장음표시 사용
231쪽
LOCIS. IN QUIBUS DIPLOMATA DATA SUNT, PALATIIs ET VILLIS PUBLICIS se ET CVR--
Ex PENs Is iam iis omnibus, quae ad uastitutum nostrum videbantur Pertinere, et ad quae potissimum animum eum adtendere oportet, qui de fide di plomatum adcurate iudicare cupit, grauissima laboris, quem ingressi sumus, parte defuncti videmur. Sed quum in calce diplomatum locus quoque .Lstriptus sit, ubi res gesta et diploma datum est, restat adhuc, ut de palatiis publicis, villis et curtibus regiis Regum et Imperatorum Germaniae more nostro, hoc est, quantum fieri potest, breuiter, et veluti per lamcem tituram, agamuS. g. LU. Iam vero primo omnium sitis constat, Germanos nullas urbes incoluisse, si ultimam illorum memoriam recordamur, sed sussis per vicos et disperses, suam quemque sedem, suos Penates rexisse, uti ex
CORNELIO TACITO de Moribus Germanorum e. XVI.
discimus. Hinc idem grauissimus auctor principes iura per pagos Vicosque reddere consileuis te tradit Cap. XII. g. LVI. Ex quo regnari coepit Germania, paullatim qui- dem vici nonnulli urbium speciem induere coeperunt,
232쪽
attamen prisci iitris patrii sanctissima mansit custodia Etenim Franci, quum in Galliis consedissent et rerum potiti essent, urbes, quae tamen moenibus nondum cinctae erant, teste LVIT PRANDO Ub. III. eop. XILet celebriores vicos sibi retinebant, in quibus, si prouincias peragrarent, ius dicere selebant. Quemadmodum vero alios ob loci situsque amoenitatem, erant enim fere ad nemus, fluitium vel ad fontem exstructi veteri Germanorum instituto, uti avehor est T AC DTus de moribus German. cap. XUL cariores habebant, alios saepius adibant, siue quod maiores et celebriores, siue quoa regni cuiusque capiti propiores essent; ita quoque illos prae caeteris splendidis aedificiis seu palatiis exornabant, praesertim, quum postea magnorum hominum, qui illuc confluebant, splendore celebrarentur. HADRIANUS VALES IUS Rerum Francic. m. XL ad annum D C X X I R
tutae erant, et villae regiae dicebantur, quia ad fiscum tum pertinebant. Nescio vero, quid in mentem venerit Λ v C T O R I Chromc. Gominis. Lib. III. pom My. quando Francorum Reges in exsti uendis palatiis Romanorum Imperatorum consuetudinem aemulatos esse scribit. Quasi vero externa repetenda sint, quum domi simile reperiamus institutum, quod TACIT USexplicate planissime ue commemorat. Ego equidem non nego Romanos Imperatores palatia habuiue, sed
iuris dicentii caussa eos prouincias oblisie, aut hans
233쪽
ao6 SECTIO III. DE INTERNI sin rem palatia condidisse, nemo veterum memoriae
prodidit. Antiquissima palatia sine dubio fuerunt in ciuitatibus episcopalibus; id, quod ex eo colligi pq-
test, quod per canones episcopatus, non nisi in urbibus Mehrioribus esse oportebat. CONCI L. SARDIC. ean. UL CAPITU L. AquiSgr. anno DCCLXXXIX. p. XIX.
