장음표시 사용
161쪽
paterno de tam chari fili j gaudere profectibus, de desinistris euentibus
condolere. Inde processus nostros sincerae dilectionis interpretes ca. Igce, lumnioso non admisso susurro , filiali beneuolentia extimares, de ob- struerentur ora apud se loquentium iniqua, locus amplus detractioni non csset , detractoribus clauderetur aditus, nec praestaretur auditus: sed in R egno tuo aduersus S. Ecclesiam matrem tuam prosecutionum turbines iam cessarent: nosti enim, inclyte Princeps, de fama publica operibus comprobata ad tuam notitiam saepe deduxit quantos labores simus per- pClsi, quanta sollicitudine, quantave instantia per nos pax Ecclesiae sue rit procurata. Institimus utique diligenter apud illos qui Sedem Apo. stolicam vitio intrusionis temere occupantes, plurimos iam per annos
Schisma pestiferum nutrierunt, ec praesertim apud Angelum Corario qui se Gregorium appellat, qui modernis temporibus in hac parte aduersa a vtur Ecclesiae de qui post ablatam ab utroque viam cellionis de concordiam Phabitam de Conuentione in Ciuitate Saonae de post oblationes alias de PConueniendo in locis etiam suae obedientiae , nihil eorum deducere vo . Pluit ad effectum, sed per frustratorias dilationes negotium Dei duxit ec
ducit, ut manifeste cernitur, cautelo se. Et quanquam adeo notorium sit 'quod nulla potest tergiversatione celari, quod per nos non stetit , nec 'stat quin Schismate depulso. veravnio in Dei Ecclesia celeriter habeatur, 'ecce non desinunt, ut audiuimus qui apud Excellentiam tuam con tra nos 'sine causa, non tamen sine malitia, submurmurent famae nostrae purita tem maledicis lacerare conuicijssatagentes, non desunt qui tuam de alio. 'rum Principum de sanguine tuo deuotionem turbare studentes, actus 'nostros calumniantur iniusth asserentes licet minus vere quod circa con- 'sequendam Ecclesiasticam unitatem quam ipsi exquisitis modis turbare Vnituntur , diligentiam lolitam non praeitamus. Verum et si talibus veritas 'ipsa pro nobis respondeat, de ipsius euidentia tales falsitatum figulo, & ipsorum figmenta manifeste confringat, ipsis, ut existimamus, suggeren- 'tibus Actum est quod cum per tuam Magnificentiam a cuius Progenitoribus memoriae recolendae praesertim circa sedanda Schismata Ecclesiae
magnifice adiuta in suis necessitatibus respirauit, crederemur inter an - gustias huius temporis releuari , unde praestolabamur quod speratae quie. '. cis nobis serenitas arrideret inde in oppressorum inquietos anfractus . . mergimur. Et ne de iuribus nostrae causae ad prosecutionem praefatae uni. taris devitae nostrae sustentationem necessarijs nobis respondeatur, a tua .. Curia emanavit Edictum, cuius praetextu, biennio iam exacto Iura sunt
nobis ipsa substracta, prouisionibus de nonnullis Ecclesijs in dicto Regno ia
nonice per nos factis non paretur, nec permittunt earum praelati ipsa a iarum possessione gaudere , quanquam nonnulli Calliolicae veritatis aemuli is qui contra Romanam Ecclesiam rebellionis calcaneum erigere praesum- iapserunt, Ψ nobis quod est contra Canonicas Sanctiones, appellationes . .
interponere non verentes, multa etiam in tua praesentia contra Verita. iatem Catholicae partis de nostrae public E dogmatizant, varios errores con- rra sinceritate fidei effundentes, permittuntur Conclusiones nesarias fal-
sa intermiscendo pro veris, procaciter sustinere. Sed adhuc quod refe- Timus displicenter, venerunt in hac villa ad nostram praesentiam dilecti iasiij nobiles viri Ioannes de Castro-Morandi &I Oan. de Toyse yo Ambasia- rores tui qui Nobis pro parte tua quasdam literas tuo sigillo munitas is praesentarunt per quas in effectu nobis significas quod nisi usque ad fe- sium Ascensionis Domini proxim E futurum praefata sit unitas subsequu- ista, dc unus verus solus A indubitatus Papa dc Pastor Ecclesiae Uniuersali , habeatur, tu Clerus de aliae Gentes Regni tui, dc etiam Delphinatus iaViennensis, ut tuis verbis utamur, eritis neutrales, dc non facies, praesta- cibis, aut exhibebis per alios de tuis subditis a tunc in antea nobis, nec ciali cui qui teneat statum nostrum , obedientiam aliquam exhiberi. Ex ciquibus, fili charisti me si nostra commota sint viscera, si iustus nos do- talor actigat. considera. sunt ne ista Indicia, Care fili, verae dilecti ovis Tom. V. V
162쪽
D ad Patrema Ex his namque ultra alia multa , in conuenientia haec sequian D tur Nam qui tibi de alijs Principibus de sanguine tuo venenata consilia
praebent, conantur te dc alios cum eis in praecipitium trahere, fama in V clytae domus tuae non sine graui macula laeditur, omnipotentiae diuinae ' detrahitur cum eius numine qui certis regulis a praefinitionibus tempo rum non artatur, cum praefigitur, unio de directo impeditur dc duratio
