M. Aurelii Olympii Nemesiani Carthaginiensis. T. Calphurnii Siculi Bucolica. Nuper à situ, & squallore vindicata, nouisque commentarijs exposita opera, ac studio Roberti Titii Burgensis. ..

발행: 1590년

분량: 233페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

ito In Bucolica Calphurn ij.

Possit, se intacto Bromium perfundere vino to nudus ruptas aliat calcator in uuas rVt quo turba bono plauda aginata maristro, ut facit egregios adperuia compita Laos. Iste meis pacem dat montibus, ecceper istam Seu cantare iuuat,seu ter pede iata ferire

Carmina: nonnulus licet cantare choreas.

Et cantus viridante luet mihi condere libro. Turbida nec catimos exurdant issica nos,os . Numine Caesareo securior ipse L o. C o. Pan re tit siluas: se amoena Faunus in umbria Securus recubat :piacidos in fonte Luatur

Nais: humanum non calcatura cruorem

Per iugasiccato ve pede currit Oreas. AM. ' recor,huc iuuenem, a vos ni usibo abi Aetheremigiis, post longa reducite vitae Tempora, vel potius mortale resoluisepens- : Et date perpetuo coelesti ia metasio. Sit deus, o nos pensare Palatiacari Co. Tu quod mutatasu Iuppiter ipse guria

Caesar ades,seu quis superumsus onaginest

Moriales lates: er enim hunc deprecor orbem, Hos precor aeternospopulos rege i tibi coeli Vilis amor, carptam paterne de e terram. M E. Rustica credebam nemorales carmina vobis 'Concessisse deos,stobusis auribus apta Verum quae imparibus modo concinustis auenis, Tam liquidum, tam dulce canunt, ut non ero inlim , tauadrienassent examina, lambere nectar C o. O mihi quam tenero decurrunt carmina verss. Tum Melibare sonent: si quando in montibus intis Dicar habere larem squando no a videre Pasiua contigerit. vellit nam saepius aurem Inuidia paupertas, ct dixis vilia rura. At tu, si qua modo non aspernanda putabis, Fer Melibare deo mea carmina, nao tibi fas ea Sacra

122쪽

Roberti Titij Comment. III

Sacra Patitini penetralia visere Phoebi. Tum mihi talis eris, quase qui dulce sonantem 'Tityron e luis dominam deduxit is urbem , ' Osendiis deos; 'reto dixit ovili. Tityre rura prius ost cantabimus arma: Respiciat nostros utinam ortuna labores. A M. Pulchrior is merit aueat deus ipse iuuentae.

Nos tamen interea tenerum mactabimus hoedum, Et paritersubitaeperagemus fercula caenae. M E. Nunc ad n cn oues deducite . iamfremit aeris: Iamhol contractas pedibus magis admouet umbras.

In Eclogam Quartam . -

B argumento poematij factus est huIe Eelogae titulus Caesar; sic enim visitur in codici bus Florentiae diuulgatis a Philippo Iuncta. R id tacitus corydon J Cogitabundi habitu. ac gestum exprimit: uc Horatius. tacitum siluas inter reptare Ialubres . sub hae platano J sic etiam dixit Nemesianus. Atq; sub bac platano moem solatia casus Alternant . Die enim haee arbor in delicijs habita ob amoenitatu umbrae, quare crebra eius mentio aextat apud pOctas. Moschus ait. tati

i χοὸ . Horat. Cur non sub alta et platano, vel hae visu lucentis se temerὸ, & caetera. sed dc M. Tullius lib. i. de Or tore . Nam me baec tua platanus admoηuit, qua non minus ad opiis eandum hune locum patulis est is via ramis, quam illa, cuius umbram sequutus en Socrates. Garrulus astrepit humorJ No aliter sermὰ Lucret us. Preptis aqua riuuum sub ramis arboris alta. Virgilius in Culice. Muum

propter aqua viris sub fronde latenum. Tibuli. canis aestuos

123쪽

iii In Bucolica Calphurnii

intus vitaresub umbra Arboris ad riuos praetereuntis aqua diffla statione sedes J Cur inferta dixerit, docuit illis veria bis ;srarrulus astrepit humor . sed & illis alteris versibus ratio reddi potest . N. amque sub exaeso raucum mihi pumice lympha Respondent ; ct obes arguti glarea rim. sunt qui legant intina. Leuatq; dismi Diei aestum : physice auic locutus est, etenim ex fluminibus frigida quaedam aura assidue spirare solet, veluti scriptum reliquit Aristoteles in Problematis: sed de apud Arrianum in descrIptione maris Euxhii ita exaratum legas.

