장음표시 사용
141쪽
'' concludentibus , Tandem auditis hine inde ad plenum Partibus antedi.
1 oc. ' chis in omnibus quae dicere ac proponere circa praemissa voluerunt & in ' Arresto appunctatis.' Congreg itis igitur eiusdem nostrae Partamenti Curiae Cameris, con ' uocatisque de austantibus in magno numero de Gentibus nostri Magni' Consili j ae visis supradictis literis &scedula, Consideratis insuper dc at V tentis diligenterre cum matur1 dc longa deliberatione omnibus circa hae e' attendendis ec considerandis, de quae candem nostram Curiam in hacrata' te poterant dc debebant mouere. Per Pr fatae Curiae nostrae arret tum' praedictis obtemperando literis Pereandem Huam nostram, at nobis obten
V iis, Dictum fuit quod dictus Benedictus ec Ossiciarii sui cessabunt in no
' stris Regno dc Delphinatu ab exactionibus Annatarum,Primitiarum, seu ' ctum de emolumentorum, Praelaturarum ec aliorum Beneficiorum quo ' rumcumque vacantium , seu quae vacaverint, tam pro primis annatis,' quam etiam fructuum de emolumentorii, qui tempore subistractionis alias' eidem Benedicto factae, id vacationis Pr laturarum, Dignitatum de aliorum Beneficiorum obuenerunt, seu obuenerint qualitercunque, nec non Procurationum pro visitationibus debitarum lcarreragiorum quo rumcumque ratione prς missorum . vel aliarum exactionum debitorum,' ipsasque procurationes poterunt Pr lati, Archidiaconi Malij Ordinari j. ' quando ipsos suos subiectos visitare contigerit, capere 6c lacerare. Cei V sabunt etiam Cardinales de Camerarius Collegii perceptione illius partis quam in vacationibus Pr laturarum pro primis Annatis, vel alias an is te prς sens arres tum percipiebant; dc arreragiorum quorumcumque occasione prς missa quomoaolibet debitorum. Et si aliquid ex his exacta is seu leuata fuerunt occasione praedictorum apud Collectores, seu Succollectores, aut alios quoscunque existit seu remanet, sub manu nostra si arre stabitur. Et id arrestauit de arre stat ipsa Curia nostra, ipsisque ne is aliquid eidem Benedicto, seu cuicunque alteri tradant, seu deliberent,
si Et illis qui Benedicto, seu Camerae Apostolicae, vel Cardinalibus prae
si dictis debere reperientur ne eis quicquam tradant seu soluant, inhibebi si riir dc inhibet eadem Curia nostra. Et per idem Arrestum eadem Curia,i nostra ordinauit de ordinat quod Excommunicationis sententii praemis is forum occasione illigati rei exabuntur. Et haec quousque alias per eano dem Curiam nostram extiterit super praemissis ordinatum. In cuius reio testimonium praesentibus litteris nostrum apponi iussimus Sigillum. Da- is eum Parisius in Par lamento nostro ii. die sept. an. Domini 1 os. Et Re-- gni nostri 27. Restabat e tribus capitibus ab Vniuersitate propositis tertium, quod erat de substractione omnimoda, qualis aute conclusa fuerat. Sed haec materia , quia dissicilior dc periculosior , Ecclesiae Gallicanar Conueniatui propediem celebrando relicta est , ut infra dicetur. Interim moritur Innocentius, scilicet 8. idus Nouemb. eiusdem anni, cui Cardinales Romani numero I . pactis conditionibus de uia Cessionis substituerunt M. Angelum Corarium Venetum Patricium, Doctorem Theologum is Gregorij XII. nomen assumpsit; qui antequam infulas Pontificias acciperet,lcripsit ad Benedictum Lunensem de umone, hoc titulo; Gregorius Episcopus seruus se morum Dei, Petro de Luna quem nonnullae Gentes in hoc miserabili Schismate Benedictum XIlI. appellant, pacis de unionis assectum,o c. Scripsi quoque ad Vniuerstate Parisiensem de Electione sua, spemque fecit reconciliationis. Interim conueniunt Lutetiam Praelati Ecclesiiae Gallicanae ad Concilium, prout Rex edixerat, nempe 6 . tam Archiepiscopi quam Episcopi, Abbates quam plurimi, Nuncii Vniuersitatum complures. Et cum alij Benedicto substrahendam esse obedientiam totalem dc omnimodam contenderent, alij contri, electi
suntic toto numero I i. ex utraque parte Doctores, quorum sex unam
partem, sex alij alteram propugnarent. Sub finem mensis Novembris aperta est Synodus, dc factae duae propositiones seu conciones, prima a
142쪽
Vniuersitatis parisiensis. 133
M. Petro ad Boues Franciscano Parisino qui pro Themate a sumpsit lixe verba. Adsis omnes fili es, decernite quid acere debeatv. Altera a M. Ἀφύ. Ioanne Parui Doctore Theologo, qui assui apsit hoc Thema. Recedite a
tabernaculis Impiorum hominum se nolite tangere ea quae ad eos pertinent, ne in Auia mim in pereatu eorum. Illi vero plurimis rationibus & exemplis de monstrarunt non modb licitam esse nonnunquam obedientiae iubstractionem, sed de expedire quandoque, ut impij Ec indigni Pontifices de Papatu de ij ciantur. Die Sabbati t. Adventus Petrus Cramaudus Patriar cha Alexandrinus similiter contra Benedictum peroravit, assumpto hoe Themate, Congregati sunt filis Uradi se Iuda, ut ponant sibi capuι υnum. Deinde admonuit Cancellarius Regni, ut qui pro Benedi Ao futuri erant, die Lunae proxima dicere parati accederent; qui moram unius mensis postulantes, bidui tant- obtinuerunt.
