장음표시 사용
641쪽
Misim,sic assirmare non hibitem,inein iis quae dixi, non ut propterea quoa Plutarchum&Λppianum autores secutus. de Suetonium Tranquillum& alios, emi as drachmas vel cente ii s denarios, millenos aeris, & quadringenos sestertios post tempora belli Punici secundi valuisse semper dixi. Quod si belli Punici tempore ratio nummaria argenti aerisque immutata est opibus Romanorum accisis, finito statim bello inpristinum statum rediit, ut Festus sextamaritid: t. Pondus etiam denarii suum priamum signatus est, drachmale fuisse propterea existimo , quodi' blam autoritatem idoneam memini quae id falsum esse doceat, nam αpraeter nomismata a nobis enumerata , habuimus denarium unum vetustate exesum eodem cum aliis pondere , in .quo ab Vna parte ca-- put galeatum erat, sub cuius mento X litera videbatur, denarii ut .coniiciebam nota et in auersa parte lupa erat stans sub arbore,c ' pite in ventrem demisso ubera infantibus praebens, quWtula autem ex chara stere sugiente percipere potui, infantes ingenium, pus m num uberi cum ore admouebant, quibus lupa divaricans cospore exporrecto ubera submittebat. In infimo margine, verbum erat,in latere,duo haec verba, Sex. Pop. quod nomen Consulis fuisse puto eius seculi quo primum argentuin signatum est sicus erat ruminalis, euiux meminit Festus. 'Itaque in nummo aureo argenteoque aestimando scrupulus nullus esse debet: & ut esse verum ponamus quod a Vitruvio dictum est, in assis tantum & quadrantis sextantisque aestimatione deceptus sum et id quod nihil ad magnarum rerum aestimationem deprehendendam obstitit. Caeterum quod Plinius dixit, argentum sinatum esse arino Vrbis quin. Pliηi gentesimo octogesimoquinto, quinque annis ante primum bellum Punicum , haud seici an perperam legatur, etiam si exemplarium omnium in eo una fides sit. Iam primum Eutropius historicus primum Punicum bellum contra Poenos susceptum autor est anno Vrbis. quadringentesimo septuagesimo septimo. Postea anno vndeis quadragesimo supra quingentesimum Quintus Fabius Maximus Dictator aduersus Annibalem missus in secundo bello Punico. . Porro defunctos Annibalis bello Romanos, Macedonicum bellum excepit, anno quinquagesimo supra quingentesimum,eodem Eutropio autore. Quarc oportuit fgnatum fuisse nummum ar-
642쪽
genteum ante annum quingentesimum, si sedem ante bestum Punicum primum signatus est. Deinde Eusebius m Chr-- auto istargentum primum R6mae signatum anno quinto' post Tarentum a Romanis eaptum, qui fuit annus mundi quater millesi ς n gemtesimus vlaesimus. Augustus autem triumphum Actsmis egis. a quo statim solus dominari coepit, anno mundi centesimo septua ges1-mo supra quinquies millesimum, qui fuit annus urbis circiteram .ptingentesimus, atqui ab Augusti triumpho si annorum numerum retro colligas, ducentosae quinquaginta ad bellum Tarentinum confectum reperies, tot enim intersunt anni ab anno quare mill monongentesimo vicesimo, ad quinquies millesimum centesim m.&septuagesimum. Licet Eusebius a condita Vrbe usque ad Caesaris Dictaturam annas septingentos Sc quatuor effluxisse dii t. . Sed id parum refert ad id quod agimus, inuestigandum. Denique L. Florus in prima m tome, secundam Vrbis Romae aetatem, a Bruto dc Collatino Consulibus primis ad Appium Claudium Quintum uium Consules, ducentorum circiter annorum intercapedine termianat, ut primam aetatem quae sub regibus acta est, ducentorum quinquaginta. Appio autem Claudio Consule Romanuς populus in re primum transgressus est belli gerendi causa. Ex biso autem vii quintodecimo nouimus paulo ante primum bellum Pu um p pulum Romanum primum argento uti coepisse. Quaeropteret nu fit numeros corruptos esse apud Plinium in loco supradicto, te annum quadringentesimum quinquagesimum secundum LVcium Florum, qui sub Hadriano principe scripsit, secundum Eutropium qui sub Iuliano, ante annum quadringentesimum octogesimum a genteum nummum ektitisse. Nunc si Plinium emendare selimiis,' id facere poterimus eius scriptoris autoritate quem Plinius ipsis se
