장음표시 사용
21쪽
Immo nunc ipsos suos filios ex mortalibus matribus creatos Iuppiter hominibus et lumina virtutis et salutis auctores instituit. tiam cum Titanibus pacem iniit, qui nunc ipsi soluti
in scaena adsunt. Totus mundus pacatus est; non severum crudelemque tyrannum, ut Prometheus clamaverat, sed clementem
gubernatorem atque benignum patrem Iuppiter se praestitit. Unus in antiquo odio perseveravit rometheus. Cuius ira huic toti tam beato ordini rerum tam periculosa ut flectatur, quis melius efficere potuit quam Castor, ovis in mortales benevolentiae luculentissimum exemplar Accedit quod similitudo quaedam Castoris ollucisque consuetudine cum Prometheo et Chirone intercedit, quam in suum usum posita convertere potuit. Ne Ρollux apud inseros semper moraretur, Castor alternis diebus cum illo sub terra, ille cum Castore in caelo morabatur: similiter pro Prometheo centaurus insanabili vulnere laborans ultro ad Orcum descendit. Denique neminem fugit quam egregie hic alterius sabulae exitus cum prioris sabulae initio consentiat. In Vincti prologo Robur et otestas immania numina procedunt, ut vinciendum Titanem curent. Ι 8oluti exitu Castor et Ροllux nam quin coniuncti de ut in lectra Helenaquo Euripideis progressi sint dubitari nequit, ad solvendum Prometheum accurrunt, οἱ σωτῆρες, οἱ παρα μικρον, quibus epithetis ornati a Graecis colebantur. Quae omnia qui consideraverit certo opinor non audebit castorem mera opificis libidine huic scaenae insertum esse affirmare, eum easdem apud Aeschylum partes habuisse statuere non dubitabit. At iam de exitu tabulae difficultas se nobis inculcat. Quonam enim modo putas rometheum vinculis solutum esse An tibi persuades id spectatores omnino non in scaena vidisse In Vinet simulacro ad saxum affixo actorem qui Ρromethei partes s
22쪽
gereret, eundem scilicet qui antea Vuleani personam induerat, sub saxo latentem versus pronuntiavisse inter peritos opinor constat. Neque minus certum est duobus tantum actoribus ad sabuIam agendam opus fuisse, eum Robur Oceanus Jo ercurius ab eodem actore agi possent. Utramque rationem etiam ad olutum valere vel maxime verisimile est Emeitur igitur non ipsum Ρromethei actorem sed simulacrum illud aut a choro Titanum aut a Castoribus in exodo tabulae e scaena elatum esse, ut inlatum erat a Robur et Ρotestate, neque Prometheum cum solutus esset ullum amplius versum dicere potuisse. 8ilentii multas sane causas posita effingere potuit memineris quam
lepide eandem difficultatem uripides solverit in fine Alcestis. At quis est qui vincula romethei ruperit 7 Castores catenas
expedivisse et cuneum e corpore Titanis extraxisse haud itaverisimile est neque Hercules quidem hoc munere ungi potuit; nam si recte disputavi duos actores tabulae agendae satisfecisse,
eum necesse erat a scaena recedere priusquam Castores prodirent. Neque sane per se consentaneum est eum incula
rupisse, quae inexplicabilia Vulcanus nexuerat. Quid vero γNonne ipse Aeschylus in Vincto indieat Herculem rometheum esse soluturum v. 2704s.)' Concedo. in mimine dicit possia
suis ipsius manibus Herculem vincula rupturum esse. Immo qui aquilam deiecerit, qui rigorem Promethei solverit, qui ostenderit, quo modo Titan cum Jove conciliari possit, nonne is satis