VSchismatis procuratur, cum aduersarios dc sequaces sui ex his in super V biam eleuati ad Concordiam flecti non possint; sed duriores essiciantur, V sperantes nobis de proxiyio dc parti nostrae continuata substractione obe V dientiae de subdiu ilionis scandala prouentura, quibus nostrae partis Ca V tholicae veritas offuscata deprimitur, & suae tyranicae intrusionis vio-V leatia quae viribus iam fere nudata languebat, nostris oppressionibus V roboratur. Verum, dilectissime fili mos cui Dominici gregis custodia com V missa est talia quae in diuinae Majestatis offensam dc animarum periculum
V dc praefatae unitatis turbationem, ac tu i dc inclytae domus tuae laesionem V famae redundare videntur, amplius sustinere aequanimiter non valentes, ' Serenitatem tuam quam per varias suggestiones decipi grauiter dolere ' mus, rogamus & hortamur in Domino te in eius vero salutari requiren- V tes quatenus aures Regias non accommodes malevolis qui forte quς runt V in nostra de Ecclesae, ac tua dc tuorum turbatione in alienis dispendijs' sua lucra venari. Sed nostrorum processuum de quibus per ea quae tibi per nos scripta sunt, plene constat causas&ordinem , ac pura procede V re intentione, tuo prouidenti Consilio de spiritu tuo discutias, de indere V ctum sequendo tuaicium omnis turbationis malitia submota praedicta de V alia nobis & Ecclesiae in Regno & terris tuis illata grauam inadc attentata in praeiudicium Ecclesiae libertatis reuoces de annulles, ac reducas de reduci facias ad statum debitum &primaeuum. Et insuper ad ea quae scribas, nullatenus procedas cum non expediat tuae excellentiae ec honori,' si enim in hoe paternis acquieueris monitis, ultra humanae laudis prae -- conium aeternae retributionis tibi praemium accresces ec Apostolicae Sedi, V dc nostram beneuolentiam ad tua beneplacita inclinabis. Nec te aliquis,' amantissime filii vano errore decipiat: scire enim te volumus vltra poenas, , dc sententias a iure prolatas de homine, alias per quandam Constitutio, , nem a nobis dudum editam promulgatas quam sub Bulla nostra tibi cum is praesentibus mittimus, te de alios talia committentes, quod absit, in cur
si suros. Quod ideo fecisse fatemur de tibi voluisse praesentibus intimare, ut erga te dc caeteros Catholicos Principes de Christi populum tibi io Hastoralis debitum persoluenti
. missum paternae dileetionis de Curae Pastoralis debitum persoluentes, M, te ac caeteros Catholicos Principes ec caeteros F ideles a tam graui diuinaeis Majestatis offensa quantum in nobis est , praeseruemus, dc ne in extremo is Iudicio praedictarum animarum sanguis, si talia dissimulando conniven-- tibus oculis transiremus de nostris manibus requiratur. Datum apud si Portum Veneris Ianuens. Dicit . i 3. Kal. Maij Pontific. nostrian. i . Delatus ad Vniuersitatem M. Nicolaus Clemansius qui tunc erat Benedicto a secretis , quod Bullam illam conscripsisset. Ille verb sequentibus litteris ad Matrem suam missis se ut potui t excusatum optauit.
Nicolai de Clemingi' ad Collegium studi j Paris Purgatio super literis
Excommunicutionis in Regem Franciae, Regnumque editis. - Tovum quidem, Patres , ac Magistri venerabiles, de ante hanc diem
,, mihi omnino inexpertum nunc agere compellor, neque enim vnis si uam me memini, ex quo vitales coepi auras in lucem editus haurire, ut
se de obiectis publice criminibus responderem, in causam iudiciumque vori cari; sed una meres maximE consolatur, meritoque debet consolari quod se apua vos meam sum defensurus innocentiam, cum quibus a puero vixi, is maioremque meae aetatis portionem peregi, quos etiamsi apud alienosis accusarer, meae vita, meae conuersationis, meorum morum ac studiorum
163쪽
Vniuersitatis parisiensi s. a Js
possem certissimos testes magis quam caeteros mortales adhibere. Nam --
quando prim lim ad urbem illam praeclarissimam atque alaribus patrijs ad ' i o . illud vestrum inclytum perueni studium, Alter ab sedecimo nondum me cepero onus. cime tenellum mater illa graemio excepit, sinu fouit, vinis gestauit, sua uissimis denique aluit uberiribus. Me prima praeterea pene docuit Ele- menta me ad honorem illum quem amplissimum habet, inuitum licet ae Uxenitentem extulit, me denique ex illo tempore usque ad hanc propE 'attatem doctrina simul ac moribus erudiit. Et si parum exinde cupi seu ctus aut eruditionis, meae utique aut culpa fuit negligentiae, aut forte etiam tarditas in telligentiae. Illud tamen, quantulumcunque est, si quid 'tamen est, quod in vestro didici consortio in vestris potissimum Ecclesiae . que negotijs, aut seruit ijs recte quidem iustissimeque hactenus impensum 'est. Quo enim illa commodius refundere poteram quam ad Ecclesiae sub 'uentionem de qua agitabatur. Extant apud vos mei