장음표시 사용
81쪽
deceptum , cum tale autumarem omni procul dubio esse de
huicte integrum animal e X sola frustuli ipsius testa petreta
inspestione , quae duas tantum Nam illulas , ut dixi , continebat . Perpendas illum qua si , hic sane hystrix est , si tamen fidem oculis habere velis; ' ) ac simul inspicias lapidem alium in insula Melitensi repertum, non tamen absimilem csteris marinis , ac nostrorum collium jam observatis . Et quum ambigendum non sit , collumellas in topho illo Tabu ta Xxiii. dispersas , & paulo ante commemoratas spinas esse e proxima ipsis testa collapsas , sicuti est illa , quae in praesenti Tabula in figura 2. cernitur litera A , ita idem prorsus dicendum est de bacillis vulgo S. Pauli nuncupatis , cum manifeste pateat spinas este hystricis aut corpore , aut specie
hisce nostris majoris h ) Statuendum igitur est , minime
fieri posse , ut Natura ita inepte colludat , R modo unam , modo duas, modo plures animalis partes e fixo conflet , ac ejus spinas producat intra rupes , aC maltham .
Quid plura Z petresadto illi animali tot insunt mammillae,
quot etiam super eas spinae , ut in illo marino infixae esse deberent . Eodem quoque penitus ordine , eademque ratione , qua partes testa marini animantis disjunguntur , corruptis illius nexis , sive articulis , eodem pariter haec omnia eveniunt in hystrice lapidescente . Praeterea spi me , & cςterae partes utriusque tam marini , quam saxei ipsissimae sunt . Uno verbo , iidem prorsus hystrices sunt non minuS externe , quam interne . Petrefactus enim in Tabula XXIII. fgura 2. neces artum ostendit vestigium unius ex capitibus in F . Sicut enim videri potest in Tabula xxi . figura 4. littera G , quae testam marinam reprasentat , qua in parte fuit laystricis os , quod a communi , & in aliis echinis observato non differt ;CVidens porro argumentum est non autem conjec tura , olimpetres ictos hystrices non solum in mari , quin immo in illius ima parte vitam naturaliter egisse . XI. Ex eo quod dicturus sum , percipiemus , si veritatem persequamur , observationes , R experimenta omi ia
82쪽
in illam collina are , sicuti omnes lineae ad centrum confluunt . Nos eumdem videbimus apprime servatum ordinem inter echinos marinos , ac petrefactos , quem videmus inter hy- strices . Corpus omne , quod in lapidibus reperitur , ne
hilum quidem distat ab animali marino ejusdem speciei . Id
videamus , breviter tamen , in echinis maris , potius enim nobis ad majora properandum , quam immorandum in eo , quod unicuique experimentis innotescere potest: . Echinus enim marinus in fluviali aqua aliquandiu positus partium figuram , te stam ejus construentium , ostendet , eadem prorsus facilitate , ut de hystrice diximus Z quamobrem partes marini echini , ipsiusque ordo jura sturarum , cum compresso, R petrecte to echino pollunt comparari , ut ego pluries feci . Lis enim penitus dirimitur , ' ) quum videmus petre ruina. hystricem hystrici marino , & marino echino lapideum echinum sigura , A partibus , ac omnibus denique asse et ionibus penitus assimilari . Dicam insuper , quod cum quemdam ex his in molli lopho petr estustis echinis aquis purgassem ima parte spinas reperi parvas , quae de ejus testa deciderant . Quae porro est haec tanta similitudo Z ni si quod hic quoque in mari vitam egerit Z Ad alia experimenta progrediamur . Perpendas quaeso
hunc spatagum , h ) qui , dc ipse degit in maris profundo ,
fuitque in eadem Speronii valle una cum id genus aliis repertus . Ipse talis est , ut me me ad eamdem vallem impulerit , ut viderem , ex eaque effoderem res ad omnium studiosam curiositatem explendam prorsus idoneas . Intellexi enim illam terram tali est e praeditam natura , ut fere incorrupta corpora potuerit servare . Si non omnes , plerasque saltem ipsi servavit spinas . Quare ad echinos , quos in rupibus videmus , redeuntes , gravissimum de sui Dere hinc licebit argumentum , quod poterit meam confirmare sententiam . Ego ipse animadverti , atque alii mecum emunis naris viri , echinos omnes , atque cetera hujusmodi corpora compressa fuisse a puncto compressionis per lineam perpendicularem , sed , ut clarius loquar , materiam , quae echim
83쪽
num circumdat , duo habere centra unum contra aliud . Dico igitur cum aliqua rupes scissa est , quoties plures ibi echinos offendi , vidi echinos , qui in latera jacebant , ita fra-
