vincam per pugilem meum jure, prout mihi scabicii decicverint. reus tandem petat actionis varenda ii ouae ei e si sacicnda. 3. Tandem licite potest quis actionein suam, aute quam varendum saciat, In stitum perduci et meliori in. Pol l varendae praesti tionem reus stram praebeat innocentiam causae contra eum propositae. . Tandem ille quaerat per sentem ain sibi dari, quae hujusmodi declaratio innocentiae iit, qua doquidem cund cui convim cre vult persu uti suum pugilem: decernetur iterum, quod innocentiani
declarare dcbeat clypeo aut gladio. Quod si duellum propter membri mutilationem exequi non possit: iuramentoque id confirmare audebit tutorem seu pugilem iure acquiret. . Quilibet etiam homo potest duellum sibi in generatione deterioi i, sed non deterior melioridenc gare. Negare etiam potest duellum,si post meridiem ei inferatur,nisi prius fuerat initiatum. Judex vero clypeum cum gladio reo si indiget, ordinabit.
hibere, si meti eptimus suo juramcnto tantam inter eos esse cognationem, ut de jure tuum in ccre re non debeant,mani sester. 7. Judex tandem cuique duos praebere debet nuncios,qui videant, quod secundum eoiuuetudinem praeparentur. luantuin voluerit de corio & lineo induant,dummodo frontes,id est, capita atque pedes permaneant claud ti. in manibus non nisi simplices&lineas habeant chytotecas. nudum in manu quilibet habeat gladium,&cum uno vel pluribus, secundum cujusquc arbitrium, pr cingitur, Clypeum ligneum corio tectum in manu serant, umbo tamcn ferreus illius esse potest, &unam tum-cam induant, cujus manicae usque ad cubitum terminabunt; Judex circulo pacem, nequis coiit pediat, debet sub poena capitis demandare. Cui libet eorum Judex unum qui ait Grem ejus ferat, ordi nabit. qui ferentes, neminem corum ullatenus impediant, sed si corum quia ceciderit vel vulneratus fuerit,uel arborem peti crit,& judex hoc licentiaverit,arborem interponant. Postquam circulo stpax nunciata,tunc petere debent circulum sibi a jure licentiari,quem eis judex licentiabit. De vaginis ferrum auferent,nisi hoc eis a iudice concedatur. . . - ε8. Ante judicem accedere debent praeparati, & jurare, actorvidelicet quod illa accusatio ve sit,& reus quod innocens sit, ut sic eos Deus adiuvet in suo ducllo. splendor solis eis dividatur, quando procedunt. si reus vincitur,condcinnatur; si vero vicerit, donata sibi ab actore emenda ta iudicina uicta absolvetur. Actor in circulum prior veniat,& si reus venire protraxerit, judex cum debet tria'
bus vicibus per praeconem in doino,in qua pr paratur, adhibitis duobus balanitis evocare. de si in ter
tia vocatione non venerit,actor surgendo se debet duello praesentare, & verberando contra ventum bis feriendo, & tertio confodiendo eum superabit, in querela contra eum proposita: judex luc cum,tan qnam duello cillit superatus,condemnabit.
ARTICULUS XXXVI. De actionibus criminasibus.
i. Actiones injuriarum omnimodae, ut sunt occasione surti, homici bii & similes, cum clamore judiciario proponantur, dum adhuc manualefactum appareat, septemque virorum testimoni
De querelis violentia rum S irropti rem domus.
r. Violentiarum seu stuprorum querelae,& domus irruptionis in vitam alicujus, querulari opor
tet cum clamore inanualis facti,&merseptimus convincitur.
De violentiis ex irruptione domorum.
Accuset si quis alium ob irruptionem domus diuinam vel nocturnam , & conqueratur super iniuria vel violentia,vel si opprimatur mulier,aut puella,virque detineatur in recenti facto,& cum damore judicio praesentetur,testesque habuerit,quibus factum probare possct, ut juris est, melles' 'nius, in vitam illius cedet factum illud. Si vero facti in pernocte tu Burgravius illum judicabit,& nullus alteri Ubi manuale fictum non appareat,proprior est accusatus evadere, quam quis eum convincere poterit.
202쪽
' De querelis ex necessitates pol sitis, is per B: gravi in 'dicandis.
r. Omnimodas necessarias querelas, tuae pernoctatae sunt,nullus judicat,nisi Burgravius.. a. si alicui aedificia pςr sententiam juridicam abjudicentur,ex eo quia in illis mulieres, vel puelata violatae sunt aedificium illud succidi debet,& in terram prosteriit, non tamen debet exinde abduci nec comburi. Sed si sentetulatus sit pro praeda, furto ex castro commisso,excidi Miscium debet, eritque omnibus commune. ARTICULUS XL.
ontra q as injuriarum querelas, quis juramento absoni non potesti.
