Historia vniuersitatis Parisiensis ipsius fundationem, nationes, facultates, ... à Carolo M. ad nostra tempora ordine chronologico complectens. Authore Caesare Egassio Bulaeo, ... Tomus primus sextus. ..

발행: 1670년

분량: 942페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

Vniuersitatis parisiensis.

s plus hau is es aisgouuerne a mi ablem et, supporte di s uoris 1 Ges ei det Apostre , Infirmireribus membris abundantiorem honorem circun te Po in Et principali A la parfin nous auons dii qu'en i 'Estat de Bour eoisi e doli es ire te fer de labe ur&la terred lumilitε. Si prens pour la i ,3

declaration auctines considerations.

Lai Consideration, c'est expedient a PE stat populatre qu'il iten sub jection plus que s 'il uouloit prendre Pestat de domination C est la deter mination & declaration d Aristote, r. Polit. L'une des rai sons est par l e xemple de sensualite de de Panae en via homine,c est expedient que lasen. Usiniit e serue de I 'anae domine. Exempled unaue u gle au regarid' via clatria veant. Exempled'vn ibi ea uregari d' via fort. Exemple despieds,aure gari des yeux ou des bras. La 1. Consideration. C est expedient quel Estat popula ire so it partes

aut res p

La 3. Consideration. C 'est expedient qde te Roy qui est te Chi ef d'or en Uvale ur&en authorith ne sue Fre poliat contandre les Oricies desinem bres de Cous sor, mais do it labo urer que cha cun fasse son ossice. Cette 'consideration profite a declairerque te chies ne doli potnt v ser des pied, 'comme des bras en sa defense. Si ne doli potnt commander aux popuIaires 'de a Pestat de Bourgeoisie, qu iis solentarine 2 regulierem ent, comine les bras de Cheualeri e doluent es re car ce seroit confusion. Si seroti l 'ac

La Consideration. C'est expedient que t Eslat de Bourgeois e soti main tenu δc induit teli ement qu'il volse tousio urs le droit chemin, leche 'min Royal. Cette consideration s 'enien d & ve ut dire que te Peu ple soli 'content de son es at&qu'il se so u De mener&conduire parte Clites de 'partes de ux Estais solaveratns; oua utrement Pord reducor ps mystique de 'la cho se publique sero it to ut subuerti, comme si les pieds vo uiolent usur 'peri ossi cedit chi es, ou des bras oudu ventre cessero it ladestruction non 'mi eda Corps seu lement, mais d eux.mesmes:&nous i auons experimente 'plus qtae mestier ne nous Dust, n'agaires que gens qui a pei ne deuolent ' parten traux pieds, se aura solent de gouuerner te chie que dis e gou 'uerner, mais contandre dc tyranniser. C est grant di Grenee de regarder 'l'Estat RoVal dc du chi es presentem en tenuers celuy qui estoit qu'au Pa 'i is te ne qay queis s au an olent a la compagnie, a la re gler & te forcier. 'Ceile icyappertuntieti Celestiat quant nous v eons notro Roy aussi Coua ronne&en uironne de nos Seigneurs de son Sans a telle multi tu de . C est maintenant comine viae nouites letum iere, selonia similitude du temps de 'Helle, Notia lux oriri visa est , sec. oecst bieni cy plus que deuant, Exul ta 'tion iore, de iubilation. Grace a Dieud'amour Ecdepaix, qui est vie, 'vore dc veri te, Gracea sa glorieu se Vierge Mere,&asainte Gene vi efue iaqui onque, ne se illi rent a cet te Cite, grace au virginal Espoux de Nostre- .. Da me, S. Ioseph juste, dii quel le maria ge is ut signification de la plus par- iasaite union de coni onction qui soli. Gest de Dieu de de son Eglisse. Si de . . uons hcnorer ce Mari age Virginal , coite sacrEe dc chaste coni onction, iano us qui querons palx& union, graces a S. Denys&a S. Rem y, Patrons ia& Apostres de France, gracea tous Saluis &Sain tes, desque is les me- . . moires deles Reliques sonten cette glorieuis, Royale de tres Chresti en ne de Religi ei se Cite & bonne ville de Paris. Graces a uous Roy tres ... Chresti en . il la Reyne, a Monseigne urte Dauphin, qui selon sonaage y Aa tres. constaminent laboure de Dieu te parsa cede bien en mi eux. Grace iaa votis totis Nosseigneurs. Si Concluons en suppliant, que pat sibi ement ia& concordement de viai ement te droit chemin, nous paruenions a la vie . perdurabie de Paradis , Praestante eo qui est Diti. boedictus in saecula. α

si iis

262쪽

sec a

as Septimum seculum

CY fine la Proposition Dite de par i uniuersiε de Paris au Palai

Royal l 'an i i 3. te 4. Sept. de depuis se ut aduo UEe certe proposiotion solemnet lement a S. Bernard, comine ii apperi par Instrumens nissur ce le 6 io urdudit mois, starent presens auec te Roy ,le Roy de Cecile, M. de Berry, M. d'Orleans, de Bourbon, d 'Alem oti, d Eu de plus eursa utres. Affa est per M. Io. de Gersonno Doctorem in Sacra paginia Cancellarium Ecclesiae Parisiensis. Crensuit une scedule qui respont ace queau cuns pouuolent opposer que la proposition de Puniuersite est contrepaixta des honne ut de auculas Se igne urs.