qui solitus est, id est Titi Livii, qua in praefatione tars tricem mura quadringentos LXXVIII. ab Urbe condita usque ad Appium Comsulem, qui primus bellum Carthaginensibus intulit, flux Meripsit. Quare apud Plinium anno quadringentesimo septuagesi fiooctauo legendum est, si Plinius Liuium secutus est. Eutropius Liuium s eutus esse videtur: sed in eo discrepat, si veri sunt apud eum nitin ri, quod anno quingentesimo quinquagesimo coeptum esse bellum Macedonicum alti cum apud Liuium obro trissimo Iegatur
643쪽
quadragesimo-Vrbe condita, P. Ad tis saga, Cn. -- relio Consulibi bessum cum Rege Philippo initum, paucu mensibim post pacem Carthaginensibis Lasaran. Mic rursus alius sub oritur scrupulus, usqueadeo apud autores numeri extantes negocium lem tantibusρμή ' ηε exhibent. Si enim a primo Punico bello coepto ad secundum tum tres tantum & quadraginta anni intersunt id enim tradit Li- totis let n-uius insupra iaρ tisne quonam modo si statim Macedonicum Db- exbi Punicum bellum seeundum excepit, ab anno quingentesimo dragesimo factum esse credetur, cum inter utrumque numerum duo& sexaginta anni in te sint 8Simile est quod in Epitome Dunbbri qme d agesminom leoitu Annasexcentesimo es altero ab Urbe condita ludos Ditι Patri ad Tarentum ex praecepto Siblia factos, qui anno primo Hai Punici, quingentesimo saltem ιγbu conditaefata erant. Et rursus in D tome bbri tmesimi rami: Bessum A De nicum eo tum esse anno qui senteiunoquinto,quae duo dicta plane refragantur in quae apud Liuium eguntur: nunc autem transmittenda, cum nihil ad rem praeientem pertineant, admonitione tamen digna .i Sed ne de hoc loco Plinii emendando aliquis posthac dubitet, Plinium ipsum testem in sese citabimus, qui eodem libro alio ista ita inquit: Lucim Scipio transtulit in triumpho argenti calara pondo M. qua gen---μην ,s v serum aureorum ρondo tantum mistrae anno coris νῶν-ent fimo
sexagesimoquinto. Hoc quod Plinius dieit anno quingentesimo se age limo contigisse, contigit post Antiochum vietum, quem Romani rost Philippum Regem Macedoniae aggressi sunt, cum tamen belum illud Maeedonicum finito demum secundo bello Punico coeperit. Verum ex supradictis apparet vehementer illos falli,qq, n mismata argentea osten rant quasi a Bruto exactore regum percussa, atque etiam ab ipsis regibus signata. Non omittendum. videtur ii, hac adnotandarum rerum Hlua quae ut in memoriam ipsae subeunt, sic in ordinem rediguntur) id quod a Thucydide lib. III. MaPeloponnesiaci dicitur, milites singulos pedestres dc elassiarios binas drachmas in dies accspero solitos , de classe enim Atheniensium I quens, quam dc instructissimam dc numero & pulchritudine nauium fuisti ammat, ita inquit: It is aestate a Misersa natus ducentas quim
uagintasununt, quα res max me pecunias eorum exhausit,.cumsumptu
644쪽
MU uesque Omues irimstipendium accipiebant. Si miles Atheniensis binas Vim drachmas suo famulique nomine accipiebat , id stipendium erat in i
mensem sexagenae drachmae,quae aere nostro senos aureos coronatos