I. Omnes iniuriae & querelae, ubi pi 'batio habetur, coramque judicio cum clamore inchoatae sunt, pro illis jurare non poterit,sed fi nulla probatio sit, extunc citius unus jure se expurgabit, quam quis eum convincere possit. ' i
r. Aecusetur si quis pro ;njuria, ibi praesens non sit, terminusque reo ad respondendum assignetur,& actor infra dictos terminos reum reperiat, eum licite arestabit seu detinebit, quo querimonia tamdiu,quoad sidejii floriam ponat ad comparendum. Quia iudex pacem actori, & non reo, in cujus
absentia conquestua est, nunciavit. r. Qui pro injuria accus tus est, ante omnia varendae praestationem petat. Quamdiu enim varenda non praestatur, actor suam actionein corrigendi liberam habet facultatem ; posthac vero non.
r. Ferendarius per sententiam ad id coactus,quod verba alicujus sacere debeat, insacto manu Ii,hune modum in proces servare debet. .. . r. Primum etenim dicer; Domine Judex. ex quo me procuratorem huic dedistis homini, quaero per sententiam dari si ab aliquo inimicitias, impeditiones,aut aliud quid contrarium suis rie dc b. am, ex eo quod verba sua pro iuris loquar exigentia, luantum in lius possum aut valeam. Postqu am sibi hoc definitum fuerit, extunc praecustodiat ei, quod dolium in descetii haberi possit procurator ira, vessi forsan in defendendo desiciat, causam non bene intelligendo, quod contuliari cum principali vel alium attingere possit procuratorem , tu iridi alia quae juxta consuctudinem judiciorum observari
I. Tandem quaerat serendarius, quomodo querelam inchoare debeat, ut prosciat iuri suo, cumsbi id decernitur: quaerat per sententiam, an principalem interrogare jure debcat, quis in eo pacem fregerit. N . Quod si ita impotens est,ut colloqui non possit,cum sibi decernetur, & illum iudex cum dii bus Scabinis,&item ducibus ad iudicium p.rtinentib. conspexerit, hoc est, si fuerit ita imbecillis seu debilis, quod loqui non possit,ut exprimant illi testes prout viderunt vel audierunt, quodq; sibi juramento ipsoru inrecqgnoscant,quid ipsis notum sit in facto illo .cum hoc sibi desinitur, ab uno, as eundo, a tertio, extun. ςquirat in sententia, si i im profecerit in iuris processu, eumque sibi hoe de cretum sit,& pacis violator per clamorem citatus, ut juris citisuerilitandem presponat naee verba. s. Domine Judex, peto audiri verba N.& ea intelligere N. querulaturcontra A.quia ipse veniens in municipium in via libera pacem in eo fregit, eundem mutilavit, ac violentiam in eo patravit, quam probare potest, sed & vita ac bonis evin spoliavit,& sibi t imum accepit,quod duello dignum est, pe-ijtque ius super eo decerni. Exinde violator pacis advocetur per praeconem pro primo, pro secundo pro tertio,ex nomine eundem acclamando. Pro qualibetque vice querela renovetur, dicendo quod N.conqueritur contra A quia in municipium veniens in viam regiam eundem bonis & vita spoliavit violentiamque in eopatravit,quam&ostendere potest,&petit luper eo ius decerni. itidem faciat A
6. Posthac tandem ostendere debet vulnera, & quaerat per sententiam dari, si viola orem alibi ubicunque locorum praevenerit,an eum detinere possit de forma iuris,cum sibi hoc desinitum iit, petat pacem: quae & decerni sibi debet.
De Consilium eloctione eorum cpotestate. il
i. Postquam Magdeburgensis civitas iure municipali fundata fuit, de voluntateque ImperatorisOTTONIS Russi, cum consensu etiam &consito seniorum provinciae illius secundum ius CAROLI Imperatoris, & iuxta eorum arbitrium ac voluntatem locata: consiliati exinde sunt, quomodo Scabinos do Consules eligere dc beant pro civitatis commodo. Scabinos quidem ad tempus diutu num : Consules vero ad unum annum.qui tunc iuraverunt,&nunc iurant annis singulis, cum denovo eliguntur, civitatis honorem, prosectum, utilitatem, &ius custodire, prout melius noverint aut olerint,cuin consito & juvamine seniorum, nec id omittendo laxione amoris, molestiae,irae.mune- um,sic cos Deus adiuvet & sancti eius. i. Con-
203쪽
Consules conventum suum exponere & statuere poterint, cum exquisitorum ac seniorum
consilio. 3. Eligere insuper Consules debent inter se Proconsulem unum vel duoς;& quicquid ibidem in eongregatione vel conventu illo conclusum fuerit,sirmiter observari debet. Qui ad cola ventum ii. tum interim,quando campana pul satur, non venerit,mulct ae dabit sex nummos. Si vero conventus ille sibi denunciatus suit,quinque solidos mulctae demerebitur. 4. Consules praeterea potestatem iudicandi habent super quaslibet vacuas mensuras,do pondera injusta,ae cujuslibet cibi di potus falsa mercimonia. Quicunque haec violaverit,demeretiit tres Su vonicas marcas,quae faciunt triginta sex solidos.
i. Qui penestici&revenditores vocantur, si in aliquo demeruerint vel excesserint contra stati ta civi tat is aut Consulum decreta violaverint, in esculentis salsificandis, vel aliquo alio, quod cives constituerant, idqtie contra illos probatum fuerit,ex parte civitatis demerentur cutim&crines, aut triginta sex solidis et berare se poterint, juri tamen civili suo per id derogabunt. a. Erit etiam in arbitrio Consuluin quicquid horum acceptare volucrint. cum vero pecuniam acceperint, ille nihilominus manet suae jure & sine honore. 3. Hoc idem simile iudicium extenditur super omnes, qui in falsis tione esculentorum piaeve ii,& in eo convicti fuerint: qui nec aliquod commercium seu communitatem cum reliquis habcr 'sed nec comettibilia divendere poterint absque Consulum consensu.
