장음표시 사용
21쪽
a I o A N. FIENUS . comment. 8c in lib. de Spirandidissicultate, de spirituum in respiratione differentiis, voluti & de natibus in Prognostico. Ruetiri quo- . que in spirituum genere existunt: atque ob id quodammodo communicant cum spiritibus respirationis: quatenus autem in Flamosorum spirituum genere sunt, eate S cum anatibus communicant: quare re 'ipsi flatuosum ventre procreari spi- eritum ostendunt. Cum itaque QR his Galeni verbis satis constet fatum esse spiritum: spirituum autem multam esse differentiam: non alienum ah instituto Dre arbitratus
sum, eorum naturam paulo altius
perscrutari, & a summis generibus paulatim ad eam speciem quam declarandam proposui, dividendo. id escendere. Spiritus vel in corpon nostro, vel extra corpus CO
sistunt. Qui extra sunt positi, in triplici habentur differbntia. Ut
enim viventis Dei, dc universae naturae, sic dc animae suus est Spiritus .
22쪽
tem potestaremque praeserens, per omnia sparsus perminet, ubique praesens omnia complectitur. Hic animos habet in potestare, re eos quocunque vult, adducere potest. Spiritus naturae is est, quem omnes Philoisphi juxta ac poetae celeriant,quem Plato animum mundi: Galenus mentem huc ex superio iabus deductam appellavit. Hunc Aristoteles hac definitione prunius expressit: Spiritus est substantia animata & genitalis in stirpibus
ac in animantibus existens, perque omnia pertinens. Hic longe lateque diffusus omnia continet, omnia laetificat, vitalem mundi animam ipsamq; naturam secum asserens,&quaecunque subierit vitalia facions. Tertio vero peculiaris rei cujulque mortalis & concretae spiritus, illius formae substernitur, eamque denso concreto corpori nectit, mediam inter utrunque conditionem finia, . A a .rus,
23쪽
4 IOAN. FIANUS tus, jungitque disparia res utrique
amnis ac familiaris: atque hic profecto ab alitro qui univeisitatis atque totiuS naturae est, regitur &Conservatur. His tribus spirituum
differetiis jungit Aristotcles ' quar-ram. A ficta sinquit exhalatione
ventus oriri solet, cum a frigore ira 'ut fluat, illa trudi tur, ut nihil aliud ventus sit, nisi aer multus fluctuans& coactus; qui etiam Spiritus appellatur. Aer enim sui ante diximus) eximiis viribus praeditus, cum oculis non sit conspicuus sola econsideratione cognoscatur, & cia secta fiat manifestus, nemini dubium esse debet, quin Spiritus nomine insigniri debeat, praesertim dicente Hippocrate ' Omne quod intez caelum dc terram est , Spiritu repletum esse. Porro qui in corpore sunt spiritus, totidem membris complectuntur. Aut enim naturalis est, aut vitalis, aut animalis: qui tre uno comprehensi nomine, insiti
' Lib. de mundo. l LE de vulgus.
24쪽
. DE FLATIBUS. sspiritus dicuntur. His aptissime sui micrecosmi cum universi machina sit perpetuus contensus similitudo in flatus seu spiritus flatuosus jungitur. NaturaliS spiritus fit, cum alimenti purior magisque aerea par S Concoctione in cam transit 1 anguinis tenuiorem sutatIntiam, quae vaporis speciem quis dam exinhibet. Hic tum a spiritu jecori in genito vim accipiem, p2r Venam cavam una cum reliquo sanguine in cordis ventriculoS transfunditur. illic denuo caloris vi accuratius elaboratus, ua aeris prope speciem mutatur, fitque spiritus vitalis, qui in totum corpus per arterias dimisus vitam elargitur. hujus portio Pereervicis arterias in plexum reti formem, indeque in cerebri ventriculos delata, hausto per nares & et
borato aere incrementum recipisi
re vi spiritus qui cerebro ingenitus est, conversione quadam si spiritus artimalis. hic Mniverso corpori partibvlquo singulis imsertituS, 1en- .
25쪽
6 IOAN. FIENUS . sum dc morum confert. ab his modo dictis spiritim speciebus mutatum distat ille de quo nobis sermo
futurus est, corumque qui in comporibus nostris versantur, quartum locum obtinet 3 ejusdem plane generis & naturae cum Vento, Vocaturque acin selum Spiritus flatulentus. sed de Natus. ejusmodi spiritus
Crassus ac vaporosus est, neq; aethereus substantia, neque tenuis ut illi. Naturam vero ejus intelliges, si, qualis in austrina, qualisq; in aquilonia constitutione fit ambiens aer, in memoriam revocaris. Siquidem austrino flatulentus; aquilonio vero naturalis in nobis spiritus est si milis. Atqui insitis spiritibus, utpote qui ab aliis tractrantur sat commodd, relictis, ad flatuosum ordinci.& methodo explicandum nos a cingam .