valent,id est denos Francicos & semissem. Apud nos autem qui minimo merent pedites, in mensem centenos solidos accipere silent, id est quinos Francicos : qui plurimo, septenos Francicos : quam mercedem menstruam Germani apud nos acceperunt. EX quo ap- paret drachmae aestimationem a nobis factam, a veritate non abhorrere. Hoe argumentum adluat id quod supra infinebbri quarti Sinnias rimerceda philosophorum molas trusatiles circumagentium, dc quod hoc eadem lib. de Anario diurno adnotauimus. Xenophon in primo Hellen
κήν. ra collaudato Cyri dicto, horiabantur eum ut drachmam Atticam nautis in disssingulos prostipendiostatueret. Ipse tamen paulo post dicit non drachmam eum statuisse,sed tetrobolum,hoc est bessem drachmae,cum ante semissem tantum acciperent,id est triobolum : de stipendio loquens ainciliario, quod Lacedaemoniis ad tuendam rem muti m& elisual iam a Rege Persarum conserebatur. Quantulae autem sue rint illae n. aues prae iis quae nunc fiunt, ex eo licet intelligere, quod idem libro secundo sta inquit: Cum autem ii in terra Attica essent, cimenienses
εentum naues quas instruxerant, mille in ιis armatos quadrinrentosque sagittarios circum Peloponnesium miserunt. Alων-αυ ων cr 60, ὼ
ζαέο, ξ ιπλιτ ee ἐπ' αὐίν, se τεορακρσγουζ. Cicero lib. XIL Distiad Lentulum scribens: Intιrceptu lueris cognoramus. Dolabe iam, si desperasset de Syria Aeraptoque, quod necesse erat prer, in naues cum omniam suis latronibus atque omni pecunia conscendere esse paratum, It liamque petere. Idcirco etiam naves onerarias, quarum minor nussa erat duum missium a Gyhorarum,contraLLuin Dcia a classe elim obsider . Duonst muni- millia amphorarurn, ducenta & quinquaginta modia Parisina valent.
. et adnotandi duxi,ut eae nostri temporis nauibiis coniici a m
645쪽
tiquarum nauiu m magnitudo posset. In Gubemin, desacrost O. missm duabus partibus minor magnitudo, id est subiis ' pla huius Ciceronianae laxatur. Herodotus autem lib. VII. de comna sem Xerxis loveares , ita inquit, Ad Sepiadem inque ad n -
exres malorum ae is exercitus'it e mustitudo autem actuc erat, ut G n ego coiniectura assequor, ex nauibus quidem ab ina profectu numero missa xu Persa centu ae septem, eo rem duntaxat qui iam inde ab initio conuenerant. - .
mia a ducentas quadraginta unum quadridienti viri, ducenos scilicet miros in s uias naues numerantibus. Porro inter classiarios indigenas . triceni Persae,A ELU Suca in naues easdem Urenderant, quae multitudo sex es triginta milia es ducentos decem viros morabim copiis aggregati i
αι πισμυρυοι e-iοι- ἐς δηκόσ1ολε e δικα. His verbis apparet eam fiasse magnitudinem olim mediocrium nauium, ut ducentos in sarios milites caperent, dc eo amplius tricenos capere possent. id quod verba ipsa autoris coniicientis significare videntui. Eas a tem naues triremes fuisse autor ipse Herodotus prodidit his verbis alio in loco, τῖν τωρ ν gea sali ἐγενεloi-lὰ - δ κόmuniremium autem numeriti fuit mille ducenta S septem. Sicut igitur vacet ad calculum exigere id quod ab Herodoto dustum est, is inu viet in singulis triremibus ducenos dc tricenos epibatas fidisse. Ii ter minora autem nauigia Herodotus numerat lembos quinquagenum&tricenum rem opum, quos ipse FερηκονΤορους &τειηκορορους appellat. Legimus & apud antiquos fuisse non modo trium ordinum nauςs, quas triremes nostri, Graeci triores appellant in quibus n. b. His per singula transtra terni remiges sedent, fisum quisque remum du- qa inquὸν centes, ita ut qui naui intimus est, is maximum rsmum tractet sed es βω- etiam quadriremes & quinqueremes, &sex ordinum naues, quin&z: a Graecis vocabula inuenta sunt, quaena. 'ues septenum uenum denumque ordinum significant. Plinius lib.