auctor poematij, cui titulus Aetna, Flumina fama ferunt auras, inquit: quod Ammianus quoq; confirmat. linius narrat Nilum unum omnium fluminum nullas expirare auras, id quod etiam apud Heliodorum Aethyopicorum libro 1. reperias : testatur etiam Diodorus libro r. ubi causas an undationis Ussi perscrutatur. Umorale resultatJ Supra. nihil armentale resultat. Secula cantari J De aureo seculo videndus est Hesiodus, &ex nostris Ouidius: res omnibus nota est, ac valde puulgata. Deus ipseJ Imperator. sc Virgilius . O Melibare deus nobis haec scia fecit

Pacemq; togatam J Toga proprium fuit Romanorum vesti,

mentum, unde Virgilius. Romanos rerum dominos, gentemq; togatam. ea utebitur domi, cum soris in militiam profecti chlamydem, aut sagum, aut lenam firmerent, hinc toga pro pace , sagum pro bello. Ouid. Occidit exemplum iuuenis memorabilis morum, Mosmus ille armis, maximus ille toga. Martiat. Clarum militiae Fronto, togaeq; decus. M. Tullius Oratione in Pi nem .icedant arma togae, concedat laurea linguae . idem secunda aduersus Catilinam . Atq; baec omniasic agentur, flairites, νt ros in ximae minimo motu, me ν togato duce sedentur. Idem de sago Philippica. s, Iustitium indici, faga fumi dico oportere. rursus Ocha - . Delectus tota Italia deserti, hublatis vocationibus: fuga cras Iumentur. rursus I 3. Te non intelligis, deseecta tota Italia habito,Ccn-

sedibus misiis. Caesare ornato, caris deniq; sumptis, hostem iudicatu e Magnae munera Romae J Q iid si legamus moenia e & quidem oportere arbitror ob id, quod statim sequitui. Non ita cantandebet,

124쪽

Roberti Titij Comment. III

debet, ut ovile Menalcae. natus est autem error ex antIqua ortographia moenera pro munia.. Romam verb-appellauit vel ob amplitudinem Imperii, vel ob murorum ambitus magnitudinem . Virg. hic maxima poria Accepit Roma. & iteru. nunc maxima rerum Roma colit . rursus . Et iuxta canius nimg spes altera I 'mae. alibi altam nominauit. Albanis; patres, sitq; altae moenia umae. alibi quoq; postquam de Roma per comparationem locutus est, ita sermonem claudit . Verum ucrotum alias inter caput extulit urbes, Quantum lenta solent inter viburna cupressi. Non ita cantari debet J Significat το seruandum esse, quomodo etiam inquit Horatius. Nys, rippa,neq; c dic re, nec grauem Pelidaestomachum cedere nesci ; Nec cursus duplicii per mare Visui, Nec θuam Pelopis domum conamur , renues grandia: de quae ibi sequutur. sic etiam Virgilius. Ckmcanerem reges, est praelia Cyuthius aurem Vellit, o admonuit pas rem Tisyrepingues Tascere oportet oves: deductum dicere carme. Columella. II canat maiore Deo,quem Delphica laurus IN ιι . & reliqua. cutis auribusJ AlIter hic accipῖedae sunt acutae aures, quam fecerit Nemesanus dicens. aut digitis aures astringit acu as: hic enim attentas, & ad audiendum erectas, vel dociles intelligiti octa, quibus infra opponit : dc ob is auribus apta . il-ic vero 4ιχη , id est fastigiatas, & in acumen collectas: Au

nius appellauit nares acutas, quae sagaciter odorarentur. mianus aptus acutis Varibus horum hominum.

