Virgilii Malvezzi marchionis tyrannvs, ejusque arcana in vita Tarqvinii svperbi repræsentata latinitate donavit Iohannes Krvvs I.F

111쪽

TYRANNUS 79 qui eos suos patres ct credunto amant, qui revera patres non sunt Quod me generaverit, id vel libidim,vel arabitioni, vel delectationi debetur , vel ut fantiliam ea ratione ab interitu vindicaret. 6lo, quod me generareri solo demerio procreandi lium, non me tamen, non me lium desideraris uuid, quaesio, isti debeo,qui ut viverem, tantum demerarit, antequam me cognovit postea ubi cognorit, nihil in rotis magis habet, quam ut me velit mortuum. benigne a Gabinis excipitur Eum- e crediderunt,ac si coelitus a Diis im- ς

mortalibus ipsis datus fuisset. Tanta fiducia ex tam impotenti desiderio nascebatur. Desiderium subinde ex monstris generatur, quia Chimaeras antea fuit amplexum. Qui nimis potenter aliquid concupiscunt, miserrime subinde decipiuntur. Imo cum aliqua pene securitate falli potest , qui ve' hemen-

112쪽

to VIRO MALVE ET Ihementer concupisci. quod appetimus, contingere posse credinauS: argumenta nobis ipsis fingimus, ut eo facilius credamus, cper illa argumenta usque adeo inducimur, ut nos cognitam habere arbitremur mentem illius, qui nobis imponit. Et hic saepe sapientis simi etiam decipiuntur, quia Objectum a vehementi aliquo affectu repraesentatum trahit hominem ac movet, non aliter ac magne ferrum. Sensus in quem illud objectum incurrit, se nec ratione indigere putat , quia ipse concipit illud, componit, dc disse

putat, raro autem videt, noxium

illud esse ac pestilens , donec in

corpore venenum illiu vim suam exerens sentiri incipiat. Nolle si ad civilia negotia adhiberi, emtu Sextus Tarq r . Solum hoc ageb.rt tit belli auctor temetur. Et quum

113쪽

Ardor hic juvenis Tarquinii propemodum naturalis videbatur, qui frigido Gabinorum animos non aliter ac fomento effascinabat.

Filii patri plerumque similes

sunt, nisi mater diversi a patris ingenii fuerit. Sextus Tarquinius pejor patre erat, eo quod ex Tullia pessima forminarum esset natus, quae malitia maritum longissime superabat. Qui semper suspicatur , Un- quam fallitur. Prudentes non cre

dunt, nisi quod vident ac de illo, quod vident, Ope adhuc dubi

tant.

Nulla injuria asticitur,quem suspectum habemus . nisi suspicionem propalemus. Quid obesse ho- 1 mini

114쪽

31 VIRO MALVE ZZImini potest, nihil crederes cuna, idem commodum ex illis rebus reportemus, quas credere tum vi, demur, certi, non credendo nihil ad nos damni redundare posse Simulare semper sese crederes, idem est, ac semper dubitare, temper dubitare optimuit ad secure vise Vendum praeceptum est. Solae res divinae sina pliciter credi merentur, nec illarum rationes indagari, quia solae illae verae sunt, nihil simulant, neminem fallunt. Illud inculcant, uti nemini mortali itinfidamus , quia omnes mendacea

sunt.

Si homines tales se gererent, quales deberent, necessiim haberemus, agere cum ipsis quemadmodum oporteret. Sed quemadmodum corpora corrupta salubres cibos respuunt, ita corrupti S perversi mortales , indigni sunt, qui-

115쪽

quibuscum candidei ex animo

agatur.

Circumspecti nunquam eo no- mine falluntur, quod parum credant cincauti vero creduli semper circumveniuntur, quia nimis cre dunt. Verissimum est , eum, qui incredulitate recte uti nescit, tam graviter hallucinari quam qui nimium credit.