Ergo die Mercurij pro Papa dixit Guillelmus Fili astre Legista, De
canus Ecclesiae Remensis cum hoc Themate. Manete in dilemone; ora. uitque praesente Rege, praesentibus Bituricens & Borbonio Ducibus &Petro Nauarrato. Die Sabbati Amelius de Brolio Archiepiseopus Turo nensis dixit similiter pro Benedicto, Principes Populorum congregati sunt cum Deo Abraham, quemadmodam dij forara vehementer elevati sunt. His accessit ii. Decemb. Petrus de Alliaco Episcopus Cameracensis, Pax
Dei quae exuperat omnem sensum , custodiat corsa vestru is inust Ἀηttaae ve- in . Horum uterque orauit vehementissim E; Filiaster quidem ex tot lendo Ponti sciam autoritatem Regiamque deprimendo ; qui deinde te mere dictorum veniam peti j ii Alliacensis vero contra Vniuersitatem, Cuius consilia conatusque coarguit, ut pote quae causa esset nouae issius de Substractione deliberationis; quamobrem aduersus eum postridie decreuit uniuersitas tanquam in membrum corpori suo non cohaerens,
Queritur ille seque audiri peti jt in Consilio Regis, & Ioannes Parui Vm- uersitatis nomine postulatis illius libenter acquieuit; qua de re se legi
Die t . eiusdem mensis Petrus Regis Abbas S. Michaelis pro Univer state di iubstractione Thema sumpst istud. Da nobu Domine auxiatum deros ad Arionesquia Onu Olus hominu. multa dixit pro Conciliis Generalibus, quibus Papam subiecit, contra Exactiones Pontificias re alia id
Excepit Simis inama udus Patriarcha Alexandrinus responditque ad ea quae Filiasterre A melius Turonansis contra Vniuersitatem dixerUs. Dieat . M. Petrus Plaoul Doctor Theologus dc Socius Sorbonicus item pro uniuersitate dixit sum pro hoc Themate. Conuertantur retrorsum omnes qui oderunt Sion 3 dixit vero Papam errare posse, Ecclesiam non . posse. Dicecesim Romanam non alitercsse Dioecesim quam Paris ensem de eum qui Episcopatum obtinet Romanum , toti Ecclesiae praesidete. Postridie diluit Aduersariorum Objecta, probauitque sussi me id clarisi dimet Rogem posse Concilia conuocare in negotijs etiam fidei, potestatem Papa: ministerialem esse tantummodo, Regiam aut iit truana &Potestativam , multaque alia eiusmodi. Rursus auditi Filiaster de Archiepiscopus Turonensis, negaruntQue Regem Posse Concilia celebrare , in quibus ageretur dς negotio se ei,
143쪽
--.. solius papae esse ea conuocare, aut conuocandorum potestatem facere.
i o6. Auditi quoque Patriarcha Mexandrinus Ecclesiaeque Gallicanae liberta.
tes Regiamque autoritatem dc iura extulit: dc Ioannes Parui pro Vmuersitate.
Die 1 o. Decemb. Auditus Ioannes Iuvenalis de Ursinis Ad uocatus Generalis pro Resia autoritate dixit, proque sententia Vniuersitatis conclusit Regis esse conuocare S nodos, iis praesidere & ex sententia Synodali concludere, sequuntur ipsistima eius verba. Le Chancelier de France dis, LundF partironi Ies Advocati se Procurear du
V pour auoir conseil, dcenice tu I presider, comme Ches, quandi len elire-V quis, dc fans aucunerequeste de personne, sibon tu I sembloit, comme ati P ea, qui fusoli oail avorteste reqais par i uersi te se aucum Pretiis o per-Vs es Ecclesiastiques. Et que fani supplication de persenne quand it verroit V est re expedient, lepoua Gaire se en iceliιν conclurre&faire executer ce qui V sero it conclu dc ad uise en icetur Conseil. His actis dictae sunt tandem sententiae de duobus Capitibus. In primo quidem conformes, scilicet ad obtinendam Ecclesiae pacem opus esse Concilio Generali. In altero discordes, conclusam tamen Substractionem esse promulgandam; Beneficiorum Ecclesiasticorum collationes ta dispositiones penes Praelatos remansuras ut ante, dum prior substractio vigebat.