De judice civitatis θ' ia deburgensis, iudiciis fi legalis A
i. Judex supremus Magde burgi, tria judicia Burgi abialia in anno exercet: unum die sanctae Agatae: aliud die sancti Joannis&Pauli; tertium in octava sancti Martini. Si vero ccciderit aut evenerit aliquod horum iudiciorum ad diem celebrem aut feriatum,extunc amittit suum judicium. r. Quod si Scultetus ad iudicium non venerit,mulctam Burgravio solvet,decem libras, nisi legale importet impedimentum: quod eum probare oportet, quia Scultetus primam Burgraviumvenire debet sententiam .Quicquid injuriarum vel criminalium commissum fuerit,quatuordecim diebusves noctibus ante judicium illud, hoc Burgravius judicat,&nullus alter. i3. Struprum, obsidia, irruentia udomiciliorum Burgravius seu Castellanus judicat, & nullus Mtera Si vero Castellanus seu Burgravius praesens esse non poterit,& excessus eveniat, seu inium
aut violentia ubi manuale factum appareat,extunc cives eligunt unum iudicem loco Castellani.
s. Quando Castellanus surgit ex loco seu scamno iudicii,& resignat iudicium, Sculteti cane sequitur iudicium a proxipio die post quatuordecim noctes. ARTICVLVS XLVI.
. I. Poena seu mulcta Castellani aut Burggravii sunt tria talenta ; Sculteti vero, octo solidi. . . a. Castcllani aut Burgravit a poena, de item recompensa seu veri geldus acquisiti,in uidicio bas nito solvi debent per sex hebdomadas. sitia G. 3. Burgravio aut Sculteto scabinus non tenetur aliquam invenire sententiam, extra veros dicti Mi. semia diciales,nili factum sit inanitistum. γρο p '' Burgravius & Scultetus iudicare possunt omni die pro debito, pro quo absque testimonio agitur : nisi contingat,quod civis hospitem, vel hospes civem impetat pro debito cum testibus, unieiudicare eos quolibet dierum oportet. Hospes tamen iurare tenetur,quod sit alienigena,& ita remote domicilium habeat quod una die ad iudicium venire non possit, pro iudicioque exercendo Burgravius seu Scultetus duobus indigebit Scabinis. 6. Cui vero debiti solutio iudicata sit,boc exsolvi sibi debet ultra aliam noctem. ARTICVLVS XLVII.
. M A. . r. Scultet etiam tria habet iudicia legalia in anno rhinum b die quartadecima post Natali, . ,, S, ,h. mini: secundum feria tertia post octavas Paschae: tertium post octavas Pentecostes. Post huiusmodi vero iudicia letalia continuat semper iudex iudicia sua per quindenam. 1. Quod si dies iudicialis ad diem celebrem vel feriatum evenerit, potest iudicium in sequentem vel tertiim transponere diem. 3. Judicium Sculteti nemo iudicare potest, nisi Scultetus solus aut praeco, nec alter qui vis. . q. Scultetus si in domo non fuerit,& criminale quid exortum sit, cives statuere possunt unum ius.cem ad discutiendum crimen illud manifestum. . Scultetus etiam bannum habere debet,necesseque ut cum eo sit inseudatus,ita ut suum verum. si seudum: bannumque huiusmodi tenere & habere debet a domino terrae.
204쪽
3 - Nullus Scabinorum ultra tresincessanter horas sementi is invenire seu promine re in judicio ibannito tenerun . Nullus etiam iudex innudatus, qui suos attigit annos , tutorem haberepoterit in suo iudicio. . sive ibidem praesens sit, sive non fit. s. Poterit tamen tutorem habere in sua querela, ii eo indiguerit. , . i
De Totoribus. r. Moriatur si vir, relinquens pueros annos non habentes, eorum proximior in generatione similis agnatus, tutor illorum crit, quoadannos attigerint r. si is proximior natus itidem annos non habuerit, nec sussciens ad tutoriam sit, auxilio sibi esse debet illius proximior agnatus generatione similis , tamdiuque tutor illorum erit, quoad annos attigerint, vel eorum verus ac proximior tutor illos providere poterit. . Ex bonis etiam puerorum de anno in annum rationem facere tenebitur, tamdiu quoad verus tutor provisioru intendere valebit, vel illi sitos attingant annos.
De poenis es emendis originarium.
i. Originarius si poenam aut emendam demeruit, i est triginta solidi, mulcta vero quatuor solidi. i. Quicquid originarius injuriarum fecerit domino suo, in cujus bonis' residet, vel ejus A. caro, pro his respondebit.
s. Moriatur si originarius, domino suo ceditmelior equus & quotidiana vestis. Hoc idem etiam fit Archipresbytero, cum Presbyter moritur sub flaudo vel iurisdietione.
