De simplicium medicamentorum facultatibus libri undecim / Theodorico Gerardo Gaudano interprete

발행: 1543년

분량: 487페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

471쪽

militer 'trigiam in draconis, mures domesticos in ictu scorpij, vestit tauram mygalen in suum ipsius, Taurachalcidicam,quam ex vino bibendam praebet: aquam suum ipsius morsum sanet. Porro scorpium suum ipsius ictum curare si tritus imponatur, similiter si assus edatur. Congruere autem aiunt xiis qui a vipera sunt morsi a scalabota vero iis quia scorpio. Referunt aute&in Regypti regionibus arefactum a syracum quem vocant ex hibera iis quia scorpio percussi sunt:& vocatum cybium utiliter vulneri a cane inflicto imponi: Multaque eiusmodi,de quibus copiosius disserem iis, ubi tractabitur de iis

quae proprietate substantia quid agiit. Caeterum in oleolixis totis animalibus, ipso oleo utebantur nostra tau me . dicorum quidam,sed iuperiorum nonnulli, ad depilationem seu pilorum nudationem, nempe pityocampis, urticis marinis,lepore marino,scolopeiadro marino Adaurium vero dolorem silphis in oleo coctis,& iis quos vocanton istos Graeci Latini multipedas. Ea enim animalia in globu sese contrahunt,vocantque ea apud nos quidam cyamos,hoc est fabas,quandoquidem esculentis fabis sunt persimilia, ubi sese videlicet in globum conuoluerint, colore fusco. Porro in agro complures videre est natos sub situlis,quibus a fontibus rusticia quam oportant,deponuntque eas iuxta focum Vidique quosdam ex iis qui medicinam in agro exercebant assilue oleo ex illis composito ad uniuersos aurium dolores, uti no discernentes flectum unde oriretur. Itaque non ab re euenit. ut interim effectum consequerentur,interim laederent. Et

quid mirum,quando insignes quidam medici de iis citra distinctione scripsere ZTales sunt Apolloni libri Deparabilibus. Atque hic sane etiam scripsit, vermes terrae in oleo coctos avitum dolores mitigare sed alij censent admisto adipe anserino,sic demum utendum '

vulpes eri .enae.

Caeterum de vulpibus quae toto in oleo coquuntur nam sic quidam curant arthriticos, partim vivax vulpes in lebetem ingentem iniicientes, partim etiam mortuas fusius dicere mihi necessse est, quandoquidem plerosque

vase sunt principio plane morbo hoc liberasse, ver4m

post

472쪽

post multum temporis non ita profuisse. Siquidem illos

malum repetiit,quanquam non ita vehemens quam antea. sane oleum in quo cocta vulpes est,non est potentioris in digerendo facultatis,quam in quo hyaena:quae si similiter in oleolixetur, redditur oleum longe potentis i-naa in digerendo facultatis. Porro frequenter dictum est.

talibus medicamentis inesse potentiam eorum quae in alto continentur corpore,in extimam cutem extrahendi,aceo nomine quandoque sedandi doloresmon enim perpetuo hoc ad ea sequitur, cum ii duntaxat dolores ab eius. modi medicamelis sedentur,quorum causa est humor in alto conicius, lolorem ciens aut substantiae crassitie, aut refrigeratione,aut vehementi acrimonia,aut etiam spiritus flatuosus exitum non habens. itaque qui utuntur Iulpibus , ipsi oleum digestorum efficiunt:atque inde impletis eo alveolis totos arthriticos in eos imponunt,multo ibi tempore tin morari praecipientes verum ex hoc fit ut non tantum qui citra articulos sunt tumores evacuenis tur,sed etiam uniuersum corpus . Itaque ubi corpus illis antea plenitudine affectum fuerit,mirum no est per eua tacuationem conlectatum commodum nempe cum nihil etiam in assectas partes insuat,quia corpus uniuersum iam euacuatum est, qui continebatur hianiores exhalarunt. Caeterum quemadmodum antea cum corpus noxa vacar et, praua victus ratio na orbum inuexit . eudem in modii,

aut etiam amplius,a simili diaeta par est riirsum illos similiter assiciendos in articulis quibus iam laborauerunt.