Valeat pietate probari J Pietas hoc loco idem pollet, quod apud M. Tullium, ibi. Ego omni ossicio, ac potius pietate erga te esteris satisfacio omnibus, inibi ipse numquam fatis facio. Proxima pinus obumbratJ Cum platano pinum coniungit, supra enim dixerat: quidue sub hac platano, qua garrulus Osr pit humor InfeIta Ilationes es t idq; rectis lime; certe Horatij exemplum secutus videri potest dicentis . cur non sub alta vesplatano, vel hac Thiu iacentes sic t eia. Inter meditatus Amyntas J BlandE Amyntam appellat; se

etiam supra. Hoc potius frater corydon nemus,sa petamus Antra patris Fauni. Odorae vinculaeeu J Mellis odorem adhuc seruantἰs; haee enim praeter caeteras nota est optimae cerae auctore Plinio.

125쪽

roo In Bucolica Casphurnii.

mi extinnos. oetus vinitor antes. porrδ vita saginari lepores om nibus est exploratum. Legulus autem dicitur a s τὰ vindemia ton, nam scirepetias a pud Varronem de Lingua Latina: νt k-gulus, ct vindemiator, alter ab.cileis, alter ab νωs.

Domina sine Phyllide J Sic amantes amasias vocare consueuerunt. Tibuli. Ad dominam faciles aditus per carmina quaero. adibi. Sepὰ aliam tram, sed iam cim gaudia adirem, Admonuit domia , deseruitq; Venus. Properi. domina iudice tutus, ero . Horat. Me dulcis domina musa Lycinia Cantus , me voluit dicere luciadum Fustrates oculos. Puella in Idyllio Theocriti sie inquit

Daphnis. μα- κρα επι. quod apud nostrum legitur hierurbidus, alicubi si riptum visebatur ta&dus, id est macie confectus, ut superius Iam pallidus. Mihi lilia ni ra videntur J Committo hunc locum cum illo altero Nemesiani. Pallidior buxo, violaeq; simillimus error omnes ecce cibos, & reliqua: cui propE geminus videri potest hie

alter Maronis a Aret ager, itio morieηs sitit aeris herba, Libarpampineas inuidit collibus νmbras: Phyllidis aduentu no ira no Mus omne virebit; Iupiter o laeto descendit plurimus tabri. qui porrbde Theocrito mutuo sumptus videtur, cum ait.

Iam eandida libasienti Videbuntur ita, ut re vera sunt. cui diuelause dedisti Oscula J Ouid. Cantabam,memini, meminerunt omnia amantes , Oscula cantanti tu mihi rapta dabas. neq; non alibi. Q a mihi dum referes,quamuis audire ruuabit, Multa tamen rapies ostula, multa dabis. Nemesian. Idas ego ille sum, Donace. cuiuρὰdedixti Oscuda,nec medios dubitasti rumpere eantus , .atq; inter calamos errantia labra petisti. Torrida Mopsi Vox J Per analogiam a re, in qua siccitas In- est: quomodo a coloribus his a, uti H αἰνα,quarum hac fuscam vocavit Suetonius in Nerone, illam eandidam Celsus, ut puto , Horatius certe liqvidiam appellasse videtur, ibi, cui liquidam Pater Vocem eum cy bara deuit .conisut huic loco intellige

126쪽

Roberti Titis Comment. Im

intilianus quoq; de vocis qualitate seribens ita inquit. Est can Oda, ct fusca, oe plena , ct exilis , ct lenis, ct aspera, ct co tracta ,sa ct durae, oes exibilis, o clara, ct obtusa. praeterea consulendiis.est Aristoteles lib. I. Topicor. & Iulius Pol lux in Onomastico, qua parte de Voce, aut his, quae a voce d riuantur, disputat: sed & Demetrium Phalcraeum adire praestiterit. carmen inops J Nullis dῖuitiis poeticis locupletatum, sunt autem inter caetera, diuitiae poeticae, pulcho, atq; aptae ii uentiones, crebrae figurae, lectistima verba. Et acerba stridor auenae J Virgil. non tu in triujs indine fidebasMridenti miseram Dipula divrerdere carmen λ hic noster. stillantes arida noces Rumpis, re expellis mala siriustantia uerba aduem sequeris ὶ J Per comparationem Mopsi, sui. Formosior illo DicorJ Nemesianus . notiro formosior Ida Dicor, ct hoc ipsum mihi tu narraresolebas: tale quippiam reperias apud Theocritum. Sumquaq; diuitior J Triplex bonorum genus commemorat Lycidas, quibus se praeditum esse dicit; animi bona continentur eo versu. Ille egosum Lycidas , quo tu cantantesolebas Di e re faelicem. bona corporis ibi. formosior illa Dicor . deniq, bona sertunae sequentes duos versus complectuntur. Sum quoq; dia uitiore de caetera. - merant respere tauri J Imaginem refert cuiusdam loci apud Theocritum, quem superius indicaui : ex pastosum autem more, & instituto dixit numerauitur uespere tauri; ijsquiadem gregem a pabulo redeuntem quotidie recensere. lent,