flos , ac ita eorum compaginem di sibi utam fuisse , ut circularem formam amitterent . Illi vero , qui ita locati fuerant , ut unius centrum alteri centro perpendiculariter in si steret , compressi fuerunt eo pacto , ut pars superior conjun eta fuerit inferiori , 3c in latera crepuerint . Ceteri autem , ut situs eorum , quo permanserant , requirebat , disrupti sunt . Illos delineandos curavi , coarctando tamen inter Ual
la inter ipsos existentia , ut eos possem in una tantum pagina circumscribere , idque sufficit , ut robur veritatis dignosci possit , quae nos plene suadet , quod exiccato limo superinii dens pondus gravavit perpendiculariter , 8e compressit
ab A in B corpora omnia , quae intus aderant secundum illorum casualem positionem , partim tantum tessis ipsis ser-Vatis , quas lutus , quem in se continebant , defendit , alias enim magis alias vero minus tutavit , sicuti compressionis etia et una in eisdem corporibus varium inspicimuS . Id omne cum csteris omnibus evidentibus rationibus tandem me cogit conchylia , echinos , hystrices , dentes , qui glosso petrae nuncupantur , vertebra S , corallia , PorOS , CancroS , spatagos , turbines , aliaque pene innumera hujus generi S corpora , quae non ranulli puram putam autumarunt lapideam generationem , ac Naturae ludum , non solum animalia , & corpora illius individuae speciei sui e , sed corpora , & animantia vere marina in terram casu aliquo j a stata una cum materie, quae ea continebat quam modo aut in colli
bus , aut in montibus ex simplici arena ; sive e X maltha , sive CX topho sive denique e saxo conflatis, congestam inspicimus)quae materies , ut jam ostendi , etiam aliunde advenit , sed ex illius diutina in eo loco statione creditur indigena , quin immo una cum ipso continente ibidem creata ab ignaris rerum , & mirae divini opificii rationis . Mihi tamen noe vitio Vertas , velim , quod abstractas rationes abjicienS , ec re-
84쪽
ruin solummodo experimentis inhaerens res adeo sublimes, ac tanti momenti pertractaverim, nam, ut Verulu dicam naturali quodam instinctu contemplationes aversor , neque adeo
sublimi intellectu opus esse opinatus sunt in illis dissertatio nibus , quae ad illius veritatis cognitionem intendunt , quae solo sensuum due tui innititur ,
uid majore sis porro , ' ) quam sensus , haberi
Debet ZSuffcit mihi cognoscere , corpora , objectum nostrae disceptationis , in Musorrima reperta , es in Valle deIIo Sperone nuncupata , quin immo per totam Calabriam , in collibus Messanensibus , ac per totam insulam , R in Melita tuoque , seu alibi , veras fu i ite testas , aut partes , aut formas a veris animantibus , quae quondam in mari degerunt , productas , ob patentem cum ipsis similitudinem , ac loci circumflantias , in quo eas hac tempestate videmus . Quod si alii hoc negligere velint , & potius inquirere , Utrum Natura in terra producere possit faxeas animalium configurationes omnino similium , quin immo ejusdem speciei cum illis , quae in mari vitam ducunt , ac in mari res in terra gigni solitas , & ex hac debili conjectura colligere contra tot experimenta , id omne ibi natum e si e , ac ex saxea materie in prima sui formatione fuisse conflatum , credant sane , dummodo me quoque ad id assirmandum non cogant , sed me prius suadeant validis , ac firmis rationibus , & e Xperimentis ponderis omnino ejusdem , productionem rerum hujusmodi in lapidibus , ac in terra: visceribus fieri , doceantque rationem; qua ad id Natura utitur ; sed hoc opus hic labor erit , ipsa enim Natura apud flutarchum sub sorma
Isidis ita loquitur h ) Gosem omne , guod extitit , es ,
edi erit meumque peplum nomo adhuc mortalium detexit . In est nobis , ut pluries dixi , intellectus facultas suis circumscripta limitibus , nobisque fit e st e debet , ea fragmonta marinorum animantium parte S reputare , cum tales
este partes oculi ipsi nostri experiantur : S must enim i mili
85쪽
D E CORPORIBUS MARINIS 1 rnositur , quia omnis notio rei notae est smilitudo . )Quod vero in terra reperiantur , conjesturae nobis desumen
