M. Aurelii Olympii Nemesiani Carthaginiensis. T. Calphurnii Siculi Bucolica. Nuper à situ, & squallore vindicata, nouisque commentarijs exposita opera, ac studio Roberti Titii Burgensis. ..

발행: 1590년

분량: 233페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

ios In Bucolica Calphurnii.

Acuta earice tectusJ Ita quoq; caricem vocavit Maro.Frandibus hirsutis, ct carice pastus acuta. . Vicina sepe sub araJ Sub ara alicui Deo dicata; est autem hie . τὶ 'penonien, non adverbium; quamquam sine diphtongo scribi debet , ut sit manifesta differentia vel in auferendi caui etiam si accentus praeterea deesset in extrema syllaba . Nam bonus a dextra J Omen quarundam rerum 1 dextra. scelix, a sinistra inscelix. Virg. Saep/sniIIra caua praedixit ab ilice cornix. rursus. Quὀd ns me quacuinq; novas incidere utes Ante sinistra earia monuisset ab ilice cornix.Horat. Teq; nec lavus ν tellae picus , 2 ec vaga cornix. Porrb de augurijs plura a nobis collecta sunt iiiijs libris, quos de Vniuerso diuinationis. genere confecim us, quae hic repetere superuacaneum seret

ECLOGA IIII.

Interlocutore S

uidve sub ac platano, qua garrulus ob se a flationesedes piuuat humida forsan

Ripa ' Duat Abdiem vicinispiritus amnis tC o. Carmina iandudum, non qua nemoraleresultent , Voluimus o Melibare ,sed haec, quibus aureapossint Secula cantari, quibus es deus ipse canatur, di populos, urbe . regit, pacem togriam. ME. Dulce quirim res nas: nec te diuersus Aposio De ficit o iuuenis: sic magnae muncra Roma Non ita cantari di bent, ut ovile Menalcae. C o. icquidines, luestre licet videatur acutis Auribus, Cr nostro tantum memorabile pago: Dum mea rusticitassi non vasti arte EolitaCarmi-

132쪽

Roberti Titii Comment. Ior

minis: as certe vageat pietaleprobari. Rupesub hac eadem, quamproxima pinus obumbrat, Haec eadem nobis frater meditatus Ammas. Eem vicina meis natalibus admouet aetas. M E. Iampuerum calamos, ct odorae vincula cerae Iungere nunc cohibes, leuibus que aepe cicutis Ludere conantem vetuiuifronte paterna pDicentem Corydon te non semel tua notaui e Frange puer calamos, se manes desiere musas, Et potius,andes, rubicunda collige corna. Duc admulctragreges, est lac venale per urbem

Non tacitus porta: quid enim titillula reddet

o tutere famem ' certe mea carmina nemo oPraeter ab hisscopulis ventosa remurmurat Echo. C o. Haec ego, confiteor, dixi Melibare ineae olim Non eadem nobis sunt tempora, non deus idem:

Spes magis arridet cerne, ne freta, rubori di Colliterem, viridisfamemsolarer hibisco, satis: is tua nos alit indulgentia farre.

Tu nosras miseratus opes, docilemgiuuentam, Hiber prohibes ieiuniasoluere ago. Ecce nihil querulum per te Melibare sinamus; Pertesecura satura recuba sinumbra, l . Ei fruimur uis Amar maeis, ultima nuper Littora terrarum, nisi tu Meliboeefuisses,

Vltima viseri, trucibu γ obnoxia Mauris Pascua Gesonis: liquidis ubi cursibus ingens, dicitur occiduas impiagere Bethis harenas. Scilicet extremo nunc vitis in orbe iacerem,

Ah dolor: drpecudes inter conductus Hiseras, Irrita septena modularersibila cannae Nec qui quam nosras inter dumeta camoenas Refficeret: non ipse daret mihi orsitan aurem se deus vacuam, longessonantia vota

Scilicet extremo non exaudiret in orbe. Sed nis orte tuas meliorsonus advocet aures, O a Gn

133쪽

rog, In Bucolica Calphurnis.'

Et nostris aliena magis tibi carmina rident Vis aliena tua subigatur paginatima ZNam tibi nosiam venturos nosiere nimbos,. Agricolis quasi ferat se aureus ortum, Aliribuere dei: Fa dulciatamina saepe Co cinis. se modo te Baccheis musa corymsis Munerat, se lauro modo pulcher obumbrat Aposio,, Zuὸυι auras ire'do mihi,forsitan istis Experiar calamos, here quos mihi doctus Iolas Donauit: iuxtis, Truces haec simia tauros Concibat, nostro nas dissima Fauno .. Tis rus hanc habuit, cecinit qui primus in i

Montibus Hyblea modulabile carmen auena . ME. Corrdon, Tityrus esse labor Ta L eIPefuit vate acer, se qui posset auena Persaeuisse rectim; blande cui saepe canenti

Altas. referar cui ob tit aduena quercus e ue Mori cantantem rutilostarguas acantho. imis, Et impluitos comebat flemne crines.

