장음표시 사용
11쪽
responderemus. Etsi autein MajVtis illa, qua proxime accedis ad
Deum, deterreret vos ab eo exoptando, quod tuo maxime beneficio sumus assequuti, attamen integrum nobis non erat ne modestiae quia km catissa bute operi aliunde at spissem atquc patrocinium ad- si ilicere . Admirabiles enim tanti iri lucubrationes , quibus himiactum ejus animi robur , mira dicendi vis , summa divinarum si terurum scientia pro religione 2 innocentia tuenda, detegendisque haereticorum insidiis, pro improbis in rectum aeternae vitae tramitem revocandis, bonisque omnibus in aerumnarum toleraneia fideique
firmitate sustinendis, tandem pro vindicanda pluribus in texatiouia lbus Apostolica Auctoritate enituit, ab Romano Pontifice alienare, ut ita dicam, alioque avertere cujusdam quasi sacrilegii loco duxissemus; praesertim cum felici sue Luciferi fato eῬeu se ante ani- madverterimus, ut, cum ejus libri e tenebris eruti in lucem primo tsuerunt emissi, bule Sanctae Sedi jam tum devoti consecratique unice ab ipsa. Ornamentum sol ipsis ae praesidium, suoque auctori celebria tarem comparandam esse putaverint: unde hoc plane divinitus a ridit, ut iidem, qui pio V. Pontifice Maximo patrono oe a
spice in publicum tuti prodierunt, benignissim Auspiciorum tuorum
12쪽
ωωικμυι ν Micarent , Isscere tamen non possumus, Sanci
sime Pater , quin illius diei meminerimus , cujus recordatione avi hue bovi omnes gaudent exsultantque, quin tempus illud in memoriam revocemus, quod Deus ab omni aetereitate faustum maxime ae salutare Carbolicae Ecclesiae esse voluit, illud nimirum tempus, diem illum, cum Tu nibit minus cogitans, seu potius nil tale metuens, tam subita totius optolici Senatus consensione Pontifex renunciatus es . suippe non generis nobilitas, qua cet roquin maxime prae stabas, non eblanditae commendationes, non m
gnisci apparatus culiusque, a quibus Christianae humilitatis studio penitus abborrebas, viam tibi ad Pontificatum munierunt: e dem illa virtus, quae Te ab ipsis incunabulis susceptum in sinu suo enutrivit, atque ad banc amplitudinem aluit, We in bae cel- Assima o' celo proxima bonoris ae dignitatis Sede suis 'fumermanibus conlocavit. Hic vero nihil es quod metuas, ne in laudibus tuis recensendis progrediamur . eo enim jam ventum est, ut nobis potius verendum fit, ne, s quid ultra conemur, plus su
scepile videamur quam quod ingenii nostri imbecillitas praestare Di jtiaco by Corale
13쪽
sit, is erindis Luciferi libris ignissime comprobasti. Atque bae quidein sunt cui si e , Beatissime Pater, cur Τ ibi praecipue jure quariu optimo volumen uiud debeatur; in qua obeunda provincia si quid ηο siris vigiliis ac laboribus ofecimus, nibilo magis nos profecisse iurelligimus, quam qui plantat, aut rigat, cujus conarus inutiles atque tuanes resatur Apostotas, nis alterius benignitas ct benescentia accesserit, qui . opus urgeat, cy' incrementum praebeat. uare tum debiti officii ratione adducti, tum nosti, o quo- dum insinctu cr intimo animi sensu impulsi opus ipsum Tibi, Pontifex Optime Maxime, dicamus sacram que. Illi reliquum est, ut ea ipsa clementia, qua ceterorum tu hujusmodi colendis studiis diligentem industrivin soles fovere, hoc quodcumque munus accipere velis tuoque patrocinio tueri, ut idem oe tesis tuae erga nos singularis clementi. ae , cor perenne si nostrae erga G
observantiae monumentum. Venetiis ex AEdibus paternis III. Kal. Martias MDCCLXxVIII.
