장음표시 사용
441쪽
eolumbino minus calidum. Caeterium Mysius ille medicus dabat etiam bibendum stercus gallinaceum iis, qui diutino coli dolore fuissent vexati,ex ceno melite. Quod si
noc non aderat,ex aceto aut vino aqua diluto. Porro memoria tenere oportet communem de omnibus animantibus rationem, nempe tum in iis quae in corporibus ipsorum continentur tam uim id a quam solida, tum in ipsis partibus plurimam esse diuersitatem montanorum quae vocant, eorum quae in pratis,paludibus, lacubus Ἀ-dibus versantur. Semper enim quae exercentur, iis quae non exercentur sunt sicciora: quae cibis utuntur calidioribus siccioribusque iis quilium idis frigidisque Nain columbis quandoquidem creber nobis earum stercoris est usus multo semper inferius ac imbecillius expertus sum earum stercus quae in domibus degebant, quam earum quae in montibus, qua nomadas nuncupat Tum gallinarum quoque inueni multo etiam imbecillius ea tu
quae conclusa seruantur, 5 furfuribus aluntur, non paulo autem valentius earum quae in agris, atriis, aut foris
Caeterlim stercus anserinum prae nimia acrimonia inutile est. Colligo etiam ita esseri accipitrum, aquilarii. Verum fugienda est materia omnis eiusmodi quae disticulter comparari potest. Qua occasione complures validissimas vires talibus maternitestimonio adscriblint suo ceu non facile redarguendi: velut qui ciconiarum stercus comitiali morbo mederi scriptitant Vertim quanquam oc multis aliis quae scribunt, longit sit parabilius, curio-3 sum tamen est,ut taceam falsum esse quod de illo est proditum. Nam quidam iis qui talia memorant credulus, epoto hoc stercore nihil adiutus est. Nam A antequa experiare,promissorum prauitatem ac falsitatem ipsi qui talia scribun detegunt.Nam cum multis modis difficulter homines spirent: nec quod omnibus cos erant adscribsit.
nec quod his,aut huic. Taetsi sunt inter eos qui talia scriptitant, qui non simpliciter spnoee, hoc est dissicilis spirationis Adorthopace talia esse remedia dicunt, nempe cico
442쪽
pe ciconiae i. ictis,noctuae angi ..i Hi,vranam humana,&alia his abibi diora: haud scientes quod pituitosus viscosusque succus bronchia obstruens pulinonis huius affectus sit causa, quod in eo euacuando consistat medela, quod euacuatur dum per tussim excreatur, quod id fieri nequeat absque crebro epoto medicamento acriote in t hi adeo sunt nugaces,aut praestigiatores,aut quo illos digno appellem nomine nescio, ut dicant absurdoruistorum poculorum numquodq; epotum a dyspnoea liberare: luod fieri non polliat,ne si vel specillum fas esset o
alicui inpulitionem demittere,quo infixum humore tolleret,semel duntaxat demis . Praestabat itaque illis dixisse,non si potus sit hic sanguis,aut urina,sanare dyspnoeam, sed si potetur. Rectitisque etiam quod non semper omnino sanabit ne si vel assiduo potetur:sed quod multos sanauit,multos vero adiuuit quide, sed morbo pro sum non liberauit. Sed hos iam mittamus, 'uod deinceps est, ad id pergamus. Cuiusque enim stercoris acrimoniam digerendi vim possidentis,prout aliud alio plus minusve eius sortitinia est facultatis ita particulares anci sopsis proueniunt disterentiae: ac proinde aliud hoc pathema potius,aliud illud magis curare valet. Sterclis murium. Sic enim murium stercus alopecias curare proditum est, inuentus est quidam medicus,qui ad hoc pathema utebatur composito medicamento ex murium stercore
confecto. Et alius quidam glandem puero familiaribus
rogantibus ut apponeret,praecepit ut ex stercore consceretur murium. dicto omnes qui audierant in risum soluti sunt,quod cum tot essent qua apposita sedi ad ex co
cretionem excitarent intestinum,ille omnibus praeteritis ad murium confugisseti ercus. Nam re vera pudenduest alia etiam experiri velle,cum omnes ceu curiosumi praestigiatorem condemnent eum qui talia aut faciat,aut dicat.Itaque de murium stercoreis quoque susticiunt.