26쪽
DE FLATIBUS. IC A P. II.: De Analogia supi oportetne natus.
duo potissimum esse, quae corpora nostra prae ceteris ad inflationes, ut ad reliquas omnes morbosa aflectiones, praeparant, nimirum victus ratio , dc regio. Alimentum initio dissimile, tandem nobis simiale redditur, & in substantiam corporis nostri mutatur. Cujus isque naturae id fuerit, ejusdem etiam longa consiletudine .corpuS evadet. Omni namque alimento,. quantumvis feliciter in ventriculo co cocto , genuina perpetuo insitaque
natura. mordicus retinetur. . quare
lactuca aliaque hujusmodi frigida,
tametsi coctione vincantur superenturque, ventriculum tamen & corpus reliquum refrigerant, eXiisque languis profertur frigidior. Sie vinum aut allium, calidum: A q. pisco.
27쪽
pisces, ca selis , 8c carnes sal tae, crastum efficiunt sanguinem. EX quibus perspicuum est, non spiritus cuntaxat di humores quibus conservamur, sed totius corporiS constitutionem mutari. Victus itaque
ratio refrigerans, quia natiVum calorem opprimit, ad fatuum gene rationem corpuS praeparat. FXu-
Perantia insuper copia etiam optimi cibi & potus, quae naturae gravis sit, neque Persecte coqui,
neque .in bonum languinem verti potest, sed multas cruditates accumulat. hinc obstructiones 3c putredines generantur: a quibus na-LivuS calor, perinde atque a multo oleo lucernae flamma, strangulatur. Haec sane cruditas humorum
copia, cum apud quosvis, tum vel maxime apua teptentrionalis illagae incostas, colligi assolor. hi enim, tanquam nimis vulgare sit ferro
hostem caedere, laqueo suflocare, aut aperto Marte alterum in alte-ziuS necem ruere, fucata quadam
28쪽
- Da FLATIBUS. . 9simulatione necessitudinis, mutuo sese conficiunt: poculis quippe certant, ingentia vasa exiccant, dies Doctesque comessando transigun P, 8chesternae crapulae novaS adjungunt ebrietates, nec prius ingurgitandi finem faciunt, quam tantopere insatiabile abdomen explerunt, ut absorpta reddant vomitu, aut increpandi periculum veniant: hujus dicti immemores, ' plures gula qua gladio periisse. L 'bi cibus prae
ter naturam plus ingestus est, hic morbum facit. Non itaque mirum, si hoc genus helluonum eXcfementorum natuumqile , quae prae copia non facile ςXcludantur magnum faciat proventum. Regiones etiam magnum, ut diximuS, momentum adferunt. Calida enim dc aeituosa, velut aestas, spiritus inflammat, humoreS eXtorret, bilem auget: ex
quibus calidissimi N. acutisi imimorbi suscitantur. Frigida autem' ec humida, qualis est quae ad Septe- . - ' A s trio- . Hippocrate1.
29쪽
1o. IOAN. FI ΕNus . trionem vergit,. ut hyems e lita, spiritus contopit, poros occludit, corpus multo humore supervac neo onerar ; & nativum calore
opprimit. Inde de talitata Coctione
cruditates , ciborum in ventriculo poruumque fluctuationes . clastillationes, morbi chronici,calculi, lumbrici , flatus, aliaque ejus generis .innumera fiunt. Quae quidem Omnia haud disssimilam generationis originem ut obiter hoc ingeramus sortiuntur, ab iis qnae in magno
mundo nascuntur. unde non minus
eleganter quam sapiunter Aristotelas hominem appe lavit, quon nimirum fi litudinem& analogiam cum magno mundo habeat. Quemadmodum enim in magno mundo quatuor sunt et menta, Ignis, Aer, Aqua,Terra; sic ejusdem generis & naturae sunt in parvo. ux in quolibet denique ill rum variae gignuntur substantiae, in terra lapides & frutices, m aqua
var generis animantὶa , in aere tonitrua,
30쪽
DE FL ATrs Us. nitrua, fulgura & pluviae: sc in homine offa dc calculi pro saxis Stlapidibus: lumbrici, ascarides peiadiculique pro animantibus: destillationes .pro pluvia: ac flatus in corpore. nostro genitus, Ventum eX- primit. Utique paucis dicam, vera totius universi imago in homine re-
Iucet: nec mirum. Deus enim Opr. maximus, cum in prima rerum
creatione sex dierum spatio totum universum admirabili artificio fabricasset, cunctaque suo collocasset in dine, nec quicquam praeterea ad decorem tanti operis desiderari posset: deerat solus homo tam eXeellentis fabricae absolutissima quae
dam tanquam αὐακκεφαλάιωπς, quae
divinam illam sapientiam Sc potentiam dignis encomiis eXtolleret, y magnificum opuS miraretur. orro in caelo nihil tam sublime est,
neque in terra tam abditum quicquam, cujuS viva imago eXemplar diligenter rimanti, in homine non cognoscatur. Nam parvo . A. 6 mun-