Post Praelatam Conclusionem aduenerunt Legati Gregorij dc Cardinalium Romanorum exposueruntque Innocentis obitum, Gregorij promotionem certis legibus, nimirum praecauisse Cardinales v t electus qui fo
ret, procuratione potius ad deponendum Pontifcatum manitum, quam Pontificem
se factam intemsere post; dem um electam unanimiter υiam Gesonis Placuit
hoc Regi Regisque Con silio Lectae litterae plurimae ad Regem, ad Ducem Biturigum, ad Vniuersitatem quadruplices. Gregorii cum hac superscriptione. Dile lusi Vniuersitatis StudV Parae s. Cardinalis Aqui- legi ensis eum hac, Venerabilibus es egregys viris Rectori, Magistris, Doctoribua, Baccalaureis se alijs StudentibuwFacrae Universitatu Paris Cardinalis Leodiensis. Venerabιtibus ese Egregi=s viri Recuri se Universitisii Sodidi Puris Amicis since E dilectis Denique Cardinalis de Thureyo cum hac sua Perscriptione, Venerabilibus o 'resus viris Rectori se Universitati Sitido Paris . Solus o Fratribus nostris Carissimis. Litterarum Gregorij legitur apud Monstret etium verso, dura de incompta quae consulatur, si tuo et Ne autem Ecclesiae Gallicanae sanctio devia Concili j Generalis deque Sub stratione foret irrita, iussa est Vniuersias suas Propositiones dc Coti clusiones Concilio tradere: dc tradidit die . Ianuar. cum his ad Regem
- HMsTiANissi Mo ε: Orthodoxae Religionis zelantissimo Principiis L 9Carolo Dei gratia Regi Francorum illustrissimo, Devota se e Restaeis Majestati filia Vniuersitas sedij Paris. Devotum in Beneplacitis obse-- quium atque filialis obedientiae sinceritatem. Sperabamus sincerissime , & illustris siue Princeps in ostri luctus, ac diuisionis Ecclesiae finem pro-- ximum factum Cum olim diuina gratia via pacis procurandae sanctissi-- ma Christianis illuxerit , iam respirasse homines videbantur, nondum re, , sed spe pacis recuperandae cum viam Cessionis apertam ac velut a Spiritu, sancto reuelatam intelligerent, nec cadebat in mentem hominum quod, viam sanctissimam, viam Spiritus S. conscientiarum omnium sedatiuam, Dominus Benedictus, qui primus ad hanc causana Obligatur, collaudare,
, probare dc accipere quouismodo disserret. Oblata est haec via per D D. , Cardinales, per Principes, Praelatos dc alios suae obedientiae, oblatam
144쪽
non tant lim resutauit, sed tanquam perniciosam repulit atque scalida. μlosam , inducens quosdam qui eam pro viribus confutarent. VNihilominus Christianissime Princepsi quamuis concepto dolore thul rosio i persuadere, ipsum excitare ut saltem viam aliquam Schismatis se dativam aperiret, non cessauistis , ad ipsum etiam saepenumero Deit praescripta filia vestra telo Christianae Religionis accensa, dc nonnunquam vestris precibus inducta. Cumque varia subterfusia quaereret, de
reprobatas Conuentiones atque malefidas inire cum suo contendente Psuspicaretur . nec videretur in via pacis ec veritatis ambulare, congre
gatis Principibus. Praelatis, Clericis ac probis viris Regni vestri, te volu tis legibus Decretis de sacris fidei scriptionibus, ut credimus, Vos ac ' caeteros diuinus Spiritus induxit, obedientiam quam sibi prius exhibeba tis, tanquam a Schismatico substrahere, sc enim in vestra littera de am
bobus Contendentibus concluditur. Quoniam perperam ct notorie Schisenis ciunt, O qaantam in eu est, causam perpetu.ιtionis praebent crimen Schi a. 'tis incurrentes, dic. in hanc sententiam , Cumque in illa substractione stetis. 'semus aliquantulo tempore, iam prope erat, ut inde fructum aliquem 'Ecclesia susciperet. Quod non ignorans D. Benedictus, nonnullos donis 'impulit, alios fraude, alios precibus subornauit. Vos autem inclyte Rex ac Principes vestri sanguini si verbis atque pollicitis alliciebat & tandem ita mouit, ut ad obedientiam pristinam intercurrentibus φ. conditionibus, rediretis, quarum I. in qua maxime D. Benedicti sinistrum proposi. ''tum fuit, dc saepissime deprehensum erat, ut altero contendente mora 'tuo, cedente, vel deiecto , explosa quacunque verborum captiositate, . Papatui renunciando se se Papam ostenderet, alio verb etiam ad de- ..
sideratam pacem tenderet; Has autem conditiones ta praedicari plEfecistis, & sub his in restitutionem obedientiae cum aliquibus Praelatis . consens stis. O incertam hominum prouidentiam i si in priori statu man s ssemus, fortassis non longe abfuisset quin altero Contendente moria iatuo pacem habuissemus: sed proh dolor i illo tempore de proposito de- . stitimus, cum permaxim E fuisset continuandum. Si nostrum fuisset fu tura clare prospicere, ae D. Benedicti tanta pollicentis latebrosae men- . tis intentionem penetrare; quid ita quia illa causa ex quo fuerat sub . .. stractio prosecta, permane sat, cur tunc restitutio quia apparentis boni iapropositi D. Benedicti tam litteris quam hominibus grandia testimonia ..tunc a serebantur, diuinumque