imitatus Virgilius, ut notum est: idem Virgilius, inquit. Cogere donec oves stabisis, numerumq; referre Iussit; ct inuito pr cessit uesper Olympo. duo verb Lycidas opponit, tauros hoedis,

numerum numero.

Gracilisne te fiscella alictoJ Virga. Haeest erit Diuae uestrum cecinisse poetam, Dumsedet, ct gracili sicellam texit hibisco .- in Georgicis. Piune facilis rubea texatur fiscina uirga. Nemesitam Dum fiscella libi fluuiali Tityre iunco Texitur . de cauea Theo critus . Aἰ rαρ ι,' κώ---ι ι - αἰκη Mιδερ αδ ν -

127쪽

1OL In Bucolica Calphurn ij.

notat autem hic Calphurnius sessi ημανιαν Lucidae.de qua quidem animi affectione si quis plura scire desiderat lia. het nostros cos controuersos illic, ubi Hotati, carmen hoc . Miservirum eri, neq; amori dare ludum, interpretamur. Et nulla irruere J Produxit vltimam in nulla vel ob caesura. vel ob positionem sequentis verbi tremuere non sine exemplo

Veterum poetarum.

Quod si dura timesJ Respicit quod initio dixerat. Drotinus ambas Diduxi tunicas , O pectora nuda resilia. Tradi s ecce manusJ O uid. Adde manus in uincla meas. Pla-atus. Quidnis quaeris equid foras ὶ quid hunc Picitas flecce me essum te Iugii num ab domo absum, num oculis concessi tuis e tibi quidem suppura ir uincire uis, hem ostendo manus, Tu Mestistra, ego te emere rudi, quid nunc cessor colliga. libenter secto. ut quotiescumq; sese mihi occasio praebet, excelletissimi poe tae Torquati Tallis testimonia producam, quare conserarn locum ex ipsius grandiori poemate, ubi Tanc redus ita Clorin-dam alloquitur, est enim ab hoc Calphurnu non vald desie nus . Ecco ιο cbιno is braccta, e ι'anresento Sen a disesa it petit hor ebenol edo Vuoic agmini πω tu ergo horbor, se nudorlcmedι. redeo propius ad hunc nostrum. ficti poenitentia ducitur Lycidas, seq; peccati pamam subire velle profitetur, qui mos est amantium, ut puellas pis

Vimine torto J Manu scriptiis codex disertὸ praesegerebat

uerbere, quomodo loquitur Maro. illi innant uerbere torto. ruria ius de eadem re loquens . Ceu quondam torto volitans sub verbere turbo. sed Sc vulgata huius loci scriptura eiusdem poetae aucto ditate firmatur, qui dixerit. Festinate iugam, torto incidere funes Ecce uerum Itimulat. Vitis erat insigne Grirrionum, qua iJ in peccantes milites animaduertebant, inde generaliter ad omnes translata locutio. o mala noctur iJ Per transi: ursum in riualem Inuehitur culfurtum obiicit, quemadmodum sibi inuicem idem crimen exprobrant 1lenalcas, & Dametas apud Maronem: de sertoria poenis videndus est alicubi Gellius .