Quamquam Uero palatia etiam fuerint villae, uti hoc quoque nomine saepe in diplomatibus veniunt, aut utraque adpellatio coniungitur; minus tamen recte omnes villas palatia dixeris, quod iam egregie ob mauit laudatus HADRIANvS VALES IUS l. c. Erant enim, ad quas numquam, vel raro et non nisi in transcursu diuertere solebant regies, ideoque nonomatae palatiis, quippe quae in maioribus et iis mi do, quas saepius invisebant, exstruebantur. Vnde non possum, quin discessiqnem ab eruditissimo CAM G1o faciam, qui Villas et palatia idem Enare putat. in Glossario V. palatia et villae. Nec quidquam eum iuuat locus, quem ex diplomate Henrici II. apud ZYLLESIUM Part. III. pag. 32. cui stibiectum est: Actum in Triburia regia villa palatio 'blico, adfert, sed potius contrarium probat. Nam si idem notassent Daec vocabula, non necesse fuisset utrumque lassi
Quum reipublicae potissimum administrandae caussa instituta essent palatia, non mirandum est, tam tam illorum fuisse magnificentiam, quantam In L Rimensis olim versibus satis politis celebrauit E MOLDvs
234쪽
. DIPLO MATUM NOTIS. 2o7MOLDvs NIGELLVs de rebus Ludovici Pii apud MEN CKENIUΜ Scriptor. rer. Germ. pag. st . Illud enim centum columnis innixum, eiusque basilicam aureis Ostiis aereisque postibus ornatam suisse tradit.
In his enim palatiis reges hiemare, et si quies, nihilque umquam esset hostile, aestiua quoque agere selebant:
ibi legatos exterarum gentium audiebant, et, quae .cunque habebant rerum suarum pretiosissima, adser- uabant; ind. ad bella proficiscebantur. Praeterea selemnia natalis et pasenatis festa in splendido Principum comitatu, et insigni cum ad paratu in palatiis celebrata esse, satis superque Francorum annales testantur. Mos hic Germaniae quoque Regibus et Imperatoribus placuit. Sic enim GuNΥHERus in Liguris. Lib. V. pag. Do. de Friderico I. sacra Christinatalitia celebrante. Hune celebrare diem digno meditatus honore
Caesar, ubi εEustrem legeret sibi Curia sedem,
scentia copiosaque Principum multitudine celebrat. Nulla denique res fuit maioris momenti, quae non in his palatiis olim acta sit. Sic ibi de reipublicae negotiis cum proceribus deliberabant, principum contro. uersias dirimebant; en epist morum concilia et opti- matum comitia saepe indicta fiant Placita vero liue annui populi conuentus, in quibus leges latae sunt, . non procul a palatiis habebantur, de quibus pluribus agit IO. NI C. HERTIVS in Notis. regni Franco et
235쪽
zo8 SECTIO III. DE INTERNI svet. cap. V. In primis mamum illis splendorem adse rebant Curiae solemnes, ibi summa cum pompa et magnisico ornatu celebrari selitae, quarum indolem egregie expositierunt CAROLvs DU FRESNE Di sertat. IV. ad Ioinuillae historiam Ludovici S. apud
Part. I. amoenitat. historico iuridiear. et i, lustris I O. IACOBusMAs Cou in Dissiere. de paribus Curiae g. m. et IV. Sed omnium maxime notandum' est , quod in his villis et palatiis Reges et Imperatores hene de se meritos priuilegiis ornarent, cliplomata concederent, aut iam antea concessa confirmarent.
Itaque non aliam ob caussam palatia publica, et villae pvolicae in diplomatibus vocantur, quam quod publica negotia, quae ad regni administrationem peritinehant, in illis gererentur; quamuis ideo quoque ita dictae videntur, quod regio fisco addictae essent. Quicquid enim regii iuris erat , olim publicum vocabatur, uti recte obseruauit C ANGIus in Glossario V. palatium. Neque vero Reges selum, sed et Misit regii ac dominiet ad haec palatia diuertebant, si iuris
dicundi caussa conuentum per prouinciaS agerent, et reipublicae necessitatibus conullerent, ne populus diuturnis eoriam hospitiis nimis adfligeretur. Hinc Synodus Ticinensis anno DCCCL v. sanxit: ut singuli conuentus et exactores reipublicae in suis ministeriis per loca solita restaurent palaria, quibus cum iter dictauerit, nos viatosque nostros valeant recipere, negravetur ecclesia. Quemadmodum vero palatiorum et villarum regia.