fuisset in tanta Religione versutam per- .. ndere malignantium calliditatem. Exspectauimus postea ut alias pol ialicita adimpleret ac iuramentorum suorum memoraretur; sed iuramen. αta stantens, pollicita contemnens , rapiens Ecclesiarum temporalia, iaspirituare negligens hactenus quaerentibus pacem inhibens obstinati iafronte reluctatur. Patent haec omnia atque vocibus hominum celebran- iatur. Et tamen audent quidam suorum ad erroris sui defensionem assi ira iasere; audent, imo confidenter proserunt rationi veritatique distbna, iae quod periculosius , inducunt Doctrinarum Principia quibus statim iaomnis politia labefactaretur. O mores i 5 tempora, quae tandiu parent E. Ecclesiae quandiu fortunae poscit libido; ruit Orbis perenniter, aut Reli. cimo Christiana concutitur. Vident haec Principes, tacent Praelati& inte- cicini Contendentium pernicio cissimi satellites flagitant δc moliuntur quo. iati die fraudes astutiarum ad explendas suorum dominorum cupiditates. Haec de alia maiora suis locis Ec temporibus explicanda, Christianissime .. Princeps animaduertens humilis Filia vestra conuocatis omnibus ovis sup- ι. post iis, post multa scripta, multas etiam discep tationes grauiter & matu- iaxEad honorem Dei de Ecclesiae, ae totius Regni vestri deliberauit de iaquantum in se erat, conclusit D. Benedictum non amplius summandum; iadc sicut alias eum reputauerat Schismaticum Ec de haeresi vehementer resuspectum, sic adhuc reputauit dc reputat. Nam si quandoque D Bene. tidictus Schismaticus fuit rationabiliter reputatus, prospicientes ea quae ιι gessit ex illo tempore, non revocamus in dubium quin in ea obduratus is
145쪽
sent entia, & de haeresi maxime sit suspe aus. In hoc etiam omnes Facul ta 1 o6. V tes atque Nationes iuranaentis requisitae, ut sicut conscientiae dietarent,
P ad laudem Dei, bonum Ecclesiae de honorem Cluistianae Religionis deli' berarent, consenserunt atque concorditer dixerunt suas pollicitis, Bul P lis vel de Ambaxiatis nullam fidem adhiberi debere , . quin potius quae ' cunque pro suis excusationibus gereret, pro suspectu haberi. Nam qui' noς totiens fefellit in materia fidei & Ecclesiae, quonam modo fides illi' adhibebitur qui monitus de insormatus unitati Eccle , ac suae saluti' non consulit, quomodo est apud alios fidem habiturus non potest ve-V nire no bis in mentem ut is diabolicam obstinantiam non subiecit, ac susc' picione graui sit haereseos inculpandus, qui dum Ecclesiα vulneribus m V deri potest, non tantum negligit, sed etiam dolo vias aperit, quibus le- thi fer morbus serpat altius. Cum igitur haec sit nata lex hominibus ve' salute publica in periculum adducta quisque propriae memor institutionis potius vitae suae discrimen su beat, quam patriae desit proxime periturae , liberos interimat, rem familiarem perdat ac mortem acerbissi mam potuis oppetat, quam ipso iuspectante communis salus periclitetur, quae tanta Christianos amentia tenebit, ut aliorum salute iam tempesta tibus acta ac prope ad summum periculum ducta, Rectorum negligent iis imo conniventia obstinatam perniciem ferant 3 Non sumus Christianisti ' me Princeps , non sumus talibus rationibus instituti, ut in hac totius Eca , clesiae causta ex qua salus tot Gentium pendet, naturae legibus, ac Reli gioni nostrae non pareamus, quibus edocemur illis obsistere quidum te nent Ecclesiarum gubernacula, negligentia, ambitione, Schismate haeis resi sunt pene omnibus miserabilem pestem allaturi. Itaque quoniam D. Benedichus in hac materia de veritate pertinaciter renuit informari, is de lassicienter informatus eam impugnauit oc impugnari fecit: cum etiamsi non tantlim Vos CHxtis TrANissi ME PUNC Eps, sed vobiscum tota Ec-- clesia Gallicana , quoniam perperam dc notorie Schisma faciebat, deis quant im in ipso erat, crimen Schismatis incurrens causam diuisionisti perpetuam praebebat, obedientiain ab eo substraxit: Cum denique nonio solum in negligentia, sed cum hoc periurijs debilitatus, & fraudulentisse pollicitis irretitus ex nulla parte purgatus in sua perseuerauit pertinacia,
si haeresis non modicam suspicionem incurrens non possumus sibi obedire , dc Christo seruire. Ideo quantum in nobis est, ab eo nos substrahimus neo Schismatis eadem macula. contaminemur. Et quia luce clarius intelligi , , imus tali Schismatico neminem sufficienter informatum licite posse obe si dire, vobis ex nostrarum conscien tiarum sinceritate consulimus, Chri . si silanissime Princeps i ut omnem obedientiam ab eo substralitatis, nec peris mittatis, quantum in vobis erit, aliquem Regni vestri hoc euidens Scitis is malis scelus incurrere, periculosum enim putamus dc magnopere peris timescendum, ne quod absit, si Schismatico de de haeresi vehementeris suspecho faueatis, illibata gloria vestra maculam consequatur. Assurgite is ergo Rex inclyte 1 de nomen illud gloriosum Christianissimi Principisse quod iam habetis ex vestris Progenitoribus partum , per vosmetipsumis procuretis. Conuocastis Concilium Ecclesiae Gallicanae ad succurren- , dum desolationi Matris fidelium, videte ne Medecina iam propius is admota paucorum versipellis astutia speratam sanitatem impediat Iam is graues labores pro pace militantis Ierusalem suscepissis, cauete ne dum
