장음표시 사용
11쪽
eminet, in dextera manu scipionem gerit. Cruri sinistro vinculum circumiectum est catena rupi affixum. Bracchium sinistrum Vulcanus, cuius caput pilo tectum est, sustinet, ut id quoque
ad rupem adliget. Quin ad ipsam Aeschyli fabulam scalptor spectaverit dubitari non potest, cum ante eschylum nullum positam itanem rupi affixum finxisse constet. Vinculum cruri circumiectum commemorat Aeschylus versi 4 σκέλη δὲ κέρκωσονβia. lacidum Vulcani vultum suo iure FurtWaengle rettulit ad verbaaκοντα o iκων δυσλυτοι χαλκεύμασι
8ceptrum quod in scaena ita gessisse non potest, idem recte excusat ex romethei apud Atticos cultu, vasis cuiusdam Attici Hon. d. Inst. V 35 testimonio adiecto. Ventum est ad ea monumenta, quae de sabulis perditis pendere videntur. Atque quae ad pentheum spectant, ea in duas classes vel primo Obtuto dividuntur. Altera quae praeter Romani temporis per Atticae fabricae tantum complectitur Vasa, ipsam mortem regis exhibet, qui nudus inermis a comitibus destitutus a maenadibus dilaceratur. In altera Pentheus calceatus pallioque indutus eum gladio hastisve se a Baeohi comitibus defendit. rioris generi monumenta etsi pro figurarum similitudine ad eandem sabulam omnia pertinere videntur, ad dispares tamen narrationes spectare Paulus HartWii' intellexi In vase enim haud integro, quod Pamphae artem redolet, uni ex mulieribus, quae regem dilacerant, nomen Γαλήνη adscriptum est. Reliquae mulieres ut quidem nunc pictura exstat nominibus carent. Quod vero nomen Γαληνη inter maenadum nomina non inauditum' ad Cadmi filias minime quadrat suo iure Harb igus statuit pictorem Agaues acinus omnino nescivisse, uripidem primum non a quibuslibet maenadibus sed ab ipsa matre dilaceratum regem indicavisse. Ad antiquiorem hane fabulaesormam reserenda sunt praeter antiquissimum illud exemplum
In annalibus instituti archaeologici VII 1892 p. 153ss. η De- lineandum illud curavit HartWigus i. c. tab. 45. HartWigus affert exemplum expressum apud illingen, ases Coghil pl. XIX.
12쪽
patera i et pyxis' utraque arisiensis. Osteriores artifices quin non antiquiorem istam tabulam sed uripideam in mente habuerint, pro eximia laude Baccharum, quae priorum narrationum memoriam sere exstinxit, dubium esse nequit. Magis ad nostrum studium attinet altera classis vasorum, quae ab artWigo aliis neglecta Aeschyleae sabulae plana et aperta signa prae se ferre Videtur. Ecce monumentorum conspectum: In patera Rubustina Iaua 1617 Ρentheus palliatus armatusque se contra duas maenades defendit, quae utrimque in eum occurrunt. Altera gladium regi intendit, altera thyrso eum serire conatur. Vaseulum expressum est apud Jahnium, entheus tab Iab. - Busseti Nap. IV tab. 2, 3. militer-Wieseler, Denk- mater II 426. Pateram item Rubustinam quae nunc exstat in muse publico Neapolitanorum 2562, simillimae specie pictura ornatam esse artWigus affirmat l. c. p. 154, 2). Minervini, em acad. tav. I. - emori deli R. acad. Ercol. IX. tav. IV. - Ηus. Borb. XV tav. XI. - Ηeydem ann Vasen des use nagionale gu
Ρatera muset Monacensis 80 exhibet regem, qui pallio calceis pileo indutus inter arbores duas subsidet gladium strictum in manu tenens. res utrimque maenades in eum occurrunt. Jahn, entheus II a. - illingen, eintures de vages pl. V. - Baumeister, Denhmale ΙΙ g. 1396. - Jahn Vasen-sammtun in linehe 807. Har,igus i. c. p. 162 etiam pateram ineditam muse in Iuli Ρapae vinea nuper conditi huc rettulit, quam exeunte quinto saeculo ornatam esse affirmat Crispi iuvenis caput abscissum duae maenades circumserunt gladiis armatae. In alter latere pictor easdem figuras repetiit satyris duobus adiectis. Dubitat Hari igus ad quemnam positam has pictura revocet, cum Euripideae tragoediae satyri repugnent, enthei caput abscissum cum illa faciat. Jam vero cur vasculi pictori pro mortalibus Bacchi cultoribus, de quibus apud Euripidem legimus, satyrosy Expressa est apud Campana IV 638 martWici. c. p. 162. Expressa apud Campana IV 76 l. inartWi l. c. p. 156.
