장음표시 사용
221쪽
ID SAcTIo III. DE INTERNIs Ii M. tempore Data in tertia per na, quasi Cmcell, 'rius loquatur, concepta sunt, uti innuit formula: ,- 'no regni vel imperii gloriosissimi veI fierenissimi Imperat ris vel Regis. Quod secus erat in diplomatibus Μει rouin rum. Hi enim Datum quasi a se positum enprime ni ita: amo regni nostri. HE, T se Ide riplom tκmsta. I. I. XV.
Insigne autem utriusque vocis est discrimen, quod qui non lintelligit, eum mirifice caecutire oportet in examinandis diplomatibus. . . Datum denotat tempus consem instrumenti seu expeditionis; Actum vero tempus concessionis et significatae regiae voluntatis indicat. In chartis vernacula lingua scriptis disterentia haec adcurate ita efferri selet: se ben d Iesbrisben, uti praeclare Obseruauit vir perillu
Specim. docviventor. Me Henburgen pag.H. Vtrumque in eodem loco praesente Rege aut Imperatore fieri in continenti potest. Datum non requirit praesentiam Regis, et hoc etiam absente fieri potest in cancellariis. Α m vero numquam fieri potest absente Rege lanmtore, Vtpote cuius voluntate et iusici ad conficiendum Giploma opus est. Primus disterentiam hanc ostendit M A BrL L o N δε-diplometrica cap. XXVI. 1s. Io. er G.
Pamm ergo idonea est ratio, qua utitur CARO-Lvs LE COIN TE Amat Tom. VI. adanmini DCCVIII. Ium. a. pN. JU.ρq. ad fidem diplomatis Caroli M. de scholis osnabrugensis episcopatus de anno D C C C III Linfringendam, quod eo tempore, quo diploma datum;
222쪽
nempe die XIV. Kal. Ian. Carolus Aquisgrano procul abfuerit, quod operose probat. Sed in mundo fiant alia eaque grauiora argumenta, quibus falsitas huius diplomatis euinci potest, quae uno quasi fasce complexus est vir celeberrimus, dum viveret, IO. G Ε O R G. ECCARDus in schediasm. f t. Dip a Caroli M. IN. descholis in frustragis ecclesiae Graecis et latinis eritare ex Uum ab A. f. Ipsum diploma Carolinum ex autographo primus adcurate in lucem protulit litteratissimus princeps, FERDINANDVS FUR STEN BE GIv s in Mom ent. Paderiarnens p. amoe f.
. XL. Quum episeopus Monasteriens diploma Ottonis Μ.
datum decima Gl. Novembr. DCCCCLXVIII. Maradeburgi, qtio varia iura archiepiscopo Magdeburgensi in abbatiam nobilium virginum Borchorstientium, Monasteriensi oppido vicinam, concessa fiant, temere et perperam fraudis accusaret, eo, quod anno DCCCCLX v III. quo diploma Magdeburgi datum, into in Italia commoratus esset, obseruatione hac insignicum fructus usius est perillustris Fridericianae Ac,
demiae Cancellarius, IO. PETRUS de LVDEWIs, et 'Iaudatum diploma ab ineptis criminationibus egregie vindicauit. Reliquiar. mptor. Tom. I. Praef. p. G. et . cim tar. ad Aur. Rusi. Tit. XXX. g. a. p. I S.
XLI. Qui mos signandi Datum Carolingis selemnis
suit, ille a Germaniae quoque Regibus et Imperatoribus in diplomatibus seruatus est, et obtinuit usque ad Rudoipnum Habspur scum. Ab hoc tempore Bb a Meroin
223쪽
66 sECTIO III. DE INTERNIS IMerouingica ratio in usiam postliminio reuocata est, uti censet H E R T I v s de Me diplomat. SM. LAE XV. . '
Iam considerandae notae numerales, quae iii consignandis diplomatum calculis adhibitae sunt. D mplicis illae generis sunt, nempe numeri romani, et
Arabici, quos vulgo ci ras vocamus. De harum cistarum origine variae fiant et diuersae doctissamorunt hominum sententiae. Vir eximius PETRUs DANIEL HvETIVS in Demonstrat. euangel. p. existimat, Arabicos numeros esse Graecorum characteres,
a librariis graecae linguae ignaris interpolatos, et diu.
turna scribendi consiuetudine corruptos, eosque Arabes a Graecis accepisse. Pluribus hanc sententiam exposuit in metianis min. XLVIII. p. M .seq. Vbi Pe quam ingeniose vestigia litterarum graecarum in cistis nostris ostendit. In partes suas vocat Theophanem, iaeculi I x. scriptorem, qui diserte testetur Arahes Graecorum numeros retinuisse. Sed quantumuis imgeniosa et non parum probabilis sit coniectura Hu- etiana, Mabillonio tamen ea non probatur. Hic enim verisimilius esse putat notas istas Arabicas originem duxisse a notis Tironianis, quippe quae mmmam cum illis adfinitatem habeant. cons. V. C. IO.
PRID. WE ID LERI Dissert. de Characteribus numeron vulgari et eorum aetat. g. XIIII.