Biremem Damasilisnes primum Erythraeos fictile autor est, Tri-
646쪽
remem Thucydides Aminoclem Corinthium, Quadriremem Arioatoteles Carthaginensis. Quinqueremem instituit Nesichthon Salaminius. Sex ordinum Xenagoras Syracusius, ab eo ad decem romem Mnesigeton. Alexandrum Magnum ferunt instituisse duo. - decim ordines : philostephanus Ptolemaeum solerem ad quindecim, μι Demetrium Antigoni ad triginta , Ptolemaeum Philadelphum ad quadraginta, Ptolemaeum Philopatorem, qui Tryphon cognomia natus est, ad quinquaginta. ., Plutarchus de Demetrio Antigoniis vita eius ita inquit: Unde illud est non minus vere quam elegam Demetriiu ,,ter dictum, Demetrii opera magnitudine sua etiam amicis stup Polis , pulchritudine vero etiam hostibus delectationem solita esse ' afferre. Atqui inter alia memoratu digna & naues duas confe- sectas ab eo aiunt, quarum altera sedecim remorum ordines, altera quindecim habebat: & machinas nonnullas miro ingenio expu- gnandis urbibus fabricatas, quae quidem spectantibus hostibus im credibilem admirationem praebebant: id quod Lysimacho euenisse . . Miradunt: qui tametsi supra alios reges inimicus esset Demetrio, ta- semen quum ab eo Solos in Cilicia obsidente petiisset ut sibi liceret, , machinas eius nauesque inspicere, atque is benigne id concedente, Demetrio omnia opera inspexisset, adeo stupefactum aiunt & m, gnitudine & pulchritudine, ut ei visae sint non humano, sed diuino Mingenio conditae. Idem alibi: Itaque Demetrius ad regnum pa- internum recuperandum quod arduum dodissicile factu videbatur toto animo conuersus , breui tempore paulominus quam centum millibus peditum, decem equitum coactis, classem deinde quingemistarum nauium variis ex locis studio incredibili atque industria secomparauit. Et paulo post: Omnes autem admirabantur non si ritum multitudinem, sed etiam magnitudinem eorum operum qua ,,inusitata mole longe aliorum consuetum modum excedebant. v MNemo enim reperiebatur qui nauem sedecim ordinum aut quinis ,,decim vidisset. Verussi postea Ptolemaeus qui Philopator dictus est,unam quadraginta ordinum faciendam curauit, uae procul d Memorabia Ubio omnes alias naues quae antea visae filerant, magnitudine ac mo- η -ui- ,,le sua magnopere superabat, ut quae in longitudinem ducentos aenoctoginta , ab imo usque ad transtra duodequinquaginta cubitos, pateret. Remiges in ea ad quatuor millia, nautae ad quadringenis
647쪽
, tos erant, & praeter hos paulominus tria millia armatorum, qui foros eius obtinentes eadem vehebantur. Sed haec, inquit, non sistam ad usum quam ostentationem fabricata videbatur, earum simia Θ Ρ,,lis machinarum, quae pene immobiles sunt. Demetrii autem na riues non modo magnitudine & arte mirabiles, sed etiam ad certa- men bellicum, usumque hominum aptae atque habiles erant. Atheis irinaeus libro quinto de opulentia Aegyptiorum loquens, & praecis ripue Philadelptii Ptolemaei: Multis autem, inquit, regibus Phila-isdelphus cum diuitiarum magnitudine praestitit, tum etiam studioisingenti incubuit ad apparatum omne genus, instrumentumque reis i.,gium magnifice ambitioseque comparandum. Quare nauium Natio pM multitudine reges omnes longe supergressus est. Maximas naves Date=bi. rihabuit triaconteres, id est tricenum ordinum duas, icoseren unam Aquae vicenum erat, quatuor quae ternumdenum, duas quae duodericium, quatuordecim quae undenum, triginta quae nouenum, trigin- ,,taseptem quae septenum, quinque quae senum erant. Quinum au. istem ordinum habuit decem & septem : altero tanto plures partim,quaternum ordinum, partim ternum & semis, qRas Trieremioliasisappellant. Reliqua multitudo navigiorum quae pse varias imperii Apartes distibula erant, quatuor millium numerum excedebat. Tὰ
