장음표시 사용
441쪽
VI. Sunt qui diductionem hanc ita accipiunt tamquam eX eo tempore medicus, pharmacopoeus & chirurgus medicinae professionem inter se fuerint partiti
lac ut medici diaetetica parte contenti &reseruato qua la iure arciaitecionico in pharmacopolam & chirurgum 'nuic manuali omni opera, illi medicamentorum oraeparandorum cura, cesserint: quem conceptum ex ho- cierna medicinae conditione ad veterem eius statum .ialtem a d haec tempora, de quibus nunc agimus, sic re referre non licet.
--Videntur , ut sibi conceptumce pritima medicina pharmaceutica & chirurgica formarent, dispositionem Celsi de medicina librorum maxime reflexisse, quorum primi quatuor de diaetetica quintus & sextus de pharmaceutica, duo postremi de chirurgica parte agunt. Adeoque credunt chirureto olim nihil aliud relictum fuisse , quam ubi scaIoelio iri manu opus est: id est, ubi secare & vrere oportet dcurationem vulnerum & VIcerum, quatenus imponendis emplastris, mundificantibus , sanguinem sistenti pugnatur, ad pharmaCeutam olim ne tinuisse. νU III. Enimuero Ipsemet CEIsus hanc ideam veteris chirurgi tollit initio libri septimi, ubi profitetur
chirurgos vulnemm quoque & Vlcerum multorumcu
rationes sibi vindicare: atque se quidem, doctrinae di 'stinctioris causa, de his alibi dixisse; libris scilicet ouin to & sexto: septimo autem & octauo ea reliquisse in quibus vulnus facit medicus, non accipit; & in ovibu vulneribus ulceribusque plus profici manu, quam mea dicamento, credidit: tum, quicquid ad ossa pertinet Adeoque clarum esse puto Celsum non id curasse νε determinaret quid pharmaceutae Vel chirurgo suscipere - - Ggg 3 liceat
442쪽
4221 ἔς TORIAR MED rerum liceat vel incumbat, sed lectori consulere voluisse, ut de quavis curatione suo loco posset instrui. λUIIII. Interim ego neutiquam nego fuisse olim aliquos, qui interiorum morborum curatione aliis r licta, chirurgiae soli exercendae sese traderent: aut prorsus ex late patenti eius ambitu solam & unam partem sibi sumerent, in qua toto studio elaborarent, exemplo medicorum oculariorum e verum umquam fuis Ietales chirurgos, qui nil nisi incisiones facerent, caut rium applicarent, aut luxata fra itaque curarent, reponendo ; deinde vero sanguinis 1istendi curam pharma-ceutae traderent, Vel elanarae lapsum post in intionem
eidem procurandam relinquerent, omninoque medicamentorum usum euitarent: tales , inquam , Vmquam
fuisse nullo pacto persuadere mihi possum, omniumque minime a Celso, vel probabili argumento, ad hoc credendum inducor. X. Quum haec clara satis sint, addere nunc decet ea, quaen is comperta sunt, ad rem pharmaceuticam& chirurgicam huius nostrae periodi pertinentia. Et
rem quidem medicamentariam valde auctam esse iam supra variis locis innuimus: peculiariter autem doctrinam venenorum , & singulis venenis opponendorum alexipharmacorum, magno studio cultam esse, supra, 'ν ubi de Thrasya Mantinensi loquebamur, innui. Eam Oportet hac aetate iam valde fuisse prouectam, siquiadem Erasistratus theriacalium magnarum compositionum censuram , ut supra vidimus, instituit. Sed quod illud argumentum a posteris magis excultum fuit, Mithridatis & Attali Pergameni maxime studio , quorum aetas in ulteriora tempora incidit: ubi ad ea deueneri-.rnus plura de hac re uisaeram. .
443쪽
pERIOD. 1L CAP. V. 423XI. Medicamentariae rei inseruiebant multi, qui integram medicinam nec callebant , nec profitebantur. Tales erant pharmacopolae, quorum conditioncm ex THEOPHRASTO EREsIo cognoscimus. Scilicet is aperte dis.