Vulgares numerorum notae ab Arabibus primum inuentae, et ab his ad Europaeas gentes derivatae sunt. ' Vsium illarum ante saeculum XIII. Europaeos
224쪽
DI PLOMATVM NOTI s. In ignorasse, adfirmat ΛΥHANAs. KIRCHER Vs in Arit Mosa cap. IV. pag. . at eundem saeculo X. iam in Evi opam transiisse, multis argumentis contendit IOAN. WALLISIVs de Algebra cap. III. et IV. et tu
Mathes uniuersat. cap. X. Vtrumque refellit Cl. W E I D-LER in Differt. cit. g. VIII. seq. longe maiorem antiquitatem cistis vindicans, utpote quas saeculo sexto inuentas, et Europaeis non incognitas suisse ex B O ET II, libri de geometria alictoris, testimonio colligit. Quoquo modo se res habeat, illud certissimum est, nullum vulgaribus hisce notis numeralibus locum fu- ita in diplomatibus, sed dies a Francis aeque, ac Ge manis numeris Romanorum per Kalendas, Idus, Nonas eXprimuntur.
Neque vero selum Romanorum more Germani dies in diplomatibus designarunt, sed etiam a nominibus Sanctorum, aut a diebus festis tempora notare conteueriant. Atque hoc est Calendarium Sanct rum, quod Vere germanicum dixeris, cuius non minus multus est usus in diplomatibus medii aeui, adeoque de eo quaedam obseruare pretium erit.
I. XLV. Vsus huius Calendarii Sanctorum iudice HΕRTro de Me diplomat. g. XV. post Rudoletium Hab
Ρurgicum inolevit. Sed antiquiorem illum esse ex diplomatibus quibusdam iam coniecit Cl. H ALTA US in Calendar. medii aeuipraef. gor. Primum vero Belgaeshbscriptionibus diplomatum dies festos vel nominasanctorum adiecerunt, siquidem antiquissima diplomata,
225쪽
I98 SECTIO III. DE NTERNI sin quibus eiusmodi sirbscriptiones occurrunt, Belgica sunt. Talia exstant apud A UBERTvM MIRAEvM in diplomat. Belgica oper. Tovi. I. pag. avis. Vbi diploma datum Rodomis anno MXLI v. mense Ianuario in .
Octaua Epiphaniae. Aliud datum Gandaui sub die
Kalend. Nouemb. qui est dies venerationis Omnium Sanctorum anno Μ x x UI. Tom. II. Supplem. P. II. p.s 7. In MIRAEI Codice donat. piar. Tom. I. pag. IN. eXstat diploma datum in Decembri, in Conceptione gloriosae virginis inriae anno M C X C V.
Satis iam luculenter patet, morem hunc dies h modo notandi iam saeculo XL 'inualuisse. Quum vero pleraque eius temporis diplomata Calendarium romanum adhuc praeserant, et a saeculo X II. crebrius in diplomatibus mentio fiat Sanct orum dierumnue festorum, rectius huic aeuo usus calendarii Sanitarum vindicatur. Vnde non potest: non ipposititium esse diploma, quod habetur in Io. D v MONTGrps diplomatique Tom. I. Part. I. num. L V. pS.I7. quod
datum dicitur anno D C C C .C L x H I. in die Palmarum, x v. Kal. Maii. Nam quum Vnum alterumque modo
exemplum ex saeculo XI. proferri possit, quid aliud dicendum, quam istam dies per semi notandi ratio. nem ab usu saeculi x. plane elle alienam
A Belgis paullatim hic mos ad Germanos pro--pagatus est , iamque ab Henrico U. Imp. Vstirpatus in diplomate Herbipotensi de anno MCXx. apud L Ru CKFELD Antiquitata Poridens Adpend. III. pag. as . Stib Friderico II. Imperat. Dequentem eius inum setis
226쪽
mPLOΜATVM NOTIS.199Ioquuntur diplomata de an. M C C C X X I U. M C X X X I Lapud MEI CHEL RECH Histor. Fri gens T . I. P.Lpag. Vo. WENCTERUM de 'burgeris pag. K. et L UNIG Spirileg. sisH. Part. L pag. I. in quibus subscriptiones: in mociatione Beatae Virginis in crastino Lucae Gangelistae, in Vigilia Andreae , et eius generis aliae occurrunt. Ad finem properante saeculo X II R. regnante Rudolpho Habspumico et post eius obutum mos hic fidi me ubique, etiam hi monumentis gemmanicis inualuit, eiusque custodia posterioribus etiam ulla mansit.
g. XLVIII. Nomina Sanctorum Sanctarimque, quibus dies dedicati sunt, facile intelliguntur ex in roto is,
Actis Sanctorum, et Calendariis ecclesiasticis. Enstant eiusmodi inrtyrologia, versibus comprehensa, apud LUCAM D' ACHERY incolis. verer.scripto Tom. H. Edidit quoque V. C. CHRIsTI AN GOTT-
sieculi x rv. de nominibus Sanctorum antiquos versu, memoriales in Calendar. med. MIL IU. Ita.