Stercus crocodilorum terrestrium.
Caeterum terrestrium crocodilorum, horum inquam ex io uorum, humi serpentium stercus pretiosum effece
443쪽
re mulieres deli ii , qtiodalia sint medicamenta tam millia, quibu*.t aciei cutis aensaris, tendens efficitur, quinetiam adiungant stercus croco-cii lorunt. Similis illi est furnorum,cuna solam oryzam ederint. Clarum itaque est quod abstergendi desiccan dique facultatem utranque moderatam habent stercora eiusmodi, multo moderatiorem lebetiorem stercus sturnorum. At stercus crocodilorum sicut a facie ephelen tollit,ita vitiliginem, e lichenas.
Rhγpos,hoc est sordes hominum.
Sordes nascitur no tantum per totam corporis cutem
se: in auribus, sed ob paucitatem paratu difficilis est Proinde de illa nihil scribui, nisi quod paronychiis congruat sordes aurium, quam sane etiam solam per se licet accipere. Nam quae in tota cute prouenit,& in balneis, in palaestris deraditur, conserens nonnihil & ipsa ad pa- tum quem vocant, de quo supra disserui sedet generatio eius naturam indicat. Nam si sordes est crassum illud ac terrestre, quod reliquum est eorum quae per latentem transpirationem euacuantur, sequitur ut desiccandi uim habeat cum nonnulla caliditate iunctam. Ea tamen sordes quae lanis ovium inhaeret adnascitur, ex qua oesypon, quod Ocant, conficitur,cocoquendi vim habet similem butyro: paulum vero etiam digerentis facultatis obti
444쪽
Facultatibus,taber uti decimus.
E MAE E animantium partes conani unes inter se om Onium sunt,nulla tame est aeque communis ut caro. Hanc enimia ab et omne animal sanguine quidem praeditum vilaomo, Scomnes quadrupedes, tu aues, serpentes, lacerti, quos sauros vocant,testudines, de quae sunt eius generis Sanguine carentia, tum ostrea omnia, tum no pauca eorum quae in aquis degunt, sicut ion nulla quae in terris. Et quod ex ani tainantibus maxime editur, caro est. Nam viscerupturi aia a moles ex carnibus ipsis inta aerentibus constat. Verum nonnulli medicorum carnem viscerum paren chyma vocandam censent, propterea quod ex venis effusus sanguis circi vaga omnia concrescat, ut ipsi arbitrantur. Sed eam qua visitur in musculis,solam carnis appellatione dignatur. Verum de nominibus, ut semper monemus, contendendum non est: sed exercenda potius rerum scientia,cuius nos quoque studio usq; dediti, ouscunque tum de cuiusque animantis partibus, tum de communibus cognoui uriis,eaq; partim experientia, partim ratione docti, omnia deinceps exponemus,orsi a carne proprie dicta. Non omnes animalium carnes hominem nutriunt,sedo uorundam etiam letales sunt, no secus atq; venena quae vocant deleteria Tum inter eas carnes quae homine nutriunt, quaedam hoc ipsum tantum sunt,nempe nutrimentum tardam vero supra quam ouod nutriunt, habent
445쪽
facultatem ceu medicamenti, quand , quidem desiccando humectando, ex calfaciendo ac refrigerando corpus
alterant. Nam viperarum carnes palam videre est excal facientes Me siccantes, ubi condiuntur ceu an Di illae, ne Pe oleo, sale, anetho, porro, 5 aqua, seruato. mirum' modo. Quod autem totum corpus per cutim euacuci, discere tibi liceat vel ex iis tuae ego iuuenis etiamnum in Asia nostra sum expertus, qua singulatim deinceps narrabo. Homo quidam morbo quem elephanta cognoui inant laborans, ali lito usque cum sodalibus conuersabatur donec ex ipsius consuetudine conuersation Eque quidam nostrum morbi inficerentur contagione . ille iam odoratu grauis, ac foedus redderetur a pectu Constructo igitur illi tugurio proxime vicum in ii go collis propter
fontem, illic hominem collocant, tantum illi quotidie ciborum ferentes, throd vitae sustinenda satis foret Caeterum ad canis exortum, cum forte messoribus haud procul inde metentibus vinum esset allatum in fictili sane, quam fragrans: is quidem qui attulerat, deposito illo proipe messores, abiit verum ubi eius bibendi aduenisset tempus sublato scit ili adolescens, ut pro more impleto