13쪽
inducere non liouerit, non intellego. Sed omnino duo pateram
ex hoc numero age removendam, cum prorsus incertum sit
utrum ad Penthei sata an Orphei specte i Ceterum monendum videtur eandem dubitationem cadere in pateram arisiensem ab HartWigo item ad Euripidem relatam, in qua quattuor maenades cum bracchiis ruribusque abscissis sive enthei sive Orphei circumvagantur. Nomina scilicet nulla adseripta sunt neque quae in altero latere ne in parte intoriore exstant picturae ad quaestionem solvendam quidquam Valent. Neque minus segreganda est patera caelata, quam Diltheyus
publici iuris sedit in diario arehaeologio 1873 tab. VII 3. Virum illa exhibet procumbentem lipeoque innisum, qui gladio frustra
maenadi, si quidem editori credere Velimus, et pantherae repugnat. De entheo cogitavit Diltheyus. At non maenadem videmus, sed ipsum Bacchum. caenam habemus gigantomachiae, quam similem expresserunt arae ergamenae artifices. Restant igitur sola tria illa, quae supra enumeravi, Vasa
Appula, quae ab interpretibus et ipsa ad Euripidis Bacchas referri solent i Sed ipsi illi confiteri debuerunt, gladios maena- dum ab Euripide alienos ultro a pictoribus additos esse dammaenades gladiis instructas patienter seremus, quippe quae sabulae non prorsus repugnent. entheum vero quod palliatum armatum pugnantem pinxerunt, cum sive nudum sive mulieri veste
indutum inermem supplicem pingi tabula iuberet, haud sol quoquamvis miro consilio pictorum excusem. Inspiciamus uripidis versus Bacch. 1111-1121: υνο δε θάσσων νοθεν algaιπετὴς πέπτει προς ουδας μυρίοις οἰμωγμαοι Πενθευς κακου ra ἐγρος ων μάνθανε.
3 Cf. quae infra de argumento Bassaridum disputavi. Vid. Sandys, Euripides Bacchen. mari igum l. c.
14쪽
10 Πενθευς, ον τεκες ἐν δομοι Εχιονος,οῖκτιρε σου μῆτερ με μηδὲ ταῖς μαῖς
'χαρτίαισι raro σὸν κατακτάνηὶς. Non moror singula recensere Apparet ne umbram quidem fabulae Euripideae affectavisse, qui pateras abustinas ornaverunt. In vase onacensi rem aliquantum aliter sese habere infra demonstrabo. Veram pugnam iii imaginibus illis inter Ρentlleum maenadesque commissam esse ex apertissimis indiciis
intellegimus Nostrum est eiusmodi tabulam apud scriptores vestigia indagare. 8aeerdotis in Eumenidibus Aesehyleis de Corycio rupe haec verba leguntur: Γρομιος εχει τον χῶρον, ουδ' ἀμνημονῶ, ἐλουτε Βακχαις στρατήγησεν θεος, λαγω δίκην Πενθεῖ καταρράφας μορον. Verba ἐστρατηγησεν θεος ut sabulae quam e Bacchis Euripideis aliisque scriptoribus novimus, vehementer repugnant ita ad eam quam in vasis invenimus narrationem vel optime quadrant. Neque secus in Baccharum prologo Dionysus praelatur . 50 88.
unde coniecit 'rutinius muripidem cum prologum consoriberet, de inlia tabulae forma, a qua Ῥenthei vestis mutatio aliena esset, cogitavisse, postea in ipsa fabula conscribenda in novum illud inventum incidisse. De Baccharum compositione infra data opera accuratius disseram; hic ea constringo quae ad iropositum spectant. constat ex quibus attuli argumentis ante uripidem χει pugna inter entheum Dionysique comites commi88 narratum esse tandemque fabulam Aeschylum in Eumenidibus attigisse. Quodsi eiusdem enthea in regis exitu versatam esse scimus i), im ea tabula pugnam illam prolatam esse non sine probabilitate conicimus. Ex Aesetiyli igitur tragoedia Appularum rimaginum argu-
vid Aristophanem in argument Baccharum φρευθοποιtot κεῖται παρ' Αἰσχυλφ ἐν Πενθε .
