장음표시 사용
51쪽
Eleu i Iaqueaec aerea,quae sua natura in altum subvolat, sed a terrea detinetur, ne possit, est que veluti carot humores in homine;velut subs antia ignea, auq rubea est proprie caeteris duabus profundisinae unita, ea permeans maturans, estque velut spiritus vitalis 6 animalis, calidumque nativum inhumano Corpore. Im cisti tim ho-ipstim aurum hominis partes , tanquam Microcosmi mutar- idea, Optime exprimit, tam animam,quaim corpus, qua V rum una immortalis,altera ex corruptibilibus elementis condita est,mirabili modo inter se junctae,ita ut ab anima, tanquam causa primaria seu Fn delechia, ut Aristoteles vocat, omnes motus Physiciac,ocales procedant. Et quod omnium maXimum,in auri Composi- ἡ . tatione, resurrectionis humanorum corporum, anima' re urrectio-
in ea remittendae imago apparet manifestissime Mille V enim testimoniis illarum, qui viderunt, adfuerunt, fecerunt, constat, formam quasi animam auream, undecunque habitam seu elicitam, seu artificio naturae productam , immissam in argentum vivum vulgi, id in
Compositum aureum, auro naturali in omnibus corro
spondens aequale, proveXisie, mutasse vel perfecisse. Quae autem vera sunt, ut nulli nisi Coeco es ignaro vel invido neganda, anima humanae a Corporeieparatae, inque id iterum novissimo judicii die immittendae, praesentissimiam figuram referunt. Quicunque vero hisce toties visis, auditis&Dehis contradicere audeant, quod illis ex libertate Philosephiciti opinoonum varietate licet isdem, nisi pudoreti metu phgnae coercerentur, facilius, ut olimSaducaeiri etiamnum Epicuraei, resurre istioni nostrorum corporum post hanc vitam futurae sese opponerent quippe cujus Scriptura bla, licet mira culte, cu eXemplis probata, extet, nulla autem nostrei Vi
52쪽
experientia quod dictum nolirri, quas ideo fit inera tior,quia antiquis innitatur testimoniis de fide Christia-rsa blummodo percipiatur, sed quia increduli ad sensus, palpabile praesens objectum testium vivorum, multo magis ad intellectum, non palpabileri futurum,
testium defunctorum,praesupponantur. Hi US temporalis vitae transiturae rationem qui petit, ratione destituitur, dum in omnibus individuis ut initium sit terminuanimadvertit,nec ullustio minum ab aeterno fuerit, MCC in aeternum, prout nunc,vivet, sed unus post alium advenit& disced1t, tanquam persisnae in comoedia. E- ternae verbec futurae felicitatis verissima testimonia in sacris literis prostant; unde tanquam ex fontibus Israelis,illa unice petenda sunt; auΝ hic dicuntur,eX Naturae libro adducuntur, nec ideo contemnenda,qubia nobis,quasi primis, in medium proferantur, cum sint ipsa DEI Opt. Max magnalia, aeque Ut animalia aUt VegCtabilia, in quibus res irrectionis corporum quaedam imago adumbratur, exempli gratia in si, no, quo animal quodcunq; sepultum Jacet, privatum sensiu&mO-tu,donec ev1gilet; in hirundinibus, ranis,& ejusmodi aliis,quae hieme in aquis,veluti mortuae delitescunt, vere novo vitam restimunt, ne quid de muscis aliisve insectis escam, quae suffocatae in oleo vel aqua, cinere conspersae dicuntur reviviscere. Si vero quis haec symbola naturalia inesse, neget auro,illi Carneadis remedium, nastu tium, quo cerebrum a mucosa superfluitate expurget,d ut lolio abstineat, tam vili tritico, indicimus se optamus. Frus fraenim noctua increpat Solis radiosi sus amaricinum; cum hec ros frum suum oleto mancipatum, illa oculos tenebris, detestari&corrigere deberet. Sic
cine ais Erasti umbra essentiam Ellebori non posse extrahi.