cratere, competente aqua vinum temperaret, in cratera
vinum effundit,& una excidit vipera mortua. Quare attoniti messores, verit ne quod, si bibissent, inde sita malum eueniret, suam quidem sitim quae potione seda re maluerunt caeterum cum illinc discederent prae liti. manitate videlicet ac misericordia homini illi elephanti obnoxio vinum largiuntur, rati expedire illi potius inori, quam viuere in ea miseria. At ille ubi bibisset, adimirandum in modum sanitati restitutus est. Nam uberosum illud omne cutis totius no aliter quam animalium a testis moltitie nuncupatori mala costra con, tegmen decidit. Quod autem reliquum erat,molle admodum apparuit, instar cutis cancrorum ac L, custarum carabo Graeci vocant ubi extima testa fuerit detracta. Alterum quo
eiu uia odi non dissimili casu in Mysia Asiae non procul a , urbe nostra accidit. Vir quida elephanto laborans, sole,ctus est ad aquarum sponte nascentium usum, speras an de nonnihil se comodi adepturu drat illi scortum ancipit',
446쪽
iuuencula sane formosa, compluribus amatoribus ambiata Profectis igitur illis, in aedibus,quibus vicinus erat locus qualidus, viperarum plenus, forte fortuna ex illis una in urceum vini incidit negligentius positum extinctaque est. Ac scortum quidem in lucro id reputas quod fors uenisset,liero id vini propinat, atque ille ebibit:car-terum exinde ad eum modum quo ille quid egebat in tugurio , persa natus est. Porro tertium quoque annectam quod ex nostra profectum est imitatione. Cum quidam hoc niorbo aegrotaret, animo magis quam vulgus philosophico, contemptore mortis, oppido quam grauiter ferebat, satiusque dicebat mortem semel perpeti, quana vitam viuere tam miserabilem. Itaque illa quae superioribus duobus accidissent indico. Erat autem ipse auguriorum peritus,& amico utebatur mirifice hanc disciplinam tractante. Itaque ubi ad augurium cum illo consedisset, persuasus est ut quae per experientiam essent cognita,ipse imitaretur: atque epoto vino quod sic erat veneno infectum,leprosus factus est ac postea lepram eius nos consuetis remediis sanauimus. Qii artus praeterea vivas cape scire viperas arte instituit. Sed illius in illo morbi tantum erant principia itaque cura studiumque nobis fuit,ut illum quam celerrime sanitati redderemus quocirca mi
so sanguine atraque bile medicamento detracta, viperis quas capiebat tua uisimus, pr paratis in olla anguillarum in modum . Atque hic ita sanatus est, evaporato per cutem affectu. Postremo Malius vir quidam opulentus, non ostras ille quidem , sed ex media Ttracia, Pergamum aduenit, admonitus somnio . ubi iubente deo per insomnium, ut quotidie medicamentum biberet quod confectum est ex viperis, forisque corpus inungeret,non multos post dies morbus in lepram abiit: rursumque de hoc pathos quibus deus pricipiebat medicamentis curatum est. Sane viperarum caro adeo ingentem obtinet desiccandi facultatem, ut quidam qui eam edere, vehementissima cruciati sint siti ac proinde illas dipsadas cognominant. Sunt autem qui dicat demorsos a viperas satiari non posse potando sed dirumpi citius, quam siti liberari. Qu9- circa eos qui Romae viperas venantur, quor Marsos nuncupant,
447쪽
cu pans, percontatus sum, ecquid haberent signi quo genus vitiamque viperarum discernerent. Ac illi prorsum negabant vllum esse genus viperarum dipsadum , verum ea quae iuxta mare atq; in locis degunt salsedinem nautatam habentibus, carnem obtinere falsam ac proinde iii Libya talium ingentem esse prouentum in Italia vero
propter regionis humiditatem non inueniri Atque haec quidem narrantes audiui Marsos non tamen certo dicere queam, an in totum verum dixerint, an partim etialia falsum . Nam quasdam esse viperas in iis quas memorabant regionibus, quibus salsa sit caro, vel maxime mihi videtur esse probabile. Scio enim cum cibis animalium mutari carnes: non tamen nullum esse genu, viperarum dipsadum pronunciare valeam . Caeterum tutissimum est cauere, ne in eiusmodi regionibus viperas venemur seu ad usum, seu ad medicamenti praeparationem,