is vos vocat maior temporis opportunitas remissonem animi gerere vi
se deam ini. Discedite igitur Christianis si me Princeps, discedite ab his ho- is minibus qui charissimam Christi sponsam tam crudeliter de impie diui is dunt lc lacerant, Ze affectae Matri filiorum poscenti auxilium manum
is porrigite. Non enim substrahendum est, ut semper fine capite manea- is mus, sed ἱ viro pesti sero recedere oporter ne coinquinemur, 3c ut etiam adepta unitate vero caepit, adliae reamus, Subtractavero obedientia, viae M salubres procurandae pacis aperientur quas siue metu, siue periculis suisis exesu sis corruptionibus Sycophantatum operositatibus exequerentur
146쪽
In hoc denique, serenissime Princeps 1 filia vestra de vestro, ac Regni
vestri honore sollicita vos hortatur in Christo ut cum in hac re uniuersa Christianitas ad Consilium vestrum oculos admoueat, taliter in eo con cludatia, ut finem nullum vestrae celebritatis sit habiturum. Summa Tri nitas pedes vestros in viam pacis dirigere dignetur SERENissi ME ATqus 'ILLus TR issIME PONCEps. Datum in Congregatione nostra generati apud S. Bernardum Paris. solemnissim E celebrata die. Conclusiones autem eiusmodi oblatae fuerunt Concilio Gallicano ad 'versus Benedictum XIII. i. Conclusio. quod quicunque Praelatus etiam Papa, etiamsi non ju rauerit cedere, pro unione tamen Ecclesiae & pro tam graui scandalo 'vitando sicut est Schisma praesens, nec aliis sedari potest, tenetur cede. '
1. Conclusio, quod Papa qui iurauit pro unico Ecclesae cedere quo tiescunque videtur Collegio D D. Cardinalium vel maiori parti eorum, 'Obligatus est Deo propter iusiurandum, quia istud iuramentum dirio itur 'in Deum principaliter, & Deo Principaliter obligatur & Ecclesiae mili 'tanti, in cuius fauore munio senda est. Nec tale iuramentum per homi 'nem est remissibile, sicque Ecclesia aliam viam admittere non tenetur, ' cum per praemissa sitius in Papam de Christo & Ecclesiae. '3. Concl. quod Papa qui iurauit cedere pro unione Ecclesiae, quoties ''cunque videtur Collegio D D. Cardinalium vel maiori parti, hoc viso 'oc deliberato per eosdem Cardinales, tenetur cedere & expresse recu 'sans peri urus est, & in fidelis Deo & hominibus, & math sentiens de fide, VM tanquam de fide suspectus potest de haeresi accusari, de nisi cedat recu 'sans pertinaciter tanquam haereticus per Concilium Praelatorum de '' clarandus. - . Concl. quod electus in Papam ea intentione quod cedet quando 'cunque , & sine quo non alias suisset electus, de qua intentione apparet 'per iuramentum ipsorum Cardinalium , si ex post pertinaciter contradi cit, cedere requisitus solemniter, ex tunc talis non est reputandus Papa, 'sed ab eius obedientii libere recedi potest etiam sine declaratione. . Concl. quod Papa notorie faciens contra iuramentum suum pro . 'prium, est notori E criminosus crimine pessimo, Sc per consequens con xumax & rebellis; sicque quia contumacia notoria super crimine tam no torio est haeresis, est tanquam haereticus habendus de persequendus. V . Concl. quod quia periurium respicit directh Dei irreuerentiam 'quae proprie est Christianae religioni contraria, principes seculares qui iaperiuria punire possunt, consurgentes contra Papam, ut praemissum est, ianotorie delinquentem, aut cogentes eum cedere,inerentur apud Deum, de sunt duntaxat iurium executores, ac iuramenti violati prosecutores;
nec resistit personae qualitas cum per praemissa reddiderit se indignum 'priuilegio Clericali dedignitate Papali. o Quid autem statutum fuerit in illo Concilio iuxta propositiones &Conclusiones praedicta, patebit ex sequenti instrumento, in quo continetur Decretum Ecclesiae Gallicanae eiusque Confirmatio per literas Regias aduersus eos qui Uiam Cessionis ad Schisma tollendum inessicacem esse dicebant, substractionemque obedientiae criminabantur.
Decretum Eo lesiae GH came pro mia cisonis cysis inione Obedientiae.
CARO Lus Dei gratia Francorum Rex, Vniuersis praesentes Literas iain pecturis, salutem. Notum facimus quod nos supplicationem di- . lectorum & fidelium nostrorum Archiepiscoporum, Metropolitanorum, MEpiscoporum, Abbatum, Exemptorum& non Exemptorum Vniuersi- citatum studiorum , Capitulorum Ecclesiarum Cathedralium , Prio-rixum , Collegiatarum Ecclesiarum de quam plurimarum Notabilium vi Tom. V. S
147쪽
personarum Ecesesiarum Regni de Delphinatus Viennensis nostrorum.