iungit pharmacopolam & medicum, ubi Thrasuam pha macopolam vocat ; de discipulo autem eius Alexiade refert, uod reliquae etiam uniuersae medicinae gnarus fuerit. De Eudemo Chio, etiam pharmacopina, refert, quod uno die viginti duas ellebori albi potiones adsum-
lerit, nec tamen purgatus aut impeditus fuerit, quominus in foro apud merces suas sederet, ἐν τη-κ των σκευων. donec ad coenam abirc tempus
XII. Apparet ex hac historia istiusmodi homines
fora frequentash, &, ut emtorcs allicerent, suarumque mercium fiduciam ipsis facerent, ad ostentationes istius. modi venisse, quales inagyrtis iam olim obseruatae sunt, nec raro hodie visuntur. Inde nomina etiam acceperunt varia; vocantur enim modo ἀγυρτώ, modo. γώγω, quod populum ad se allicere suis nugis solebant, .modo sugulinii medici, quod in foro merciabus suis assidebant. XIIL Pharmacopolis porro & medicis inseruie- bant A ριζοτόμει, herbaris , & videntur illi saepe simul pharmacopolae fuisse, id est merces suas hinc inde collectas
perfora & compita venum exposuisse. Eodem THEO- pHRAsTo auctore discimus, herbarios de plantis & radicibus colligendis & effodiendis multas tradidisse obia seruationes, quarum quasdam, de tempore & modo, non omnino improbat: plurimas autem ad vanam ostentationem aut impias superstitiones pertinentes, traducit. Sic mandragoram. ense ter circumscribere iubebanu.
444쪽
ΗIsTORIAE MEDICINAE: hebant, & alterum succidere ad occasum spectando: alterum circumsaltare, plurimaque de re Venerea recitando ; aut libamina offerenda & quae sunt aliae id genus ineptiae, de quibus , praeter Theophrastum , alii. etiam auctores nos certiores raedunt.' histor. plant. Lib. IX. cap. IX.
XIII. Quemadmodum vero herbarii ea vegeta, bilis regni sim cia, quae indi8ena aut propinqua erant, in promtu habebant, medicisque petentibus suppeditabant: ita reliquas merces, &praesertim peregre aduehendas, ex seplasiis petere debebant, quae non solum pro medicinis, verum etiam in usum pictorum, tinctorum 8c omnis generis artificum & opificum, talia procurabant. Sed apud Romanos, PUNII quidem aevo, seplasiarii non solum materias crudas vendebant, Verum etiam Praeparata & composita exhibebant: quod quidem an noc tempore, de quo nos agimus, apud Graecos & Alexandrinos etiam factum ut, comper
rum non habeo. natis. lib. XXXIIII. eap. XL En ipsius verba: atque hareomia medici, quod pace eorum dixisse liceat, ignor i, pars --. ior N aomisistis is tantum a coasciendis medicaminibus abiri, quod esse propriam medicina SOLEBAT. Nanc quoties inciserem libellos, componere ex his volotes aliqua, hoc est, impe o m serorum experiri commeataria, credunt seplasa, ea omisas quiadem fraudos eorrumpenti: factaque iam praem emplastra Ut eoII ria mereantur. tabesque mercium Fraus seplastem ex teritur. Manifestum autem in Plinium de suae aetatis conditione loqui, hene gnarum, quod medici olim ipsi componere meis aicamenta fuerint soliti.
X. U. Sed de pharmaceuticae rei conditione, qualis post aliquod tempus illa euasit, alibi dispiciemus rnunc de chirurgicae disciplinae diligentioribus clariorubusque cultoribus aliquid ustiungendum eae Heraclides
445쪽
Tarentinus apud GALENVM adductus laudat, praeter alios iam allatos vetustiores , Euenorem Nileum, Molpidem & Nymphodorum : quos singulas ad periodum nostram pertinere existimo et sed parum, quod referre operae pretium faciat, de ipsis adfert, praeter hoc Vnum, quod femoris articulum elapstura reponi & retineri eoia se adfirmauerint. Nilaum vero non solum chirurgiam amplexum esse, sed morbis etiam intemis medelam afferre studuisse Haesidiis pharmaccuticis, ex eodem GA- No' intelligimus, qui eius malagma valde laudat, de
satis ab antiquo celebrem omnibusque notam medicinam vocat. Forte illud est quod C sus' ' nobis conis seruauit: qui eundem celebrioribus chirurgis pariter adnumerat. Apud ORmAnvM' est deseriptio machinae tractoriae quae Nilei plinthium vocatur, ob figuram quadratam. Oblongam, qua praeditum fuit. '
XUI. Nymphodorus etiam apud CELs- la datur inter eos qui machinas luxatis partibus adiuuene runt: estque apud ORiBAsi '' descriptio glossis comi ab ipso inuenti. Hunc quoque rem medicamentariam agitauisse discimus ex PΑvLO AEGINETA '' & AETio qui ultimus pastillos eius ad dysenteriam Commendat A chigenis auctoritate, & descriptionem ponit. Sunt autem in clystere dissoluti ano iniiciendi, multumque auripigmenti, calcis vivae & sandarachae habent.