quale est de hoc praeclarum quod medici prope omnes
Theriacam appellitant. Porro quoniam ex more, cum artiscos theriacos,quos vocant,praeparamus, non tantum
caput, sei caudam earum abiicimus,subiit mihi freque ter rationabile fortassis esse , caput quidem totum abiici,
ob venenum quod ore continent, vertim a natione alienuesse, adimere de caudam. Nec enim dicere liceat quod id faciendum sit ob recrementa tum liquida,tum sicca. Nam interfectis atque excoriatis apertisq; exempta interanea Omnia abiicimus, ut sola sat carniu substantia reliqua una cum arteriis venisque per ipsa innatis, quarum minima moles est ut ad totam carnem,ac ne apparens quidem, nisi quis multum diligenter intentis oculis consideret. At que artiscos, quos ulteriacos vocant, hunc in modum praeparamus Purgatas illas in aqua lixamus, quoad exa et nobis videantur coctae . Indimus autem ab initio statim aquae anethum,&post coctionem spinas a carne separamus mox pani ad laetiorem trito carnem commisceomus. Verum non quemlibet panem citra delectum accipimus, sed quam fieri possit purissimum, simul probe in clibano coctum, talis simulque fermeti quod satis sit habentena. Eum autem antea desiccamus in aedibus siccis,nii uiuaeque humectis, donec aded siccus efficiatur, ut in
448쪽
mortario contundi possit. Non tamen tandentes Ucemus, verum aqua in qua decoctae fuerant viperae,maceramus, larnem ipsam prius quam commisceatur pani mmortario coquorum eatenus conterimus donec exacte reddatur aruis. Postea paruos artiscos fisa ente atque in aedibus calidis siccisque desiccantes,deinde quoque in talibus repositos seruamus Hos ergo ineunte aestate conficimus, quo potissim a tempore optima est viperariam caro . Porro utimur eis postea contusis denuo cribratis,&rursus ad laetiorem redacti'. salis nonnihil adiicientes ad suauitatem compositi,cuius etiam aliquid ipsi theria cariniicimus. Caeterum eodem quoque tempore ex vi peris deustis salem coscimus, vivis illis in ollam nouam iniectis una cum iis medicamentis quae illis S substerni, apponi assolent, filia omnia nunc commemorare non est praesentis negocij. Nam inuenientur fortassis etiam qui me non iniuria repraehendent,ob monstratam hoc in loco Artiscorum praeparationem,tanquam aheno tempore expositam. Verum haec posteaquam dicta nunc sunt sertientur tamen ac maneant etiam, sino admodum videantur huic instituto propria. At quae sequuntur, conuenienti dicantur modo Conueniens autem est generalis facultatis meminisse, carnem viperinam diccdo exiccatoriam. valenter digeretem, mediocriter vero ex calfacientem. Properat autem , ut videtur, vis eius ad cutem , per eam videlicet quae in corpcire sunt recrementa e Iigens. Quibus ergo affatim est mali succi in corpore iis ingens prouenit pediculorum numerus, a cute ceu squama abscedit ac decidit editi mactatis, quam Graeci vocant ἐπιι ερ; sol , ad quam sistuntur ac retinentur crassi terrosique humores ad cutem protrusi, a quibus quidem psorae, lepra Melephantes nascuntur fit haec quidem habui ut
de viperarum carne dicenda putarem. Rursum ergo sermonem repetam . Calidiorum natura animalium carnes non solum nos alunt sed etiam calfaciunta frigidioria autem refrigerant sic etiam sicciorum carnes deuccant Ju- nudiorum humectat Memoria itaq; repete, quemadmo
dum didicisti in libris De teperamentis,quod ubi conie
449쪽
ceris animal quod uis temperatura esse siccius, velut exein pli gratia suem sylvestrem domestico huius de carnem esse magis exiccatoriam, secundum alias temperaturarum disseretias similiter puta sue sicciorem ouem, lac capiam, qua bouem, quo denique leonem : sic in calidi