236쪽
llos rum cura commissa erat Comitibus qui reditus in comitatum regium mistasque dominicos erogandos curabant, dicti prouiseres ; ita principem post archicapellanum locum in palatiis tenebat cimes p Iulii , qui caussiis publicas.et priuatas, potissimum cruuites, vice Regis iudicabat, uti docet HINC MARVS de ordine et vi palat. 4sti Iucap. XIX. add. V. C.
tanes re re et Rei dominici erant Ioca, ex quibus reditus ad regiam familiam alendam capiebantur. Ne enim Reges fiamtibus ciuium et graui eorum di Pendio viverent, villas, ex quibus ea, quae ad victum pertinebant, omniaque ad stastentationem necessaria haberent, sibi reseruisant. . Sic aliae frumenta et b'senia, aliae seras, pecudes, pisces praebebant, ex aliis vinum, oleum, lac, et id genus alia sumebant: quales reditus ad CDrtem sm villam regiam pertinentes in diplomatibus recenseri selent. Ita Carolus Μ.. apud rictorem Ludovici Pii armo MCCXCVIL ordinauit:
qualiter in Fature locis hiberna transigeret, vi tribus annis exactis, quarto demum anno hic maturum se quisque eo um
sic eret locus , Theod dum Icilicet palatium, Cassing
lum, radiacum et Euro lum, quae loca quando quartum rediebatur ad ammis,su tenetem misseruitio exhibebante e viam.
Itaque hoc loco curtis denotat villam seu habitationem aedificiis, colonis, semis, agris aliisque ad rem agrestem necessariis instrullam. Sed et aliae huiu
237쪽
aro sΕeτIo III. DE. IN AN Is voci . medio iem subiectae erant notiones. Proprie . enim significat Iocum sepe vel muro cinctum, in quo . domus consisti vhidocet ECCARDUs ad Leg Salicam. p. 2L. Saepe quoque in latiori sensit palatium itemque comitatum et familiam Principum de nat, et specia i tim iudicium, in quo caussae seudari tramntur.. Hoesensia tutam cunis I. F. Occurric. Sic Francofurrum vetustum et celebre Gerin palatium, tistis UOeatur. in Annal. Fuidens Frehen ad a. DCCCLXX FIX. rum Curte regia Francoag n haberi cum Franeis Regi complacuit, ctri in regius in diplomate Ludovici apud Ecc ARD VM in Origis. Saxon.
: . f. L LA Francis institutum hoc ad Germaniae Reges
et Imperatores. transiit, qui usque ad G Duiei Bauari, tempora continuis itineribus prouincias peragrabant: . et per vices et velut in orbem imperii negotiis ope. ram dabant, in istas et palatia sua se, tamquam m pora
adeo mos hic probatus erat, ut nihil magis Germanis, in Henrico IV. tam displicuerit, quam quod totam . in seu Saxonia aetatem inerti otiis deditiis transigeret, nec G laria decederet. Hisc non fine conuiciis Sa'. xones postulabant, Vt regn- , quod maismn industria uti mum At , circumiret s ecclesis et monasteriis, viduis et orphanis, et ceteris, qui calumniam patiaruur, iusta
eeps Plures Vicos turribus moenibinque aduersiis
238쪽
H nomm irruptiones communire coepit, tunc pala tia in urbibus potissimum exstriacta sint, ex quibus postea urbes palatinae ortae. Et quum Imperatores prouincias imperii principibus et episeopis heredit rio iure conferre inciperent, certas tamen sibi retine.' bant urbes et prouincias, e quibus fisci sui reditus ne. cessarios praecipue petebant. Institutis dein ducatutius in singulis terram, a Ducum potestate liberam, sibi reseruabant; quam Imperatorum nomine Comites P, Iatini regebanti Vnde originem ducunt palatinatus, quorum reditus in fiseum Caesareum influebant. Sed quum sensim curtes regiae et fisci imperiales episco. Patuum et monasteriorim fit attoniti addicerent urbes palatinae et terrae immediatae in Principum potestatem venissent, aut henespio Imperatorum Drucibus Comitibusque donatae essent, usque adeo immunuti sunt reditus, ut vix haberent Imperatores, Vnta viuisent. Hine fieri non potuit, quin deperditis et dissipatis in pomi horis, tardoineias Bauariis necessit te adactus, in terris sitis hereditariis certam fixamque sibi sedem constitueret, euius exemplum si1ccetares quoque iequuti sent. LEHMANN Granico Spirens L VII cap. LXXVI. Ab eo ergo tempore, cessante materi instituto, palatiorum quoque splendor obseleuiti
