장음표시 사용
411쪽
tota cutis minimis arteriolis undiquaque pertexta sit, inde fieri ut in disiectionibus quibuscunque sanguinem in arteriis deprehendamus. X XX X U. Iam cognouimus quantum aeri, seu spiritui, Erasistratus tribuerit: quare videbimus unde spiritum hunc ad arterias deduxerit. Scilicet respirationem propterea fieri existimauit, ut pulmo aere repleretur,& ad cor eundem demittat, unde a ventriculo sinistro attractus in arterias dimibuatur. XXXXVI. Sed videamus nunc quot qtrantaeque conclusiones ex uno Erassistrati dogmate, de spiritu a teriis incluso, deductae sint. ' Proponam autem sentemtiam eius ipsis GALENi' verbis, ex quibus apparebit non
latum febrium & inflammationum pathologiam inde
deduci: verum etiam venae sectionis usum penitus proinscribi: curationum autem nouas rationes inde deductas inferius videbimuS.
. de vertie sectione aduersu Erasistratam pag. I 6. edit Friare. Lati Ita autem inquit: Era iratus arteriamsistitus, venam autem sanguinis receptaculum esse aserit. Deinde vero ubi erandiorareeeptacula rivisa sueriat, magnitariae quidem illa diminui, numero autem cyci plura: ac cmm nullas lacus detur. ubi circa teriaminum unius, vas aliud uon existat: issa Undequaque mr corpra delata in tam minatos fines destinere , ut comentus in tuis sanguis,pra extremorum ostularum coηniuratia, intus retineaturr ob i ' . . gue, es oscula venarum arteriarmque inter se vicina flati s
euinem tamen propriis terminis eirca eprum , ac nastili in vasa viritalia is statem permarere: N eo usque sane animal legibus natura diriei. Simulat e vero causa quadam violenta irruerit. tum sanguinem ipsum in arterias transferri, S animal iam necessario Vrotare. Cavsas item bacius rei ab as, precipuamque i
larum sanguinis ab dantiam e se, a quo ου venarum tunieas diaseadi reserarique stati, qui prius es saeram; traηsfuna etiam re arterias sanisinem, qui postea di risum a corde delatum perrumhans, illiusque motum alteram, siquidem e directo , atque prope
. priscipem partem contiurn, iam Usebrem esse. s ratem ab ipso
412쪽
retro repellatur, ae in finibus arteriarum condensetis. inflamma in tionem irae existere. Et talitas ille ratiotibus issammationem ex plenitisine Dyrait. Rerum qua ex vulneribus coati it, eam quoque sa visis ex venis in arterias traassulta feri ait: cuius radum transsultus eausam illam, qua ad euacrationem sit, successam esse putat. Cum enim scissos arteriis post insitam vulnust Piritus uniuersus ex lasa parte susus fuerit. - periculum instet ne vacuus fiat locus, san uinem isso tempore istisitus evacuati greμsum per ostularum reserationem conseqvi solere. Si ergo stiritur foras emi fuerit, Hac quoque es di, occlusi autem illo Sobserato . etiam hane vi spiritus a corde demandati impulsum is locis vulneri vicisti eassim coacervari U ea ratione is rim
XXXX UII. Ante quam ulterius prouehamur , aequum iudicamus silentio non inuoluere pulcerrimum Erasistrati inuentum, quo in mesenterio capellarum vidit , postquam bene pastas inciderat, vasa lacte impleta, quae arterias esse interpretatus est, alio tempore aere repletas. ἐωερον δὲ γοήλακτος Viaque adeo tempore opus est,ut nobilia inuenta ad maturitatem suam perducantur, & praeiudicia, quibus occae-mur, deponantur. Vidit idem Herophilus & Erasistra. tus: sed uterque, licet in arte exercitatissimus, Verum ex tam nobili inuento Ductum impetrare non magis potuit , quam Galenus, qui multis post eos saeculis, inueniati huius conscius fuit. Scilicet dies diem docet, suntque, ut aliis hominum negotiis, sic artibus etiam dc i uentis, suae periodi & quasi fatalia tempora.