libr. VIII. e. sto. '' Ubr. VIL eq. I II. tetrabibl. III. sem. I. cap. 49. Scribitur quidem nomen apud
Aetium Nymphodorus: videtur tamen nihil esse diue
446쪽
XVII. Quum de his ab Heraclide laudatis satis esse certi possimus quod nostra periodo iuniores esse -- queant : ce illis,qubs CGsus laudat,magis incerti diatilique sumus ad quam illi aetatem referri debeant. Ita autem scribit: in Ae to qumque chim gia meneuit. μIoxeno maxima alme, μι ρίψi s motam, nisus --
rtem diligentis e comprehemini. Gorgias iquoque se Sofratus es Heromes S AE Aonii duo, Ammonius
Ioanurinus, multiaue ain celebres viri ', singati qua dam repereruntia I libi etiam Protarchum laudat inter eos, qui machinas extende o femori luxato repere- .runt. Intes hos laudati Apollonii iam supra fuere attacti , deque iis dixi obscuramesse eorum aetatem Omnemque historiam ob homonymos plures, quos non faciis extricare & discernere licet..
XUIIL De Ammoniis eresus' hoc singuliare pro dit, quod lithotomus fuerit appellatus quoniam calculos vesicae maiores , quiaue nisi rupta; ceruice extra hi non ssint, findendos docuerit. Modum id perficiendi. celsus non omi',. apud quem relegatur: Hunc quoque medicamentariae m studuisse, comprobat apud Amaviso commendata compositio ex sanaaracha, auripiMento, chalcitide & calce , Quae ad crustam inu rendam , & sanguinem cirra mordacitatem Sc essicaci, ter sistendum laudatur, & ad Atamonium chirurgum
refertur. Uir. VII. cap. 26. g. 3. utruULIIILse .ucap. LLpag. 7IT. M. R. Steph
XUIIII. Gorgiam Sostratum & Heronem α sis noster iterum adducit, ubi de hemia umbilicali: agit. Sed de aetate illorum mihi promis nihil constat.
447쪽
4 . XX. Vtinam scripta horum Virorum ad nos Perum et, liceret sane de 'nibus copiosius referre. ILiud satis apparet quod chirurgiam tunc non timide re riuerint, sed operationes magni momenti, ut taculi excisionem k hemiarum inirurgicam curationem susceperint. Istud etiam manifestum est, quod nore omnia solis instrumetatis manibusque peragere conatisnt. sed quod iidem etiam medicamentariam opem Motis suis adhibuerint; sine dubio etiam diarietina prae-ydia tempestiue ordinauerinta prorsus ut secure perti, heri nequeat hac nostra periodo sollemnem diuisionem trium medicinae partium in totidem separatas professi nes factam fuisse.
Medicinae Graecanicae apud Romanos
448쪽
ΗyNDR AE MEDICINAE is musa odii tanti. XVIIL Quid Archagalbi exemplo insequati Archagathi fata. XVIIII. messici didicerint. XXL inde Romanorum aversatio mascula ' de Archagathi libera conditiore. sturilia ortast XX.. AXII.
Ante quam Graecanicae medicinae' in urbem' orbis
dominam aduentum referamus: non iniuria quaerimus, quasi medro haec urbs Usa fuerit, ante- Oam Graeci cum sua aduentarent. Nam mum, teste PLmro ', constet primi C medicis venisse Romam Pe- Ioponneso Archagathum Lysaniae figismi, L. Aemilio&M. Livio Tanno urbis Uxxxv. fieri non potuisse videtur , ut tam longo tempore respublicae illae medicina carere potuerita. Ipseque Plinius, qui ante haec tempora meaicos Graeco Romae fuisse negat, medicinam fuisse concedit his verbis: ceu queri non miagia gentium
sine medicis degant nec tamen sine medicina e si cui populus Romanus mira sex centes uni annum. nec ipse in
accipiendis amissus lentus mearina vero etiam auidus,
donec expertam damnauit. . DB IOIX. cap: r. Nola iam miris inquirere' satis ne recte
Q . vel consules hic deno irati sint, vel annus Dxxxv. adscribatur: certe in chronologia Liuiana CAROLI sIGONithis consulibus annus DXXm.. numerat ..