53쪽
trahi, cum tamen appareat a nostri seculi scriptoribus sat emuncta naris eam felicissime extrael anad moviS quibus iam Medicis prorinatam esse, cum risu omnium
Tertio auripraecelgentiampeti ab internito recondituis eo Virturibus medicinalibi, quibus Cordi humano confortando inprimit propriatur. THEOR ET DC A Mauri proprietates seu quae in lam
contemplationem humanae mentis veniunt, jam produximus, restant Practicae,lao est, quae in usum ad ionemque cadunt, percurrendae, ideo internae S reconditae dictae, quia non a quoviti oculo aut intellecta capiantur absque praecedente admirilist ratione& usu Ut enim gladius in uua vagina absconditus Imanens nullam aut exiguam sui utilitatem ostendit,sic δ aurum solidum S compactum existens,virtutes,qUa intus tCgit, nulli obvias reddit, nis1 moveatur arte manibus humanis. Qtiis Uniones admiratus fuisset unquam,nis ex suis conchis extractos vidisset Illi itaque, qui de auri virtutibus in medicina quid ait erunt aut negant, Utpoto non eXpertis, uti coeci decoloribus judicant. Sunt, qui auro omnem vim medicinalem detrahunt, quia vident alios, quos errasse nesciunt, ita fecisi e Sunt, qui eidem incredibilia asscribant ex aliorum quoq; traditione. At
neutris nos assentiri possumus, cum in extremiS versentur lineis a quibu ficile est praecipitari in errores absurdissimos. Meditana tenuisse, uitutius,sic veritati propin-
54쪽
Aurum quius est. Dicimus ergo Aurum non quidem esse . zzz.. ninium defectuum 5 superfluorum in corpore hum
-niimi no rem diUm, sed tam C esse materiam, in qua opti- mum Medicamentum, tanquam nucleus in sua testa,
conclusum delitescat, quod uni,eique praecipuo corporis nostri visceri CORD I conveniat vel ex proprietate Occulta, ut quidam e Medicis loquuntur, vel aperta temperie,quae in eo summa&aequata reperitur. Quod si haec alicui adeo absurda videatur,ut si ontem caperet, Rhinocerotem fingat, instar Ciconiae crepet, tanquam de essentia Hellebori extracta quid gustasset, nos Αuxu M illi hoc potabile pro Beroardico offeremus, hoCesst, solidis rationibus probabimus,esse in auro naturali. virtutes medicinales eXcellentissimas reconditas, imo longe majores,quam in ullo vegetabilium,idque ad imnius creatoris laudem dc proXimi utilitatem, Si quis
multorum abusus circa aurum in medicina aliis respiciat,eosque detestetur,ut merito, atque ideo Verum usum una improbare velit, musaeam judicio non superat nec hirundinem aut murem docilitate. Illos proscri-hmaus,hos laudamus;illos indignos non selum Medicis, sed quoque honestis aliis quibuscunque, hos dignissi-I nos pronunciamus, quod in initio praemonitum donis eortis cuit Dioscorides equidem, qui singula vegetabilia dc ex terris effossa, nec non alia, ad humanam medicinam usurpata,diligentissime,ut fateor, tractatri evolvit nul lam mentione auri, Husve virtutum medicinalium fecit;quod 1 quos movit inter caetera,quasi auro nil virium
ejusmodi in si illi falluntur sua imaginatione. Multa
enim Dioscorides aut volens praeteriit, aut ignoranS non peti cepit, alat nunquam vidit vel audivit. Aurum quidem optime noverat,quoad usum eXternum, qUOad.
55쪽
internum,non item. Etsi integrum sciverit propinatum in aegritudinibus,non tamen istae vires in eo inventa aut animadverta, quae aci mirandae brent, cum praesertim experimentum repeti non posset saepius in tanta auri caritate. Respondemus itaque Dioscoridem eXcus itum esse, cur nil ait de auri corpulenti, adeo cari, remediis tradiderit, cum ut vanissimus d damni cu)usdam author coargui posset,si effectus non responderent se Per experimento Deinde,quia clausum auri compositum invenit, cujus proprium sit potius pati,quam agere,omnibus qualitatibus aequatis in substantiis tum nr- miter connexis&mistis. At Dioscoridi Galenum, Avi G tem)ωcennam de multos alios classicos Medi COS Opponemus, is, Isim qui nisi auroessicaciam medicinalem inessejudicassent, mediet vel ratione vel experientia edocti,non illud in tot com pt ρ Gpositione immisissent etiam in sua corpulentia dcclausura,nisi hoc modo hominibus divitibus imponere, aut paupere pecuniiDemungere forte vellent,quod neutiquam est credibile de tantae authoritatiS viris,quoSnostri seculi Medici volentes sequuntur, debere statuit
praesupponi. Aurum enim ingreditur antidotos, Laeti etiam Galeni di stam,Diamoscum, Diambram, Auream Alexandrinam,Αlchermes,erosis, e lapide radiante, Malia medicamenta nunc in ossicinis usitatissima. Quid ad haec illi, qui auto nullam vim,Elleboro aequalem aut conferendamasicribunt An tacent, aut Praeceptores uos Ellebori essentia extracta pro didaetro ea cipiunt Erastus, Gernianiae nostrae Medicus doctissimus,ut f