. GALxvis libello utram sanguis in arteris natura contueatur pas. 223. cons. admin. anat. VII. pK. I 84.
XXXXVIII. Physiologiae Erasistrateae specimina
requirens, inueni ipsum fere alienum a rationi ous multis & longiuscule petitis, quippe plerumque ad naturam ipsam, ut artificiosam Iimulque prouidam animalis gubernatricem tamquam ad asylum, sese recipiebat.
413쪽
PERIOD. II. CAP. III. quoties a curiosiori aduersario urgebatur: quin Pyrrhonianam rusticitatem Erasistrati sectatoribus GALEMusis obiicit, qua, quoties argumentis & experimentis co uictos se videbant , non aequum esse clamabant m dicas considerationes dialeaicis curicvitatibus sub
cere.. de V. S. ada. Erasistratum. de eo an sata. ia arter. ves. contino
X X X X VIIII. De pulsu ita sensit: η pia re comtra, ac cor , arterias. Mud, cum distenditur, repleri eo, quod comitatur vacuatum, arterias, cum replentur , dia
flendio re 'i autem immisso a corde dicit stiritu. Simia itaque seri utrumque es necesse, dissentionem repletionem eorum: verum alteram antecedere alteri rati
nem causa obtinentem in corde distentionem σ repletionem in interiis. Hunc locum illustrat alius : IOAL Meorum es opinio cor primum Ra omnibus arteriis His,fendi atque contrahi, immio autem in arteriaci ritu, M- Mo, Imul atque impleantur, distendi: primum ibi com
i eticinas, deinde qua has consequuntur, mox nu 'o' mas, atque ita continenter ad extremas omnium aram rias motum penetrare, omni ipsis interii acultate v cantibus, tum peculiari um a corde ipsissuppeditata, cuius se i 2 ope aistendant , ut cor , contraharique. de disserent. pvis Lor. IV. p. 247. Lat. Ibidem pod. a s ει L. Quod vero pulsui, tamquam signo, multum Erasistratus attenderit, equidem haud inuenio, atque in eo me confirmat GALENvs quando in hunc modum' scribit: quando legimus apud veterem aliquem messicum Mam trifame inflammatam partem, aut matum tam min inflammatione arteriarum anesiare eos pul*- ; in corpore autem sano hoc vocabulo vel numquam I non mnem motum arseriaram colligimus, Med aut magnum
414쪽
mehementem , aut quem ipse potes agrotus animaduert . re , pulsum vocari. In Bunc modum indetur DoLibatus pulsus nomen usurpauile. Etsi vero de Erasistrato hoc verum puto, tamen dediscipulis omnibus idemmon existimo, ouippe post Herophili excessum longum exarsit de pulsi DuS certamen, cui .se omnium sectarum assectae, & inter hos etiam Erasistratei, immiscu
. de disserent pess. IIII. p. I so. ed. Lat. adde p. 26s. . . - LI. De ratione, qua cibi in Ventriculo praeparen .etur, quam Hippocrates coctionem dixerat, ipse, CE 'so auctore, statuit, quod per attritum id fiat. MΑ- .cROBivs de eadem re ex Erasistrato referens , subigi
illic & digeri esculenta scribit: quod ita intelligendum puto , quod ventriculi muscularium fibrarum contractio & per vices remissio eadem saepe ad se inuicem terendo 1siungat & comminuat. Idem Macrobius refert, quod se Platonis errori, qui potum ad pulmones. descendere perhibuerat, opposuerit: in quo quidem fudem ipsi facile tribuo, sed ante Erasistrati tempora hanc quaestionem iam agitatam fuisse plus simplici vice superius indicaui. praefatione lor. I. cons Gac de uatur. facult. Mun pag. Io I S Io7 3. Lati a ' Saturavi. VII. cap. XV.