aurem nauis Philopatoris eadem omnia quae Plutarchus dixit, & eo amplius addidit, longissim's in ea remos duodequadraginta cubitorum Remorum 'ritisse,ab ea peste plumbatos,quae manu remigum continetiir, ut eo libramento nixus tollentium brachioriam adiuuaretur, cum pars remis ealmo alligata quasi aequilibrium faceret,& Vsum grauioris remi Dci-ρὰ bγω. liorem redderet. Tum partes eius Omnes exequitur, apparatumque Reliqu- tantae moli numero & magnitudine respondentem : ut proras duas &totidem puppes habuisse , & septem rostra ,& gubernacula quatuor. Idem autor eodem libro tradit Hieronem syracusanoriun Regem , trianorum amicitia pertinaci nobilem,cum circa sacrorum certaminum gymnasioriunque apparatum studiosis esset,lum etiam ad naves fabricandas ambitiosius animum intendisse,duntaxat quae si mentationibus Eeee 2 vide-
648쪽
viderentur esse commodissimae. Huius igitur generis multas Hiero Naη- f 'eum fabricandas inantasset nam in prinus memorabilem persecit : ad σηι aedifican Lim materiam in Aetna monte caedendam indeque deuehendam curauit,quae sexaginta triremibus conficiendis satis esse pol isset e quo dicto nauigum ignitudinem conijciendam nobis reliquit Ad nauticum autem instrumentum cum ae ferrum, cannabim,reliquaq; quibus opus erat,partim ex Italia,partim ex Iberia, partim Rhodano fluminc comparasset,irecentos operi faciendo fibros artificesque adhibu- it ac materiae dedolandae,praeter administros fabricae subseruientes iopia Nauo Him ficiis, praefecto summae operis architecto Archia Corinthio. Nos ipsem cum magnopere hortatus esset ad opus aggrediendum, insiler etiam dies totos operis se curatorem exactoremque praebuit. Hac dilige tia, his artificibus,hoc architecto rex ille Siculus dimidium tantum n uis intra sex mensesῖς fecit. Quo facto, inchoatam eo modo nariuem in mare deducentain mandauit,ut illic extremae manus opifieiurn adipisceretur. Verum cum de ea in mare deducenda, excitata quaestio multis contentionibus esset,ad extremum Archimedes ille mech Gaisi).u nicus famigeratus solus deducendam suscepit,paucis adhibitis operis : rebime- compactaque clauiculantiachinali quod fascepit perfecit : tanta mole nauigii consestim in mare deuoluta eius machinae momento, cuius idem
τω καlήγαγε.'His peractis,alteram nauigii partem totulem aliis mensibus Hiem consit auit : cum uitet in clauis aereis denarum librarum pluriniis materiam compingeret, aliquibus etiam sesquia plicibus eius ponderis : qui prae crassicii line non esias adigi poterant, i quam materia praeterebrata. His clauis costae nauis arrectariae cum, assamentis transi tersariis coagmentatae, tegulis insuper plumbeis ada. ctis validius adstringebantur,quibus etiam sub ipsis linteola concerpta cum pice insereta erit. Erat ea nauis apparatu quidem viginti ordianum remigii, aedificii vero contignatione triplici. Harum infit in contignationem oneri & mercibus delegauerat, ad quam deseensiis scalis .multiplicibus erat, ad mediam contignationem transitus alter G. stua . erat arte mechanica iactu in qua ipsa coenationes erant humero triginta
649쪽
, Hrati viris acco nodati. Inter quas nauclericum concla; ρ quinque eaena-- i Iectorum capax erat. Praeterea tholami tres in eqdem contignatione erant, culinaque supradietis locis subseruiens ad puppim aedificata. ρ φ omnes autem supradictae coenationes pauimentosiratae erant v miculato lapidis omnis generis. In eo pauimento Troiani .elli fobulamentum visendo artificio concinnatum lmebatur, cum alioquin ea , omnia aedificia tectis Iaqueatis & postibus exornata speetabili opere essent. Summa pars nauigii gymnasium habebat . , ambulas, ' 'tionesque laxas pro portione magnitudinis suae . ziquas: etiam ipsas simili ambientes horti omni genere stirpium. compi ham. tur, fictilibus in