Medio si pendit ouilii Ut cunctis ludibrio esset. His tamen, bis inquam manibusJ meo; auget repeti Id pron

minis:

128쪽

nsinis; est autem color rhetoricus in hac oratione ad poenam depellendam, aut saltem minuendam valde accomodatus

consimilis sigura spectatur apud Liuium in I Horatij verbis capitis supplicium a filio sororis necis reo depellere conantisp pete inde, si vacat. etiam leporem J Eodem propemodum pacto Nemesianus. Praeterea tenerum leporem, gemmasq; palumbes. Nuper,qua potui , siluarum praemia misi. Primaeq; ro J -m vim habeat .ποτι νοσα indicat omniusermone tritum prouerbium earum, ad quod respexit Plato in illis mim in iv ω τιμον, τό θ ἄζωόm αν, αἰειον ον stri ἰση . Martialis ait. Rara iuuant, primis sic maiorgratia pomis r Hybemae precium sic meruere rosa. rursus alibi. Dat feriinatas, Caesar tibi bruma coronas, auondam veris erant , nunc tua facta rosaeH. Outa. Et tenuι primam deligere πngue rosim . contra Horat iis. Persicos odi , puer, apparatus, Displicent nexae Phylira coronae . Mitte fectari ros quo locorum Sera moretur. adi quae copiose congessimus in Commetarijs ad

benecam de Beneficijs. Aureased forsan J Non dubium , quin ad prouerbium Mon- res aureos polliceri sit allusum,. de quo consule Paroemiographu. Terent. Issenem per epistolam pellexit, modo non montes aureos pollicens. Ferales nocte lupinosJ Valde di cutur haec in Mopsi contemptum, perinde enim est, ac si ita loquatur Lycidas: iactet aurea munera, nihil non tibi polliceatur is, qui furtim alienos lupinos metit, qui vilissimo pane victῖtat, qui deniq;

cum extrema cunctarum rerum inopia colluctatur: vocat autem ferales lupinos, quos tristes appellauit Maro. . qui tenues

fretus viciae, tristisq; lupini Sustuleris fragiles calamos, siluamq;

sonantem. Ouidius pallentes eosdem nominauit. Nec tu pallen tes dubita praebere lupinos.

cocto pinsare legumina pane J Vel καποῦ τήν panem

coquere molitis leguminibus 1, vel consecto pane cibaria parare ex legumine fresib, quo edulio plebei, tenuiorisq; sortunae homines utebantur, ut est apud Horatium . Lucanus in Panegyrico ad Calphurnium Pisonem. Claraq; Pisionis tulerit cognomina prima: Humida callos cum pinseret hordea dextra e

129쪽

m4 In Bucolica Calphurnii.

Is manibus molere assirmauit,utramq; enim vilissimum emserui nequam in pῖstrinum a veteribus coij ciebantur, ut molam vertarent, alim q; vice sun rentur, na alioquin hoc an

mal ei muneri deseruiebat,unae inquit Catullus, Et non pis triano traditur, atq; asinns; id est perinde, atq; asinus : hinc Unus id est molas agens, de quom mentio a Iurisconstito in l. quaesitiun est. f. se fundo in str. ει in i .cum quaeriti itiis delegat. i. ct mola asinariae , vel iumentariae; item mola ma- .nuariae, quae & re utiles de quIbus in l. dolia. ff. de fundo instrv. hic igitur Lycidas vilitatem, ac mendicitatem Mopsb exprobrat, quod videlicet molas trusatiles verset; saxa manualia vocat Tacitus, quae sola manu iaci possunt absq; ullius machinae ope, atq; auxilio : contra de Romano milite ala; congetio lapidum molos prodioluerer de manuallus lapidibus hoc insuper Sisennae testimonium reperitur apud Nonium. Manuales lapiades di)partit, propterea quod is ager omnis eiusnodi telis indigebat sed Ammianus ait. Et quamquam angunt calles disciuorem aditum dabant ad muros . aptatis arietes agyd promouebantur manualium faxorum , agittarumq; metu arcente, & reliqua. rursus alio libro . Dimicabatur nibilominus utrobiq; fixorum manualium nimbis. contra saxa muralia dixit idem auctor, cum de arietis forma loqueretur libro 2 o.