15쪽
mentum haustum esse concludimus; qua in re nihil reseri, utrum ipse Aeschylus hanc tabulae sormam invenerit an, quod puto, ab aliis receptam servaverit. Nemo enim putabit vascula illa ad sexti saeculi quendam positam respicere. Neque tamen hac re omnis quaestio absoluta est. Nimirum cui non in mentem venit paries ille celeberrimi templi Bacchici Atheniensis, in quo Ρenthei exitum pictum suisse hisce ausaniae verbis docemur
aedificatum esse nuper Emilius Reisoli luculentis argumentis probaviti neque habemus cur non parietes statim pictos esse ducamus. Quod si pietura illa uripidis Bacchis praecurrit, res ipsa tantum non clamat eschyleam sabulam artificem secutum esse. Hac de pictura maxime vascula illa Appula pendere arbitror, nisi quod paterae Monacensis pictor hoc certe de Bacchis Euripideis sumpsit, quod inter arbores latentem Pentheum pinxit Aeschylum igitur hic cum Euripide eodem modo coniunctum videmus velut in Theonis tabulis cum test- choro vid supra p. 1113. Monumenta quae iacis mortem exhibent nullo iure ad Aeschyli Thracias mulieres reserri, cum iam Arctinum eam narravisse constet ), recte in universum Vogelus contendit. Ροtuit is adicere iam in crateribus Corinthiis idem argumentum occurrere. Attamen fugit illum aliqua certe vascula exstare, quae accurate cum ea fabula consentiant, quam Aeschylo propriam suisse scimus. Narrat enim interpres ad Sophoclis Ai. 33; aτὰ
i in ranos Vindobonensis p. 1 f. Vel de maiore imaginum vetustate cogitavit Milchhoeserus in annalibus instituti archaeologici XI p. 82, nimis quidem infirmo fundamento nixus. vid. schol ad Pind. Isthm III 53. schol ad Il 415. Robert Bil und Lie p. 223. ' in libro: genen Euripideisolier Tragodie in riechischen Vasen- gemaide p. 12. Exempla expressa sunt Mon. d. Inst. Ira et Archaeolog. Angeiger 89 p. 116.
16쪽
ον περιεκειτο φησὶν δὲ περὶ υτου ἰσχυλος τι a τορέφος κάμπτετο ουδαμῆ ενδιδόντος του χρωτὀ τ οφarmτορον ob τις εντεινων πριν si τις, φησι, παρουσα δαίμωνεδειξεν amo κατα οἱον μερος εἶ χρησασθαι τύ o Mard. Ita igitur Aesehylus rem instituit, ut per longum tempus frustra
Aiax gladio se occidere conaretur, cum corpus Vulnus respueret.
Quodsi in pictura trusca' Aiacis iam morte defuncti corpus
videmus compluribus ictuum notis affectum neque uno Vulnere cruentatum, apparet pictorem hoc modo cassos illos conatus
Rignificare voluisse et adsentimus Heydemanno, qui ad Aeschyleae fabulae fidem picturam emotam esse contendit t. l. 61). Deinde in amphora Palermitana Aiax ante ferrum humo infixum consistit coram inerva, quae arieti occiso pedem imponit. Ab altera parte Charon, qualem artifices Etrusci eum fingere solent, appropinquat. inervam, quae cum ab Aiace animadverti non videatur, invisibilis esse debet, ad priorem sabulae partem spectare eodemque arietem, unum scilicet ex pecudibus ab Aiace furente celsis respicere non sine probabilitate statuit Heydemannus. Tum vero neces8 est Charonem in hac pictura mulieris illius vices gerere, quae Aiaci illam corporis partem indicat, quae Vulnus suscipere pos8it. Hoc enim ipsa scholiastae verba docent Aeschylum scripsisse πρὶν δὴ παρουσα δαέμων neque video quo iure eehieinius traditam leotionem in πρὶν δὴ παρῶν τις δαιμόνων mutare ausus sit. Nimirum usque ad παρουσα δαέμων ipsa verba poetae adscribuntur, tum autem clausula enuntiati aperte his verbis circumscribitur δειρεν υτρο κατ ποrον μέρος εἶ χρήσασθαι τῆ cpard. Id quod vel ipsum Hermannum sesellit, qui ut nuper Wechlei uius δειρεν υτῶ eschyli verba esse ratus ita fragmentum restituere conatus est:
πρὶν δὴ παρουο δαιμόνων τις ευφρόνως
εδειρεν υτῶ seminino tamen genere, ut decebat, conservato mea illa quaenam fuerit nescire nos sane dolendum est at cur nesciamus aut cur Expressa in Mon. d. Inst. ID A et apud Overbeck, Gall. her. Bildwerke XXIV hos Heydemann in Diario archaeologico 187 p. 46.