De causis ex constens venientibus. i. si duorum querela in judicio proposita suspensa sit cum judicis de principalis consensu, quo
que omitto judiciario strepitu relegetur, vul ad eoruin dominos, aut cognitioni amicorum detur, juxtaque consilium amicorum compositum sit negotium, ut per amplius innovari non debeat; si pol modum unus causam innovare velit coram judicio, alter sibi respondere non tenetur, si testes habuerit Iudicem de Scabinos, quod haec actio prius judicialiter erat mota, dc de conscissit utrorumque ad con
. ARTICULUS LII. De Transactionibus. i Transactio dc pam stipulata seu fracta. sit coram judicio factast, testificari potest unus Iudice
5e seabinis. Quod sis bini mortui sint, tectaficabitur hominibus fide dignis, qui ejusmodi judicio. inuerunt. Quicquid scabiimprotestatuur dc confirmant, hoc est , Judex cum ipsis protestari debet . .
ARTICULUS LRI. De transegressoribus transi nonum i i. Transectio vel stipulatio sincta sit, & eamprincipalis violet, convictus, ut juris est, per Judia ricem de Scabinos, pro homicidio collum demeretur. Si vero alter transactionem violer, emendare eum oportet stati ito verigeldo, pro vulneren
veni talenta, pro homicidio vero decem octo; nisi se, ut juris eli, excusiverit.
ARTICULUS LIV. De boni per Iudicem consi .uts euamstatis.
i. si proprium alicujus consignarum judicialiter sit, quoties extra vel ultra vadit aut ingreditur,
toties iudici mulctam demeretur , nisi consignatio illa judicialiter amotast.
De Donationibus. IM H Or et o IV. Au G.
r. si Judex S Scabini miliunicipito moliantur, extunc in causa donationis alicujus sed scismalis, si necessitas urgeat, sub plei i ta locari debet aci maximum duobus Scabinis de quatuor vitis ad iudicium per entili , Q, ut ii , ictu Livi obtinebit donationenti
205쪽
L Donatum sive abscessim si quid sit, coram judicio bannito, viro vel mulieri, to eo imulier cui A. sita parte sive dono accepto, Dro suo arbitrio facere potest sine cujusvis contradictione. z. Hoc idem etiam vir iacere poterit, cum parte lui doni, quod acceptavit, quicquid voluerit
ARTICULUS LVII De Lubrio c, mi promisione mul rum.
i. Mulier jure municipali non potest dotalitium nec vitae provisionem in bonis mariti reformatam loco proprij obtinere , iudi i moritur illa, cedit ad proximiores de heredes mariti., . Quan o autem maritus nihil de lotimulieri in bonis suis, in possessione bonorum sui mariti permanebit titulier, puerique tibi necessaria ministrabunt, donec alium superduxerit virum. i3. si vir oveshabuerit, illas mulier ad supellectilem recipiet. . Quod si dotalitium mulier infringere velit in mobilibus, quae sibi data sunt coram judicio, iulud obtinebit cum viris de mulieribus, qui tunc praesentes fuerunt mel eptima. 1. Si vir pueros habeat aut mulier, de ea his nonnulli emancipati sint, moriatur vir, pueri qui in hereditate patris rempore mortis fuerint, recipiunt bona, de non hi qui emancipati sunt: hereditatem tamen vendere non postulat absque coheredum consensu. 6. Pueri, qui in hereditate mortui sunt, vel sic, pueri filii in potestate patris mortis tempore se rint, si ex his unus moritur, istius partem dividunt inter se aequaliter, tam emancipati, quam tu qui
Defaecessione hereditaris. . Moriatur si mulier absque herede, ita quod nullum heredem. a marito susceperit, illaheredi-xat sortem sibaiar ad proximiores agnatos, live sint masculi, sive ita mellae, & hoc si sinules generatione sibi fuerint, hoc itidem facit vir cum sorte sua. Σ. Ad hereditatem itaque pertinet Omne aurum & argentum non formatum, pecunia item, sia menta, panis, cerevilia, vinum, pannus, cam , quae post tricesimum supersunt; & haec omnia ad heredes viri pertinent, dc non mulieris. 3. Sed domesticoruna cibariorum mulicr accipit medium, & heredes mariti aliam medietatem. 4. Linoris proximiores cognatae geradam tollunt.
De hereditate reti a nulgo heres extante. a. si hereditas relinquatur vacua, hoc est, non extante herede, & ad quam se nullus trabit in anno de die, illa ad Regalem pertinet Majestate .
ARTICULUS LX. De dono pueris per patrem facto.