LLI. De pathologia Erasistrati dicturus , initium
ab eo faciam, quod GALENVS totieS Conqueritur, E - sistratum causas is culpam morborum in prauos humares reiicere omnίbus modis cauere. ' cae totam ariem de humo ribus eum euertissero quam relationem de hoc viro non conuellit, quantum existimo , amplus ille sermo quem superius '' attuli, in quo febrium Scinflamma num causam in eo quaerit, si quando vel sanguis in
spiritus, vel spiritus o Gguinis vias irrupit: quum m
415쪽
nifestum sit spiritus vel sanguinem, ex Erasistrati mente. morborum causas non perhiberi, quatenus praui & codirupti sunt, sed quia locis inconuenientibus detinentur. Reprobauit igitur illas veterum cacochymias pituito is , biliosas , atrabitarias & id genus alias, praelertim a Praxagora inculcatas & ab Herophilo stabilitas, quippe
qui,telle CELSO, humiais omne vitium ese docuerat. K pletioni autem seu humorum abundantiae , quam ple- thoram dicimus, inter morborum causas vel praecipuum locum assignauit, ut pariter ex adducto textu manifestum est.. de atra bile pag. I47. Lat. '' ibid. p. Is 3. ' I. XXXXVI. in nota subiuncta. Praefat. lib. I. Apparet non ex hoc Ium , quod inter Herophilum S Erasis ratum aemulatio fuerit: --rum etiam ex eo, quod infra g. 64. ex Plutarcho adducam, testimonio, quippe Herophilus medicamenta e m- posita 6c praecipue magnas compositiones et antidotos,De rum manus dixerat, de ovibus Erasistratus stigide, imo
LIII. Quantum vero cunque studuit in pathologia humores prauos excludere, tamen ipsum non potuisse euitare, quo minus eosdem aliquando accusaret, idem GALENus eodem loco ostendit. Nam paralyseos
aetiologiam ex ipso hanc adducit: minus hic exoritur, quando in vas pulmonum mi utamus humiditatis illius ,
quae in neruis continetur, per quos motus voluntatrii co-plentur ; Habitin autem id nutrimentum , quo nerui unnutriunturiatad autem es succus lentus , tractitius qui non facile excernitur. Enimuero nec hic Erasistratus suam hypothesim mihi videtur deseruisse, quum
non succum nerueum male constitutum accuset, sed in alienum locum delatum, viasque spiritus obstruentem, ne ille, utpote quem ad liberum et facilem motum roquirebat, hanc vel illam partem libere adire posset. . -
416쪽
LIIII. Porro etiam hunc locum pathologiae & ex parte physiologiae illustrandaeidoneum exErasistrato ibidem adducit: hili aporro missitas quod necessario excernenda
sit, telessunt plura hinc accidentiae ineri puto σ ,
mationes hepati superuenientes, aliique compiares assctus. Vtrum autem in cibi praeparatione, quae in ventriculos , filis generem , an vero in sumtis praeexistat cum uis corpori inferatur ; de hoc multum Hsceptare nurum messicinae utilitatem assert. Atque illam in causis nonnullorum requirendis securam negligentiam GA-issus alibi valde reprehendit, praesertim quum non de omnibus aeque securus fuerit, sed sententiam de modo, quo hoc vel illud fiat, in medium attulerit.
. de facult. natur. II. pK. Io67. seqq. Lat.