illius obsequi j ae 'seruiiij crebra monimenta, nec apud vos solos extant, sed quacunque' Christiana Religio per orbem diffunditur, non ad vestri honoris alte 'nuationem disseminata sunt. Meo itaque iure videor a vobis exigere pos 'se, & non immerito imperare debere, ut meum stylum quem vestris ob sequi js voluptatibusque seruientem laeti saepius gaudentesque audistis, 'nunc pauca pro se apud vos dicturum aequis at propit ijs auribus audire velitis. Arguor a nonnullis apud vos, sicut accepi, aut confecisse lite rasillas in Regem, ac Regnum Franciae anathema ferentes, aut non in 'scius saltem illarum fuisse, sed antequam producerentur in medium, aliquid inde praesens me. Super diluendo crimine consectionis non ne cesse est me diutius immorarit multa sunt quae eo crimine mea pertiss- me liberant i signum, nomen, manus, litera, stylus auctoris. Quod si di . uersa ac aliena sunt, quid ibi relinquitur quod meum dici possit, aut quod meae fabricae argumentum proferatur ε Notum est satis signum iam eum, nota manus, noti characteres apicum, notus stylus vel dictatus,
apud vos quidem praecipuE ubi tam vulgata sunt ipsius styli vestigia, ut i non facile quis illic, nisi ignarus, possit in illo errare aut falli. Imo si alie- iani in illo fallerentur, ut meum esse contenderent qui meus non esset, ia et meum esse negarent qui meus emet, nullos scirem testes certio-
res pro illius approbatione adducere, quam de vestro Collegio. Si qui iaigitur sunt inter vos in talibus dignoscendis minus edocti qui super hoc isti aestent, aut aliquo dubietatis scrupulo pulsentur; neque enim omnes iaidonei sunt dest sis iudicare, Coetum illi vestrum consulant doctissimum is qui aptissimus fidelissimulque Iudex erit. & quo nullum alium magis ipse iavellem eligere quemque huius rei definitorem, quantum quidem ad me iaspectat, con stituo Sed forte aliqui aemulatores dicturi sunt styli formam iaconsuetam me consul tb mutasse, aliamque styli speciem quae mea esste ianona nosceretur, illic tenuisse. Quasi in arbitrio vel potet a te hominis ..st stylum suum more Protei in quas voluerit formas conuertere, proque i. placito quoties volet, variare, alienumque ita imitari ut pro suo agnos ..ci non possit. Qui ita posse fieri credunt, de re iudicant, cuius naturam αnon intelliginit, quare suae non magna fides est habenda sententiae. Sicut taenim alienum morem, alium animum, ingenium homo inducere non po-
test, ita nec profectb alienum stylum. Denique quis impressum longo iavsu & consuetudine penitus habitum possit suo nutu repente e Xuere, i. nonnunquam assumere; cum de natura habitus sit de tardE acquiri &difficile moueri. Qui autem longo usu atque exercitio certum sibi aliquem Astrium comparauit, nonne certum & con stantem & quasi indelebilem cibabitum sibi acquisiuit, in quo nec alter. possit ipsum imitando assequi, tanec ipse alterum . Vultus est, ut ita dicam, stylus animi; Sc sicut ex te, tarior somo facie agnoscitur ita quantum ad conceptiones animi homo is interior stylo. Quemadmodum non est reperire duas effigies hominum, H
164쪽
. V ita similes, quin acutus Iudex magnam in illis inueniat distan tiam; ita neca oῖ. V duos ita pares stylos, si solidi sunt, quin peritus examinator multum in- ter illos agnoscat interesse. Sentiat quisque de meostylo&de illo alte V ro quod voluerit, meum ipse non debeo stylum ex tot Iere: sed hoc sine
V arrogantia mihi licet dicere, si meus ille fuisset, profectb alius fuisset V tanquam apud me impossibile fuit illo stylo quam illi qui eum effudit.
V meo uti, seu nimis diu in re aperta luce que clariori tempus terimus. Ad V reliquam respondeamus accusationem quae me lixerarum illarum cons-V eium fui se criminatur. Pars autem ista accusati is soli innititur suspi P cioni, ex qua fallax α minus fundata sepe solet accusatio prouenire. V Sed concedamus ut ex sola suspicione quenquam accusare licear, dc vi- V deamus quam solidis ex radicibus ista de me possit oriri suspicio. Ex al- tera autem nisi fallor duarum rerum illam proficisci oportet, aut ex per-Ρ sonae meae moribus 5c vita anteaacta, aut ex titulo Osfici jac familiarita V iis , non enim video ex qua alia possit radice consurgere. Primam ergo' discutiamus originem; solet in illos leui ex causa criminum atque flagi-Ρ tiorum insurgere s spicio, qui aut sepe sunt de similibus notati, aut in ' illis etiam deprehensi, facile quippe ad consueta relabi pronus est ani' mus, de cito aliquem suspicamur ab illo non abhorrere quod frequenter' gessit. Quamuis autem homini liceat dum accusatur ibidem ad criminum' depulsionem atque purgationem suas laudes commemorare, dc si qua' egregia habet, in medium proferre, ne tamen mea odiosa sit in prataque' oratio, si quid laudabile habeo, non multum volo de mea lauae loqui, quae solet in ore proprio plerumque sordescere, imb ad vos totam partem reijcio, qui me, ut supra dixi, a paruulo nostis. Considerate itaque