La veritE de la sor de de bonne doctrine ha contraint i uniuers te de

Paris donnerdarre inementie .lour de Sept. Pan i i 3 en ses instructionspourparier deuant te Roy ld Nosseigne vis au Palais, que cette verite demoura st tousio urs entiere, quelque palx ou traitit E seu si fait ou a Dire. Et lepropotanta reprouue aucunes Dulses doctrines pour les causes ou Considerations quis 'ensuiuent. i. car verite est suer depalx, dc iamat sonne puet auoirpalx qui va ille ou tienne contre verito, comme dit Dieu parte Prophete. Non es pax IND. Pourtant commande Dieu. Pacem overitatem, diligite dixit Dominus. Amea palx de veritE, ce dit nostre Seigneur. Item, si on nepou uolt aut rement auolrpaix que pars ustenirnu geld contreta Forou bonne Doctrine, on deuroit plustost seu sienirque con-quc guerreo u cs clandre selon la doctrine de S. Grego ire, Otrus orari scandalum permittitar quam veratur deseratur. Et a ce propos disseit IEsvs-CHM T. Non veni pacem mittere, sed gladium. Et s'enten d pour la sor taverite seu stent r. Item, stans la verit E de la For de des Commandemens de Dieu les Chrestiens solent Princes ou a uires ne peuuent est re en estat de salui. Et patain si chacun Cler c de Prelat qui ai me leur calut , do it la veritε pres cliter dc Du se id re prouuer, de par e special l 'VniuersitE , aut rement sta dissimulation sero it cause de leur damnation dc de la QTe propre. Si non annuntiaueris, oc. dicis Dominus per Ers uetem. Item, la veritE de la For ne se doli pas seu lement croire de cveur, maiose doli confesser de bouclle, quant on sent qu'au trement elle pertroit, ou que les gens se damne rotent par croire nusse Doctrine au contraire

ou parmauuat se instruction dc operation. Corde cressitur, oc.

Item, la veritE de la sor e st a prechier quant on a lieu dc temps potitia dire deuant Princes 5ca ille urs qui la peuuent entendre & defendre, αque te Clergie puet auoir franchise de parier, torsn 'i a po in id excusa tion,& ear ain si esto it de present PVniuersitE,n 'apeu ne voti tu plus de layer qu'ellen 'ait fati son de uoiren ladite pro postion oden son adue v. Item, combi en que cet te verit E de la Foy dc de bonne Doctrine eustpeu mouit profiter qui l 'eust plustost dicte constaminent, & est a croireque ne seu sient mi e venus tant de horribies inauxen ce Royaume, se au-cuns se seu sient ex posea iusques a la mort pour resister aux Erreurs quioni est E racines de nos maux, non pour quant selon te prouerbe commvn. Vaut mieux tari que iamris, Sc est bien a croire que pluseurs se si ne bien repentis de leur dilation ou dissimulation par paour humat ne ovinondat ne en certe mattere.

Item, se contre la veritε de lasoy dc de bonnes moeurs aucuns vo u lolent maintenant res ster malitieus ement de pertinaceinent, iis serotent plus ablasmer que parauant de tant que on a veii par experience les inaux qui s en sont en sui E, dc seroti cecy ii leur damnation e ternelle αauroi Non cause fouissante de Dire proceZ ouuertetnent contre eux au

tant, contre te grant courage te plus petit, ec de tam plus que te grandpuet plus nutre s il erre , de plus profiter, s'il consesse verite. Item, Ia veri id de lasor qui a est E pre schee ne cona prend quel conque personne nonam Ement ec ne tent a quel conque punition pour te temps

263쪽

Vniuersitatis pari sensis

tur dc tourner a bonne penitence, ceu lx qui par auant aue 'tent erret 36 3 saris en uouloir prendre vengeance Ou punition en taritque On ne .voti droit per scuerer. Car lors on ne deuroit potnt e spargner ou dissimuler qui vo udroit continuer. Non 62 Clementia bePo. Nn in est Homossior pestis quam familiaris inimicus.

Item, laverite de lasoy aeste presse bice publiquem ent, acri que cha

cuia puisse apperceuoir comment celix qui ontiaraus Iete contra .re dog nratia ce en iecret ou a pari, sont a bla liner dc a hair par les Seign-ur lesque is iis ont nict errer a leur damnation s'iis ne orat repente iace e a la Dubuersion de la chos e publique. Et par te contraire ccux soni a at mex, a totier ec a remunerer qui ont public maintenant ou aut refot, constaminent cet te veritἡ dc en donnent bonne information. ωι con uerti fecerit peccatorem, sec.

Item, la verite de la foy qui a est e darrainement publiee & propos est telle de si noto ire que ii n 'est hom me quel conque, s'il a iugement de ' raison qui ne la puisse apperce uoir legi erement, solent Cli restiens oti Ρ

Payens, solent Iulsi ou Sarra et ins, solent te uires ou vietis, solent Cleres '' ou Laiet; car cet te verite est v n Principe endro it naturet, Non occides, tu ia 'occiras potnt. Et scait chacun que ii ne vauroit mici selon raison 'que on tur fish ain si, c' est a dire que on l occisi sans proces de sans au. 'thorit E, dcque nul ne doti est re son Iuge en sa cause Si est urar que sup 'pose que onques homine n eu fh este occis inius ement que si est la Do et rine generale contre laquelle PVniuersite a fati proposer tres a dam 'ner de plus 'uen' est la mort d'vn Ror ou de la Reine. Si est urar austi 'que cha cun homine d 'en tende ment tant soli larc do it repugner aladite ' Doctrine selon son Esiat, po uuoir ou sqauoir, ou il se damne, correctio fraterηa cadit sub praecepto. Item, de cet te veritε de la soy ne se doli hora me plaindre. Car on l 'apreschεe meis mement sans volito ir accuser ou pugnier person ne quel conque morte ou viue, comine on ha nil protestation publique. E is au cuias se sentent to uchiez par cette verite, iis en doluent bien user de rea gractur Dieii , quant on labe ure teli ement pour leur salut dc correction ..dides au tres tesque is o ni est e ou sero ient au temps futur de ceu 28c dam- .. per par les erre urs contraires; car sans cette voviente teis ne pourro tentei te fauue et . Et qui au trement les enseigneroit ou seu silendroit ou fa voti sero it, it les deceuero it dc se trebit cheroi t& eu X auecqueSa certai- .. ne damnation, tant temporcile comine eternelle, si ne se faut pol ni icy ia