Optime secum agit, qui semper

suspicatur, ita tamen ne omnia temere negligat, sed omnibus securum sese praestet. Incredulitas rerum notitiam in nos , non aeque

neglectum conferre debet. Subinde ad ardua negotia absolvenda opus est, partem actionum fortunae commendare , quia sola prudentia non sustici ad securitatem comparandam proinde quaedam fortunae, uti jam dixi, relinquentia sunt,quia fortuna plerumque cum

116쪽

8 in o. MALVE ZZIprudentibus inceptis conjuncta est, aut quia prudentiam sequitur, aut quia prudentes ea melius uti

Interfuisset Gabinorum ii Tarquinium ejuscemodi muneri praefecissent, in quo opitulari quidem

ipsis potuisset, non autem nocere. Gabinos Sexti blande tradiabat. Pariter praedam man celargiebatilr. Omnibus aequalis volebat rideri, sola sortitudine major j omnium atri- mos bide pinxit, tit non minoris au- Vctoritatis Gabiis Sextus, quam parem Tarqt iniit Romae set. Struthio camelus, qui pennastant bina habet ad aerem dissipandum, non ad volandum, sed fallendum habere videtur. Ferrum

ille ingluti quidem, sed illud crudum ac indigestum excernit. Tarquinius histrionis instar est , qui larvam adsumit, quo Princeps videatur,

117쪽

TYRANNV s. sdeatur, non ut talis reapse sit. Et quamvis sit Princeps, non magis vere tamen Princeps est,quam vere effigies hominis ipse homo est. Concesserimus, ipsum probe novisse, quibus modis bonus esse debuerit, potuisse etiam talem esse, modo voluisset Qui fortitudinem prudenti. upraefert, nulla praeter fortitudine napraeclara facta aestimat Fama boni Principis a talibus ludibrio habetur , quippe solam potentiam Tyrannidis affectant d maximum nominis sui splendorem inde se conciliare sibi opinantur, in quo potissimum rumor populi versatur. Videtur illis, cerebrum tantum factum esse ad contemplandas scientias , non ut O pomtius ad bene feliciterque imperandum utantur.

Pestilens haec opinio plerosquς

118쪽

s VIRO MALVE ZZIjuvenum in civitate corrumpit, veram prudentiam in magno ac bellicosi, animo consistere; S profecto nisi ille error animis illorum eximatur, dum quaerunt famam sortium virorum , infamia temerariorum potiuntur. Miserrimus omnium est , cui sine cerebro cor est.

Postquam satis virium coilectum ad

ς omnes conatu Sextus videbat, ex suis unum sciscitatum Romam ad patrem mittit, quidnam eri vellet Id con-

stium, quod Sextus Tarquinius lio suo, olim Periander Tras bulo dedit. rex veluti deliberabsendas in hortum 'transit sequente murci filii ibi um- ma papavertim capita ipso pectante

ς baculo decutiebat. Si in prata transimus, aut hortos, statim oculos convertimus ad

illas arbores, illos flores, qui supeε alios longius exstant, eosq; subito

119쪽

TYRANNUs. 87 reciditiobi. mus quippe Innatum

odium est adversus superbiam, ita ut nullo modo tolerari posse censeamus, sive qui ea instructus, sive

eam exercet aut enim mens humana ipsam penitius contemplans veluti dissonantiam c deforme aliquid exhibet, ut nullatenus possit perferri , aut quia ipsi sic prominetes flores facilius decuti possisunt. Omnes inaequales partes quantum reliquis inaequaliores tantum ad illas defendendas ma- sis inidoneae sunt. In hortis inaequalitas plantarum noxia est , toleranda tamen insequalitas illius arboris, quae ob nimiam proceritatem nequit amputari. Herba reliquas longitudine superans abscindituri arbor reliquis procerior, cum admiratione spectatur. Ita in civitate fieri a

rmat, ubi cives vel plebej aequales

inter

120쪽

s Vi RG MALVE ET Iinter se sunt, reliquis omnibus ina, jor, Princeps habetur, qui spectari

tantum vult eu coli, non truncari.

Qui vel fortuna vel virtute reliquis superior exstitit, eo plus sediminuit, quo plus se reliquis vult

aequare.

Facillimum est papaverum capita amputare optimates inimicia os res illius sunt, qui major est, ct illi eo infestiores, quo vicini Ores; vulgus autem, qui Magistratus optimatum odisse solet, magnum aliquem ex privatis re veretur; imo, quia illos odit, hunc amat, qui inter illos major est. Et quia placer arboris amoenitas , quia fruitur vulgus procerae arboris umbra, quia instar suis illius arboris foliis fructibus saginatur, ea amputari non optat. Quemadmodum corrumpitur arbor, si frondes rescin datur, vel loco suo moti alibi pangantur