De ita quae in inmer aquis fas proueniunt.

Sol haec in toto opere reliqua hoc habent nune

lepus opportunu Nam quae in mari aqua nascutur animalia superiori sermone exposita sunt, ubi

videlicet agebatur de animalibus. At qui in aquis

quidem nasciatur,nec sunt animalia, ea nunc exponetur

Adarcion. Adarcion,quida vero masculine efferunt adarcon, alii sceminine ad arce appellitat,essentia quide sua velut spuma est aquae salsa concreta,circa arundines farragines concrescens Acerrimuni hoc est simulque calidissimum: proinde

473쪽

proinde per se mutile est, verum commissiceri solet iis 'u ius rettundunt sic quest multo utilissimum inais allectibus qui ex calfieri postulant, idque foris impositum. Nam intro in corpus ipsum sumere est impossibile

nimirum ob virium vehementiam.

Alcyonia omnia detergunt ac digerunt,qualitatem habentia acrem talidam versim aliud alio non pars plusia in usque,&in his ipsis quae diximiis secundian partium

essentia tenuitatem. Est autetra eorum unum densum &graue,odoris praui.Olet enim pisces putridos, spongie in

pecie simile Alterum vero figura longiuscula, leue, rarum,odorem habens similem phyciis Aliud tertium ver-m simile est specie,colore purpureo, consistentia molli Iocant id milesium. Post quae quartum secundo quidem iam Dosito similiterin leues rarum, verum lanis succidissimile. Denique&quintum extima superficie leui ceterum interna substantia asperum,nullius odoris ust tamen apparens acre: sine omnium alcyoniorum est caio idissim una, adeo ut&pilos urere possit. Itaque cum duo prima lichenas alphos,psoras, leprasque adiuuet, praeterea cutem splendidiorem competentia virium efficiantidem praestare non potest hoc ultimo loco positum. Nec

enim perinde ut illa cutem duntaxat summam exterstitsed etiam excoriat, usque in profundum cutis penetran ut etiam ulcera moliatur. Porro quod tertio ordine recensuimus,omnium est tenuissimum. Itaque stum alopecias curat illi tum cum vino colore quidem futuo, tenui tamen ementia Quartum autem eiusdem cum hoc speciei

vires obtine verum haud parum imbecilliores. Sal eiusdem genere facultatis est,siue fossilis sit,sive marinus: verum hoc differunt, quod salis ex terra etalli substantia magis sit compacta, ac proinde in hoc maior est partiti in crassities, adstringendi potentia. Itaque marinus musa aqua protinuidiquescit ac fosssili hoc non uanat. Porro euisdem specie cum marino est qui in stagnis

quibusdam salsedinem habentibus nascitur, aestate videlicet

474쪽

licet aquis aestu ex iis absumptis,cuiusnodi est Tragasi us,non procul a Sminthio. Cofluit enim illuc ante aquas spontaneas,quae ad modulia sunt calidae, copiosa aqua stagnans non amplo in loco: Mea aestate omnis absumitur, a sole videlicet arefacta. Porro quoniam locus ipse salse dinem continet,quod reliquum est omne,sa est, cognominationem a loco pariter laquis sortitus. Nam spontanear&ipsae illis in locis aquae Tragasiae nuncupantur, Potctia summe exiccatoria:& sane qui in ea regione sunt medici ad hoc illas accommodat. Porro dictum est He o Sodominis in mari mortuo prouenientibus,in quarto libro, quena siquis librum diligenter perlegerit,illi tantum refricare memoria nunc opus est ut exposita usus qualitate,ipse medicamenti facultatem cognoscat. Igitur cuqualitas falsa digerat simul contrahat contactam ab ipsa substantiam aphrolitron in hoc differt, quod in ipso unum modo saporem exuperantem sit videre, quem vocant amarum,vim habentem digerendi,haud jam contrahendi vilia Nam hic quicquid in corporidus hum Pal.t tu dum inust, ii quodammodo absumit: quod reliquum est substantiae solidae, adstrictione contrahit ac roinde