Item, se pour ladite verite de la for musten ir aucun auoit a seu sfrir per secution ou mori, seu si en apperi seu fh en occult, it seroit Vray martyr. . . Commeondo it penser que Dieu en a plusseurs tieuix: dc celuy ou ceux .. qui sero tento ii conse ille rotent telle persecution, iis scrotent tyrans, iadest ora uxenuers Di eudele monde, dc a persecuter par seu εἰ pare ce, ia dc par to ut perdre corps de biens, Seigneurie de Benefice par la Iuliice iai tant spiritu elle comine temporelle , s'ils n'en vo uiolent prendream en- α dement. Exemple dii Conite de Thoulo usedcautres. Si ad uise biencha - iacuit qu'il sera ic a a Dire; car mattere de la soy n'espargiae te Seigne ut iane que levari et, P Etimo magnum Deus fecit. Et se lex Inquisite urs n. iapori senticy ou dissimulent par paour, iis enco urent Excommunication iail grande que te se ut Pape les puet ab udre, de les Prelais en enco urent .. 'ire de Dieu, de les Princes duSang Roral, dc ceux qui ont a garder la talustice soli uerat ne du Roy, s iis ne falsolem leur deuoir, iis serotenti ia reprendre, comine dissimulans en mattere qui tant est lesiue de dii to utia subuersiue de la Majes e Rorale de de s a Cour, Iustice haut e dc fouue - ει ine. Et si on dit que cet te Doctrine se deuolt premi e rement dire a sep rix non en publique , on respond quela faus se te est publiquem ent se .. Ee, si faut recolari r ala publieation pour dera ciner te publique vice Qu ta

264쪽

septimum seculum

seandaligation. Hugo. Peccata publica non βnt siecreto poenitentiae pn an I i . U.da. Et fiat cum amore hominum se odio vitiorum, dit S. August. in Regula solent notees tes 7. veritet en suiuant & applique es au temps present

υ Qui si ait la veri id de boniae Doctrine & de nostre Foy, 5c par sa negli υ gen ce de la denunc ier, soli par correction fraternelle qui appartient a V chacuit, se, far authori te Pastorale, soli par seuerit e Royald, aucune ' person ne demetire hors de I'Estat de salui. Tel enco uri la sentence de ' Dieu ..dictbe par te Prophete Ezechiel. C 'est qu'il perit a uec la person ne laquelle it laisse per dre par son de faut de an nuncier verite, soli ari,ioit en publique, soli par parole ou en e scrip t. Qui si ait ou do it auoir que la verite de bonne Doctrine de de nostre Foy ha est e viole e de nostre temps par nusses informations & predications dc propositions V dc libelles dist amato tres en plus eurs potiacis δc articles. Et par sa dissi P mutation venant de paour ou faue ur des ordon iaces, vn tel laisse perit' une personiae ou pluite urs es diis erre urs dc diffamations, tet enco uri le' peril desius dit, c' est a dire damnation Qui es cas dessus diis empe sche' par violence dc par menaces id par pulsiance ou par corruption de dons '' de de promesses que la verite de bonnes minurs dc de la Foy ne solent' publi hes de repare es, it pec he plus grie ementque les dessus diis, dc est V cause de la perdi tion de toutes les personia es qui potir ce errent de peris . ' sent. Et ne sati potnt a solisteni r via tet, foubs Ombre de queique Palx

V ou de Trailre: Car mi eux vauroit iuste guerre, que u ne telle iniuste' Paix. selon te dit de l'Euangite. Qui par fauiles informations dc dista

V mations criminelles, sciem ment de mali cietis ement conseille vn Ro3 ciu' vn Seigneur a emouuoir son Peu ple de ses subjeis a ce que eux persecu-tent auculas qui ne soni potnt a persecuter en telle mani ere, soli par glaiue e spiritu elle de Excommunications, soli par materielle de occisions, tet est hors de I'estat de salut, s il nes' en repent id s'en corrige dcs'il ne labe ure de son pouuoir, que t 'information contraire dc bonne re , , duction a la cognoissance de la verite solent nites de obtenues par let

tres Patentes ou aut rement, & ne foussit potnt aut rement quel conqueis confession. Qui se sent fausi ement auoir est e persecute & dissame ou preiudice du salut des ames&du Roy dc dii bien commvn, ic il est ne gligent ii noncha illant de procurer bonne information au contraire, idque s a renommee soli releu Ee, tet pecti e grie ement & crueii sementis contre sor re aut ruy. Et est cause desinaux qui se font & soni venus parsi tes dites fausi es actions & persecutions, & par e special quant v n tet est si pulsiant Prince ou Prelat , car il tautae errer les aut res de pectiter de se si damner par sa neglige iace ou par sa sole cra in te denote cev x qui soni a

,, noter, qui est contre to ut ord re de charite & contre te bien commvn.