vobiscum virum ex vita anteriori temporibusque tam diuturnis vobis' cum per me exactis talem me existimare debeatis qui Patriae, Reipub. V Regiae Majestatis violator fieri vellem. Vestra enim, si verum audiui. sententia est illos omnes Regni indigenas tuis criminibus implicari qui de literis illis aliquid exploratum habuerunt, nec patefecerint. Repetite' ab exordio atque a prima origine, vitam meam percurrite, uniuersa acta illos interrogate cum quibus sum versatus, mores meos, Verba, Opera
perquirite: ii quid unquam me tale egi me , si quid molitum eme simile re
si pereritis, nullum supplicium recuso. Si autem ab his nefandis crimini ,, bu semper innocentem, integrum, insontem fuisse deprehenderitis, est is ne Obsecro verisimile ita me nunc alienatum , dissimilemque a me ipsoc Tecium, ita conuersum in arcum prauum, imo datum in reprobum sen-i si sum , ut talia mecum ipse cogitare, aggredi, moliri atque perpetrare si non exhorruerim Non talem me natura genuit, non his artibus paren-vis res imbuerunt, non vestra educatio atque disciplina talia docuerunt. si Non postremo usque adeo me gratia Dei, ut arbitror unquam deseret, si aut ita inimici saeuitiam in me praeualere permittet, vi ad talia non dico si agenda, sed cogitanda me pertrahat. Itane amorem patriae , barbaris si etiam mentibus a natura ingenitum, ita ne parentis patriae, optimi Re-- gis mei charitatem, qua semper maxime flagraui, exui me atque abiecisse si credendus sum ut tali me parricidio commaculare voluerim ὶ Non sinat Deus vitam usque ad illa produci tempora quibus haec tractem.
Sta mihi et I telius optem prias ima dehiscue,
Vel parer omnipotens addat me fulmine ad et ras, Passantes et ras Erebi noctemque profundam
Ante pati, quam te molem, aut tua iura resoluam.
is Non puto ita me gessisse vobiscum ut facile talis de me opinio vestros ,, deberet animos subire, nec proculdubio vestrae grauitatis est, si aliquiis obtrectatores inuidiae facibus agitati talia aduersum me ficta dissenii is nant, illis aurem praebere , aut fidem commodare, praesertim cum
165쪽
Vniuersitatis Parisiensis is I
nullum valeant probabilis coniecturae indicium demonstrare. Nam quod pro radice altera suspicionis affertur,quod familiaris eram ac Secretarius, ' i os. confiteor Secretarium me fuisse, sed ita Secretarium ut a maioribus en 'sem Secretis sequestratus. Mihi in parte ista credi non postulo , a fidis 'gravibusque personis verum ne an taliam dico, licet exquirere. Si igitur 'a multis N magnis secretis tum ego. tum alij Galli arcebamur, quis ad 'istud artissimum secretum nos admissos esse crediderit, quae intra cellu las clausis diligenter os ijs, ne aliqua posset ratione ad nos usque peruenire, inter paucissimos arbitros Secreti illius participes agitabatur, non 'sine maxima vi puto formidine, ne foras efferretur. Quid quod domu stici & Compatriolae aderant Secretarij, quibus talia committebantur. 'Quid quod etiam Itali aderant, quibus, si externis essent committenda, 'longe potius committerentur quam Gallis contra quos sebant. Sane po- tilis crediderim a rubro mari. aut extremis Indiae finibus petendum fuis- se secretarium, si de alia propinquiori Natione inueniri non posset, quam ..talia in Gallos Edicta Gallo alicui Secretario mandarentur. Atque ut iaapertius agno scatis quam aduersiis me in hac re suspicionem habere di iabeatis, audite necdum decurso anno quid contigit. Mandauerunt mihi iavivo organo duo ex Cardinalibus Pontificis, viaicbant, ex mandato, ut . . in quadam controuersia quae dia fuerat in Regio Partamenti Praetorio iaventilata in fauorem illius literas conficerem qui in dicto fuerat Praeto-
rio condemnatus. Ccepi multa onus refugiendo, obtendere, quod Frania iacus erat, dc Regni indigena, quod Regem Regiamque Curiam offen. dere non vellem, quod externi abinde luppetebant Secretari j qui hoc iapossent facere. Rogaui itaque ut non meis, sed illorum potius ceruici Dus onus imponerent. Cumque alter Cardinalium satis acquiesceret, de is aequa postulare me diceret, alter ad onus suscipiendu ne pertinaciter iaVrgeret, nequaquam me facturum planissime respondi: Et cuin adhuc ilia iale addidisset per Papam mihi praecipiendum, si, inquam, ille praecipiat, iascio quid acturus sina, suo utique potius renunciabo seruitio quam naan datum exequar. In hoc verbo illi abierunt, necpostmodam super re illa .. verbum mihi secerunt. Huius rei testes mihi tunc ambo Cardinales iaetiam nunc superstites. Si igitur in parua de personali causa quia Curiam . Franciae tangebat, tam pertinaciter onus subire