i os . V in Concilio Parisius nuper de mandato nostro celebrato conuocatorum V Ecclesiam Gallicanam diciorum Regni & Delphina tus meri tb repraesen-' tantium super facto unionis Ecesesiae congregatorum recepimus conti-' nentes: Quod quamuis nuper super facto unionis Ecclesiae in sancta Dei P Ecclesia has endae cum matura deliberatione plures ordinationes dc de V esarationes per nos de Ecclesiam Gallicanam, Clerum Regni nostri α' Delphinatus factae suerint, prout in literis substractionis obedientiae ha V ctenus factae Benedicto XII l. ec in literis Declarationum, ordinationum' ex post subsecutarum de publicatarum plenius continetur: Nihilominus '' tamen praefatum Conci tum, seu Ecclesii a praedicta Gallicana Regni AV Delphinatus perpetuo conseruanda , dc ut obvietur periculis ec scan V datis quam plurimis, occasione ordinatorum, tempore substractionis V obedientiae dicto Ben' icto hactenus factae orituris de iam ortis de fa-V cto, prout multorum querimonia manifestauit de manifestat: Propter-V rea conantes viam Cestionis, seu renunciationis de Papatu per tot Reges de Principes, stationes de specialiter per nos dc Regnum nostrum pro unione in sancta uniuersali Ecclesia habenda, electam, approbatam, col-' laudatam oc per dictum Benedictum dum fungebatur Osticio Legationis
in partibus Franciae summis laudibus exaltatum impugnare aut damnare, nec non conantes contra substractionem obedientiae eidem factae hacte nus dogmatis are, volentes de facto irritare, an nulla re&destruere facta,
V acta de ordinata eiusdem substractionis tempore secundum formam lite V rarum eiusdem valeant de teneant inuiolabiliter, Sc quod facta in contrarium quomodocumque reparentur,ec reducantur omnia ad statum pristianum de debitum pro vi in quodam instrumento , cuius tenor sequitur,
- l cum Instrumentum inspecturis pateat euidenter &. sit notum qubdis anno eiusdem Domini i os . Indictione is . more Gallicano, die ve-- ro mensis Ianuarij . Pontificatus D. Papae Benedicti XIII. anno 13. In Concilio Reuerendissimorum Patrum D D. Archiepiscoporum . , Episcoporum, Abbatum, Priorum Conventualium, Deputatorum Vni is uersitatum istudiorum Parisiten. Aurelian. Andegauen. & Montis pessul ,, Procuratorum aliquorum Praelatorum, Sc aliorum virorum Ecclesiasti si isticorum absentium, Capitulorum Metropolitanorum ec Cathedralium o Ecclesiarum Regni Franciae dc Delphinatus Viennens. per serenissimum , de Christianiis Principem D. nostrum Karolum Dei gratia Francorumis Regem super facto & materia unionis S. Matris Ecclesiae, bono statu reis regimine Ecclesiastico dictorum Regni dc Delphinatus, merit δ ut dice o batur, facientium de repraesentantium in aula alta supra Sequanam Rega-- lis Pala iij conuenientium ec solenni ter congregatorum celebrato retulito Reuerendissimus in Christo Pater D. Simon nuseratione diuina Patriar , , cha Alexandrinus, Administratorque Ecclesiae Carcassonensis perpetuus, is quod sedente nuper praesenti Concilio unanimiter fuit per Praelatos deo alios in eodem Concilio existentes, matura deliberatione prae habita, deo liberatum de conclusum quod tam pro pace inter Ecclesiasticos huiuia si modi Regni de Delphinatus perpetub conseruanda, quam pro prouidensi do periculis & scandalis quam plurimis occasione ordinatorum, temporeis substractionis obedientiae eidem D. Benedicto quondam factae orituris deo iam ortis de facto, prout multorum querimonia manifestat, Rex Domi- is nus noster praefatus ex parte dictorum Praelatorum cum instantia requi
se rendus est, ut omnibus suis tam in Regno quam in Delphinatu subditis, , inhibeat, εc sub magnis de grauibus poenis per suas Patentes literas so-- lemniter faciat in hiberi pariter de proclamari, promulgari & publicari, is nec dignissimam Cessionis viam per tot Reges & Principes, Nationes Mis populos, de specialiter per hoc Regnum dc alia huius obedientiae Regna,
148쪽
Vniuersitatis pari sensis. I 39
praedi eatam, laudatam dc approbatam dicto D. Benedicto per plures&
Principes, per D D. nostros Cardinales praesentatam dc oblatam, dc per D 14o6. ipsum mei, dum Cardinalis de Luna vulgariter nuncupatus ad Partes Franciae legationis fungebatur ossicio, collaudatam de summis ad ecelum laudibus exaltatam , postea ipso ad Papalem dignitatem assumpto per 'aliquot annos tribus casibus, scilicet Aduersario mortuo, cedente, vel 'Hecto ipsam sua manuali testante scriptura iuratam de promissam quisque mortalium in Regno dc Delphinatu Praedictis impugnare praesu. 'meret aut damnare, nec contra ipsam viam & dictam substractionem eum tanta deliberatione factas dc conclusas dogmatis a re auderet directe, vel 'in directe quouis modo. Quodque ordinata dc facta eiusdem substractio nis tempore secundum formam literarum eiusdem de ordinationum ae
declarationum subsecutarum valerent, tenerent re inuiolabiliter serua rentur, ec omnia in contrarium quouis modo facta repararentur, et ad 'pristinum statum de debitum reducerentur. Et quia de hac Conclusione 'alias ut praefertur, concorditer in dicto Concilio habita, authenticum 'Notariorum publicorum absentia causante, non habetur documentum, 'necessarium multis, dc expediens videbatur ut iterum super praemissis in 'Notariorum publicorum praesentia deliberaretur, ut inde per ipsos pu 'blica instrumenta confici possent atque dari: Et vires clarior de securior 'appareret, idem D. Patriarcha Conclusionem praedictam alias factam 'Per modum scedulae in scriptis rede it cum quodam articulo de resti rione obedientiae factae dicto D. Benedicto mentionem faciente per quos 'dam Praelatos dictae scedulae adhibito de adiuncto: cuius quidem scedulae 'Conclusionem & articulum praedictum continentis tenor sequitur in haec verba. GDeliberatum est per omnes quod supplicetur Regi quod ipse pro- . hi beat id faciat prohiberi omnibus Regni colis de subditis sui si elphi
natu, quod nullus audeat impugnare, aut damnare VIAM CE s Sio Nis, iavel dogmati sare contra eam nee etiam contra substractionem alias factam directe vel in directe, de quod facta & ordinata tempore si ibstractionis is praedictae secundum formam literarum eiusdem valeant & teneant inuio- .. labiliter: de supplicetur etiam Regi quod facta quomodocunque incon- ..trarium reparentur,ic reducantur omnino ad statum pristinum de debi- tum. Item de quod Ecclesia Gallicana dc Delphinatus per hoc non est ia intentionis quin facta a tempore restitutionis citra, dum tamen facta non is sint contra ordinata tempore substractionis, & deliberata tem rore re- iastitutionis praedictae, valeantri nullo modo violentur. Et ad hoc sedeter-