, Quaenaucun des cas dessus dites sue Tre par sa neglige nce ou em pes cheis solis tit re de Palx ou au trement, que te Ror ne procede a la reductiorio de ceux qui ont erre par les mandemens defraison nables fatis & publietis en son nona , ilest coupabie contre son Itor & son satur, & ne gardepo intis bien se foy &lor aute en uerssa personiae & soni orati me: Mais est cause si quant en sor est, de fa destruction, en temporei & en i 'esprit Qui affer . si me obstin Ement que contre lebi en de Palx ou de Traitti e lia este Dite si la proposition n aguere sau Palais de par l Vniuersite dc aduolue e depulsis solemnet lement par elle, & que on de uolt cesser de certe & semblabies si Doctrines de Instructions Dites pour redui reles errans a boniae vore deis verite, tant de la y, comme de boniae vi e & pour nourrirtous en bonis ne amour de charite en uers leuis prosines solent grands, solent petits. Telis qui ain si afferme pecti e grie ement dc temerat rement contre te bien deo te salut dii Ror dc de soli exemple de de PVniuersit e dc des Prelais id de

si rout te bien puo lique. Et de tant pec heroit plus vn tet, comme ii seroidis person ne publique de de Iustice. Carseus Ombre desaige pitie via tel oc si ciro illes amesicles corps par crueiis e folle Et tet ne nourriroit in te bon-- ne Ptix: mais destruiroit, ou preiudice, tant de ceux qui persecutent lex

265쪽

Vniuersitatis Parisiensis

au tres iniuste ment de. se damnent ians repentance, comme de celix qui soni indu ement persecute2. Si conclue 5 aut se chac uia enuers soy, Loit grand ou petit, qu'il ha a Dire potir te temps present des choses Dite, Diuiques a y au temps passe, carie Compileur de ceties cedule s'ena voti tu deuant Dieu les homines tellenaent acquiter. Escrit a Paris i an i i ue te . d Octobre. Amen. Interea Dux Burgundus qui ante Lutetiae regnabat, ex urbe recedit cum frustra tentasset Resem secum educere: statim vero Aurelianus iussu Regis de summo Vniuersitatis, ac Bonorum omnium desiderio aduenit. V . Tum ergo libera Vniuersitas M. Ioannis Parui Propositiones circa DTyrannos & Tyrannicidas examinare aggressa est, quas hactenus exami

nare dc damnare non licuerat. Maxime vero earum condemnationi in

nitit Gersonius eiusdem Vniuersitatis Cancellarius, apud Episcopum 'Parisiensem, & Academiam. Igiture eas primum examinari curauit ab UEpiscopo Paris. qui tunc erat Gerardus de Monte Acuto, earumque 'reprobationes mitti ab eodem ad Facultatem Theolqgicam, die Veneri, Ρ

. Decemb. vi habita super ijs deliberatione, die Mercuri j i 3 referrent 'Facultatis Conclusionem. Scedula ad Theologos ab Episcopo milia tali, 'est cum Assertionibus de Reprobationibus, ut legitur in Codice bis 'Bibl. Via.

μEX parte Domini Episcopi Paris. de Inquisitoris . de Consili j fidei ' ibi uiu

s olemnissime congregati. Magistri Reuerendi i Mittitur vobis see ' PAE cuia continens a stertiones aliquas cum suis reprobationibus: quare re quirimus vos sub poenis iuris, ut detis deliberationem vestram publice ' ut sirA- inscriptis vel verbo tenus, si huiusmodi assertiones ex quibus ortum est 'notorie scandalum , sicut fatetur Consilium fidei, sint erroneae id taliter 'condemnandae: ut consequenter procedere valeamus, sicut ordo Iuris 'postulat. Et hoc infra diem Mercuri j i3. huius mensis Decembris. Qui libιt Drannus potes se debet licite oe per meritum occi Q.ι quocunque suo Vagasgo, aut Subie AD , o per quemcumque modum, maxim) ρer Insidi.

faterio: non ob ante quocumque iuramento , aut confoederatione fa fu apud . . eum sine exs e Sando sintentiam, aut mandatam Iudicis cuiuscunque.

Sequitur Reprobatio huius Conclusionis in forma. Haec a Tertio sic ia generaliter posita, de secundum acceptionem huius vocabuli 0rannuae,' est error in nostra fide C in doctrina bonorum morum: δc est contra prae- ..ceptum Dei, Non occides, Glossa, propria authoritate, dc contra hoc quod iadicit Dominus noster, Omnes qui glaLum acceperint, Gl Ossa, propria au- α oritate, gladio peribunt. Item , haec assertio vergit in subuersionem to . .. tius Reipub de uniuscuiusque Regis, aut Principis. Item dat viam deli iacentiam ad plura alia mala, ut ad praudes, violationes fidei de iuramenti; . . de ad proditiones 5c mendacia ac deceptiones, oc generaliter ad omnem iainobedientiam subiecti ad Dominum situm, bc ad omnem infidelitatem iade diis dentiam unius ad alterum , ic consequenter ad aeternam damna tionem. Item ille qui affirmat obstinate talem errorem te alios qui inde ia. sequuntur, est haereticus, de tanquam haereticus debet puniri, etiam post iasuam mortem. Notatur in Decretis 23. qu. cc

Eiusdem prauae Doctrinae nomine venerat M. Petrus Gigantis in suspi- iacionem, ob idque citatus fuisse videtur ab Episcopo Parisiens verum iapurgata fide immunis ab omni haereseos crimine reuersus est. Et cum a re Procuratore Picardicae Nationis fuisset nihilominus appellatus haereti. Acus, aut certe de haeresi suspectus, Natio Gallicana, apud quam de im- positione criminis eiusmodi conquestus est , eum purum , immunem de . . innocentem ab omni crimine dc labe haeresis esse declarauit, exin e Bo- iane litterae D. Parisiensis te lae in Congregatione Generati Vniuersitatis ideo - que famae restitutionem suo supposito prosequuta est, ut scribit M. Pe- cirrus Gualteri Procurator eiusdem Nationis ; ad diem 16. Nouemb. . Rex vero iuxta Vniuersitatis Declarationem supplicationemque αTom. V. Κ κ