. II. Equidem histbria2 coissulans . inuenio non paucae, quae in publicis morbis, religiose fieri solebant, siue vere patreS Romanae respublicae crediderunt deos flecti ad commiserationem sic posse & debere , siue ad sustentandam populi patientiam spemque erigendam talia susceperunt. Satis autem manifestum est & obuia Drn illos publice voluisse credi & niorbos in. genere adiis immitti, & seorsim publicos illos seu epidemios. Nam quod febrem pro deo coluerint; ipsique fanum,
449쪽
vel plura etiam fana, in urbe dedicauerint, me testimo- niis CICERONIs,' pDNII & AvωπiNI indubium tenemus. Sed & priuatis morbis averrunci dei erant. Sic Sylvanum deum per noctem ingredi & puerperas vexares id vero ne fiat impedine tres deas, intercidonam, Filiamnam & Deuerram M. VARRO apud AvG Wm0s auctor es Supra' ' artigimus quis partes
Narti furenti in pestilenti a Graeci tribuerint: yiderique potest R'manos non dissimilia credidisse , si quis seditiosoruni tribunorum orationem apud PLVTARcΗvMκη
lib. II. e. r. ad quem Ibcum D LECH RHis notae tria omniis no Romae fuim fana febri dicata. de euritat. dei. tibia c. cap. Is . . Ibidem cap. 9. .. 69.έ6. ' in vita Mare. Cai. Coriolani ausantur ibi, indignum minimeti que serendum esse , quod Pauperum hominum turba in Hisbem contagioso aere institim N cadauerum inhumatorum aceruis repletam, tamquam in barathrum , detrudi deberet . ut ibi apud pereomum & sanguinarium seum habirent τ' cά τρ-----νuia ιώσουσ- vb, qui-
dem Martem intelligi existimo: . Iss. Quoties itaque publica aliqua calamistas in ci- ilium vitam valetudinemque saeuiebat quod saepius f num esse vel ex uno LIvio satis intelligitur , pontifex maximus piacula irae deum conquirere jubebatur , d cemuiri libros ins ea e debebant Sibyllinos.& ex iis, quae malo medela adhibenda sir, exquirere. Tunc fere Apollini, Aesculapio, Saluti, donae vovebantur, sudiplicationes valetudinis . causae edicebantur , lectistemia fiebant, ludi scenici peragebantur, & clauus dextro lateri aedis Iovis o. M. figebatur, ea eX parte , qua Mineruae templum est : cui ritui dictator seorsim creari de- , . Hhii 3. bebat.
450쪽
IISTORIAE NEDICINAEhebat. De singulis his prolixius hic agere neque liceri neque opus est , quum ex Romanae iustoriae principe lavio fiatis haec Sc facili opera intelligi quarunt.
. Adde L A esca s r v Μ, aduentiuis Rommicaesi qualitatibus, ubi Martirim GPasum laudat. qui studiose numerum earum conmeriti Ipse vero bene iudicat non lacte omnes veras pestilantias, sed epidemias ex aquarum starentium vitio ortas: quibus emendandis studium patrum insudauit elo, eis Maendis di reliqua aquarum sumptuosusima cura.
IIII. Uud tantum addimus pestilentiae causa factum fuisse, ut aedes Apollini. pro Valetudine populi, voveretur: Θd xv, CCCXXI. accidit :& Aesculapius ab Epidauro Romam Α. U. CCCCLX. accerseretur. De hoc qui- tam multi in res referunt: sed in epitomis Liuianis
sequentia legimus : Mum riuisaae Milentia Disrarati missis legalis, mi Aesinapii signum Romam ab Epidauro
transferrent, anguem , ise In nauem ectrum contulerat, in quo ipsum omen est consabat, deportauerae I eoquo
in is Iam Tiberis egres, eodem loco sedes in lapio
consecrata est. ianuq inmus MAXIMVs , ubi de Aesculapio Romana aduecto exponit, inter alia notanter haec scribit, legatos Romanorum custu anguis a peritu excepto Epidauro soluisse. Uero autem simile & Apollini ac Aesculapio Romam perducto sacerdotes suos tributos fuisse a quibus patrio ritu colerentur : unde nihil vereor affirmare, ab eo tempore , quo Aesculapius Romam accitus venit, aliquid Graecanicae medicinae ibidem stabilitum ; saltem Asclepiadarum illam pristinam ibi introductam fuisse. tuis. I. cap. FNL Mog de inracidis inscribitur. VI. Neque multum a vero hanc sententiam abluadere , vel illud confirmat, Dod antiquitatum Roma narum collectores nobis asservarunt quasdam inscriptione