tear,improbavit ex metallis remedia, praesertim eX auro Atidem tamen lapides non rejecite medicamentorum classe, cum de sabulose non Philosophico, cui contrarius integrum tractatum ediderita reipsa appro
56쪽
bacit lapidum virtutes,dummodo vel illi vel haesimi sertis cognitae: Si itaque alium lapidem, vel etiam vires auri in medicina agnovisset,absque dubio illis neutiquam
contra dixisset. Quod vero non Cognitis ContradiMerit,
an ideo, quod docti viri est, fecerit, judicent alii. Multa
sunt& esse possunt,quae nec Erastus,nec tu, nec ego es se forte credimus, at nostra incredulitate non eXpu- si gnatur,ut esse desinant. Sed audiamus Erasti sequacium , i, rationes Metasiorum, quiunt,praesertim auris argenti
λ uinciturae a naturinfra maxime alienae quia venenatam' quesitatem, naturae nostrae inimicam continenti mordent enim ' orarrodunt Ilia autem,quae covinno rum nutriunt, calidum ' nativumfovent,humidum radicale conservant,natura fra
'similima totasub antia olentia saltem esse debent,ut insub- 'puntiam no ricorporis transimularicommod emssint. Similia
' enimsimili biu aluntur, conservantur: Calida enim calidum ' in conservatione, in curatione autem contrariumpostulat. Nam ' ex quibus constamuhs, ex iis quoque propter ilitudinem, qua ' debet ese materiae Uentamur Debent igitur esse calida se - ' midaproportionata,quodin his consimi vita non enim quod- is cuibis,sed determinane est amicum,alias ex quolibet ret ' quodlibet,quodomni Philosophiae rationali contraria. suis ne- 'scit,ahispartes nervos ,aliis carnosas,aliis curaneas ab ocon- servarimetasti vero,quia a natura nostra disti unt, tu quod ' elementis proxima se paucissimis, ut optime probat Erasem,' con tu missionibis Corpusis autem nostrum ex ma memistis, Vcium quod icca dura sent, adeo ut corpori nostro ncque nutri- tione, neque conservatione, neque restauratione congrua esse ' possint Imbrum nec humectir emolliri, ulla ratione aut arte, ' aut medio naturae nostrae non inimico possint, quomodo,q seo,
' naturae congrua ornon inimica erunt' qua ratione, inquam,
V I leo celeriter in viimum minae siccum aut sanguinem
57쪽
purissimum,ex quos iritu omnes curules quoque es viscera
praecipua, aeter nutritione robur acquirent. quomodo mutabuntur,o c. ii5, ut Veritati militantes, resi iosum aequissimum OpponamVS, protestamUrnos, nebulone pessimos,qui quid pro illo, Vitriolum, antimonium us modi non vera nec proficua medicamenta pro vero Auro potabili proclamant, vendunt, aliisqUe obtrudunt, vel scriptis ebuccinantur, letestari,omnium proborum Commercio&honore indignos pronuncia rei assere re, tum quia falsa dicunt scribuntd facituat ipsi, tum quia alios emungunt bonis, raptorum instar, o multorum damnorum cerrorum causae sint. Verum si antedictus author cujus innominati verba recitavi bonum cum malo, legitimum cum illegitimo,usum cum abusi, confundat,jam non audiendus, imo resutandus est, ne
Erassi errores errasitaveritatemque oppugnasse frustra suis chartis videatur. Propositio nostra est in hoc capite, Mi sec miniat patet, de auri viribus medicinalibus occultis, quae quomodo auro asscribi possint, si quaeratur Ego vicis sim quaeros itidni auro Cur non auro magis, quam ulli ex vegetabilibus 3 De cibis hic non loquimur aut
potulentis, quomodo aurum devorari aut potari de-Deat,ut in succum&sanguinem transferatur, quemadmodum cibi, olera, carnes, vinum, d ejusmodi. Hoc eanim esset stulti imaginari: Medicinales virtute auri, non alimentales, d aurum medicinam fieri posse, non alimentum corpori humano, demonstramus. Omnia itaque ante relata contraria nobis scopum propositum non attingunt,imo longissime inde aberrant. Neminutopinor, negabit inesse vino optimo Rhenano Vires medicinales, etiamsi pro alimento liquido usurpetur, separatis nempe aquosispartibuSapuro spiritu,qui non am-
58쪽
phus est alimentosus,sed potius medicamentosus,ficcae occalidae facultatis,quamvis actu sit humidus instar aquae purae, atque inde frigidus quae qualitas propria est aquae existimari possit. Hic spiritus, in vino uviSque latens,est potissima ejus forma dc eiscacia, qua separata,