266쪽

218 Septimum seculum

ia publico Pro grammate easdem propositiones damnauit cum Autolii u, i i 3. detestandi Parricidij; tales sunt eius litterae. AROLvs DE 1 GRAT i A FRANCO M REX. Vniuersis praesentes 'iteras inspecturis . Gratia vobis & Pax in eo cuius oculi fidem res ciunt, sine qua placere ei nemo potest. Regia Majestas nostra quantis ad respectum honorem & zelum fidei stimulis urgeatur paucis primum' aperiemus; dehinc rem ipsam sub compendio tradentes finem inexplica

. V tione intentionis nostrae A in exhortatione faciemus. Francorum tra

V dunt annales historiae, quae Praedecessorum nostrorum gesta describunt. V Quod dum inclytissimus, ae victoriosissimus Rex Clodo uaeus de tenebris' infidelitatis ad Christianae Religionis admirabile lumen, Deo trahente,' venisset, dumque post baptisma susceptum protinus sacro liquore per P columbae speciem in vasculo visibit, coclitus allato beatissimus eum Re V migius consecrasset in Christum Domini, mox idem praesul spiritu S.' plenus Prophetica γoce nunclauit, Beatum soro Regnum Franciae se 'i ' citerque duraturum si fides in eo Catholica persisteret, fidem nempe Iuta' stitia Regnorum quaedam vita comes non deserit quoniam Iustus ex fide V vivit. Huius vocis caelo sonantis Clodo uaeus suaque Regalis posteritas

V non immemor , sed eam retinens alta mente repositam vigilanti si moV hactenus studio fidem excoluit, protexit & evexit, debellauit ubi libee

' haereses cum suis autoribus, continuit errores impios quibus se nunquam

V sustinuit infici, vel abduci; hinc est illud Eulogium , sola Gallia monstra' non habuit. Porro quid i Lud est quod praedecessores nostri, potentissimus in-' ter caeteros Gratus Magnus incomparabilis Rex o inuictissimus Imperator δε- dicauerunt celeberrimum in viae Regia Parisiens studium Literarum velut alterum Troiae, vel Athenis Pastadium, velut pra rei ea fontem lassam Parnas, seu

Paradisiqui cultatibus quasi totidem oujs interigibilibus rigat uniuer- m superficiem terreae, cuius irrigatione germinant se adolescunt pulcherrimi alubrium Dolfrinarum plantate, de quarum suavis o frugu satiatur terra. Illic cernere est praecipue flumen quartum Theologicae Facultatis cuius impetus laetificat Ciuitatem Dei, vomens aquas sapientiae salutaris salientis in vitam aeternam, secus quarum decursus aquarum placitatumia est lignum fidei saluberrimae quae inde gignitur, nutritur, defenditur,4 roboratur. Recte quidem haec facta sunt, nam cum oporteat Regem copulare sibi Salomonis exemplo Sapientiam in sponsam& sororem chius

sapienti. e vox est, Per me Reges regnant se legum Conditores ursea decernunt

cum rursus iubente Domino Rex qui sedet in solio Iudicis descriptum , habere debeat Deuteron omium legis, & a Sacerdotibus excellentiam si sumere, ne surrepat vitiosa per errores deprauatio , & vi in eis legensis assidue Rex sapiens sit, dc veritas eum custodiat, quid praeclarius in Re si gno nostro , quidve diuinius potuit a Christianissimis Progenitoribus is nostris institui 3 Quid a nobis posterisque nostris studiosius conuenit ob si seruari, quina ut abundet id Regnum nostrum viris quos crudierit Do si minus, de lege sua docuerit qui parati sint omni poscenti reddere ratio δε nem de ea quae in ipsis est fide de spe. Ita nimirum fit ut & sapientia quae is de sursum est, penes nos exuberet & fides excrescat, fides quae Regnais vincit, quae Iustitiam operatur, quae adipiscitur repromissiones. Daturo proinde Sacerdotibus nostris sapientia dc intellectus. Quid ita a Sane viis verum solidi inaque ferre Iudicium noscant si quid in fide, vel ambiguum, se vel devium surrexerit, vel quod sit legis Deutero non j corruptiuum. o Sic enim iussit Dominus ad eos habere recursum : sic praeterea procul ex-- turbari potest quidquid Doctrinae salutari molitur aduersum pestilens imari probitas haereticorum, vel errantium. Neque enim tum est fidem seruareo iam positam quam plantare , fide quidem dilabente surget oppugnatrixis eius infidelitas monstrum horrendum ingens, quod Regnum subuerteto a fide derelictum taliter a nobis. Osalutiferi Christi Pestem γ Ar verbis quaesierit aliquis, cur haec tam alto sunt orsa principior Plane fatebimur

267쪽

Vniuersitatis Parisiensis. Zy9

imprimis iocundum nobis, nec ingratum esse in istorum consideratione versari quae contulit Deus, simulque volumus ostendere quantum si ' i i 3. authoritatis pondus & robur praestandum in his quae veritatis Catholicae declarationem, vel elucidationem respiciunt quando dictatur aliqua per 'tales quales praelocuti sumus de ipsius approbatione sententia: quoniam 'eos in omni rancharum literarum eruditione praecipuos esse constat, quos 'vel fallere velle, vel falli posse nemo facile iudicauerit. Cognouerunt hoc diuersae per orbem Nationes, uniuersitates de Re gna. Cognouit etiam ipsa quandoque Romana sedes, dum olim & nu per, si quid apud eos ambiguum in doctrina Christia Religionis obti serat, certitudinem ab ipso Consilio fidei Parisius causa existente postu nare, nec puduit, nec piguit. Consequenter ut transeamus vetera de VEcriatur intentio nostra praesens, perspicuum seri volumus ex praemis quanto cum assensu omnium sustinenda sit illa Iudicialis sententia 'quam nuper ad exhortationem nostram coassiimpto Inquisitore praui talis haereticae de consilio fidei solemnissime conuocato saepE dc multum 'rem ipsane examinante tulit dilectus id fidelis Consiliarius noster Episco 'pus Parisiensis, aduersus haereses pestiferas iam iamque erumpentes iam 'ipsum Regnum nostrum ad diuisionem dc ad eam quae consequitur deso. lationem praeparantes; iam demum Legis diuinae Deuteron omium quod 'aspicere continua meditatione nos conuenit, perniciosa mendo state