operam, quantulacumquei; ilicii tui testimonio bel
14쪽
cictoris omnium, et uia nemo nescit , deprM at illimi , titilisivit tamen ad est ruition. 4Serjrvrarum, a mouisum te velim, Lector eanditae , iue in purgando eo . eLe fabulo plώrimum laboris impendisse, paratumque Use ad procurandam editisuevi , s librum alia quem ms natius fuero . Ut s forte in manus tuas, auν nothlam venerit , meVιDn commvn care non dedi tueris , bc uinem non ingratiim fugi dari benefeis tibi devia iurus . At dolendi m sine est, inquit Caveus in Hist. Lit t. ad an. 334. see. Arian. , noet amhanc Luciferi Cala, itani Milioneis, qs.ina Meditatus es Vir G. I. A. Corelerius , ruet tese, Notis ad Patres Apostolicos p.re. I 77., naa 'na antiquitatis eccle sicae is iura cum vi, i eri,diis Mi morte periisse . Aliam tamen cauli mi , cur Cotelerius non abso
verit opus su ceptum, itidicat Fabricius in Bibl. Graeca de Luci sero dilIerens eiu quelibris, ne Galliarii in regis animum laederet , qui tum maxime Calvinianis erat in se sus; de qua quidem iniecti operis ratione aliorum esto iudicium . Iuterea non defue- ω A ia .re , qui de emendandis Luciferi libris quidquam emitarent ; nam preter Cotelerii correctiones nonnullas, quas vel notis in Constitutiones Apostolicas insperiit, vel Mo- 2, ' ζ' numentis Fccl. Graec.e iriseruit , Latinus Latinius in Biblioth. sacra & profanai 3 . singulos Luciferi libros pluribus correctionibus modo suis , modo Consalui Poncii dilidenrer notavit; & Ludovicus ta erila in suis Adversariis Sacris eumdein laborem sui cepit: ADtia enim Itiat , inquit cap. 37. , etiae epent consideratione e iustiis, id est Lucii cro , ELIDando non inutilem operam posuit Joannes Tilius ut o sIDMeusis e mulia autem, subdit cap. 38. , a Diuimus , detraximusque ex notis nimirum I ilianis; disqvι, acdit cap. 47. , h. si tu Lucifero Tilii vera oe mea usus: qui- ,hus capitibus omnes, quas ipse meditatus est , in Luci serum animadversiones comple. .ctitur praeter ceteras in quaedam loca S. Scripturae, de quibus inserius. Verum haec omnia in plures dispella libros, nee ad invertiendum facilia nihil profecto proderant, ut sub
evo adjecta lateata ac germana Luci seri facio omnibus Visenda rateret; qui ii plurima
15쪽
itu in uin lit exemplum ncque enim quae itu iniunt munua, , ,
antiquorum librariorum inscitiae aut incuriae sent tribuenda, uti inferius monebimus et ceterae vero editiones, si Gallandianam excipias , tantum auctoritatis prae se non serunt, ut illas tuto siqui possemus, cum editorum arbitrium, non aequa animadversio,
errores sorte sustulerit aliquot, non paucos certe in easdem intulerit ; de quo paullo superius dictum est. Sed cum codicis alicuius opem nobis esse necessariam videremus, quocum Titiana editio conserretur , illum opportune in Vaticana Bibliotheca nam sumus seculo, ut aiunt, nono descriptum, & in loculis Bibliothecae distinctum nam. s. liti. N. P. cuius diversae a Titianis dictiones exscriptae ad nos perhumaniter transmissae sunt: sed non eiusmodi sunt , quae sententiam immutent, & varias plerumque Voces, varia ab editis ex I iliano codice n mina solummodo exhibent; unde coniicias , Plures, qui leguntur errores in libris Luciferi , inculto potius ac paene barbaro homini v sillo esse tribuendos , quam librariorum culpae . Alium praeterea codicem nobis adhibendum tribuit humanissimus sane & multiplici eruditione illustris Presbyter D. Matthaeus Aloysius Canonici civis Venetus e sua Bibliotheca vetustissimorum , praeserti in Biblicorum Codicum ditissima. Codex iste . quem Venetum appellamus , ante annos fere octingentos scriptus Athanasii & Athanasio quaedam attributa opera continet , in iisque longiorem huius epistolam ad Luciferum , cuius tris exemplum cum Tiliana iam edita contulimus . Horum igitur Codicum auctoritate, tum ex Tilli , Latinii, poncii, la Cerdae, ipsiusque Gallandii notationibus , aliis vero in epistolas Luciferianas collectis ex Baronio, Coustantio, Chi siletio. Papebrochio , de Montiaue nio subiectas consecimus notationes, quibus Se nostrae sunt admixtae, eae potissimum , quae ad ecclesiasticam historiam pertinent , quasque miror a Gallandio praetermissas
fuisse , eum plura , quae scribit Lucifer , Acta BIediolaneti sis Concilii anni de
Athanasii vitam maxime illustrent, atque Arianorum in Catholicos fraudes ac saevitiem detegant: de notis autem adiectis ad singula lacrae Scripturae testimonia postea dicemus. Non ita tamen horum auctorum criticas animadversiones exscripsimus , ut illico eas
16쪽
ialii Oe Luc victo ipso, quod ad eius attinet scripta, tum de singulis eiusdem liabiis di in lim per aliquot sectiones superest necessario disserenduin .