Laqueum mistriJ Desperatione adacti v Itam suspedIo sin erimus ab illa ilice, de qua supra dictit in est.En sibi cum Mopsio calamos intexere cera Incipit, ct puero comitata fabilice eantur. ceterum non desunt exempla eorum , qui prae amoris impote ἀ-tia sibi laqueo collum obstrinxerunt, quod se facturam in Inatur Europa apud Horatium. Vιlis Eurostae patre HI t abiens rQuid mori cchas epotes hac ab orno Pendulum rona len8 te secuta derecolium. praesentis limaum porrd ad amorῖs cuias deponendas, atq; amoliendas rc medium laqueus csse creditur testat te id epigrammate Graeco . . Malamentur in arbore versusJ Malam arborem vocat, quam

T. Liuius non uno in loco appellat. I lictor caput obia iube liberatoris vrbis huius , arborii talici suspende. Cicero pro Rabirio. I lictor colliga manus, inmini arbori fuspendito. nelaio an eodem fit reserendum Catullianum illud. Iurelisibus Hiulanda lignis . pertinui autem ad imi id iam, ingratio; animi notam Phyllidi impingendam carmen, quod de nio interitu

seribi vula Lycidas et idem Hypermnestra, cum propinquam

mortem

130쪽

Robem Titii Comment. Ior

intrem a patre QIimpendere sciret, praestari sibi voluit ΠΟ-rat. secundo omine, 9 nostri memorem sepulibro Scalpe cum

relam. Juid. Insowere meo causa inuidi a sepulcbra; Aut hoc, ruisimili carmine notus eris. Phyllida Demophoon letho dedit; bospes, amantem Ille necis causam praebuit, ille manum. & in epistola Didonis. Nec consumpta rogis iis scribat Elisa Sicbaei; Hoc

tamen in tumuli marmore carmen erit. Praebuit Aeneas ct causam mortis, ct ensem : Ina sua Dido concidit Ua manu. Franci Dcus Petrarca. E νtalio an ii vn' hepolibro bello, e bi co, Cheqvo Iro nome a mio dannosi firma In alcun momo. Phyllida Mopsus amatJ Pronunciatione hoc adiuuandu est, ut admirationem exprimat ; sic ferme Virgilius. Mono Nysa datur e sed cuinam quaeso culpae affinis iudicari debet puella ,sa Mopso ametur 3 habet enim hanc vim pulchritudo, ut statim conspecta omnium sibi voluntatem, amoremq; conciliet, itaque sapienter Graeci pulchro ex eo indidere noliten , qudd

omnes ad te alliciat; dixerunt enim καλον metae καλῶ. , . raria me N ε - καλοῦ. dc veteri prouerbio circumsertur. δει κα-

legi oporteret . Phyllida Mopsius habet. id est. ει ; nis amat*ta sertasse dictum sit, ut ostendere velit Lycidas, ne dignum quidem esse Mopsum, qui Phyllidem amet, nedum ab ipsa mu- tud diligatur; eodem consilio dixit Catullus; a iramste lesens

res ab isto amari . loquitur autem de suo puero. vel debet verbum amat cum estectu accipi, ut sit, amore potitur, quod expressius Innueret illa altera lectio habet, quam qua ne sic quidem obscurus est sensus, & alioqui verbum babet in hac significatione ad turpiculum amo rcm, aut turpem ipsius usum referri consueupta, ut apud Terentium . quis heri Chrysidem habuit 3 hinc Iocus ille Martialis . Quare non habeat, Fabulle quaeras Uxorem Themilom habet sororem : sic dixit Demosthenes. λαine, ακ ἰλο ιου . scd no expedit in his rebus diutius immorari. Habet ultima rei umJ περ φρα ι: mortis, sic enim ipsam d efiniuit Demosthenes. Hexe μά- σι τε Α εα- να me. Horat. Hoc sentit, moriar; mors Nitima linea rerum cst.

Si quicquam miseris huccurrisJ Siquidem siccurris, meminitenἰm eius, quod pollicitus fuerat Idas . Si quid mandare iuvabit,

Sedulus irata contingam nancius aures. caeterum sic est apud Maronem. Non ignara malim ferissuccurrere disco. O Acuta

SEARCH

MENU NAVIGATION