Violare conantes. Ita prorsus exurgere debuit Pastor ipse & Praesul tali 'suffultus celeberrimo fidei consilio communi. De tot Magistris in Theo 'logia, ac Licentiatis qui Parisius, ut assolet, aderant, nullus omissus est 'qui non quod vellet fas haberet libere, vel dicere verbo, vel scriptis 'tradere. sic profectb sic Praesul ipse speculator datus&adiutus cernere potuit quemadmodum vineam Dominicam exterminaret aper de silua& singularis ferus depasceretur eam. Audiebat illud de Canticis, Capite 'nosis Uulpeculin paruulus quae demoliuntur vinear. Vrgebat subinde formi

danda nimium iussio multiplex de aperta Legum Poenalium, quas contra desertores fidei, extirpationem haeresuin haereticorumque diuina simul α humana promulgauit autoritas. Nos propterea sententiam ipsam jusi simus sub E dicto publico per uniuersum Regnum nostrum validam ob seruari δ: exequi . scribente ad hoc ipsum CharisCmafilia nufra Vniuersit - . . DParis quae sententia damnat propositionem scandalosissimam, cui ti-x lum actor imposuit, Haec est , inquit, iustificatio Ducis Au zndiae. Iusti ficatio videlicet super interfectione crudelissima charissimi , ac unici fratris nostri Dacis Aurelianensis, cui propitietur Deus, vocemque sangui- ianis eius clamantem exaudiat. Ecce quod haec propositio suum in tituli fronte iudicium portat suam maledictionem, Vae, inquit, Propheta qui ..iustiscatis impium pro muneribus. Asserit illic Ioannes Parui alligatum . . se tot muneribus praestitis de speratis a Domino suo, quod ei iubenti prae- stare linguam sitam obniti nequiuerat, nolens Propositionis author vi- ..deri, sed prolator. Nullus idcirco rect E mirabitur si praefatam senten- . tiam Iustificationis huius necis de sceleris damnatiuam decrevimus manu - tenere defendique facere omnibus modis veluti causam propriam & s- iacui Repiae majestatis nostrae decus , tanquam praeterea causam fidei, iaque maiumo dum sufficientissima nos Informatio docuit hanc esse fidei caucam. Cuius Nos fidei protectores diuina dignatio posuit,lcad hoc co- gunt leges, ad hoc praeclara Praedece rum nostrorum exempla vehe- menter accendunt. Attendimus vltra sicut summo pontifici de sacro iaCardinalium Collegio scripsisse iam meminimus , dc sicut operum vox lu- iactuosa popalare non desinit, quod a reproba propositione illa velut ab ia

origine venenata latius eruperunt horribiles in Regno nostro seditiones iadc bella plusquam Civilia, praedationes ubique de clades innumerae ld replurima mortis imago negabatur imago paruulis,oratio viatoribus, Con- . festio morientibus, Eleemosyna fame pereuntibus sepultura etiam pro .. sana defunctis. Nulla classecura fuit, nullus sexus nulla cognatio; nullus ti

268쪽

16o Septimum seculum

M Vos in visceris Dertite vires: Porro nondum plene ces

fauit quassatio, nec procellosus armorum & tempestatum quieuit stus. ' Det tandem aliquando tranquillitatis portum qui mari& ventis imperat, reducat pulcram pacem qui sororem eius veritatem iam in lucem eduxit.

v Et qualitcr eduxit, hoc factum est dum praedicta propositio nefanda postra exactissimam eius examinationem comperta est secum includere plu res errorestanestos explicit E contra fidem & moralem diurnorum prae Uceptorum Doctrinam mentibus humanis naturaliter inscriptam. Hae edominationem omnem temporalem simul spiritualem nequiter euer-

tit: haec vias patentissime aperit seditionibus popularibus, pertur ijs ,re- bellionibus. Odijs implacabilibus, tumultuationibus ignobilium contra. v nobiles, imo ordine confuso N obilium ad inuicem, similiter ignobilium ψ' Conspicitur deformis illa Reipub. facies qualem deplorabat Apostolus V Schisma detestans illorum dicentium, Ego ornu, Ego Apo , m=Cephae. '' Praeterea quid quod dicta propositio laudat fieri neces subitas, & vides' Nobilium etiam personarum per sicarios pretio conductos, quales Ge- neralis Concilii sanctio tantum damnat per excogitatas insuper antidias' nulla in dissidatione praeuia per blandi me ima subdola, per consideratio' nes iuramentis terribilibus publice firmatas relicto tandem penitus om V ni ordine Iudiciatio, vel superioris Edicto. Et audet nihilominus haec' execranda propositio, audet impudenter assercre tale facinus immanis ἀ' sinum fieri secund tin ius omne diuiniani , naturale & humanum, audet' contra sentientes insectari tanquam nostros Reique publicae capitales V inimicost adeo quidem ut conclusiue determinet oportere nos incutit 1-' simam illam Statrocissimam charissimi & unici germani nostri necem vi-' leni de subitam approbare: Nos debere prorsus actorem diuitiis, opibus ec' honoribus augere familiarius, quasi fuerit alter Michael, aut Phinees. V Denique publicis ubique gentium Collaudatoriis illum literis efferren 's' debere concludit. proh nefas i aequiis me Rex Arbiter Christe quas vi-' delicet Restia nobis a te potestas desuper data sit non in vindictam in ' te factorum sed in laudem, praemium & honorem, & qualium heu male-V factorum i quis illa dinumeret, quis satis in culpet de damnet 3 Subinde' quid iniustius iustificatione criminis &talis criminis, in quo quid laude- mus, quid remuneremus , perpendite. Nunquid actorem laudabimus,' sed in eo defuit Iudicialis au choritas de Regiam nostram spernens inuali-' damque praedicans ta enormiter laedens usurpauit tot abutens beneficiis.' tot ne eessitudinibus quibus Maiestati nostrae, etiam ipso iactante, tenetur' obnoxius. Nunquid ministros laudabimus 3 sed eorum impietate, proditione , vecordia, crudelitate, ciuitia . cupiditate nihil execrabilius.' foedius, tetrius excogitari potest. Nunquia facti modum laudabimus 3' sed hic praemeditatas diu insidias per confoederationum plurium sinu la-' tiones, per blanda mille amicitiarum fgna fallacia ad subitum fraterni' Ret ij que sanguinis exitium tanquam de bestia processum est. Et hora tenebrarum, & in tali Ciuitate ubi securitas plebeijs etiam & aduenis' esse debuerat. Nunquid operis rationem de causas laudabimus 3 atqui ni