bono iuro ὁ λυσας dici videtur dixi opinor supra eius
nomen, qui simulacrum a saxo refixerit. Qui pepigit vincula nimirum laxavit Vulcanusi Hemineris velim quam alias partesic in sincto susceperit in ceteri iuniores dei, quorum et interpres Mercurius et ministri Robur atque otestas superbiam iramque in infelicem attanem erumpunt Videas suleani
23쪽
Quod quam ob rem posita sic instituerit apparet. Narrat enim geholiastes ad ophoclis Oedipum Coloneum v. 56 rometheum eum Vulcano in aede in Academia sita coniunctum fuisset atque quin in novissima trilogiae fabula de eo nitu posita loeutus sit post estphali egregiam commentationem' vix dubitari
potest. Vulcanum igitur qui omnium maxume itanis casum doluerat post reconciliatam Jovis gratiam primum accessisse ut quae invitus pepigerat vincula laetus expediret apparet quam optime coniciamu8. Si igitur de altera sabulae parte statuo Herculem sive post aquilam deiectam sive ante docuisse rometheum longe alium a in proxuma sabula ille praedixerat ovem se praestitisse, et cum Jonis quoque antea inselieis austissimo concubitu enarrato tristem Titanis animum commovisset illum ad Geryonem iter continuasse, cuius et modos et sata paullo ante Prometheus narraverat h. 193-1993. Hercules postquam recessit stasimo interponitur, itan Jovem appellat, iterum chorus cantat. Tum Castores procedunt, quorum alterum mutua quae dicitur persona egit, alterius partes idem qui Herculis personam antea induerat
actor suscepit. Qui postquam Promethei invidiam prorsus placaverunt atque vatieinium illud de Thetidis nuptiis aeceperunt, ipse Titan petivisse Videtur, ut in vinculorum memoriam lygi corona sibi imponeretur. Id enim evinci lioet ex Athenaei narratione XV 672 E: ἱστορεἔται - θεσπέσαι τὰν Ἀπολλων ποινὴν aυτους τους καρας άποδουναι τῆ θεεν διεαυτῶν κουσιον καὶ χωρις δυσχερους συμφορας, πιεν οἷς προσθεν χρονοις φωρισεν ο ους τε Προμηθε χάριν τῆς
μῶW καὶ τισιν κου σιον ἐν ἀλυπέα κειμενην δουναι
γ Verba eius descripsi: τιταν Προμηθευς περὶ του ον Προμηθέα περὶ την Ἀκαδημειαν καὶ τὸν κολωνον ἱδρυσθαι, Ἀπολλοδωρος γράφει ουτον συντιμαται δὲ καὶ ε τοῦ Ἀκαδημεω τοῦ χθηνα, καθ άπερ ὁ Ηφαιστος. καὶ στιν αυτου παλαιὸν δρυμα καὶ μιχὴς ἐν φτεμένει της θεου δείκνυται δὲ καὶ βάσις ἀπαέα κατα την εισοδον, ἐν του τε Προμηθέως ἐστὶ τυπος καὶ του Ηφαέστου πεποίηται δὲ Ac καὶ Λυσιμαχέδης φησὶν ὁ μὲν Προμηθευς πρῶτος καὶ πρεσβυ- τερος, ἐν δεξια σκῆπτρον χων, ὁ δε Ηφαιστος νεος καὶ δευτερος καὶ βωμὸς ἀμφοὶ κοινος ἐστιν ἐν τῆ βάσει ἀποτετυπωμένος ' vid. eius librum Protegomena gu Aeschylos Tragddien p. 2074s. s.
24쪽
θελησαντος, ταυτην κειρο ἐπιταραι τον καθηIουμενον των θεῶν οθεν υτέκα τον δεδηλωμενον στέφανον i. e. de qua antea auctor locutus est lygi corona τι Προμηθε περιγενεσθαι καὶ μετ ου πολυ τοἱς ευεργετηθ εἶσιν νθ ρωποις υ αυτου κατα τὴν του πυρος δωρεaν. x Aeschyli tabula haec pendere nostro iure conicimus cum paullo Ost 674 D)idem auctor narret: ἐπηύλος δ' εν Λυομένι Προμηθεἶ σαφῶς φησιν τι ἐπὶ τε τιμῆ του Προμηθέως τον τέφανον περιτέθεμεν τῆ κεφαλο ἀντιποινα τος ἐκεινου δεσμου.
Videtur igitur Castor non solum ipsi Ρrometheo morem gessi88e, sed etiam praedixisse homines posthac in honorem Titanis, qui eorum gratia tot tanta supplicia tulisset, coronas laturos esse.