etiam conditura sua carnes seruat, a putredine tuetur Q ppe quae putrescunt, excrementitium continent humorem substantiamque tum dissolutam,tum minime c6-

pastam. Quabus ergo corporibus nulla prorsum est humiditas superflua,ceu melli optimo, corpus solidum 46 pactum est, cri lapidibus,ea, putrescant est impossibi te: ac proinde in his salis non probatur usus verum in iis in quibus suspecta est putredo.

Salustiis digerit quidem potentius quam ustionis expers, quant, cilicet subtilius ipsum corpus accepta ab igne facultate redditur: velut de in aliis quae obusta sunt, euenire diximus:verum non perinde ei qui non est ustionem expertus olidam ipsam substantia contrahere constringereque potest.

Litrum. Nitrum. Litrum, Ostensum estuc hoc medicamen in mediosalis oc

475쪽

lis taphrolitri vires habere.

Halos anthos hoc est Isuis flos.

Halos anthos, Quidam ut num nomen halosanthos quidam diuidentes halos anthos nominant. Est autem hoc medicamen liquidum tenuius etiam quam salictus: tum acris qualitatis,& admodum digerentis facultatis.

Halos achnecipumosa est salis efflorescentia, multaetenuioris natura quam sal ipse:quare extenuare disse rere multo plus ipso potest verum quod substatiae est reliquum,contrahere ut sal nequit.

Bitumen, unum Y ipsum est ex iis que in aqua marina proueniunt, in alia quapiam quae non est marinae dissimilis, ut in Apollonio Epiri, ter alia id genus loca multa aquis sponte nascentibus ceu spuma quaedam innatans hoc medicamen reperitur molle quidem est dum innatat,postea vero re siccatu pice sicca durius efficitur.

Bitumen proueniens in mari mortuo.

et Optimum vero bitumen in mari quod mortuum, cant prouenit. Est autem ad stagnum salsum in Coele His hoc est caua)Syria Ceterum medicaminis ipsius vis est tum re siccatoria, tum ex calfactoria in secundo ordine. Nerito itaque eo tuntur cid glutinationes vulnerum cruentorum, ad alia omnia quae exiccari debent cum modica ex calfactione.

Spongos Lel Spongia.

Spongia sta acris est digerentis potentiae. Vtebatur ea praece prorum meorum quidam ad sanguinis eruptiones,quae manuali Opera indigent: in quem usum semper eam paratam habebat siccam de ex arefactam:cum vero res posceret bitumine in primis imbuebat,sin eo careret, pice. Porro admouebat eam partibus sanguine profluentibus etiamnum ardentem, ut d crusta parti induceretur, ipsum spongiae corpus ceu operculum acciperet. Caeterum spongia noua , non sicut lana aut in

mentum quod ρτογμλτι r, id est carpinatum vocant Ff materia

476쪽

GAL. DE SIMPL. MED, .niateria duntaIa est lia humores irrigandos excipiat sed etiam maniferi desiccat. Id quod scies, si ea utaris invulnere cum aqua, aut OXycrato, aut vino, pro diuersitate videlicet corporum,ut est ante dictum. Glutinabit quidem ea similiter atque medicanacta quae vocant enar-nia re si non noua sit, sed sui accommodata, palam cognosces quantum a noua superetur,si vulneribus eam inponas siue cum aqua siue cum Oxycrato, siue cum vino. Nec mirum est, cum in spongia noua seruetur,etiamnum ea quam a mari accepit facultas, modice corpora exiccan di Atque haec quidem praestare potest cum etiamnum seruat maris odorem Nam temporis spatio ,etiamsi nunquam usui accommodata sit, tamen modorem niaris amittit, neque que desiccat.