De Lae seriana Saerae Seripturae Daterpretat ete . NEmo est profecto, qui, Luciferi libros cum legerit, & in afferendis protritum &ia LMU. ..a. aptandis suae quibusque sententiae divinorum ilhrorum testimoniis acutum homi- nis ingenium, ac singularem facundiam maxime non admiretur. Id primus animadvertit Athanasius in altera ad illum epistola scribens : Unι is hine tanta Scripturarum memoria Z unde Iensus, er intellesius earumdem in te ter ρ & Marcellinus ac Faustinus Presbyteri in Libello precum ad Imperatores Luci serum praecipue laudam, quod beme egre nitus ter se iam faerarum Iuterarum , & quod libros scνi sit ad Conflantium d inate Iisnonia aptissime contrerens contra haeresicos o contra 'bum patronum haereticorum . adeo ut Gallandius recte a m et , Ioeis utriusque Federis ferme solis contena esse friapta Luriferiana . Hinc Cotelerius in testimonio cuperius allato Luciferum appellat auctorem utilissimum ad cognitisnem fuerae Serjturae et & Millius in Proleg. ad Nov. Testam . num. 7 a. hate de Luci sero scribit: b Hilario transnaus ad Lueiberum Diascopum Coralitanum , cuius opuscuia maenam testimoniorum fareae Scripturae adsidem codiacis ipsius accinare ubique recitatorum vim exbibent. Sed cum horum editio ad Q. unum exemplar dumtaxat , idque perperam deseriptum adornata visiis misere scaten , νum Mosa νi Codisia loea evaseνε inio ra . Verum quo tandem Codice usus sit Titius aut uno
aut pluribus in edendis Luciferi libris, noster quidem Vaticanus sere nihil differt ab editione d iliana in descriptis saerorum Bibliorum testimoniis; uude aliam potius qua ramus caussam necesse est, cur ita in Lucifero legantur diversa a Vulgatis, nec omnisb no
17쪽
ad Tom. r. pari. r. disserens de finalidis ex oruina Patribus , script*que P. t olim, e .iiι bus Scripturae si agmenta seu versi. illos excerpserat , q aantum sibi ad opus . . n. . ... elaborandum Tosuerint Luci seri libri, hisce verbis testatus ea num. iei. Longe I a'.. a vero plura antiqv.e interpretationis fra. Meuia nobis subc his is Lucifer Caiarisanus in
et ar is, quos e scripsit, libris, Pro S. Atthanasio ; De Regibus Apollaticis : De non, I ' conveniendo cum haereticis I De non parcendo in Deum delinquenribus : Quod moriendum sit pro Filio Dei . Floruis Lucifer circa anui. ni 334. In laudansis Scriptura vel bis sbi Iaiis conss.li .' a Graeco textu lo seruo vix discrepat . Cum Tertuli uno conzianis aliqv.indo, intriatim cum Ofugustino ia Dibrosio I sed quod eri ueni ante omnia Iuvat o servare , in Tobi.e γ I 296 IV, i , quos variorum ope nis Codie .ui γ qui
de Ut x notae recuperavimus, tanta est sententiarnm Scripturae, quae in libris Lucis Hl eccurrunt, couvenientia, tanta sis; dirudo, Di titit ira pene repertas discrepantiam, o tant tun wrim xb ovo nρu discern tr . Ex quibus id con quitur, Luciferum non de suo' e Graecis codicibus in laetitiam linguam vertisse sacrorum librorum sententias , sed iis usum fuit se latinis versionibus , qua tunc pluti inae fetebantur in vulgus. Nec aliter sensit Nobili ux in Praefatione Latinae editionis Romanae Septuaginta Interpretum ς Ita
iis est Bala interpretatis, ni ea nou modo S sigristhius ia De Io, sia Lucifer Caralatam x O S. Ambrosia S. C priantis lii vel tisi Ser piores utantur e iccirco haud recte scripserit la Cerda cap. 15; . Advers. Sacci Luciferum suo ipsum arbitrio Graeca testimonia pro renata latine interpretatum esse. Ita ad cap. xvii. Deuter. pag. hic o o. Attini fere, inquit, eaput sea irausfert, tit misere homi ι is tu transferenda licentiam jam diarabentis, jam au Autis , iam immutantis p cui:I tainen Italae veteri interpretationi textus hic apprime respondeat: ita convenit cum illa di textus ex r. Reg. IV. dia .rrptus pag. hie εῖ. de quo la Cerda; Lucifer reddis se, ira ut neet pes nec caput uni uet iaι sorniae I taut v in se vel sententiam .' N ad alterum r. Reg. XI x. Pag. 7o Ita, sub