mandatumque exequi cirecusaui, quis viri simile possit credere in totius Regni Anathemate, aut cime Scribam quaestum esse, aut tam graue onus amplecti voluisse λ Etiaquoniam nihil maius est quo meam apud vos valeam fidem adstruere, α Deum testor dc Sanctos omnes, Sc quicquid sternae salutis a Deo exspe- iacto, seque Deum propitium in extremo examine eXperiar, quod nun- . quam visu, nunquam audita, nunquam verbo, aut ullo scripto, fama vel iarumore aliquo, alio ve quolibet notitiae signo, quicquam de literis illi, antea praesenti, quam per literas a vestris prosectas illas in Franciam reprolatas esse, in publicumque prolatas accepi: nec famae quamuis vulga - ..tissimae passimque perora omnium volitanti ante temere credendum pu-
raui, quam de illarum apud vos publicatione per talium literas certior cisis a factus, de quorum fide dubitare non poteram, hoc apud vos pro meae e innocentiae patrocinio esse credidi, quam si apud extraneos agerem meti moris ignaros, pluribus possem verbis defendere. Caeterum in calce rio rationis vestras Dominationes obtestor, ux si quid de vestro coetu bene ι unquam merui, me apud vos innocentia, quam satis exsuperioribus per- spicere potestis, praesidium non opprobrium inueniat, nec pro merito- xum mercede, gratis α sine causa calumniam reporipi atque ignomi niam, quatenus in me caeteri discant qui pro vestris sunt vigilaturi ho noribus quid ipsi is vobis debeant exspectare. Dominationes vestras feliciter valere laetoque florere successu semper opto. Datum Aui-
Scripsit etiam ad amicos litera complures quibus diluere conabatur
quae sibi ab aduersarijs objjui audiebat. Rex vero praedictis Benedicti
166쪽
. Bullis ogensus consitum habet cum Regni Proceribus, cui & nonnullii 68.' ab Universitate intersunt , placuit rem istam accuratE examinari, imprimis vero in eos inquiri qui Bullas illas attulerant , rem, quomodo gesta sit, habemus ex veteri Codice.
Processio factus contra. Busiam Benerim per R. Fruni ta Dominos de sangvine suo G Consilio. ANNO Domini 1 o8. die i . mensis Maii de mane, Parisius captata
hor1, qua nullus ex Dominis de sanguine Regio essent cum domi no Franciae Rege, fuit praesentata domino Regi quaedam bulla clausa per Sanctium Lupi , ex parte domini Benedicti, quae quidem dirigebatur do mino Regi, dc omnibus Dominis de sanguine de Consilio. Qua praesen lata dixit Dominus Rex dicto Sanctio, quod de praesenti non erant ibi illi. quibus dirigebatur dicta Bulla, sed ipse vocaret eos, & aperirent Bullam Ec in crastinum sibi facerent responsum. Tandem coadunatis Dominis in praesentia Regis, videlicet Rege Ludovico, Ducibus Bituri co, & Burgundiae, Petro fratre Regis Nauarrae , Comite Nivernensi, fratre Ducis Burgundiae , & fratre Reginae, aperta dicta in effectu ista
i. Quod dominus Benedictus excommunicabat omnes illos, cuiuscunque conditionis existerent, siue esset Imperator, siue Rex, seu Princeps, seu Comes, aut Vniuersitas, qui viam conuentionis impugnarent, dam
1. Illos omnes, qui viam cessionis approbarent, de commendarent. 3. Illos omnes, qui essent de opinione contraria. . Omnes illas qui eidem substraherent obedientiam, de pecunias, ε collationem beneficiorum citra sui voluntatem. s. Quod in casu quod contrarium per alium attemptaretur, nisi infra dio. dies ad pristinum statum iuxta contenta in tenore Bullae ipse reduisceret, ponebat interdictum generale, ic omnes Beneficiatos suspendebat, ic omnes de honia gio dicti domini Resis, de aliorum Principum de Praelatorum oppositum attemptantium, a fidelitate de legalitate, de luaramento ipsorum absoluebat. Quibus perlectis ii die mensis Maij, in Palatio magno Regali Parisius dc in prato viridari j eiusdem iuxta sequanam suerunt factae quam plures defati: In altiori stabat dominus Rex sedens pro Tribunali. In secundo non ita alto, dca parte dextra sedebat Rex Ludovicus. In tertio mi nus alto ab eadem parte sedebant Duces Bituriae , de Burgundiae, Comeς Ni uernensis, dominus Petrus de Nauarra, ec frater dominae Reginae. In quarto minus alto, dc ab eadem parte stabat Cancellarius Franciae cum Magistris de Partamento, de Re questarum. In quinto vero , de a parte sinistra Regis, erant Episcopus Parisiensis, dc alij Praelati, Re tor o Vniuersit in Pari sensis. In medio vero ipsorum,& coram domino Rege, erat una cathedra alta, in qua stabat pedes M. Ioannes Curtaeo magister in Theologia secularis, de in pede cathedrae ci cum quaque innumerabilis Populi multitudo , tam Ecclesiasticorum,
quam secularium. Quiquidem M. Iohannes in sua propossitione recepit pro Themate: Convertetur dolor eius, in caput eius, o inverticem ipssus iniquitareius descendet: concepit dolorem, opeperit iniquitatem, Petrus de Luna no minatus Benedictus.