Garus, uel gcrum.

Garus facultate ni habet multum calidama siccam ac proinde eo quidam ad ulcera, si sunt putrescctiaci tum dysentericis schia dicisque iniiciunt.

Salsugo piscium alibi una similiter paro 3, ad putredi sne saccommodatur, cidis chiadas dysenteriasque infunditur alacrimonia quiden humores coxam infestantes attrahit ac prora de per intestina evacuat Putrescentia vero ulcera in dysenteria colluit atque desicc M. Maxime

vero salsugine salsorum silurorum maenidum ad taliavi medici quidam ait olent, Scio sane ad ulcera incorpore putrida accommodauimus.

477쪽

PERGAMENI LIBER DE

FACULTATUM NATVRA-lium substantia, Guinterio Ioanne Andernacotiuerprete. ons AN putabit ali im ditaseiviones eorum qui animalia calida stupes velo frigidas Gscuerant, rem magni esse monacti: ignotas ubi eniti iis litis introspexerit, tota quaestionis propi)sita consequeritia ut apparere ad si imma, sq, solantia: alterius rei cc sideratio- He p uus .fatiscis ceti si f

ouria si minet r. ire censendum uini huc in modulernione absoluto apud idio ij aspalim

478쪽

nerit opinionem.in aliis commentariis indicauimus: non aut approbantes eam,aut refutantes. Quin cille ipse nequaquam ita pronuntiat Theorica, quiadnaturam per

tinet, sed quoad fidem possint facere, procedenduiniis a Qx esse scribit. Caeterum stirpes in se motus principium,tum

vqῆ VH neu esse puto. At, i incomite parumq, opportune huius' νιηρτς ' dicantur,quam Plato ipse diligetius obseruo. lam si oquis me roget quo tadem naturae beneficio stirpibus antecellant animalia 3sensu inqua,& motu voliintario.Pryterea facultatibus,quas nuper recesuimus, attractrice videlicet, expulsoria retentrices altera trice naturae vocabulo,non animae,indito: quoniam nihil inde vel artem medicam,vel philosophia moralem offendi viderem. Porro cum moralis philosophi inars,qua rerum natura contemplationem continet,qualem Plato resert explicanda mihi venerit, in nonnullis plane imitor virum appro bo. In aliis rursus quatenus vero similia probabiliaq; fuerint,procedo Quemadmodum in quibus da ambigo maxime,nihil habens mometi in discordantibus, quo alterum ipsoru fuerit probabili uti Quamobre omnes,quod anima fruimur ex corporis actionis iis euidenter perspicuis norunt,cursu scilicet,gressu lucta, sensu multiformi Esse

sane horum actuum caulam argumeto,cui omnes naturaco sentiunt, colligimus nihil in omni rerum humanarum numero sine ratione fieri cogitantes. Verum, quonia quaesit illa parum constat, facultatem appellauimus singulorurius fiunt effectricem,inde adeo,quod quifacit potest

facere. Hac ratione Scammonia purgadi virtute habere: Mespilum ventris retentricem,nemo no asserit. Qui vero naturali,ut vocant, speculatione exercitati sunt,aliud alijsibi persuaseriit. Hi nanq; in corporeas quasda substantiis sensibilibus inesse facultates affirmant. Illi cotra substantias ipse pro sua cuiusq; natura, qua vel ex quatuor elementoria temperamento,uel qualicunq; primoria corporii vocant ea quidam insecabita non ulli impartibila,multi limitaria compositione conflata sit, actiones edere Iam