diet, Lu:iber eirotonvertit , ut dissicito si dicere, qtiae pars parti respondeat οῦ etsi haud aliter hoc testiinoni uin exprimatur in Itala interpretatione, uti de illud r. Reg. XVI. Fag, hic 73., quod is autumer parapbrasitas conversum sui se a Lucifero in latinum ser
18쪽
-υ μιι aeptuagi/rta nrultis additis, detractis , immutiuis , iit solens es . Verum enim. vero neque adaer Lucifer, nec detrabit, nec imm serat, ex ingenita licentia. Verso antiqua latina una primitus suit; quamvis, inquit Sabatierius pari. I. q. 2., textus priami genii diserepent inter se aliquando lettioues, varii jque dissideant verbis , atque sententiis, quamυis variae in co Egus Meurrant discrepantiar, quae varias intermetationes a variis elaborator luterpretibus signi dare videantur .' cum hae nim rum discrepantiae , aitia ullo superius, plerumque non tam varios interpretes, quam diversos ar uant Iorarios, eosdemque arat oscitantes aut audaciores, qui suo sngusa arb tratu vel negιigentia plurima mutaverunt: quod etiam Graecae Septuaginta interpretationi factum esse constat ex sch
lis Romanae horum Interpretum editioni a Nobilio subiectis ; idque in Novo quoque Testamento deprehendimus ex variis praesertim lectionibus Graecae editionis Miltianae runde tamen verendum minime est, ne dum varias tenus primigenii oe discrepantes alia quando ese lectiones contendimus, Scripturae sacrae auctoritas laedatur , noraque vacillet Fides, subdit ibidem, & pluribus hoc ipsum probat Sabatierius . oeare cum in Lu- aisia δὲ si, cisero hujusmodi discrimen sive a Graecis quandoque, sive a Latinis iam editis Bibliis oecurrat , quid nobis in suscepta horum librorum editione esset agendum , haud pa- ...' MIrum haesimus incerti, dubiique quidnam praestaret . Imprudens Lugdunensium, ceter rumque PΡ. Bibliothecae auctorum, qui ad formam nostrae Vulgatae Luci seri testim nia emendare studuerunt, probandum non erat; inutilis autem laboris suisset id pers qui, quod inceperat la cerda, ut eadem cum ipsa Vulgata conferremus ; nostri a tem instituti non erat, interpretis personam agere , neque eas quaestiones aggredi , a quibus abstinere nosinet non potuissemus, si ad Graecum exemplar libuisset expendere& emendare latinam Luciferi interpretationem; ex quo praeterea nimia subjectis notis accessio plurium disputationum facta fuisset, dc longiores , quam par esset, notationes
19쪽
dum Luciteri lettim mia in iuuin opus Importat . Ita nobis multo commodius utili ut
que visum est in uno Luci sero exemplar sane luculenti Isimum Latina Versit xii legentibus offerre , i lcmque Cotelerit, eli Millii , & ipsius Sabatierit ope , quam ex illorum animadversioni ,.s nobis comparavimus, correctum , & ab iis mendis purgatum , quae facilius cuiusquam oculis poterant obversari. Verum nonnulla insunt Luciferi libris , quae corrigere vitium foret , & scrips ris sententiae adversarentur, ut ut vitium in iisdem deprehendatur. Exemplo sit testimonium D. Paulli ad Galat. v. 7. pag. hie 26. sui nemini consenserisis, suasio vestra ex Deo es era. quod cum Lucistri tententia optime convenit; is etenim scribit , C gnoscentes vos esse unici Dei Filii bos'es, fugi s nefaria consilia vestra, temperantes υμε vos id sui nemini eousenseritis, suasio vestra ex Deo est probat enim Lucifer hu-luimodi testimonio, conlilium suum non conveniendi cum haeretie s Arianis e divino instinctu profectum fuisse . At enim in Graecis libris prave descripta erant Apostoli verba, unde in latinam quoque interpretationem mendum irrepsit et Oreum es autem , inquit Millius in Proleg. num. 773. , τὸ nemini consenseritis ex preperam descripsis