Demum post dictus M. Iohannes posuit sequentes quaestiones nomine suae Vniuersitatis Parisiensis, quas probauit prolix E per ius diuinum pariter δc postilium. Prima constat notori E, quod Rex, nec Domini de san guine in negotio ec processu unionis sanctae matris Ecclesiae procurandae absque consilio de determinatione Praelatorum, de aliorum Ecclesiasticorum atque Universitatum sui regni Delphinatus, nunquam processerunt. Imo quidquid fecerunt in dicto negotio, dc consilio, de ordinatione
167쪽
Vniuersitatis parisiensis. IJ9'
praedictorum fecerunt. 1. Ex gestis ec peractis per dictum Petrum de Luna manifest E apparet, ipsum conuenisse cum suo aduersario, ne via , .s.ceisionis exequeretur re teneretur. 3. Lx tenore scedulae juramenti per dictum Petrum in conclaui praestiti, de ex gestis per ipsum constat eui denter, ipsum in materia fidei deierasse pertinaciter. . Extenore veraborum publice per dictum Petrum de Luna in Consistorio coram DD. Cardinalibus, de alijs Praelatis, videlicet quod credebat peccare morta liter, si pro unione fienda in Dei Ecclesia Papatui cederet,notorie eon stat dictum Petrum haeresim expressain pertinaciter dogmatizasse.
1 Ex processibus gestis, Machis per Petrum de Luna notorie appa et ipsum pro posse, prosequi illos, qui bono corde, dc bona intentione euidenter laborarunt pro unione fienda in dicta Ecclesia, & viam cessioni, insecuti sunt. 6. Ex gestis de peractis per D. de Luna apparet euidenter, viam Cessionis approbasse, di commendasse , dc tanquam Ecclesiae utilem & sanctam praedicasse. . Ex gestis & peractis per dictum Petrum
de Luna apparet euidenter, quod ipse,& sui fautores conantur ponere nouum s cnisma in Dei Ecclesia. 8. Ex omnibus supra dictis, dc alijs loco oc tempore, ubi de iure oportebit, explicandis, euidenter apparet Petrum de Luna fore Schismaticum pertinacem, Ec non solum Schisima ticum, sed haereticum dc persecutorem Sc perturbatorem pacis dc unionis Ecclesiae. q. Petrus de Luna non est nominandus Benedictus, nec Papa, nec Cardinalis, nec nomine alterius cuiusquam dignitatis, pecsibi est obediendum tanquam Pastori Ecclesiae, sub poena fautorij Schic
malis. io. Collationes. dicta, de facta & prouisiones siue processus a tempore dictae litterae quae fuit tertio die mensis Maij anni elapsi, ad mo dum Bullae factae, de quaecumque per eum temporales & spirituales, explicite vel implicite in dicta littera contentae nullae sunt. II. Dicto Petro, Mec suis litteris, aut mandatis nullus potest , nec debet obedire, imbrenetur non obedire sub poena fautoriae haeresis & Schismatis. ii. Infautores, Receptores d defensores dicti Petri suorumque de suarum lit re rarum est procedendum sicut de contra dictum Petrum. 13. Qui cumque fauorem, consilium, de auxilium in Regno Franciae &Delphinatu, α dominio Franciae, dicto Petro pret stauerint, euidenter crimen incurrunt i sis Majestatis. Quibus peroratis, surrexit magister unus, dc fecit sequentes Requestas Regi,& Consilio pro bono vnionis Ecclesiae, & conseruatione unitatis regni de coronae honore. Prima fiat informatio diligenter : circa istam litteram, capiantur de detineantur omnes reperti suggestores, αReceptores dicti Petri suorumque, id litterarum eiusdem , pro puniendo rc corrigendo iuxta exigentiam causae, de quorum numero plures sunt in isto regno, quos V niuersitas loco & tempore, nominabit Regi. a. Quod Rex nullam litteram recipiat a dicto Petro de Luna. 3. Praecipiatur Parisiensi Vniuersitati, ut pr dicet per totum regnum in isto
facto. . Reuocentur Episcopus sancti Flori, Decanus S. Germani Alaei siodorensis δc etiam Lupi, de Cour cella, de puniantur iuxta tangens. F. Declaretur pr dicta littera iniuriosa , seditiosa, de Regis Majestatis offensiua, cum protestatione, ad maiora procedendi, & explicandi coaxam illis, quibus de iure, loco, dc tempore oportebit. Quibus requestis, ibidem factis, illico fuit captus dictus Decanus, eciterum pr sentata dicta littera ad modum Bullae facta, Domino Re i per unum militem, quo facto ibidem Dominus Rex misit eam Cancellario suo, pr cipiendo quod faceret illud quod iuris erat. Demum post idem Cancellarius pr dicto militi, ut eam ciuideret in duas partes. Quo facto, dictus Dominus Cancellarius in pr sentia omnium ibidem unam partem tradidit D. Regi Ludovico de DD. de Sanguine de Consilio qui erant a partu dextra Regis oc aliam Partem tradidit DD. Pr latis , uiuersitati Parisi resi, qui erant a Parte sinistra Regis eis dicendo, faciatis quod iuris est Quo audito dicti DD. Partes dictae literae in frusta minu-tim diviserunt.
168쪽
' Demum post aliquod tempus seu aliquos dies Collegium Dominorumi os . V Cardinalium scripsit Regi, A Dominis quod ipsi non consenserant in di
Vin Bulla, nec factum auoabant, imo de fauoabant & quantum in eis erat, ' contra dicebant. Demum post fuit ordinatum per Regem re Consilium
V quod prima die Iulia immediati: futuri fiat & celebretur Parisius Conei V lium Generale Praelatorum, Uniuersitatum&Principum totius Regni de ' Delphinatus. Praedi sta igitur Bulla diei . Maij porrecta , diei c. in Partamentote Eta sic enim legitur in Regestis.