dae sunt a loci ipsius qualitate , eorumque causim inquirere majori , qua feri potest probabilitate . Non amplius quaeso in posterum a me postules , ut statuam , possit ne tale quidpiam a Natura feri an non , & si fieri possit , utrum id fecerit , dc qua adhibita ratione , id enim fateor penitus me nescire , neque ad disquirendum idoneum esse , at idon rus fieri cupio non auctoritate , sed ratione . Id consilii mihi est , quo si utar nemo me reprehendet , quum pictor non philosophus credi studeana . Unum addam lapillos , qui S. Murgaritur vulgo nuncupantur , effecisse , ut ea abjicerem , quae paraveram ad inquirenda corallii exordia , R incrementa , quod mihi gratissimum adferebat oblectamentum , ut illud ad parumper intermittendum numismatum studium aliquando se legerim . Dico igitur praefatorum lapidum compagem sui sese in causa , ut dubitarem ipsos aliud , quam purum esse lapidem , in ipsis enim talem cerno efformationem , ac cohaerentiam , quinimmo imaginem ipsam animalis in testae orificio , ex quo ea mihi videntur ova potius , seu animantia contracta , vel nondum perfecta . Si ita se res habet , argumentum erit , uti existimo , ad idem penitus adfirmandum de pluribus similibus operculis , ac fortassis idem dicendum erit de pretiosis margaritis . In harum investigatione modo immoror , quae a multis leguntur , ob nescio quam , prae
cipuam virtutem ad infirmitates oculorum averruncandaS , dcinordinate nonnullas coegi observationes , quaS paulatim expediam , atque ut , qua ratione id faciam , scias , hujus meae historiae , seu opellae nonnulla capita exponam : haec itaque sunt . I. Animadverti horum lapidum turbinatorum opercula in substantia , ac configuratione diversificari , secundum Varietatem substantiae , Se figurae testarum , in quibus fuerant animalia illa , quae ea opercula produXCrunt . ΙΙ. Eorum turbinatorum , quorum testa multis est tu-
86쪽
a SCILLAnicis circumducta , operculum pluribus pariter tunicis abundabit , illorum autem quibus lapidea testa est , lapideunt
etiam , & obduratum erit operculum . III. Hyeme tota , ac non modica veris parte ipsi turbinati non capiuntur , praesertim , quibus est operculum lapis sanctae Margaritae nuncupatum . IV. Praefatorum turbinatorum operculum non semper
quidem ejusdem in en surae videbimus , modo enim subtilissimum , ac tenuissimum , modo autem magis auctum , ac immodice expansum .
V. Opercula illa , quae mense octobri e mari ejiciunis
tur , ut plurimum inflata , ac fermentata apparebunt , hoz posteriore termino utor , quum saepe saepius viderim , quan do ipsa ad talem pervenerint magnitudinem , non tantum quamdam ipsis inditam ammittere claritatem , sed etiam nativum calorem , ac si ova essent incubata . VI. Praefati lapides in augumento , quod desuper indicavi , non crescunt in latum , sed sua extendunt volumina in longum eo modo , quo e Xcrescere debent ad constituendam integram animalis figuram , quam antea quasi anaglypticam perfecte ostendunt . VII. Opercula ipsa ad debitam mensuram inflata non tantum configurationem , sed colorem quoque induunt testae illius animaΠti S . VIII In operculis parvorum animantium ejusdem speciei , quae etiam ipsa minima sunt , eadem penitus observavi ; atque ex illis nonnulla parva vidi ejusdem circumferentia: , complanata parumper , inflata , , crassa . IX. Nullo unquam tempore aliquod reperietur animal, quod operculum habeat , de quo sermo est , magis crassum, vix enim ad certam quamdam magnitudinis mensuram pervenit , quum alteri , quod recenter gignitur , locum cedit .X. De lineatio , vel linea illa spiralis exterior dictorum operculorum , quae animal repraesentat , non est pura extrinseca configuratio , sed corpus ipsum penetrat , in quo se se colligit , R in gyrum sese deinde expandit , ea ratione , qua possit animal delineare .XI. Li-
87쪽
XI. L inea ipsa spiralis tam intra , quam extra in varia volumina complicatur , quantis animal ipsum propriam testam componit .
XII. Pluribus fractis operculis microscopii ope in eis vidi variam substantiam voluminibus complexam , quae varia conflantur materie , alia ad carnis , alia vero ad testae productionem pertinente , ut mihi visum est . XIII. Non modicam concepi felicis exitus spem in hoc inceptu , quum novissime acceperim a Domino Carolo Fracas ato publicae hujus Academiae Lectore primario , li omine quidem summa praedito eruditione , ac doctrina , lineam illam spiralem a se consideratam fui ste tanquam necessarium in pullis gallinaceis initium generationis ovorum , quum CX eamdem spirali linea in animalis exordio animalis ejusdem quaedam conglomeratio estormetur , quae a permagno quidem , ac sapientissimo Harveo in suo de generatione animalium libro , galba nuncupatur . Haec observatio satis digna tanto , ac tam celebri viro , ut superius dixi , praeclarum milii suppeditat ad hanc rem lumen . Haec sunt nonnulla ex illis capitibus , sta per
quibus laborare non omitto . Tu Vero aut des mei S commentis veniam , ac ingenuo amicorum mor C me commong S , aut