hi tibi probabile prius nihil posterius inductum est pro testimonio quodo tali notorietate constet, quale secundum leges diuinas&Ciuiles essene si cesse est ubi vilissimus etiam homo vita priuatur. Qualis nempe lex non

,, pr monituna. non auditum, non commotum morte damnauerit, sicuto a Nicodemo & Paulo notatum est. Nunquid tandem facinoris huius is euentum laudabimus & remuneratione donabimus 3 Sed obinde floren-- tissimum istud pridem Regnum nostrum iam per septennium tot calami -- tatibus infandis attritum est, talar lim in eo sanguinis humani fusum fuit, is Vt aestimationem omnem effugiar. Sed ipsam forte Iustificationem lauda se bimus. Istic autem sicut edocti sumus, suspecta vehementer de haeresilis pertinacitas nec apparens adhuc sussiciens corrigibilitas nauem tur quo

, pacto sic manet quippe scandalum in fide multipliciter datum verbis,

269쪽

Vniuersitatis Parisiensis.

operibus de scriptis: manet inscripta tenaciter infamiae sordidistimae in dignissimaeque nota quae non minus odibilis est ipsa morte naturae; manet i 3 iactura publico & personis inflicta supra nitinerum , manet utique, nec tolli cernitur, sed foueri. Quare quoniam illis ad quos spectat tam au. thoritatiue quam dochrinaliter tradere legem Dei scandala nescientem, viae dum non creditur, sed contumelia palam irrogatur, neque Edictis mi , , neque nostris obedientia praestatur, ubi tum veritas est tam explorata dijudicataque, cui nullus capax rationis naturalis etiam Ethnicus. aut VPaganus obviare deberet. Opponet aliquis de dicet, Ecce totiens tra tus pacis compositi sunt, Indulta sunt omnia, post haec praeteritarum Pliniuriarum ni minisse quid nisi malorum est i Responsum habeat quis

quis hoc dixerit, Cessaret utinam scandalorum violenta continuatio Nobis ac Reipub. praeiudicantium, & nos ab eorum rememoratione non iri uiti cessaremus. Nam horrescit referens animus; sed cicatrix, male 'sana dum redit in vulnus aperiatur oportet,& urget ingratitudo quan

doque iam donata repetere. Quale rursiis illud est pacem verbis, operia 'bus bellum gerere, ac corde Se corde to qui, operibus credere iubet Chri stus, mentiri quippe nesciunt; verbis autem rara fides ideo quia menda ces faciunt ut vera dicentibus non credatur. Quid ubi periurium doce tur, authori satur, approbatur. Mirabile, magis veri, miserabile diistum, 'ita tamen est. Retorqueamus oculos ad praenominatam Iustificationem ει quid pro veritate tradit ic regula videbimus, ait enim sub hac forma. .. In casu socialitatis iuramenti, promissionis, seu Confoederationis facta 'rum ab uno milite ad alterum, quocunque modo istud fiat, aut scri post iant , si contingat quod istud vertatur in praeiudicium unius promitten iarium, aut Confoederatorum , sponsae suae, aut si torum liberorum , ipse ..de nullo tenetur eas obseruare. Hoc probatur, inquit, ex ordine Cha- . . xitatis quo quilibet plus tenetur se ipsum diligere, uxorem dc liberos, . . quam alterum. Animaduertite quantam ad periuria fenestram aperit iahaec assertio. Ite nunc & cum sectatoribus Doctrinae talis consi de ratio . .. nes rari, & stabiles exspectate. Sed de probatio sua dum ordinem prae- tendit charita is, ipsum prorsus euertit. Nonne praestantior est anima iacorpore, & fides auro 3 Sie Regulus sensit, sic Fabricius, sic Antecessores ianostri Reges, B. Ludovicus ti Ioannes alij que sine numero, qui cum iatrandi & certo sui suorumque praeiudicio iuramenta seruarunt Prospi- ..ciebant clarissimi viri Ius urandum non repugnans animae saluti, sin licet . . damnosum rebus, aut corpori sit initum , etiam cum hostibus non esse iariolandum i alioquin tota radicitus humanae societatis Ciuilitas euulsa . .

periret.