minat pr dicta Regni dc Delphinatus Ecclesia,supplicando Regi pro exe-
Qui quidem scedula lecta public E dc audita, omnes unanimiter vino iarantum excepto , requisitione votorum per eundem D. Patriarcham iaprius publice facta, deliberauerunt; dc eidem scedulae consenserunt, ac iamodo & forma in eadem scedula contentis concluserunt 8c se determi- nauerunt. De dc super quibus omnibus singulis de praemissis praefatus D. . Patriarcha de quam plures alij petierunt a nobis Notarijs publicis infra iascriptis publicum fieri instrumentum unum vel plura Acta fuerunt Pari- cisus sub anno, Indictione, mense, die dc pontificatu ac loco praedictis, iapraesentibus Reuerendissimis in Christo Patribus D D. Archiepiscopis iaRhemens, Turonens. Bituric dc Tholos. Sylvan ect. Beluacens Catalau. . Antissio dor. Abrincensi. Aurelian. Electens Xanto n. Meldens. Lodo uen. .. Sapieri. Ni uern. Laudun. ec Tornacensi Episcopis. S. Michaelis in peri- iaculo maris, S. Petri in Vallera, Carnoten. de Serizeto, de Bessayo, S Ve- cidasti Atrebatens. S. Leonardi Monasteriorum Abbatibus, Gauando de . Pompedorio dc Raymundo de Perucia Regis Consiliarijs, id quam plu- iarimi, alijs testibus ad praemissa vocatis specialiter Zc rogatis. .. Et Ego Ioan. Bourilleti Presbyter Eduensis Dioecesiis, Magister in ..
Artibus MLicentiatus in Decretis publicusque Apostolica & Imperiali ia
149쪽
authoritatibus Notarius, praemissis omnibus de singulis,ldum sic ut prae-I oo. V praemi ititur, dicerentur, agerentur, concluderentur, determinarentur
& fierent, Iraesens sui una cum praenominatis testibus, ec ideo praesenti
P publico instrumento alterius manu fideliter scripto signum meum ma V nuale solitum apposui, me etiam propria. manu subscribendo una cum
P Iacobo de Bertherijs, dc Io. de Rinello Nolaxius publicis subscriptis in
testimonium requisitus re rogatus.
Et Ego Io. de Rinello Clericus Tullensis Dioecesis publicus authori V tate Apostolica de Imperiali de Vaiestatu Parastens Notaris o Scriba, V quia praemissis omnibus de singulis dum sic ut praemittitur, dicerentur, agerentur & fierent, una cum praenominatis testibus d Notarijs infra V scriptis praesens fui, eaque sic fieri vidi de audiui, idcirco praesens publi- cum instrumentum alia manu me aliorum lcii me occupato scriptum, si-Ρ gno meo publico signaui, hac me propria manu subseribendo requisitus
in testimonium veritatis omnium & singulorum praemissorum. Ego vero
V Ioan. Iacobus de Bertherijs Presbyter Eduensis Diceces. publicus Apo- stolica, dcc.' Supplicantes nobis quatenus omnia dc singula deliberata, conclusa de V contenta in dicto instrumento per dictam Ecclesiam Gallicanam Regni
V dc Delphinatus nostrorum praedictorum de omnes Promotos de Benefi-V ciatos tam in Praelaturis quam in Benefici js iuxta formam & tenorem literarum substractionis declarationum & ordinationum subsecutarum in praemissis omnibus de connexis, ac annexis de dependentibus manu teneremus de defenderemus. Nos igitur optantes utilitatem dc commo- V dum Ecclesiarum Regni nostride Delphinatus; dc cupientes fouere pacem' de quietem inter Regni colas de subditos nostros, volentes amputare on ' nem disceptationem ambisuitatem dc materiam Quaestionis, desiderantes V obviare riculi sic scandalis quae exinde verisimiliter euenire possent,d
siderantes fomenta Schismatis, proh dolori vigentis in Dei Ecclesia, ex Pellere, omnia & sngula contenta in praedicta Requesta,seu Instrumento V superius inserto dc determinatione Praefati Concilij Ecclesiae Gallicanae Regni nostri & Delphinatus tanquam iuri consona & rationabilia lauda si uimus re approbauimus: ac de nostris certa scientia, gratia speciali de si plenitudine nostrae potestatis Regiae laudamus & approbamus: 5c pro . si hibemus omnibus de singulis subditis nostris, ac Inco lis Regni & Delphi si natus praedictorum tam Ecclesiasticis quam secularibus quacunque
, etiam Pontificiali dignitate, vel quouis alio titulo, seu nomine censean-- tur ;& eorum cuilibet, ne viam Cessionis, stu renuntiationis de Papatu si audeant impugnare aut damnare, vel dogmati sare contra eam, nec etiam si contra substractionem obedientiae alias factam dicto Benedicto directe, si vel in directe , quaecunque facia dc ordinata tempore substractionis praedi si ctae uecundum formam literarum eiusdem , volumus inuiolabiliter teneri , de obseruari inhibentes insuper ne praefato Benedicto, seu suis Commissa - rijs, processibus, fulminationibus sententiarum suspensionum Excom-- municationum dc interdicti latis dc concessis sub quacunque forma ver-- borum, aut in posterum ferendis dc concedendis contra quoscunque pro-- motos de Beneficiatos tempore substractionis in praeiudicum δc contra te-- norem dc effectum literarum dictae substractionis, Ordinationum de De- si es arationum subsecutarum aliquatentis obediatur in praedictis Regno αδε Delphinatu nostris. , Nec aliquis in contrarium attentare praesumat quomodolibet, sed si poenas graues nostra authoritate de Concilij praefatae Ecclesiae Gall. Re ,, gni nostri de Delphinatus cupit nobis subire Et insuper mandamus dc inis iungimus earundem praesentium authoritate uniuersis de singulis Iusti - tiarijs de Officiarijs nostris infra limites praedictos constitutis, vel eorum is loca tenentibus, ac eorum cuilibet, quatenus tenore praesentium seris uato, prout ad eorum quemlibet pertinebit, praemissa omnia dc singulari inuiolabiliter observent, obseruarique iaciant de publicari: quemcunque
150쪽
Vniuersitatis Parisiensis. I I
vero his deprehenderint, aut nouerint aliqualiter contraire, taliter pu --.. niant quod cedat caeteris in exemplum, dictosque Praelatos, Promotos I o 6.& caeteros Beneficiatos, durante dicta substractione modo & forma in li teris dictae substractionis , dc declarationum ec Ordinationum subsecuta. rum contentis, authoritate nostra manu teneant de defendant in eorum Praelaturis&Benefici)s, iuribus & possessionibus: quos authoritate prae sentium manu tenemus re defendimus, &c. Datum Parisius die r . Ian.