LV. Ceterum in pathologia Erasistratea vel praecipuum caput fuissse pietnoram & την παρέω πιωσιν, id est, quando ea, quae naturaliter quovis in loco contineri debent, statu praeternaturali in alium migrant, ex iam adductis speciminibus satis, credo, elucet: quemadmodum etiam clarum est, quod illam paremptosin non solum re-mectu sanguinis spirituumque,verum etiam fluidi neruei, statuerit. Atque haec specimina pathologiae issiciant. LVI. Nunc de praxi Erasistratea, quantum hodie de ea rescire licet, exponemus. Ea quidem ab pri- . sca medendi ratione valde descivit, in eo maxime quod venae sectionem repudiabat, & purgantia remedia proscribebat, aegrotos autem vel inedia macerabat, vel ad exercitia compellebat. Equidem cur saliguinem, incisa vena, mittere Vetuerit, puto clarum esse ex eo, quod de pare tosi, febrium & inflammationum matre,' ample disseruimus: cur vero pursantibus bellum indixerit , eius causam aliam non hariolari positim , quam
quod vel Aegyptiorum & Pythagoreorum scholis, ex quibus
417쪽
PERIOD. II. CAP. III. quibus praeceptor eius Chrysippus prodierat', metum illorum debuerit: vel obseruauerit ab infausto&intempestiuo illorum usu febres & inflammationes excitari: adeoque arguerit haec remedia apta nata esse ad paremptosin excitandam: praesertim ouum fugam vacui ipsum si animo habuisse, ex dictis & adductis satis eluceat: vnia de procliue fuit omnem copiosam evacuationem, eamque subitam, suspectam habere , & ne in locum ibir
ciorum humorum alii irruant, extimescere. ntum Erasistratus praeceptoremChrysippum feceritiquaretistiamque omnibus veteribus eum praetulerit, non sine indignatione declarat Galenus de H S. ais. Ersistratum , pag. Io63. Lati
L UII. Et quod quidem venaesectionem, etiam invrgentissimis casibus, neglexerit, ex eo apparet fragmento apud GALENvM', ubi Chrysippum p ceptorem laudat, quod homini sanguinem rete nil venam non socuerit, sed vinculis ad tibias & alas iniectis ipsi succurrerit; subdita hac ratione, eum non forum praesentia in L
ium ese, seri etiam imminentis p icuti curam gessisse.
Huic enim periculo , quod ab reimione insat ἰ anua ex inflammatione imminet e in quo quidem osserre aliquid cibi perquam di cile es e rursim autem ει , qui a venae sectione famem longo tempore tolera e debet, ne dissolum
iis , miribus deficiat, verendum est.
. V. S. adunc Era ratum. p. Ios fati Addatur totus liberis V. S. adaersus Erast aleos Romae.
LVIII. Mentem Erasistrati plenius percipiemus ex ea ratione, qua febribus & inflammationibus mede.ri praecepit, quamque ipsius propriis verbis GALENis prodit: quem totum textum 1tatim subiiciam.
Ioco citato p. Ios6. seq. Doceat igitur ipse vos iam medie ianum seriem. Ait autem cum in mastis aliis locis . tam in primis in tertio de febribus tractatur Circa aeritudinum igitur imita ac
418쪽
inflammationum emeratioηes omnem fortitisnaem oblationem -- ferre oportet. Inlammationes enis quae febres faciant, ut pluriamum ex repletione frat. Si itaque hoc ipso tempore adiecitones facta fuerint, , concoctione distributioneque suas actiones per eientious , vasa alimento repleta fuerint, inominatiores multo vehementiores persaepe feri contingit. Hae quidem isse de ia- flammationibus protulit, que cura vulnus ex plenitudine eveniuncDe illis vero, qua ex vulnere suboriuntur, is primo de febribus libro denuo is hane sententiam recenset : Istis autem subsequantur medendi rationes, quae vulnera omnia ab insammatione lioera EF sciant. Medicamenta enim caem sanis partibus istinuatur, elav-. dendo atque obturando prohibent ne sanguis desuper fusus in loca desecta irruat: in partibus autem nihil pUis sanguis,qui post vGa-Ir rvm N arteriarum anastomom in arterias transsierat, facile is V .. venas quoque transsumetur. Quamobrem consequens rursus est, ut . vulneratis nihilprorsus cibi insammationis tempore osseratur: vena namque, quum alimento vacua existunt, longe facilius satauinem in arterias ingestum re si eat, quo sane ita peracto issammationes minas contingent.
L UIII l. Quod iam ad purgationes attinet, eX-hibebo nunc etiam quae ad Erasistrati mentem percipiendam idonea apud veteres inueni. Ita autem apua GA
LENvM lego : Erasistratus, tametyi non sine modesta,
et emum tamen ιυ purgantibus medicamentis caput euertit, auum activam maxime ac naturae confiseram a
trahenar vim nusquam suis in scriptis agnoscat, sed eius loco ea, qua vacuum consequitur, inanitione vir malu ru. - Mi s ratum sequuntur, uniuersti aiunt tam purgatio/-us, quum sanguinis .resu, pariter euacuari, nec purgame reuera quicquam, Ied cum immutatione quadam es euacuandorum corruptela inanire dNcunt.' depiletant. medie. Dcast. ab initio.