ritate 8 ne consenseritis. Postea factum est ex eme ariatiori textu, Qui vos impedivit non obedire pνlaris lectionu appendicula ne eonsenseritis ab impe ito quisam scriba r liquis adi cta es . Et idem confirmat in notis ad hune Apostoli locum ; quia nimis rum librarius scripserit .iἰλσθι pro . 3 odia, uti in Graeco textu emendato legitur ἔτἰ, ἐμῆι σῆ ύλ.26 3. . . isto vi ; Suspicatus quidem est digerus apud Militum, pericopen hane ne eo senseruis ab haereticis abrasam suisse e Graecis Codie ibus multo ante Hieronymi aetatem; at nullus in ea locus erat fovendi tuendive haeretici erroris: de Hieronynxius in hoc Paulli testimonium subdit , illam sibi praetermitte dam putasse, quia nec in Graeis libris, nee in bis, qui in Apasolum commentati sunt,
hane scriptam invenerit . Addit Millius, Luciferum , qui illud Nemini consenseritis σου sequentia pertinere putavis , inseruisse de suo nomen relativum qui , quod tamen Iegitur in C iee Bomeriano apud Sabatierium. Idem esto iudicium de commate i sequenti, suaso vestra ex με es , eui deest particula negativa non , in Graeco ουκ,
20쪽
. - hica lanae veri innis exprimit Graeca editio Complutensis: imexacerbaris es iniussista: cum Hebraeo autem, & Aquila, dc Symmacho illa conveniet, si addas verbum vii Inai is , quod uelle potuit stri hentis calamo
excidere. Ibid. pag. 34. Roboam ustinta ann r re νε- . in Ierusalem , 3. Reg. Tr. δῖ. Hunc annorum numerum non exhibent Septuag. sed 3. Reg. xi. δώδεκα ἐτη , duodecim annos regnaviις cap. vero xxv. at. ἔτη ιβασίλευσεν, seprem O d rem annos regnavit I uti etiam in lib. a. Paral. xit. 34. & apud Iosephum lib. Vtit. Antiq. cap. Ici. In quo numero annorum regni conveniunν omnes libri , subdit Nobilius
in cap. xiv. lib. 3. Reg. Sed haec ipsa annorum diversa ratio Luciferianam versionem
Ibid. pag. go. Scriptum es etiam de Iambre rege m. ubi Latinius in nota subiecta corrigit Zambr. .' at Zambri dux equitum erat, qui Elam regem Israelis interemeit; huic vero Amri sua ectus est, uti a Septuaginta appellatur 3. Reg. xvi. I 6. dc a nostra Vulgata; is autem est Iambres, quem Josephus lib. vii I. Antiq. cap. 12. νον Amaininum vocat , Sc Codex Vatic. in hoe josephi loco Zαυβεiαν , Zambriam . Ceterum Sulpicius Severus in lib. t. Hist. Sacri hune regem de Zambri Sc Iambri nominat; S primum quidem nomen, uti monet Hieronymus a Prato in nota, praeis
serunt omnes libri editi dx mss. in utroque Sulpicii loco ; at Vorstius Iambri pro Z-bri substituit ; nam licet ille, de quo priore loco scribit Sulpicius , Zamri, seu
Z ν. re vera suerit, alter . - , quem Zambri Sc Iambri appellat , apparet tamen Sulpicium per errorem Zambri principem equisum eum Iam/ri rege Se Achabi patro confudisse, cum dicat: Sed Zambri ante hune, id est Tbamni, septem annos di eum in dem duodecim regnavit,' proinde vel Zambri semper vel Iambri dicere debuit ; suam. que porro emendationem Vninius tuetur auctoritate antiquae editionis Coloniensis, dems. Drusaani . At Pratensis e contra censet Iambri regem primitus Zambri dictuin loisse, desuda vel ea usu pronunciationis temporum superioruna, ves ex liturarum a I