anno Domini i os . & Regni nostri 17. sic signatum per Regem, D. Iaco bo de Boibonio, dcc. Lectae & publi catae fuerunt in Curia uterae praescriptae 23. die Marti; an. Dom. I os. BAYE. Porro Rex, ut tam sanctum tamque necessarium urgeret negotium, quanquam iuxta praedictum Ecclesiae Gallicanae Decretum substractio. nem publicare constituisset, supersedendum tamen aliquandiu ratus, ut utriusque Pontificis mentem iam toties tentatam, postremo tandem quae de unione Ecclesiae seret, experiretur, solemnem ad utrumque Legationem destinat. Princeps Legationis fuit Simon Cramaudus Patriarcha Alexandrinus. Et Theologis nostris M M. Dominicus Parui Ioannes Breuis- coxae , Ioan . Gersonius, Petrus Plaoul, Io. Parui. E Decretistis
MM. Go defridus de Pompadour, Radulphus de Refugio, Io . Gutot, Robertus de Quesneto. E Medicis MM Ioan . Volgnon olim Facultatis
dem quoque Facultatis Decanus. Ex Artis is M M. Petrus Cauchon, Eustachius de Fauquemberg in Iure Canonico Licentiati, Guill . Pulcri nepotis , Iacobus de Noviano, Io. Francisci, alias Bourilieti. Edi ctum autem de substractione, dat Rex i8. Feb. legatisque tradit ea mente, ut qui Benedicti animum praetentaturi erant, illud comprimerent, si viderent eum ad viam Cessionis paratum, si tergiversari comperiretur, denunciarent, est autem tale.
delibus salutem integerrimam dc ex Schismatis nefandi tenebris in iasplendorem verae pacis celerem regressum. Quoties propensiori studio iaProgenitorum nostrorum egregia facta recolimus, villos singulari quaa iadam cura publicis utilitatibus Ecclesiae Sacrosanctae priuatas semper postis Ahabuisse pers icimus adeo ut non tantum eam pressuris, aduertitatibus, ta aerumnis, discordijsque liberauerint, verum etiam Infidelium ceruice iaconfracta multos mortales suauissimo Christi iugo subegerint, miro quo- ia tam ardore gloriosis illorum vestigijs inhaerendo , Schisma pestiferum ii quod in Christiana Gente iam nimis inueterauit, quantum in Nobis fuit, i. penitus sepelire N amictis Ecclesiae lapsisque rebus maturE succurrere Adeflagramus, sieuti semper sincero corde flagrauimus, nihil prius aut ciantiquius habentes quam ut concessam Nobis diu in illis potestatem in iis cclesae suae salutem conferamus. Vnde norunt Christiam penE omnes, ας irantos labores, quam graues impensas, quantas solicitudines adhibue- α ruinus, ut in Conuocationibus varijs Ecclesiae Regni nostri, ac Princi- ..puna de nostro sanguine causa quς rendae viae, qua Schismatis ac tempo- ει. xum qualitate pensat Asalubrius, celerius ac facilius ad pacem veniretur. c. Et postea, quod satis explorate perspectum est, viam Cessionis Ambo- . . rum contendentium ad ius verum vel praetensum in Papatu long E caete- ris omnibus transim illis, ut huius viae facilitate breuitateque cognita, per taeam Vniuersi pacem peterent concorditer. Postrema ver 1 hieme, quia μNos tam sancto labore desistere talaritas non sinebat , conuocari rursu rei ι. iussimus Concilium Ecclesiae Regni nostri, ut quoniam sit perioribus la- boribus obsistente temporum malicia minus promouisse videbamur, etiam atque etiam scrutaremur, qua ratione impedimenta nostri laboris ta& fomenta Schismaticae prauitatis amputare valeremus. In hoc autem μConcilio dum humana tarditas in Expedientium inuentione laborare ,
dum variatis sententiis alius aliud negotio conuenire iudicaret; dum