. i. Si vir in municipio pueris suis in judicio baianito coram Judice S scabinis, aut suae uxori ad V . tam ciun consensu heredem bona dederit, parique desuper decreta sit; posthac vero in eis dem bonualicui dare quid vellet; is, cui prima donatio iacia sit, prohibcre jure poterit, si illud, ut juris est, pr
In pollectione etiam domus si maneat filius, qui clericus vel presbyter sit, paraphernam seudam tollit, si virgo non superiit. Si vero & puella ibidem suerit, paraphanam per aequum interlo
i. In municipio si quis pueris suis aut uxori, aedificia super bonis censualibus dederit, coram domino villae seu curiae, vel coram vicinis. Post mortem vero suam quis aedificia illa alloqui, vel imp rere vellet; mulier obtinet ilificia huiusnodi, si probaverit, ut dictum est, sibi esse donata. Cum v ro utrumque, tam sitndus, quam aedificia, proprium viri sit, alloqui seu vendicare sutis generatione aequalis a natus iure potes Σ. Nulli enim proprium in municipio alienare licet, nisi in judicio coram Judice cum heredum consensu. Si vero bona hereditario censialia fuerint, de mulieri non sunt insevdata. extunc dare sibi minimc potest, nisi adfaciat cum co sensu domini, a quo bona illa siticepciat. 3. Hab at vero si quis mobilia seu merces, quas ex bonis illis, quae admortuara succestione cessurunt, comparaverit emeritque ; haec suae uxori minime dare potuit, niti in judiciobannito cinam Judace dc Scabinis. . . si vero dona hujusti di mobilia aut merces labore proprio acquisita habet, illa tempore Pe suciae sanitatis, cuicumque volucrit, dare Poterit, sine cujusvis contradictione. - . . Ad b
206쪽
De se m censualibus ab Eccosi possisti.
i. Sihorio habuerit bona censualia ab Ecclesia, monasterio, aut alio domino. Et Abbas, ino. nasterium, aut dominiis non fateatur sibi esse cooccin; hic vir meis eptimus cum sitis similibus prote- . stari poterit, illud esse tuum praedium censitate: Quod si Dominus aut Abbas horiuii testimonio stare noluerit, aut etiam illis bona, quae in centiam habere dicunt, negare voluerit, extulic quivis eorum mulseptimus bona obtinebit.
De pueris emancipatis. i. Moriatur vir in municipio, qui pueros habeat emancipatos a bonis sitis, & unum relinquat non emancipatum, filium vel filiam in bonis post mortem ; iste vel etiam si plures sint alii, aedificia sua cuniconseruu matris divendere poterint, sine contradictione puerorum, qiu emancipati sunt.
ARTICUL Us LXIV. . 'Depossessione bonorum mobilium seu mercium.
i. Possideat si quis merces, aut bona mobilia, in municipio ex parte judicij, & pronunciet illa, ut juris est, tribus judiciis, quartoque judicio per veram sententiam desuper acquirit dominium Arroprietatem, reuosueritque ac solverit signum decreti domi iiij , seu memoriale coram judice de sc binis, paxque sibi denunciata sit θ iudicio: posthac vero alter venerit bona sua providere vel evincere ;primus illa propior est desiver posscitionem retinere cum Judice de scabinis, quam ille recuperare, eiqito ex pollestione cesserat.
ARTICULUS LXV. De dono in lino aegritudinis.
i. Nemo masculus neque ulla foemina, pollunt in lecto aegritudinis de bonis suis alicui quicquans dare, ultra tres solidos, absque heredum consensit. r. Nec mulier quicquam dare potest sine consensu mariti.
tau nulgus in extraneo judicio Ddistanter impeti debet.
I. Si peregrinatum aut mercatum quis ierit extra provinciam aut extra limites, & impetitur ab aliquo pro debito ; hoc cum iniuria fit, nec ille iure id facere potest. Verum jus suum coram iudice competenti quaerere cum oportet.
ARTICULUS LX VII. De dejusria, occasione debiti.
Queruletur unus super alterum pro debito, quod pro suo patre promittendo teneatur, id pro bare& declarare cum testituis, ut juris est, eum oportet: si vero ille negaverit, absolvitur cum sua in
1. Queruletur autem cum testibus, ille vero dicat debitum esse persi lutum, ni septimus post mortuam manum probare tenebatur, dcii negotium ita & in eum punctum venerit, ille jure suo per sectus erit.
ARTICULUS LXVIII De quereti hospitis contra hospitem pro debito.
i. Queruletur si hospes contra alium coram judicio pro debito, ille liberabitur ab eo, injuris es
nisi apportet testimonium contra eum.
ARTICULUS LXIX. QDe querela occasione bonorum hereditariorum.
i. Conqueratur si quis super alium in municipio pro bonis hereditariis, quod bona illa sua vetii hereditas sit, ex parente ad eum deuoluta , quodque ille bona hujusnodi cum iniuria sibi detinet dei iv pat. Is vero, contra quemquerela proposita sit, comparet, & dicat licto esse suam praedium cer suale, habereque desens rein bonorum illorum, quae &possedit anno& die sine contradictione de iusta allocutione , ipsun oportet situm nominare evictorem , eundemque statuere ad iudicium di terminatum proximum 1, &, ut sic obtinebit bona illa censualia posscssa, ii, ut juris est, per evictorei id probaverit. Sed si in evictore delectum patiatur, actor conservat suam proprietatem in eisdem bonis, ut Iuris est, . . 1. Qiuvis enim homo sualia innatam hereditatem facilius conservat, quam alter emptam aut obli Igatam, aut praedium censitate conservare posset, cum de impossibile est aliquem naturali defraudia
LXX. De a tione vulnerum Humore protestarorum. Homo si vulneratus fuerit, clamoremque excitet ; de si hunc ceperit, qui eum vulneravit, iudia'
207쪽
cim; praesentet, adtatq; illi qui clamorem audierint ad testificatam, propior ela tmesseptimus con vincere eundem, quam ille sese expurgare valear. Si vulnus profunditatem unsuis, longitudinemq; articuli seu membri habuerit, manum solvet, pro homicidio vero collum, nisi se, ut juris est, excuset.