Anulum quoque de quo linius N. H. XXXVI 2, ervius ad Virg. Ecl. V 42, Hyginus p. str. II 15, sidorus Orig. XIX 32
alii protuerunt apud Aeschylum hoc loco commemoratum esse vel maxime verisimile est. Silentio Titani imposito Vulcanus eum serramentis processit, ut incula expediret. Eius partes ut idem aetor gereret, qui Promethei personam antea egerat, etiam nullo stasimo interposito tacite fieri potuisse proxima sabula docet, in qua eadem condicio inter romethei Vulcanique personas intercedit. Quae si recte disputavimus speculum a quo prosecti sumus ab Aeschylo pendere apparet. Duas scilicet ut fit tabulas scaenas in eo coniunctas videmus, id quod hic summo iure opifex effecit, cum pro ministro Vulcano verum liberatorem Herculem substituere vellet. Quid ver de priore parte sabulae statuamus Nimirum Herculem iam in primo pisodio prodiisse nullam habet veritatem neque cum choro itanum tantum rometheum egisse acile nobis persuademus. Jovis legatum prο-gredi debuisse opinor, qui rogaret num tot saeculorum suppliciis fractus nunc demum Titan secretum aperire vellet. Quo repulso magis eminere debebat cum Herculis Castorumque virtus, qui tantum rigorem solverent, tum Promethei firmus animus, qui Jovis voluntati morem non gereret, nisi eum comperisset novum deum benignum mundi gubernatoro se praestitisse.
Ρrolaeto in initio oluti indesectam fuisse itanis firmitatem fragmentum 193 docet a Cicerone in Latinam linguam translatum. Quisnam vero hoc munere potuit iungi Eoo Apollinem
25쪽
offert alterum speculum Etruscum. Nullus sane ad id de quo diximus munus magis accommodatust rocedit ovis legatus, ut de Telluris vaticinio cum rometheo agat. Iam ero in novo illo ordine rerum Tellus praefandi munere semet abdicavit, Apollo in eius locum successit. Quid mirum quod novus vates decessoris satale oraculum investigare cupit Itaque ne hanc quidem figuram ab opifice temere adiectam esse non sine quadam probabilitate statuere videmur. Quod Herculem cum Apolline coniunctum cernimus, idem fecit noster a alterius speculi opifex: duas tabulae scaenas in unam eonfudit. Utrumque igitur speculum ab Aeschyli fabula accurate pendere duco. i)8ubidei Vincti et Soluti iuxta compositos ordines scaenarum:
θευς, υκεανος Stasimum primum χορός Episodium alterum: Προμηθευς Stasimum alterum χορός Episodium tertium Προμηθευς,
Προμηθευς, Aaroλλων χορος Προμηθευς, φακλῆς χορος Προμηθευς χορος Προμηθευς, Καστωρ, Πολυ-
κ. πρ. Πολυδευκη κ ἄτρ. In Vineti eatalogo personarum Herculis et Telluris nomina occurrere constat, quae ex Soluti personarum conspectu illuc irrepsisse putaverunt. Sane fieri potuit, ut Tellus in hac abiit procederet neque ullo negoti eius partes ordini et rerum et actuum inserere possumus. At concedo nimis infirmo fundamento hane coniecturam niti mihi videri. Certe nullo modo testimonium illud cum eis certat, quae supra disputavi.
26쪽
Trangeamus ad ioben Edidit et illustravit Heydemannusmuse Neapolitani amphoram i), quae etsi nullo dubio ad Niobes
sabulam reserenda esse videtur, tamen vehementer discrepat cum omnibus quae ad eius reta spectant monumentis. In aedificio columnis innixo mulierem cernimus, quae altera manu capiti imposita alteram ad pectus movens geminata summi doloris indicia prae se ferre videtur. Juxta aedificium a dextra ad-Venit rex quidam senex, qui summo cum ardore mulieri illi aliquid persuadere studet Regem esse illum et sceptrum docet et doryphorus eum secutus. Ab altera parte matrona considet capite elato, quae et ipsa ad mulierem illam verba facit complures circumsident virgines, quae cistas mundumque muliebrem in manibus habent Laguncula calathus cithara thorax humi iacent. Denique in superiore amphorae parte hic Iuppiter cum Mercurio, illic Latona considet eum liberis suis satis puerili aetate emotis. Nioben et Tantalum patrem artificem pingere voluisse iam Heydemannus perspexit, qua de re Latona cum liberis Omnem
8age abzugehen und si s umgubi iden, Wie das uvesische Vasenbit si darbietet. Sane quidem eandem speciem hanc picturam praebere ac magnam illam classem arentinorum vasorum, in quibus aedificia sepulcralia mortuorumque cultum
effingebant, concedo neque is quidem sesellit eydemannum
tab. IV. f. eiusdem Vasorum Neapolitanorum atalogum nr. 3246. Vas est eius lassis, quam a candelabro vocant.