te leo calidior est cane canis tauro , taurus boue exe- to. Itaque pro portione, tua caetera animalia in temperatura excedunt, carnes quoque eorum differunt atque exuperant. Proinde ubi consilium fuerit corpus exiccato re, sicciorum temperie animalium carnem exhibeto: calfacere autem volens calidiorum: dc frigidiorum . si concris refrigerares denique si humidius reddere, humi diorum. Nec parua existit carnium differcua, cum quas dana sale condimus. Nam prorsum diueri, atque aliae euadia iit, adeo ut saepenumero animalis temperatura humidissimi caro salita longe euaserit exiccantior, tuam ea
quae natura fuerat sicca. Porro uater eas quae salitae non
sunt, siccior est quae assa est, quam quae in aqua elixa. Scripserunt autem aliorum animalium carnes quidam pro- o esse tum comesas, tum in partes affectas impositas, uterinacei terrestris desiccatam si bibenda praebeatis elephanto obnoxiis, cachcctis, hoc est quiniali sunt habitus , tum couultronem sae penumero patientibus nephreticisque, iis qui laborant aqua interculem, tiam anasarca vocant. Ac si ea efficere potest , ficultatem habuerit valenter simul digerentem desiccantemque, sicut S caro Mustellaei Graeci galen vocant arefacta, quae utique comitiali morbo afflictos iuuat epota . sed S alitorum H aelurorum carnem ad laetiorem contritam palos spicula educere aiunt, impositam videlicet tanquam traheli di vim habeat. Porro Mutulorum quos Myacas Graeci vocant,carne ulceribus a mordente cane inflictis competere. Ego vero nullam insignem nucilio facultatem qua requirant id genus ulcera tanquam ea que rabido cane
mordentes intillata. At cochlearum caro prius in mortario contusa, ac postea ad laeuorem redacta, omnium valentissime desicca partes superfluo humore grauatas, adeo ut hydericis conueniat. Ipse aute humor solus per se citra carnem vocatur autem is a vulgo cochliu myxa,
450쪽
hoc est mucus limacis thuri mistus,aut loci,aut myrrhi, aut horum quibusdam aut omnibus quoad accipiat cerati crassitiem, medicamentum fit tenax,desiccatque puru lentos mucos aurium: sed fronti impositum inhaeret, oculorum fluxiones resiccans. Quidam etiam ad palos eximendos utuntur totis una cum testis ad quorem tritis:
sed 'uidam ad sistendos menses. Equidem ego aliquido in agro carnes ipsas solas in vulnus cum nerui vulnerationein contusione factum tritas imposui, ipsumque vulnus pulchre glutinatum est, tertius phlegmonem haud perpessus: erat autem homo durusvi agrestis miscui tamen illis contritis pollinem farinae acceptum a pariete molae proximo. Scripsere autem maiores me non ulli medici ad eiusmodi usum, miscendum thus aut myrrham. Vertim horum habebam tum neutrum, ut qui tunc ab urbe abessem in agro possis autem resinae frictae contri-tre admiscere si adsit quippiam. Porro ubi multi muci cochlearum accipere voles seorsum, stylo carnem earum pungito. Sed non ante naultos dies venatas esse expedit: alioqui enim tempore desiccantur. Nam recentes plurimum habent viscosae illius humiditatis,quam stylo compunctae effundunt. Humiditas haec pilorum in superciliis Praeter naturam gluten est. Pinguedo. adeps,& haec quoque comunissimae sunt inter animalium partes. Nam quaecunque bene nutriuntur, ea omnia aut pinguedihem,aut adipem obtinet Q aqvero macilenta sunt, maleque nutruantur, saepe omninone habere quidem,saepe vero pauculum, idque siccum, ut aegre uti possis apparent. Porro differt a pinguedine a codeps, quod crassior sit ac propterea animantibus totam naturam terrosiorem habentibus adeps prouenit, velut humidioribus pinguedo Proinde pinguedo celeriter in ignem posita liquescit: nec facile ubi liquata fuerit, rursum concrescit ac cogitur. At adeps nec facile funditur liquescitve,& fusus celerrime coit ac conglaciatur, multoque apparet pinguedine durior. Sus enim bene habitus pastusque multam habet pinῖuedinem, ob naturalem te- hera nenti humiditatem. At boues c calerae, quaecun