17쪽
Aeschylus nomen deae non addiderit in propatulo est verba scilicet sunt nuntii. Quem sive militem exercitus Argivorum sive pastorem quendam suisse fingimus, qui in ripa latens nec prae dueis urentis timore propius accedere ausus mortem eius observaret, prosecto numinis illius nomen misisse consentaneum est. Neque divinare possumus, quo modo postea spectatores denomine eius edocti sint. Quae cum ita sint vel de ipsa Minerva cogitari potest. Quod si quis statuerit, etiam de amphora illa Etrusca paullo aliter iudicandum erit, nimirum Charonem utpote mortis appropinquantis imaginem ab ipso artifice additum esse, Minervam cum Aiace loqui eique satalem illam corporis partem indicare. Sed utrumvis statuatur, id certe evicisse mihi videor amphorae illius imaginem rectius ad Aeschylum quam ad Sophoclem referri, neque casu actum esse puto, quod iterum in Etrusco opere tabulae Aeschyleae vestigia deprehendimus. Tertium vasculum, et ipsum truscum, quod Heydemannus l. l. p. 61 delineandum curavit, consulto neglexi. Nam et antiquius est quam quod a tragoedia pendere possit, et mulier, quae ibi ad morientem heroem accurrit, non pro de aliqua, sed pro Tecmessa habenda est, id quod iam Beydemannus statuit. In Phrygibus constat Aeschylum Hectoris corpus auro expensum laesage, cui inventioni ansam praebebant verba illa, quibus Achilles apud Homerum Hectora morientem increpat postulantem ut corpus post mortem parentibus tradatur: ουδ'ει κεν ο αυτον χρυσ* νυσασθαι νώro saρδανίδης Πριαμος. Hanc sabulam secuti et amphorae arentinae pictor et opifices Romani in Hectora expresserunt libra examinatum
eademque imagine Virgilius fingit Iunonis templum Carthaginiense Ornatum Aen. I 4843. Quod in sarcophago Ephesio Andromacham cum Astyanacte et Hecubam adiectas videmus, id Exemplar expressum est Mon. d. Inst. V 11. Copiosius de amphora haud integra disputaverunt Benndor in Annalibus Instituti 1866 p. 2494s. etersen in Diari archaeologico XXXVII 1879 p. 16. Robert, Bil u. Lie p. 96 142 δ cf. poculum argenteum Raoul Rochette On. insid. 52. verbech Gali her. BildW. 12 et sarcophagum Romanum
18쪽
ad Aeschyleam tragoediam reserendum non esse Robertus monuit 8arhophag-Relies I p. 613. Ad sphingem fabulam satyrieam acute rettulit rugius 'paterae picturam, quae silenum exhibet, qui phingis acumen tentat, vivamne an mortuam avem rogans in manu detegat. Ambigua nimirum quaestio est, nam si Sphinx mortuam dixerit, silenus stentabit vivam si vivam, complectendo necabit avem silenus, priusquam manum periat. Transeo ad ea monumenta, quae nova et graviora de deperditis sabulis nos docere videantur, ad Ρrometheum solutum,
ad Nioben, ad Lycurgeam spectantia. Atque ut a Prometheo incipiamus, iam dudum constat et a Milchhoesero' luculenter
expositum est omnia ea monumenta quae rometheum ad Caucasum vinctum demonstrant, ex Aeschyli tragoedia pendere, cum ante eam rometheus ad palum vinctus Hegiodo auctore
dictus atque hoc modo in antiquioribus vasis pictus sit. in Commemoro anaen in templo Jovis Olympii picturam Pausan V11, 63, quo nullum exstat antiquius exemplum, quanta Aeschylus
auctoritate in artifices fuerit; deinde inter ea quae nobis servata sunt monumenta egregium illud opus marmoreum in arce ergamenorum erutum, parietes ompeianos, sarcophagos denique Romanos. t multo ampliora et graviora suppeditant duo speeula Etrusca. Alterum rometheum vinctum inter Herculem et Apollinem exhibet alterum, quod multo elegantiorem praese seri stilum, solutum cum Hercule et Castore coniungit. Prometheus, qui salice coronatus est, anulum a Castore accipit. Aquila deiecta ante Herculis pedes iacet. Nomina figurarum
in utroque speculo adscripta sunt. Quae monumenta re vera ad Aeschyli rometheum solutum reserenda esse priu8quam ostendam, nonnulla quae aliunde de hac tabula comperta habemus, breviter percensebo. Commentationes in honorem Joannis verbecki p. 1024s.' Berliner Wineholmannspromam. 1882. vid. Hubori Amidi Observationes archaeologicae in carmina Hesiodea Disa phil. Hal. XII.