Sed quomodo haec tempora a nominibus Sanictorum designandi ratio ad nostros reuocatur ealcinlas Z Id quidem facile est, si dies ipse sancto sanctaeue consecratus diplomati subscriptus sit, v. g. die S. Thomae, S. Apolloniae. Tunc enim illo mensis die diploma datum est , qui sancti senetaeue nomen praefert. Α tamen hoc non semper fit, quia saepe etiam dies, qui Festum Sancti cuiusdam clarioris vel praecesserat, Vel
227쪽
aOo SECTIO III. DE INTERNI lsequebatiIr, designatur, V. g. die Lunae ante Mariae imgdalenae festum, die Mercurii post festum S. Michaelis, iet tunc maior Oritur difficultas inueniendi dies.
Immortales itaque laudes iure meruit vir illu
CRON, quod in splendidisIimo opere, quod inscripsit Corps diplomatique du droit des siens, secundum iustam , temporum seriem diplomata digerere, eorumque data cum aera vulgari componere studuerit. Sed non m randum est, aquam illi persaepe haesisse, eumque non semel ausis excidisse. Ne quis autem hic in posterum offendat, et ut rei diplomaticae studiosis longae inquisitionis labor absit, salebrosium et obsitum spinis iter ingressus est Io. IACOB vs RABE in Calendarios lorum dierumque mobilium in usum rei dipolmaticae , Onoldi anno MDCCXXV. edito, qui laudabili instituto primo ordine digessit dies, qui Sanctorum Sanctarumque memoriae dedicati sunt, singulisque adscripsit, in quem quisque anni diem incidat: deinde indices calendarii festorum tam mobilium, quam immobilium contexuit, Ut eius Ope feliciter et une mora dati quilibet mensium dies, medii aeui more notati, cum nostra computandi ratione componi possint. Quare praeclaram viri doctissimi industriam ad illustrandam diplomatum chronologiam comparatam, eo libentius
maiorem in modum commendamus, quo uberiorem
inde fructum capient ii, qui diplomata in usus sitios
228쪽
Magnam quoque utilitatem habet nouisse atque explorata habere nomina mensium, dierum et stastorum germanica. Sunt quidem illa dissicilia et periobscura, ut saepe Delio natatore indigeant, et nelcio, quid barbari senant, ut adeo non mirandum sit complures errores ex iis perperam intellectis ortos esse: attamen in chartis germanica lingua scriptis, et praesertim monumentis saeculi x IV. idemtidem occurrunt. Discere illa potes ex Calendariis et Rituali. hus germanicis veterum ecclesiarum, quorum tamen pauca admodum exstant, aliisque monumentis antiquis. Ex his ea, quae frequentius in subscriptioni-hus diplomatum leguntur, cum cura emit, et obscuriora quaeque egregie illustrauit V. C. CHRIs T. GOTT L. HALTAus in Calendario medii aevi, pra cipue germanico, quod Lipsiae M D C C X X I X. 8. prodiit, ut hac quotiue in parte multum verae lucis rei diplomaticae additum sit.
Est et alia tempus adnotandi ratio, quae Germanis nostris in diplomatibus familiaris fuit. Nimiarum veteres tempora quandoque designare solebant per introitus Dominicarum, seu initia cantuum illorum , quos ad exordium missae usurpauit ecclesia. Unicum huius rei exemplum esto diploma, quod exstat apud Illustr. DE LvDEwIs in Reliquiis MSCtor. Tom. I. pag. I T. cuius haec memorabilis est subscriptio: Datum et a n in tactois anno Domini MCCXCVII. proxima feria qua tapost Dominica n, qua
229쪽
- eantatur: gaudete in Domino. Μos hic quando coepe4rit, fateor me scire cum ignarissimis. g. LIII. Quum vero hanc ob caussam ista cantuum initia scire intersit, et ne quis forsan ea hic frustra quaerat, subiiciam.
Domin. i. Aduentus: Ad Te s m. - a. - - - Populus Sion. i. in 3. - - - Gaudere in Domino semper. - 4. 4. in is in Exurge Domine, vel Memento
nostri. . Dom. t. post Natal. Domini: Dum - - I. post Epiphan. In excelso throno.
- - 2. ω - - - Omnis terra adoret.. 3. ω ω - - Adorate Dominum.
. Dom. Septuages Circi dederunt me. - . seXaget. Aurge, quare obdormisi Domine.
Hic introitus notatur in binis diplomatibus in Religu.6Scior. T. I. 'as . Du. DE LUDEWIG.
. Dominicarum sequentium usque ad pascha Intro tus etiam in nostris ecclesiis audiuntur et vulgo noti sunt; itemque illi, qui in festo Paschali us. que ad pentecosten cantantur. sabbathum ante Iudica: Sitientes renite. Dom. Palmarum t Domine ne longe. Dom. Octaua Pentecost. sive Festum aerinitatis: Spiritus Domini repleuit. Dom. i. post Trinit. Domine in tua miserisoria Dom.
230쪽
-Protector noster ossice Deus.
-- 'Si iniquitates obseruaueris, D
Rationem inuenienssi dies lioc modo notatos ostendit Iaudatus RΛa E in Calendari in usum rei diplomat. Praef. p. to.