L X. Quum Erasistratus purgationes per medicamenta proscripserit, proinde tamen diaeteticos lenes modos Ventriculum excitato a coena vomitu , in illis qui
419쪽
ad vomendum propensi sunt, aut intestina per clyst res minime acres a saburra exonerandi, minime reprobauit: in quo praxin antiquam Aegyptiorum, quam Ο-mnis etiam Graecia admiserat, retinuit. Clare id Erasistrati propriis verbis GALENus' iterum comprobat, in longo fiasmento, quo exponitur, quo pacto repletio nimia per diaetam possit curari.
. de HS. adversus Erasistrateos Ronis, pam Io88. seq. Lat. Ad uersus mentem Dasistiati praxin veterum esset, si hie inistelligere vellemus vomitum medicamento sumto excita- α tum et quum potius talis suadeatur, qualem CELsus lib. I. g. praecipit: qui vomere post cibum volet, ex facile facit, aquam raatum tepidam ante debet assumere: si digruilias, aqua, vel saltu . vel messis parum adiisere.
LXI. Loco reprobatarum a se sanguinis missionum, & euacuationum per purgantia, suaut Erasistratus, iis, qui adsueti essent, exercitationes paululum ultra consuetudinem intensiores , Dictiones, balnea , inediam aut alimentorum , tam respectu quantitatis quam qualitatis, subtractionem. En qualem mensam instruat
a repletione nimia liberandis: randium subtrahendum .es, sed α coena minor solito assumenda. Tum quiruntur cibi nutrimento fere careant, veluti sunt olerapis. raque, tam cruda quam cocta, cucurbitaeque ac cucumeres,
peponesque teneri, essicus recentes : Domina item cum oleribus cocta. Panis quoque omni vitIo careat. Nam sic uniuersa talia aluum Lubricam reddent, partim nutrimenta, oua ex illis flunt, neque copiosa neque foreta cient. Merum a carnibus piscibusque ac omnibus rebus crum lacte, alica aut amylo elixatis, s ceteris id genus , dicto tempore asinendum aut prorsus paucis intendum.
LXII. Porreo externe cataplasmatibus & fotibus, ut di ligaturis, multum tribuebat: eratque in his adeo curior
420쪽
curiosus, ut ipsi vitio datum sit nimium illud studium, uo annotat & edocet quo pacto cataplasmata coque a sit. Sed in pluribus illa nimia curiositas,'minimis
circhimstantiis edocendis, prolixitas eius a GALENO ostem ditur, praecipue adducto longo sermone, quo accuratissime modum cichoria apparandi edocet. Ac nescio sane annon etiam insigne lbeCimen ἄκριcολογίας super fluae illud sit, quod CELsus noster de eodem refert, ipsum cholera morbo laborantis potionem primo trihus vini guttis aut quinis adspergendam iussisse, deinde paulatim merum adiiciendum : & annon recte de eo
Celsus iudicet: s mehementem infirmitatem adiuuari posse tribus guttis putauit, errauit.
LXIII. Idem cELws, quando dixerat medicamentis antiquos auctores multum tribuisse, Erasistratum primo loco ponit, deinde empiricos, tandem Herophilum & ab illo deductos viros. At vero ex illis curationum exemplis, quae GALENus in lapius dictis libris, ubi aduersus Erasistratum & Erasisti aleos disputatur, adduxit, pauca medicamenta licet eruere. Unicum, quod memini, laudat, nimirum pilulas de Castoreo , a quibus aluum expeditam fuisse dicit. Laudat quoquecptavs aliquam Erasistrati compositionem recte super purulenta naturalia imponendam, quamquam d scriptionem non ponit.
L XIIII. Ut vero haud negauerim Erasistratum praeter illam curandi rationem, quae Victu morbis meia detur, aliquid etiam medicamentis tribuisse : in eo tamen ab aliis valde diuersus fuit, quod amplas & diffusas compositiones vituperauit. De quo egregium testi- momum apud P TARCHUM exstat: G ratas re m