vasis&ylumbeis consitorum, simul hederae vitesv is opacabant pampinis ae corymbis inumbrantes, quarum radices alebant dolia terrae plena, pariter quidem illae cum hortis machinamen- to irriguae. Ab his erat id est conclaue Veneri deae dicatum, instrumentum etiam ipsum triclinari Iectisternio, pauimen- - 'radique stra tum, Achate lapide aliisque variis & nitentibus distincto, cuiusmodi lapidum copia in Sicilia reperitur. Ac parietes quidem habebat cupressinis tabulis assibusque contextos, laqueatumque te- ' - - elum eadem materia. Fores etiam ex ebore dc odorata materia comis 'p'istas, atque eo amplius pictura sigillisque exornatas. Deinceps erat exiredra quinque lectorum capax. quorum parietes postesque . buxo compacti erant, inibique bibliotheca,&in lacunari sphaera, ad imitationem eius selarii esseta quod in Acradina situm erat ,quae insula est Syracusarum. Huic loco balneum iunctum erat : in quo tres lecticum lio metretarum quinque capaci, quod ex lapide Maryci scalptum erat, & tribus aeneis caldariis. Mitto nunc habitationes . militibus destinatas, iisque qui supersentinam erant. Mitto equo- rum praesepia ab utroque latere nauigii hii merci dena sita, cum frenis& stratis, & omni equitum Instrumento, eorumque ministerii atque equorum pabulo. Praeterea lignarium&clibanos, socos&pistrina, aliaque ministeria in proiecturis nauis prominentia. Quid dia eam Atlantes nouenum pedum altitudinis certis interstitiis firmatos, ut scalpturas prominentes summae contignationis mutulorum i vice fulcirenti Quid turres octoi binas in prora puppi, & per v- trumluelatus extructas, in murisque propugnacula ὶ Praeter haec machina crat in mςdio catastromato super tripodes excitata, Archi-
650쪽
medis etiam inuentum, saxa tritalentaria, telaque missilia duodeuia ginti pedum facile eiaculans ad quadringentos cubitos, quod spatium est stadii. Haec & alia machinamenta propugnatpria , ut coruos, lupos, dc in summo malo carchesia aenea lapidum conceptacula ad lapidationem fasendam in hostissim nauigia, longum esset enarrare. Stabant enim in uno terni, in aliis bini aut singuli homines lapides ciaculantes, quos serui in foris nauis stantes vitilibus quallis tempore pugnae suggerebant trochleis subvehentes. Idem Archimedes cochleam commentus erat tantae nauis sentinae ab uno homin hauriendae. verum ut nauigii magnitudo ac vastitas antismo concipi possit, nonnulla adiiciana ex iis quae Athenaeus scripsit
θυοτ οδειον. τοῦτι δ' , ν Θαλατliu , ει ς ποMοὶ in ἐθρέ- Φανοῦ. Erat, inquit, in eodem nauigio secundum proram aqua concepta culum conclusum, capax duorum millium metret λαν, assamentis et pice linteorum Arctura compamis: iuxta quod rursiti piscina coaxatione simplumbatura constans,plena aquae marina, ita ut in ea commode magna copia tiscium facile aleretur. Idem alibι, en τον Φε ἐνεζαλλορο ει: Ein ναυν
ea naui exportabant ad millia sexaginta, Ialyamenta Sicula ad cadum d eem millia, lanarum talenta viginti millia, salteram mercu altera viginti millia, pretereaque commeatus vectorum nautarumque sexaginta mi
lia. Frumenti dixit non addito modium vel medimnum: ego ta men medimnum eum in te exisse puto, ex more loquendi Graec rum coniecturam faciens, & praecipue Siculorum, ut ex superioribus apparet. Haec, duo millia & quingentos modios Parisinos fa- ciunt. Modius autem Parisinus quatuor & viginti medimnos A ticos capit. Decem millia cadorum vel amphorarum, mille ducentos dc quinquaginta modios itidem Parisinos. Lanarum & r liquarum mercium talenta quadraginta millia. Talenta Parisina triginta millia essiciunt, ut nunc crassiore calculo libras Atticas vel minas, sed dc nonaginta drachmarum intelligamus,id est duodenum unciarum. Sic fiunt pondo nostra duodeuicies centena millia. Lin