Die nempe a t. menss Maij eiusdem anni Vniuersitas obtulit Curiae suas Conclusiones per M. Ioan . de Curta. coxa Doctorem Theologum, ut patet ex instrumento sequenti e Curia: Regestis extracto.
se dans, Conaertetur dolor eius in Caput eius. Et aprEs que ledit Maistre e ut is propola ii. rai sons dela negligence dudit Benedic a l'union poursuit α,, auoir, dc dum al&vice det dites Bulles excommunicatot res, en metiant se consequeminent si x Conclusions a est e requis pari Vniuersite que lescis dites Bulles tassent dechirem. Et ala dite Requeste a este pris& em pri-- sonne Messire Guilla ume de Gaudi ac Docte ur, Conseillerdu Roy ceanso & te Doren de saint Germain de I' Auxerrois.
Musiones Vmuersitatis studi, Parisiensis praesentatae per Magistros
i DEtrum de Luna fore non tantum Schismaticum pertinacemque I habendum, verum etiam haereticum, perturbatorem pacis &sanctae unionis Ecclesiae. 1. Petrus de Luna non est nominandus Benedictus, nec Papa, nec
Cardinalis, nec nomine cuiuscunque Dignitatis, nec sibi obediendum est tanquam Pastori, sub poenis fautorum Scitismatis. 3. Facta, dicta, Conclusiones, prouisiones sue procesib a tempore datae litterae ad modum Bullae confectae, insuper poenae quaecunque spirituales, vel temporales explicitE, vel implicite in dicta littera contentae nullae sunt. . Dicto Petro, aut suis litteris, aut Mandatis nullus potest obedire, imo tenetur sibi non obedire, sub poena fautorum Schismatis. 1. Dieta littera est de se iniqua, seditiosa di dolosa, fraudulenta, turbatiua pacis & offensiva Regiae Majestatis. 6. Contra Fautores α Receptores dicti Petri & siorum suarumque,
169쪽
. Vniuersitatis Parisiensis. 161
litterarum procedendum est, scut id contra dictum Petrum.
I. Quod laceretur Sc frangatur dicta littera admodum Bullae confecta. tanquam iniuriosa, seditiosa, fraudulenta, ac Regiae Majestatis offensi ua, cum protestatione ad maiora procedendi fidem tangentia, ad explicandum praedicta coram quibus oportebit, loco dc tempore. i. Fiat.informatio circa istam litteram , capiantur Zc detineantur omnes Suggestores, Fautores, Receptores, pro puniendo, corrigendo secundum Canones, de quorum numero plures sunt in isto Regno quos Vniuersitas nominabit loco dc tempore. 3. Quod a Rege prccipiatur Universitati filiae suae ut veritatem prae dicet in isto facto per totum Regnum. . Reuocetair Episcopus S. Flori a legatione de detineaturi insuper detineatur M. Petrus de Cour cella, Sanctus Lupi ερ Decanus S. Germani Antisti odorensis, de puniantur iuxta demerita. Sigizatum sigιδε Vniuera
Bullae autem praedictae traditae sunt Rectori δc ab ipso laceratae: Con
tinuoque captus Decanus S. Germani dc carceribus mancipatus. Capti
quoque Abbas San Dionysianus de alij nonnulli. Guido de Roya Archi episcopus Remensis, Petrus Alliacensis Episcopus Cameracensis de alij
Doctores iussi venire Lutetiam, venire non ausi sunt timore periculi, metuque carceris. Scilicet ijs omnibus impingebatur crimen hoc , quod Benedicti mentem agnouissent de Excommunicando Rege, nec Regem admonuissent.
Inter suspectos non legitur fuisse Gersonius Cancellarius V niuersia ris Parisiensis, quanquam ipse palam improbasse videati- Facultatis Theologicae Decretum supra relatum, in eo praesertim quod Benedictum Schismaticum de hqreticum vocet; unde ille solemniter declarauit se praedictae Facultati non adhaerere, quo pertinere videtur sequens eiu e
IN NOMi NE S. de indiuiduae Trinitatis, Ego IOANNES CANCELLARIus . indignus Ecclesiae Parisiensis, compellente me scientia mea absque .. singularitatis pret sumptione temeraria, sed ex prae uisione periculorum iaverisimiliter futurorum in fide de Christiana Religione, si fierent alisia iade quibus est fama εc formido probabilis; Dico dc protestor coram hac iasacra Theologiae Facultate ea quae sequuntur. c. V Quod volo procedere ad unionem Ecclesiae in uniuersali ecparticu . . lari tanquam filius eiusdem Eccles ae licet nouissimus. Et hoc non inni- iarendo propriae prudentiae, sed insequendo Consilium Regis de Regni
Pro mea facultate dc vocatione, ac etiam deliberationem Generalis Con-