vero

479쪽

veris nostra ipsorum tamina, s experte substantia esse non ulli existimat sicii tali ritum Nec desunt rurius,qui millam ei plan substantiam peculiarem sed corporeae es bentiae proprietatem attribuant: eorum facultatε apsam habere dicetes, quibus efficiuilis extiterit idonea: cum nulla id genus' italitatum propria obtineat natura. sed essentia,qua functiones subeat,animae beneficio potε

i da interillos ordine consistens, de aliorsi placitis, partim Vt veritatis certior,partim ut nihil habes pensi, sententia protero:queadmodum in iis . ua paulo ante relata sunt quatenus probari queant disputation producimus. Prae ita enim,ut animi induco mes,de illis perinde ac aliis si per erudition Eliceat ferre iudicium. Nequaquam tamentalsam rerum doctrinae persuasionem induerim,vii complures ali; factitant, cuius nondum demo strationem stima iseclitus. Itaque de his etiam omnibus, quoru cognitio. Qxpori sanitat tuendam,tum ad morales animi a V rtutes parum necessaria requiritur, verba facere cositamus lint auteno mediocre ingenio decus,&ornamentuati tura,si per ea, quae clar hinnotescunt pulchre intelle a ad medicinam moralemq; philosophiam ceu scopum

. h. ' ς' η' Π Vltori tota conicperatis, non, ut Empedocles putabat in minutissimas particulas reda porea sit bstanti an olae qualitates mutuo in se agant,

'l' inprectu arbitror. ProbabiliushE Asti 'l' m pro qualitatum ratio,

ne costitui Porro,an anima immortalis corporis immixta substantiis animantia gubernet,cert me cire o pro-hteor. Quemadmodum ne id quidem,an nulla per se anibetur,quod ubi in corpora commigrauerit, eorum naturis, quae

480쪽

tura conditae sitiat. acque irinus ei gratia nihil reor incommodi arti ni accessurum etiamsi animationem,ut vocant,& trans animationem ignores Aptissimum enim corpus sit oportet,quod animam suscipiet.Sin autem temperamenti alterationem patiatur,illa protinus

emigrare cogitur Verbi gratia, si propter sanguinis filiorem,aut refrigeratorias medicaminum potiones, aut aere

impendio frigidum, refrigescat. Rursus secontrario per febres,aut flammae inspirationes, aut epota denique me 'dicamenta temperie plus aequo calida incalescat. Quanquam non modo huiusmodi alterationis rationibus, edetiacum omni respiratione destituitur,& hic aliquo modo alteratum, animam,ipsum deserere cospicimus. Quod nullo pacto naturali corporis temperie conseruata. accidere posse animum induco meum. Proinde essentiam animae cognoscere, nec ad morbum profligandulo, nec ad sanitatem tuendam necessarium esse puto Sicut nec ad moralem philosophiam, seu practicen, id est activam, aut i ii item multu adeo momenti adfert. Liberum enim est pro suo cuique arbitrio eam appellare modi illius que speculationi seruit nomine abstineat. At de his alias puta in cometario de Platonis Mippinatis placitis, uberius a nobis tractatum est. Caeterum demonstratis natura facultatibus,quot, quales sint quaestio quaedam deinceps ori, tur, quemadmodum attrahere idoneum seu familiare stirpes, alienum amoliri dicamus. Qui enim fieri potest vequale sit idoneum, quale item alienum antea cognoscas aperte quam illius attractionem huius segregationemae propulsionem statueris Cognoscere siquidem sentieti di facultatis os ictum esse videtur. Cuius nomine prae sens hic sermo male accipitur, nimirum cum Plato aliud sensus genus in plantis inesse clare dixerit, auditores di. oscendi conuenientia ab alienis facultatem intelligunt. Nam eorum duntaxat habet discretionem plantae, nempe quae iuuant, quae offendunt,aut quae similes proximosque ipsis affectus obtinent. Reliquarum vero senissus agnitionum,anima naturalis expers est. Non enim visus,auditus, tactis,odoratu, gust iis qualitates disce in ir,

sed ea

SEARCH

MENU NAVIGATION