27쪽
liberorum sepulcrum pictorem fingere voluisse. At quod dicit ipsum opificem in suum usum hanc fabulae sormam invenisse, excidit ei memoria Niobae Aeschyleae, cum qua accurate On- sentiunt, quae hic picta videmus. Quam necesse est accuratius inspiciamus, ut ab ea picturam pendere comprobem. De initio tabula servatum est testimonium vel maxime probabile idemque aliorum scriptorum auctoritate confirmatum i)eius qui vitam Aeschyli descripsit: δια το πλεοναζειν τωρωειτῶν προσωπων κωμωδεἶτα παρ' Ἀριστο χνει εν μεν - τι mori οβη εως τρίτου μερους ἐπικαθημένη τε ταφει τῶν παέδων ουδεν φθεγIεται εγκεκαλυμμενη. Quibus ex verbis ut conio licet tabulam ipsam mortem liberorum, quos bis septem Aeschylum numeravisse schol Eurip. hoen. 159
commemorat, non exhibuisse, sed a maerore matris orbae principium duxisse, ita ipse scaenae habitus atque aspectus inde intellegi possunt. In media orchestra spectatores liberorum Amphionis tumulum modo exstructum conspiciebant, in quo Niobe capite velato considens dolori indulgebat, cum circa tumulum chorus Tantali filiae culpam iramque deorum caneret. Amphionis domum regiam in scaena conspectam esse neque ex reliquiis sabulae vinci potest et certa quadam causa, de qua infra data opera dicam, excludi videtur. Immo ante portas Thebarum, ubi re vera erat ), poetam tumulum liberorum mphionis finxisse statuimus. Nam scaenae locum Thebis esse poetam voluisse, non in Lydia, ut Hermannus opinatus est ), ipse hic tumulus docet. Eandem igitur sere scaenam animo tibi effingas, qua in Persis et Prometheo poetam usum esse ipsae fabulae servatae docent. Iam cetera quae de tabula e fragmentis disci possunt, consideremus Chorum ex virginibus Lydiis constitisse Hermannus et echlein ius collegerunt ex fragmento 155 Iστρος τοιαυτας παρθενους ερευχεται τρεφειν arνος Φασις.
28쪽
At virgines quae ad Istrum et basin habitant neque ipsae Lydiae sunt neque quibuscum Lydiae comparari possint, sed
Amazones. Quae Ver Amagonibus conserantur necesse est sint
bellatrices vel bellatricum saltem more vestitae. Apparet Verba illa de nulla alia virgine aptius dici posse quam de Diana atque ad narrationem necis Niobidarum hos versus reserendos esse puto. Chori Vero partes quinam susceperint ex ipsis sabulae
reliquiis evinci nequit. Praeter Nioben antalum quoque in hac fabula prodiisse Plutarchi testimonio de exilio e 10 p. 603 A constat; cuius verba sunt quae idem Plutarchus et plenius trabo II 580 servavit r. 158
Sed hane divitiarum descriptionem mox secuta est miserrima lamentatio D. 159. o ὁμος δὲ ποτριος Ουραν κυρων νωερας πιπτε καί με προσφωνε ταδε γίγνωσκε τἀνθρώπει μη σέβειν Ιαν. Nam hos versus priores illos non nimis longo intervallo excepisse Ρlutarchus diserte testatur. Utrum filiae tantum miserias rex lamentatus sit an domestico luet amictus advenerit, licet de Jovis ira Pelopisve sorte cogitemus, id accuratius quaereremitto satis multa de colloqui patris infelicis cum filia insolidioro
aperta prostant. Nam modo consideremus et spectatorum causa et secundum artis Aeschyleae leges necesse suisse accuratius deliberorum nece ceterisque Niobae rebus adversis proserretur, neque tamen praeter Tantalum quemquam prodiisse quin ea
sata aspectu praesentiaque sciret, apparet ipsi patri Nioben longius narravisse quis sibi casus evenerit. Ad hane necis narrationem se. 155, quo Dianae habitus describatur, spectaro supra dixi, ad eandem reser se. 160δ μεμουσι Casaubonus, libri ἔρπουσι. ἐπιρροθεῖ OOsrittg, libri ἐρεχθει, einehe ἐρεχθεται.