ARTICULUS LXXI. De erra noctarna, quomodo unus superfacto accusetus evadere debet. u
i. Contingat criminale nefas nocte vel de die, & probus, antehacque jure numquam culanuhomo, supei facto impetatur, propior est evadere metieprimus, quam alter eum convincere.
De querela vulneratorum. i. Vir si vulneratus fuerit, & eodem die judicium non quaesierit, negotiumque pernoctatum sit, ει qui inculpatur tunc comparuit, evadet eum metseptimus. a. Seo si querimoniam ceperit, & ille non comparet, proscribitur quarto judicio. 3. Vulneratus si quis sit in municipio, negotiumque sit pernoctatum, praefigi seu indici debet ter minus ad proximum iudicium. Si etiam vulneratus sit, & vulnus non est duellare, denunciandus nihilominus erit ad judicium proximum.
ARTICULUS LXXIII. Cum quis Scabinum in edejudicisse improperaveris.
a. Quicumq; Scabinu in municipio, in scamno, seu sede iudiciali improperaverit seu increpaverit, Sobi flucratur suam emendam in ipso, hoc est, triginta solidos, & cum hoc Judex suam mulctam. 2. Improperet vero quis Scabinum, postquam sententia definita sit, & consensus aliorum Sca-hinorum sibsecutus, extunc Scabini omnes emendas acquirimi, ac Judex poenas seu mulctas, d quot emendae fuerint, totidem poenae Judici acqiuruntur.3. Si quid unus coram Iudice Scabinis agere habeat in donindo vel resignando, solidum se vel, quem Scabo pro memoriali accipiunt. .
De reprobationsententiae. Qui sententiam Scabini increpare in judicio bannito voluerit, hisce utatur verbis. Domine Judex,sententia, quam Scabinus invenit, injusta est domino meo,& mihi in loco ejus, secundum omne ius, super quo finiuiti sumus, & id probare volo , ut juris est, trahoque me ad locum, xibi jus nostrum quaerere seu reportare justo debemus. Tandem Judicem petat pronuncio, quem J dex ex medio Scabinorum dare tenetur.3. Cautionemque Judex,ab utroque accipiat, pro impense desuper fictis, ac aliis ad id necessariis; & qui causa desuetit, expensas solvet.
ARTICULUS LXXV. De testimoni' probatione.
a. Decernatur uni testimonium judicialiter, ille tempus habebit ter quindenas, quamcunque es, vere ex his vult ad judicium proximum.
ARTICULUS LXXVI. De intercessione tris pro Aio.
a. Quilibet homo in municipio non inculpatus, nec juris detrimentum passus, filium quem in potestate habet non emancipatum, & qui panem ejus comedat, excipere in iudicio potest, pro quolibet crimine capitali tacto sacramento lus. 2. Si autem uterque pater cum filio simul coram judicio inculpati fuerint, extunc oportet pii patrem in his se expurgare.
ARTICULUS LXXVII. De accusato propor .
x. Qui alium accusat pro pecunia contraeha , vino, ac alio potagio, evadet eum, ut pro alio debito, ubi manum dominum aut possessionem protestari poterit.
De mercedefamulorum. . Famulus liber in municipio, mercedem, quam promeruit, obtinere ad sacra potest, occasione, quinque solidorum. Sed si dominus solutionem debita probare velit, propior est noc facere mette tius ad sacra, quam famulus obtinere pollit.
De mercede famuli. r. Famulinii mercedem deservita contra dominum suum judicialiter obtinuerit, pro eo dominus Iudici nullam demeretur poenam; sed suciuio mercedem eadcin diuinta tu solore tenebitur.
208쪽
De mercenari pro λλ. Expellat sidominus mei cenarium, ei plenam mercedem praestare tenebitur. a. Relinqvlet autem mercenariusi inportune dominum, in tantum domino, quantum ejus preci
constat summa obligatur: R. si aliqua pars preci j ei persoluta iit, in duplo reddure compellitur
De vulneribus duectaritas. i. Vulneratus si quis sit in munieipio, sanioremque excitaverit, & ad iudicium venerit queri lando.contra praeientelia, ac illos qui clamorem suum audierint, habuerit ; quot vulnera habet, tot homines incubate potest Si autem homines comparuerint, duellum in ipsis acquiret, si vulnera duelauia sint. z. Quod splures udicialiter impetierit, vel accusaverit pro adiutorio, quam vulnera habeat; ali; omnes evadent iure suo, quilibet meseptimus.
De duriti occasione vulnerum. . Quando unus duellum per sententiam juris acquirit pro vulnere , cedatque bello vel vinea- vir, siab :bit poenam manus. Si vero pro homicidio sit, in vitam sibi transit.