19쪽
eonfiat igitur in hac tabula Herculem aquilam deiecisse, id quod in scaena vel ut rectius di eam in orchestra factum esse et per se patet et verba confirmant, quibus ille pollinem appellat sagittam missurus D. 200). Eundem ipsum Titanem catena liberavisse Apollodorus narrat I 5, 11, 10 καὶ τον Προ
αυτου θελοντa Hyginus, sab. 144 hanc aquilam post triginta annos l. triginta milia annorum coli Astr. II 15 Hercules interseeit eumque liberavit'; aus. 11,6 λέγεται ra δη καὶ τοδε ἐς τον φακχεα ως ἀποκτεέναι μὲν τον ἀετον, o εντο καυκασω ον Προμηθε ελυπει, ερελοιτο δὲ καὶ αυτον Προμηθε ε των δεσμων. Quorum cum testimoniis consentit gravissimus auctor ipse Aeschylus in Vincto, ubi Herculem se esse soluturum satis plane Titan praelatur . 7694: Isa. τές ουν ὁ λυσων Ἀστὶν ἄκοντος ιος;- των σῶν τιν χυτον ἐκγονων εἶναι χρεών. Quo modo Herculis partes in liberando itane circumscriptae fuerint infra disputabo. Quod Vero Jo miratur atque ipse rometheus et hic tacite concedit et aliis locis certe affirmati invito Jove liberationem saetum iri, id in Soluto prosecto
aliter evenisse constat. Neque enim sine Jovis consensu rometheum solutum egse et per se consentaneum est et e confirmatur, quod quas conditiones liberationis Iuppiter in Vincto tulit, eis in oluto itanem subisse certa testimonia progiant. Nempe quae in Vincto Hercurius diei v. 1026 sqqτοιουδε μοχθου τερμα μη τι προοδοκα, πρὶν - θεων τις διάδοχος τῶν σου πόνων φανῆ θελησά ν εἰς ἀν- ντον μολεμ
si condicioni in Solut satisfactum esse Apollodorus docet t. l.
3 os imprimis versus 989 sqq. ου εστιν αἴκι- ουδὲ μιηχανημ τω προτρέψεταί με Ζευς γεγωνῆσαι τάδε πρὶν αν χαλασθῆ δεσμα λυμαντηρια.
20쪽
αο υτου θέλοντα. Neque minus Oraculum illud a matre acceptum Titanem ad id tempus vinctum patefecisse luculentus
testis exstat hilodemus in libro de pietate scripto p. 41 apud Gompertium): a τον Προμηθε λυεσθa φησιν ἰσχυλος
οτι το λογιον ἐμήνυοεν τ περὶ Θετιδος, ως χρεων ἔν τον ἐλαυτῆς γεννηθέντα κρειττα καταστηνα του πατρός. erculem nimirum liberatorem suum ore Prometheus sciebat quod utrum invito Iove an consentiente eventurum esset Tellus filio non indicaverat. Ut cum Jove res ageretur nuntium quendam ab illo legatum prodire necesse erat; nam Herculi tum quidem aditus ad Olympum nondum patebat. undem de Chironis morte vicaria tractare oportebat, eundem vaticinium de Thetidis nuptiis accipere, eundem narrare Iovem Titanem catenis liberaturum esse. Idem quin anulum digito Promethei inseruerit vix iam dubitari potest. Quemnam Vero gravissimo ill praeclarissimoque munere unctum esse statuamus De Mercurio, quem in proxuma fabula irometheo non sine acerbissimis acetiis repulsum Videmus, ne cogitari quidem licet neque Oceanum iterum officium suum praebuisse verisimile esse videtur Maiore iure de Apolline cogitari potest. Quamquam is quoque ex iuniorum deorum numero est, quos quam sperneret Prometheus in priore tabula non reticuit. Ecco Castorem offert speculum Etruscum. An opificis libidine id actum esse ducamus Sane si quis hoc inventum accurate perpenderit, tam egregie excogitatum inveniet, ut ad summum positam id revocare non dubitet Castor nimirum ab ipso Jove ex mortali matre procreatus primus omnium hominum caelum meruit, e mortali immortalis, ex homine deus factus est. Quae eadem sors Herculem manet. Nam iam non spernitduppiter genus hominum nedum perdere velit, ut antea eum unus rometheus ei obsisteret et a Jovis ira homines desendere conaretur, unde omnis inter deum ac Titanem controversia orta est Videas versus 231-241:βροτων ε των ταλaιπιυρων λόγονου εσχεν ουδεν, λλ' roτάσας ενος το ἄταν χρύζε αλλο φιτυσαι νέον.