Praeclare ita e de rei diplomaticae madio inexriti fiant, qui loca ina, in quibus diplomata olim com cessa sunt, adnotarunt, et de villis et palatiis Regum
et Imperatorum Germaniae cum cura commentati
239쪽
tari PECTIO III. DE INTERNI siCHAEL GERMANus, vir doctissimus, et Μabillonii sedatis diligentissimus, qui post Valesii et Cangit in-
. dum iam ex instituto Regum Francorum palatia scimndum litterarum seriem recensuit et descripsit, cuius commentatio lihrum quartum inhillaniani operisabssiluit. Quamquam vero MABILLONIus laboris mi aemuli tractationem ex merito laudet,. ipse tamen eam suppleri posse obserilauit in Supplement. e .XL n. s. Sic enim praetermisit celeberrima Regum Francorum temporiDus palatia Triburiense, et Salgense. Huius situm indicant Annales Francorum a Reubero editi, et Capitularia Tom. L Balvet. p. Ei etiam Poeta Saxo ad annum D C C x C de Carolo M. donec prope moenia venit ' Magna Palatinae stilis, Met nomine dictae, N enti visina clari
De quo palatio adcurate disseruit I0. GEORG RoCARD in Notis: ad Lemnius disquisitionem de origine Francorum p. as. et multo plenis in commentationeyrmanica von der Κορα - HElichen alten SahΣ--τ uia dem Paelase Z in Francken ; quae prodiit
In Germania idem argumentum tractauit B Em, IAM IN LEUBER Us in Disquiset. de sta l. Saxon. m. 7f. et Palatia Imperatorum Saxonicorum, et ' qui post eos re arunt, recensitit. Sed eius aliorum lue, qui simile quid tentarunt, luminibus obstruxit Reiimrendissimus Praesul Gott icensis, qtii in CHRONI C. Lib. m. amplillima commentatione de Ρalatiis Regum
240쪽
DI PLO MATUM NO 'S. 2l3 et Imperatorum Germ. in Germania sitis, et ordinealpliabetico descriptis egit, et nomina illorum ita expli. Cauit, Vt nemo futurus sit, qui post Homerum Iliada scribere velit.
Nullum ergo facile reperias diploma Regum Francorum et Germaniae Imperatorum, in quo non alicuius palatii, vel regiae seu publicae villae memmria celabretur. inrouingi quidem locum in dipi matibus suis notare selebant, sed nec palatii, nec villae regiae vocabulum, aut non nisi rarissime adiiciebant, quod Carolingis admodum familiare erat; vii Crumio Mia in diplomate apud sCHANNAr in Vindie. archis. Fulde C Tab IV. actum Harisiacto p tis publico
in Dei no ne feliciter. At Germaniae Reges et Im- Peratores modo adiiciunt palatii, vel villae nomen notationi laci, mox omittunt.
Non magis ad diplomatum integritatem Iocorum notatio interest, quam ad historiam, tum, quia inde eruitur notitia loci, ubi Princeps tum erat, quum aliquod diplama daret, tum quod itinerum, quae Pro rei publicae usia Reges et Imperatores obibant, ratio hine colligi potest. Hinc iam antiquitus in chartis adnotationem loci Germani requirebant, id, quod ex eo patet, quod Synodus Dingolaingica apud GE-W o L D v M in addit. a Metrves. Hundit Tom. I. p.-de hereditate, quae ecclesiae tradita est, ita constituit: ut quisquis hereditatem suam alae reissam antea donauerat, aut postea do uerit, se quid mutare voluerit, chartam siuam