29쪽
καταιθαλώσω πυρφοροασιν alaτοις 3 Haeserunt quidem in aταιθαλώσω, cum Jovem ipsium in scaenam progresSum 88 negarent. Sed recte Hermannus monuit minime necesse esse hanc verbi sormam Aeschylo Vindicare, oum Aristophani hi versus debeantur, qui in suum usum Aeschyli verba mutare potuerit. 8ano Jovem, cum fulmine esset regiam exstincturus, de hac re antea regem certiorem secisse nullam habet speciem veritatis. Conicio igitur apud Aeschylum κατύ- θάλωσε scriptum fuisse et ex narratione de Amphionis satis Versum haustum esse. Iam vides cur domum regiam in scaena conspectam esse supra negaverim. )Quonam scelere Amphion in patris iram inciderit nescimus. In Minyade in eorum numero erat, qui apud inferos peccatorum poenas solvunt Pausan. IXI, 83. Ovidius sua manu eum secit occidentem etam. VI 271 Nam pater Amphion ferro per pectus adacto Finierat moriens pariter cum luce dolorem.
Apud Hyginum ab Apolline sagittis interficitur, cum liberis necatis templum eius expugnaro audet sab. IX). Item pollodorus III 5, 6 τορευθη δὲ καὶ 'Aμφέων. Quomodo apud
Aeschylum mors eius ficta suerit, incertum est; nam non solum regiam, sed ipsum regem ulmine Jovis ictum esse ex versibus allatis minime consequitur neque veri simile est Iovem ipsum filium suum necavisse. Haec tamen nostro iure sumere nobis videmus et Amphionem inde ab initi tabulae mortuum fingi et Jovem ipsum, non Letoides tantum, perniciem Tantali filiae confecisse. Quod ut Tantali satis Amphionis similia efficeret poetam finxisse verisimile esse Videtur. Ρraeter haec a Niobe patri narrata qua ratione colioquium Tantali cum filia processerit coniectura tantum assequi po8sumus. DAristoph. Av. 1247: ΠΕΙΣΘ αρ οὶσω οτ πιυς εἴ μι λυπήσει περα
ριελαθρα μὲν αυτου καὶ ωμου Ἱμφέονος καταιθαλωσο πυρφοροισιν αἰετοῖς;
30쪽
Niobe videtur summo dolore oppressa in tumulo liberorum perseverare voluisse monet pater mortem nullo modo placari posse, sollicet ut mortui ad lucem redirent se. 161μονος θεων ra θανατος ου δωρων ερα, Ουδ αν τι θωων ου δ' ἐπισπενδων νοις, Ουδ εστι βωμὀ ουδὲ araιωνέζεται μονο δε Πειθω aιμόνων ἀποστατεὶ. Videtur rex a filia petivisse, ut tumulum relinqueret, orta8se ut secum in Asiam reverteretur. Quod cum multis precibus non impetravisset, iracundus abiit r. 157
τάφον τέκνοις πως τοι τεθνηκοσιν.
Sic enim verba ab Hesychio tradita sunt. Licet scribas πωςε lamentare , id quod Nauchio placui At nullo modo serri potest quod idem putat imperfectum pro imperativo esse intellegendum lamentabaturet. Nam cum Niobe per totam sabulam in scaena adesset, quomodo seras quemquam narravisse quae ipsi spectatores suis oculis praesentia conspiciebant γΕnarravi sere quae ex ipsis reliquiis de sabula enucleari possunt iam ad ampliora Neapolitanam revertamur. Videmus Nioben in sepulcro liberorum maerentem, Tantalum precibus eam adeuntem. Nonne mirum in modum haec cum Aeschylo consentiunt virgines quae tumulum adornant chori vices agere vix est quod moneam atque ex Virginibus sive Lydis, quae aequales quondam reginae Nioben, cum Amphioni nuberet, prosecutae essent, sive Thebanis chorum constitisse inde statuimus. Neque ampliora petentem de tabulae argumento pictura deficit. Atque maxime quidem in quaestionem cadit anus illa a laeva parte aedificii considens et cum Niobe locuta. Vitae auctor tradit per tertiam tragoediae partem Nioben mutuam, pallio involutam in tumulo liberorum consedisse, frustra spectatores exspectavisse, quando
tandem illa aliquid sit Ioeutura os supra p. 1293. Atque etsi
longissumis parodi canticis Aeschylum usum esse constat, tamen unquam tam mira longitudinis parodum eum composuisse neque
ullum exemplum prostat neque verisimile est. Quid igitur γFidem auctori abrogemus Minime sane. At statuimus ante