aqueum quid remanet, materiae vicem obtinens. At unde haec forma introducitur in uvas, quae ab initio gemmatae apparentes neminimum de illo spiritu,quo- adsensum hanuerunt Deinde Vero cum racemigrandiores facti, sed adhuc immaturi sunt austerique, propinquam potentiam hunc spiritum moxaucupandi a quirunt. Unde igitur hunc inspiratum calorem obtinent An ex nihilo aut casu Neutiquam. Ex Sole risisque radiis, qui successi temporis emittuntur in uvas
Crudas,easque maturant calefaciendo oc virtutem for- , , -- malem immittendo. Ad eundem modum in argento im ei it vivo,vel inminera,ex qua fit aurum per naturam ab initi
tio non fuit vis auri calida, sicca, humida, frigida d hu-
Iem mida absque aequation Postea vero cum calor Solis vel subterraneus, ejus vicarius ex res eXione, per mille sorte annos inciperet agere in hanc mineram vel argentum vivum,produXit formam auri aequatam qua AUO- modo medicinalis non sit, haud video. Ratio enim dc experientia duo illa optima Medicinae aliarumque a tium criteria,unanimi consensu hoc evincunt,& authos avi ritates innumerorii testium attestantur. Cum humanaia.. curiositas partim,partim necessitas in medicinam adhi-m nia. buerit&utiliter ministrari probaverit omnia undecun- ue petita 1mplicia naturalia, non solum e re tabilia,
fa,serpenteS,Viperas,aconitum pardali anches de hu)us
modi infinita alia, etiam ab ipso homine desunt pia, ut
59쪽
aureum Galeni emplastrum non ex auro,sed si ercore humano factum, aureum dictum, quia centenis aureis, recompensatum Galeno dicatur cranium, mumiam, sanguinem, & quid non ξ ipsam cicutam,opium,hyoscyamum& sexcenta alia,quae etiam theriacis,Mithridatio dc magnis compositionibus induntur cum totius mundi applausu,quare solum aurum a Deo aut natura negle tum foret aut minus dotatum,ut possetaut deberet pro medicina usurparia Si respondent, ipsum non posse digeria calore humano. Hic vici jaceo at facile resurgam, ipsesque adversarios posternam suis propriis armis,nisi mihi demonstraverint,quomodo omniajam dicta a calore humano evincantur dodigerantur. Imo sic
re humano quid digeratur, non esse medicamentum, ut defendit: sed alimentum, Lactuca, lac, ova & ejusmodi digeruntur facile, hinc pro cibis, non medicamentis, nisi forte aliquando medicamentosis dantur. Idem de aliis oleriabu Ut acetosa,beta,brallica, borragine,&c. Nec nond&vinia potus varii generibus 1 catui potest, ea nunc altamentorum, nunc medicamentorum vicem obtineroe
At de juniperi baccis elleboro, cicuta, napellori hujus farinae aliis idem dici non potest,quod humano ventriculo pro cibis esse queant,quamvis turduS,s urnuS,bΟ-veS,mures montani iisdem nutrianturo pinguescant,ux ab experientia constat. Humanae natura non soli1m pium, si dosin excedat,sed etiam Crocus, optimum alias cordiale medicamentum d condimentum ciborum,nec non manna, inter benedicta lenitiva c. br m,si hujus libra una aut plures, illorum drachmae totiadem assumantur, extremae noxiae fuisse leguntur. Unde Optima M-Vide Setiam optima, ab usu pessima evadere posse,& si I pessima.
60쪽
pessimavicissim bono usu optima, ut in theriaca Andromachi patet, quae optima est , si bene administretur, S
quantitate decenti, alias pessimari noxia; 6 econtra vipera,alias pes ima veneno, praeparatione in theriacam α' promovetur. Nulla itantae est ratio .cur aurum dicatur,
amidorum sam qualitatem habeat adjuncitam, manifeste falsum ' est, dc si haberet, aeque tolli posset, ut in venenatis jam
dictis cum contra, cordi confortando subveniatdc contra Ven Ena suppetias ferat,non ut venenum propulsans aliud uti arses ii cum exterius cordi admotum pro amUIeto contra pestem praestare dicunt sed Alexipharma
cum unicum d proprium cordiale, DEO datum anatura productu iri,dca Sole coelesti inspiratii. Aliquiin O; .a . . rutaUrsi absci, imis arsenicalibus in terrae visceribus noua produci, o In auri minera operesse venenosas qualitates adjuctas, atq; ideo no esse expersVenen Ositati,, quomodocunque praeparetur aut ustirpetur Medici mediam pertundite venam, ubi hellebori vix centum plaustra tantae in aniae sufficiant, ut uno ictu omni Ssca turigo ejus erumpat. Quando aurum dicimus, aurum intelligimus,quando rastrum, rastrum,non allia pro Ca pis, aut pepone pro cucumeribus accipientes hi istis Criticis pro virgula censeria rastrum, pro cerebro caepa, pro corde pepo occurrit. Quando de homine sermo es , interquae crevit in utero materno,accipiendus est. Ab illis enim ab obstetrice&matre, luminfans est et recens editus,satis purgatus fuit, sic aurum, si crevi stet inter tales fumos subterrae visceribus, it saepe contingit,an non
ab illis, antequam Aurum merum dc purum dici possit, Pertot examiua ignium Raquarum quiasi februatum d