Cceterum quo magis elucescant ea quae diximus, utque virus lethi - ferum quod sparsum iniustissima haec Iustificatio sub inuolucro rationum iaec allegationum interclusum tenet, se prodat, collectilinque foris erum. αpat; quia latet anguis in herba, inseramus hac Assertionem unam pro cit'. arte Ciari me Di nostrae Univer Litu Paris nobis alias cum sua repro- . batione peream approbata de abiurata propositam: quae Assertio inuen- ..ta est sufficienter elicita fui sse a dicta Propositione damnata, quemad- modum publica Relatione solemnium Magistrorum in Theologia com- missorum per Iudices & Consilium fidei super Examinatione eiusdem APropositionis prout ipse etiam Dux Burgundiae petiuit, facta est certa fi- ., des. Praesupposito igitur quid per Tyrannum ille Iustificans intelligat, ia

r nnms, inquit, isti est qui in Repub non refle principatur, aut Principari taeonatur, audiant uniuersi, audi Coelum de auribus percipe terra, quid haec AAssertio monstri contineat. mitiber Tνrannus potest se debet licite se me- α ri ortia occidi per qaemcunque Vasaltam sitium, vel jubditum etiam per insidias cillanditiin, vel adulationes, non ob ante quocunque Iuramento, seu confin- cideratione a Lis cum eo, non exspectata heurensia, vel mandato Itiricis mi on- cique. Quis Assertionem hanc, o verax Deus , non protinus improbet au- .

270쪽

162 Septimum seculum

M vlla dubitatione dijudicet 3 Primum quidem , nec insolitum subditis

Septimum seculum

i i3. notam Tyrannidis Superioribus adscribere, habere Mna veluti comper V tam atque notoriam , nec egentem testibus, aut Iudice. Consequens erat V ergo secundum Doctrinam hanc, imo debitum cuilibet iure suo neces su V periorum vilissimas & subitas exercere. Laudabuntur insuper Actores si cui viri fortes & amatores libertatis. Ipsis quoque plausibiliter re cer-

tatim vulgus insolens 5 ad nouitates noxias semper arrectum congratia.

abitur cupide, misereque serviet. Quo nihil potest seditiosius & insul V sius, nihil infelicius & susibilius inueniri Ita tamen lath fieri nedum te P gimus ex historijs, sed ipsi vidimus oculis & ingemuimi O mores, o

P tempora i siccine spernitur tua Petrei Iusso. Serui subditi estote in omni V timore Dominis non tantlim bonis id modestis, sed etiam discolis. Sed P neque subditos oportuerat per spiritum erroris & doctrinam D pno ' morum prouocatam profundius in hanc vastar nsaniarum falsarum, P ac seditionum voraginem demergere, unde vix emergant. Exposita' quippe fuit venditioni publicae viperea Doctrina, patuit quoque ad le-endum sustendumque tradita est. Verum quisquis adest habensae im Dei & proximi, qui prς terea Conseruationem fidei salubriumque V Praeceptorum, qui salutem animarum, qui Reipub. tranquillitatem, qui' Dominationis cuiuslibet spiritualis , vel temporalis a Deo constitutae' decus de robur exoptat, exurgat petimus, agat viriliter: pra cipue lq- ' dex Eeclesiasticus constans si ad deturbanaum funditus ab omnium ' hominum cordibus detestandam hanc Propositionem cum suis erroribus' omne confundentibus fasque, nefasque Quos errores esse impios qui' post ammonitionem, vel negat, vel dubitat homo praesertim Iudex coae' stitutus, quomodo fidelis est 3 qualiter ostendit separatum corrigere ' quomodo vult Ecclesiam audiri quae veritates oppositas his iubet expli- ' cita fide teneri. Non occides, inquit, Non periurabis,dc ita de reliquis' moralibus principijs. Sit nobis hic cum Apostolo las dicere: Si quis aliud ' euangelizaverit etiam Angelus de Coelo, anathema sit. Nam per Dei at-' que hominum fidem i si iuramentum sanctissimum quod est Con V troitersiae finis, ac principium humanae societatis vinculum nihili pende' relicuerit, dum cauetur aliquod sibi, vel suis praeiudicium. Si cuilibet' in causa neciti alterius non dissida, non moniti, non auditi, non conuicti' sibi ius dicere fas fueriti s fictis proinde blandi cijs, ac insidijs subitis cumia perditione corporis ut in se est animae per sicarios pretio conductos abu- ti concessum sit . quid in humanis re diuinis rebus tutum 3 quid rationeis constans superesse videbimus Quamobrem nemo non videt quam iusta certissimaque ratione prohibuerimus sub Edictis publicis anathematizatam hanc Propositionem ab omnibus finibus Regni nostri, canaque ab is ipso terrarum orbe quaquaversum exturbari suademus , de nuncianius, si imploramus; dicet Zelus, accusamus; sed euidentia Patrati facinoris clamore non indiget accusantis. Eia nunc tempus faciendi, dum sedent se des in Iudicio, dum collectum est Generale Concilium.

si His tandem animaduersis&alijsqua pluribus in fidei processu sermone si latiori descriptis compulit Regiam Majestatem nostram ratio multiplexis vltra iam apertas. Haec in communem omnium notitiam deducere re-- cogitamus. Itaque quid egregius Rex de Propheta Dauid egerit in mor-- te Abner qua in subdola proditione Ioab intulerat in ultionem sanguinis si Fratris sui A et adi, &vt Iosep lius scribit, propter ambitionem, timens ne is Dauid cum militiae Principem ordinaret, o fallacissima nimis re coecasi semper ambitio 3 Fingebat se Ioab infandum scelus hoc in obsequium is David Regis cuius amantissimus videri volebat, perpetrasse. Sed cum si audisset David sapientissimus rem gestam ait: Mundus ego sum & Re-- gnum meum, apud Deum usque in sempiternum a sanguine Abner filii, is nec id veniat super caput, caput Ioab, sequitur , retribuat Dominus is facienti malum iuxta maliciam suam. Tali nos obtestatione purgamusis super truculenta nece charissimi oc unici Germani nostri quam pro nostru

SEARCH

MENU NAVIGATION