Quomodocunque se vir tuetur duello, eodem etiam modo alloquidebet duellariter. Duellum sipromittatur, vel potius decernatur, in municipio pro homicidio, vel prohujusmodiuo non sitispectum argui non potest, lucrabiriirque homo pugilem
usa, pro qua hominem in jure suo non sispectum argui non roteit, lucraditurque nomo pugicontra eum, quem allocuti est. Si ille, contra quem duellum transit, ostendere dc testilicare, ux iux , est, poterit, quod duellator pugil, vel pro pecunia decertans est, duellum per sententiam iuii dicam recusare poterit.
De duobus mutuo vulneratis. IMP. OTTO IV. Auc. r. Vulnerent se duo invicem, & uterque ad judicium veniat, ac querelam proponat per aequunt, qui primam protestari poterit querimoniam contra adversarium, duellum acquirit, dato quod utri usque vulnera duellaria sint, & hoc si ipsum, ut juris est, alloquatur.
De duobus mutuo vulneruis. I, p. OTTO IV. Au G. Vulnerent se duo aequaliter ac mutuo, & unus ex his ad judicem vagat in domum suam, qu
rimoniamque faciat facti ; alter vero veniat ad quatuor bancos se ad sedem judicii Scabinorum, Scqueruletur praeconi, Scabinisque, stillic sitiat, ac hominibus iudicio pertinentibus, declaraveritque tententia Scabinorum, ipsi primamque- vulnera sua cum clamore, ut juris est, de mittet pro iudice ex sententia
De vulneratis mutuo, quorum unus gladio, a ter verocu ulgo vulneretur. IMP. OTTO IV. Aud. i. si duo vulneraverint se mutuo, unus gladio & alter cultello, & ad iudicium veniant, uterque consermiter , ac in recenti actione duellum comprobatiun sit per veram sententiam, pro vulnere excultello, judicatur in collum illius. Cultellus etenim surtivam & occultam inseri mortem. Ille vero qui gladio vulnus intulit, super manum ipsus iudicabitur.
ARTICULUS LXXXVI Des ejussoria, occasione viancrum
i. Vulneret unus alium, fideiussistiamque statuat cautionem ad proximum iudicium se statuendi. eundem si posthac occiderit, in huiuli nodi ndejustatia, fidejus resque statuat pro eadem causaeum
culpatione, propior est evadere meis citruis de homicidio, quam contra eum quis probare possit
ARTICULUS LXXXVII. Des Halapace occasione et inerum. i. Si vero in judicio balinito pro vulnere coram Judice de Scabinis manu pax promissa fuerit, ut
prius dictum est, citius contra ipsum probari potest. quam ille cum restibus evincere se poterit. De beturque judici ex sententia maxima mulcta, hoc est, medius verigeldus. si etiam aliquis intersecti natus occisiam defendere per duellum voluerit, ille repellit omne testimonium, respondaequeac- - rei auri tW etur Pro suo collo. . .
209쪽
De vulneri spernoctat, . r. vulnerent se duo invicem, ac uterque veniat in iudicium,& querulentur a qualitur, quere transpositast ex sententia ad proxunum judicium; sii unus moriatur in tempore illo, alter vero veniat ad judicium indicendo se judicio, ut dictio est, eu et ad sacra jurando lineti primus. Quod si testes sin instanti habere non possit, obtinet ries quindenas,&ex his eligata ibi unam quis denarii, quamcun-q te voluerit. Quod i i proximior interfecit agnatus velit defendere intei sectum duello, abiicit omne testimonium, ut supra dictum est.
r. Si vir sustibus aut baculo percussus sit in dorse, ventre, &verbera illa fuerint flava aut fusca. si desuper iudicem pro teste habuerit, & homines judicio pertinentes, qui hoc viderunt de audierunt, propior cli duellum acquirere, quan lle eum evadere jure suo pollicia . si vero super caput aut brachio percussita a pluribus fiterit, prob irique nori poterit, citius eva dere possunt jure suo, quam quis eos convincere valeat. Si falciatui, quihout lolvet enim iam, & judici mutet n. 3. Si verbera mortalia tint, respondere tenentur cum duello, qui pro his iudicialiter inculpati fuerint. S vero mortalia non sunt, respondcbit cum duello, alij vero evadunt suo juramento.
ARTICULUS XC. De probationes, i , violentiarum.
i. Insidias seu obsidia, stupra, domorum irruptiones, judicat Burgravius, dc non Scultetu a. Si domorum irruptio probari pollit, vulneribus, aedificiis sectis, & piotestatus est judice, scabitas, ac aliis homicibus, qui id audierunt, propior est eum alloqui ducllaruer, quam ille evadere possit.
ARTICULUS XCLDe occise habente μὴ pucros.
s. Occidatur si unus, quum tres vel plus es haberet pueros; postmodum vero accusatus de homi ridio, actaque sibi varenda, sic, ut iuris est, expurget a criniine objecto ; ab aliis pueris nullam posthac patietur gravitatem.