ciiij huius obedientiae finaliter exspectando. μα. Quod nolo reuocare in dubium, vel disputationem ea quae hactenus iasam sunt maturo Consilio Regis de Regni, tam super adii sione ad D ia Clementem, dc consequenter ad D Benedictum, sicut inobedientes id iaNeutrales faciunt etiam in hac Vniuersitate, quam super electione viae iaCessionis de super substractione, an bene, vel malesuerit instituta. ia3. Quia fama publica est quod aliqui volunt deducere mMteriam praesen- iatem ad sere sim , vel Schima. imponendo talia crimina D. Benedicto, de iatendendo his mediis ad eius depositionem de sorte consequenter ad per- ias cutionem omnium sibi adhaerentium de adhaesurorum. Ego coactus ciconscientia significo quod istud nunc de alias apparuit mihi non necessa - cirium, sed penit is inexpediens. Nam per hoc secundum videre meum dc .. sub correctione illius , vel illorum ad quos spectat autoritas , Schisma c. praesens multiplicaretur de irremediabiliter, ut Schisma Graecorum ar- que Latinorum radicaretur; divisio crudeli mina de perniciosi stima in hoc ι, Regno inter se dc contra alios verisimiliter oriretur. Periculum mura tionis Regni dc aliarum Dominationum suscitaretur, substractio cum is Tom. V. X
170쪽
multis quae hactenus factae sunt per Regem dc Restium in periculum ex a o S. V probrationis saltem de facto reduceretur. Accusatio multiplex odios L V sima, turpissima dc infamis per Accusatos contra Accusatores saltem se V cto reuerteretur. Et haec latius offero me deducturum. . Si fiat Accusatio praedicta nomine Vniuersitatis, vel Facultatis V Theologiae, Ego minimus inter eos, sed fidelis filius de telator sui hono V noris, quia obligor ex officio prouidere ne Errores in V niuersitate pul V lulent, pro testor quod hoc neque fuit, neque est de consensu meo; quia V etiam nunquam fui praesens ubi haec materia prae Facultate tractaretur,' cum tamen deberet, vel non proponi, vel ante propositionem cum sum. V ma maturatione de diuturna deliberatione ventilari, multo amplius quam' approbatio, vel reprobatio unius dicti Scholastici pro cuius tamen dis V eussione apponitur quandoque tractus anni vel biennij, quandoque to P tum dimittitur in discussum. Attento denique quod dicitur pluries fuisse' ex parte Regis inhibita talis discussio per Facultatem facienda, de si opta' positum fuerit, quod auertat Deus, Ego pro liberatione animae meae in V in hoc seculo de in futuro apud Deum dc homines, pro me de meis adhae' rentibus, dc ad obviandum prς tactis in conuenientibus, quantum fas ha-' beo, pro testor de oeponendo me tempore dc loco dc med ijs opportunis. Facta Neutralitatis promulgatione Rex utriusque obedientiae Cardi . nales suis litteris rogat, ut locum eligant diuturno Schismati finem im. posituri. Tales autem sunt litterae datae a1. Maij. CAROLvs D Ei ORAT i A FRANCORvM REX. Egregiarum Circun spectionum viris de amicis nostris Charissimis CardinaIibus se in Romaia gerentibu se tem dc miserandae lachrimantique Matri omnium Eccle-
V siae condolere. Cognoscitis abunde, si non fallimur, Dilecti de fideles Amici Charissimi, quod in grauibus doloribus dc anxietatibus ob duorum nefandam ambitionem, qui diu de Papatu contenderunt, sacro sancta Ecclesia in dies magis affligitur, magis laceratur id concutitur. Videntes nunc miserabilem ac horrcndam, atque ex alto, nisi Deus perspexerit, subuersionem, inde gemebundi oc anxij viscere tenus commoue mur, eius desolationi pie condolentes, de eo magis quo ad consolatio-- nem eius procurandam magis ex debito obligamur: ad quam rem per-- a endam quantos labores, quantas solicitudines in Concilijs celebrandis ερ Legationibus per Christianum Orbem transmittendis postea abis ineunte adolescentia Deo dc vobis testibus adhibuimus, satis de saeph potuistis attendere. Vt igitur vetera vobis notissima omittamus ec nouissima capiamus, post multos variosque labores circa viam mutuae Cessio. - nis tentatos, post obitum illius qui apud vos Innocentius dicebatur, An - gelum Corarium quem nunc Gregorium appellatis, in vestriani Papam si sub votis de juramentis de renunciando dc cedendo Papatui elegistis, quo is electo ab eodem litteras accepimus continentes quod Petro de Luna, cui si tunc Papae Obediuimus, mortuo vel cedente, erat pro unitate Christia-- norum paratus iuri suo peruerso renunciare dc dictum Petrum de Luna, si ut similiter ageret, per similes literas hortatus est, cui super hoc suas Bul -- las mi sit. Tunc profecto magno dc ineffabili gaudio e sultauimus quan-- do ambos de Papatu contendentes in eandem sententiam in viam Cesiis sionis conuenire, ec totum mundum inde gaudere, dc in nostra prosecu-- tione esse unanimem videbamus. Et via nobis consolarentur, solemni C., simos nostros de Ecclesiae de Regni nostri Ambassatores in magno nuti Ao ro Ec notabili de nostra intentione de voluntate ad plenum edoctos, priis me, ad dictum Petrum de Luna, deinde ad dictum Angelum transmisi- mus. Et quanquam apud eosdem Contendentes per magna temporari unionem nostro nomine prosequentes permanserint, nihil tamen quod is Deo gratum, quodque mundo utile esset, reportarunt ab eisdem: sedis annum dc plusquam annum in legationibus unionis ad alterum destinan-
, , dis, in locis alis cultandis, in coloribus, quibus pro sua parte ad sui