De bonis rideri ablatis. i. Bona si alicui ablata sint in municipio, & delata seu apportata in domum seu possessioneni alterius inscio illo, & qui antehac inculpatus non sit; postea vero surtum illud inquiritur cum voluntate ejus, ex parte iudici j, inveniturque sumi , ut sic, ablatum in possessione vel domo ejus, hospes ille ii demius manebit, si jurare ad sacra audeat, quod de facto nescivit. Quod si furtum inveniatur in con elavi suo &occlusa habitatione, ille habendus est pro iiite, nisi furtum adeo sit pavum , quod sen stra projici post t. lnveniatur vero in cellario vel camera, excusabit se hospes, ut prius dictum est.2. Si vero sit antehac iuspectiis, non poterit te iuramento incusare, nisi serrum ignitum portet, vel ducllaciter se defendat.
i. Quicunque alium coram judice pro debito impulsaverit . dc debitum illud coacto jure conitaculus sit, oportet eodem die solvere, Judexque in eo mulctam acquuit. a. Si querimonia si pro debito, de quo fatetur, ad quaa lenam solvere tenebrtur. Quod si statuto tetrapote non exsolverit, Judex in eo mulctam obtinet, nihilominus solutionem demandabit ad octo dies, deinde ad tres dies, deinde ad duos dies, tandem ad crastinum. Quoties vero mandatum debitor neglexerit adimplere, toties mulctain Judex meo acquirit. si autem iudici mutetam, & ci ditori debitum solvere contemserit, possessio ejus consecetur vel consignetur; per idque compellitur, quod debitum creditori & mulctam iudici solvat. Si autem possessione careat, banno compellitur, potestque comprehendi, ubicumque praeveniatur pro debito α mulcta. Quicunque vero eum ultra id tenuerit, poenam judici demeretur.
ARTICU LuS XCIV. Mulier bum intercedere non potest.
Nulla mulier intercedere filium potest, aut eum excipere in judicio,pro dubiro aut excessu.
210쪽
AC DE BURGENS RARTICULUS XCVI.
De misi re impraegnata. . Muies praegnans, seliquae puerum in utero gestat, propelli seu alienati non debet a bonis viri
post mortem ejusdem, antequam enixa prolemfuerit. Nuc judicari contra eam Poterit, nisi ad cutem. & crines
ARTICULUS XCVII. De juramento judicialiser facu.
i. Si virilitamentum coram judicio praestare debeat, litate 5c sine poena supra apponere dc de ponere poterit absque licentia Iudicis,&per id nillil amittit, nec Judici quicquam dare cogitur.
De mulcti ratione juramentiJolvenda, . in Iuramenti Mnarium, hoc est, Iudicis niuictam ex juramento provenientem nullus dare ten tur, si iuramentum cum Judicis consensu dimissiim sit. i. Juramentum etiam fieri debet secundum quod querularum fit, si ille in iure suo perfectus esse vult.
ARTICULUS XCIX. mm arrestatione es arendatione equi.
non sit statium, ita quod a loco tempore se offerente ire, de transire nollet. Item quod apparens videre non sit ca cus. Item quod non sit arrestatus aut subtractus, sed iit liber. Item quod non sit inluna
ticus, nec nauseaticus seu rheumaticus.
De autoritate Confutitus in accusando. i. Consiles ex parte civitatis inculpare turum non possunt pro debito seu excessu, nisi illud curam eis in Consulatii agatur in loco, ubi praesident. a. Quem autem inculpaverint, defendere se jure suo poterit, . '
ARTICULUS Cl. t .griburgenses ad extraneum jus trahi non debent.
a. Quousque de quamdiu cives Magdeburgenses veram actionem aut respontivam tenue rint, S se coram Episeopo de Burgravio justificare exhibuerint, tamdiu nemo eos extra civitatem ad extraneum ius tresiere potest
ARTICULUS CII. De parnambinorum, Hententiam, pecunia corrupti ra
moto alicui de emancti Scabinus si pecuniarii accipiat ab uno, & sibi pro eo sententiam singillatim pronunciat sine con sensu de scientia aliorum consedalium suorum 1, sententia illa nullius vigoris crit, de si convictus sit, socii ejus euin a sede alienare possum scabinali, ira quod peramplius scabinus non erit.
De probatione debitorum post mortuam maninis. Quilibet persoluta debita declarare debet ad sacra post manum mortuam meis timus.
Judex pro eo judicare. Acis et si quis aliuin pro pecunii causam debiti, de pro quo sibi id tenetur, coram Judicen :um oportet. Si debitum sit ex alia vel ludo contractum, respondere sibi non tenetur, nee
t. Nullus hospitum puerum aut seo iam alicujus hominis supportare, nec eidem subvenire, nec
intercedere eundem in ludo debet: nec pgnorati ad majus poterit, nisi in eo quod circa se habuerio& s aufugerit, liberatur. ε
De subdu in judicio salii consueto.
i. Quando unus alteri in judicio sub banno Regio, in debito hereditatem locat, is, qui eam acciarit, judicio unum solidum soluit pro memoriali, 5c in signum pacis.
De testim Isocrassione hered ratis. postquam unus vult, super proprio a Artium id facere eum oportet, cum hominibus possessionatis, ad illud judicium pertinentibus: i. Testimonium producere postquam unus vult, super proprio alicujus, melle mi vel me
t. Vendat si unus equum alteri, ubi & guarendam promiserit, quarendare in eo tenetur, quod