C o. Est fateor I Melibare deus: haesi mihi Pharim

Forsitan abouerit: Iu tanIum commodus audi. Sc u nim, quia te non sernatur Aposio.

M E. Incipe; na aveo; profice ne tibi orae Tin D ta agiti restret si ta buxo ..taua re aresut si quando laudat Alexis e

Hoc potius calamos, magis hoc Actare canatis Per me qui dignas cecinerunt consule luas. Incipe: nec dubita. Venis en se stater Amyntas cantibus iste tuis alternosiuccinis ore. Di riter nec mora sit: visibin, reducite carmen rT prior Corraeon, tu proximus dis Amyntas. Co. Ab Iouepr incipium, quis canit aethera, rumat, Si quis Athlantiari molitur pondus Olympi. At qui nunc non spraesenti numine terras, Perpetuami regit iuuenili roborepacem,

134쪽

Roberti Titii Comment. IOR

A M. Te quoq;facunda comitatus Apolline Caeserar Reficiat, montes neu dedenetur adure , usos dr Phoebus amat, quos Iupiter ipse tuetur :In quibus augustos visera i saepe triumphos Laurusiructificat, vicinas nascitur arbos. Co. I polos etiam quo temperat igneolui Iuppiter, g e parens quo tu iam proximus ipse Caesar asis: positopaulis'erfulmines e Cressa rura petit: vir Hi rectivus m antro Carmina Dicteis audi Curet casiluis . A M. Asicis, tiirides audito Caesare siluae

Comiceant Zmeminiquari uis urgenteprocella, Sic nemus immotis sints requiescere ramis. Et dixi: Dem. hinc certis De s expulit Euros er e mora, Pharsatiastaverunts ita cannae.

C o. adicis, tenerassubi us vigor excites agnos 'Vt super se magis Gera lacte grauentur p. Et nuper tonsis exundent vesiera festis 'Hoc ego iam memini semethac in valli notauis Ei venisse Dum pecoris dixisse magiseros .

A M. Sciacetomnis eum testas,gens omnis adorat: Diligiturq; deis, quem sic taciturna verentur. Adula, cuim iners auito nomine te usIncaluit, florem dedit: cui ua voca Densat odore comae: HOcta regerminat arbos C o. Istim utprimum senserunt numina terrae:

Carpit uberior seces algentibus obm. Luxuriare sigra, tandem legumine plenis Vix resnant liquis: nec prae cata malignun Me sis halet tutam, nec inertibus albet aueris A M. Iam neq; damnatos metuit iactaine ligones. Fossor, Hr inuento,s fors dedit, utitur ora. Nec timet, ut nuper, dum iugera versi arator, Aesonet os o contraria vomere massa: Iam4 palam presso magis ac magis instat aratro. udui, ut primaa Cucri dare custor aristas

risis

135쪽

lio In Biucolica Calphurnii.

Possit, se intacto Bromium per dere vino ro nudus ruptas saliat calcator in uuas :Vt ινυά turba bono plaudusaginata maristro iram acit egregios adperuia compita hiau. Iste meis pacem dat montibus, ecceper istam Seu cantare iuuat,seu ter pede iata ferire Carmina: nonnullas licet se cantare choreas. Et cantus viridanteticet mihi condere libro. Turbida nec calamos exurdant istica nos s. Numine Caesareo securior ipse Daeo. Co. Pan rectasluas: se amoena Faunus in umbria Securus recubat: mcides in fonte Luatur

Nais: or humanum non calcatura cruorem Per iugasiccato velox pede currit Oreas.

ΑM. Dis,precor,huc iuuenem, Quos ni facto abi Aetheremi is, pos longa reducite vitae

Tempora, vespotius mortaleres uis ensem : Et date perpetuo cain a fila metasio. Sit deus, o nolit pensare Palatiacari

Co. ru quo mutatasu Iuppiteri figura Caesar adesseu quis superumsub imagines se Murialis lates: er enim hunc deprecor orbem,

Hos precor aeternospopulos rege t tibi carti Vilis amor, carptam pater ne descre terram. M E. Rustica credebam nemorales carmina vobis , ,

Concessisse deos, ct obses auribus apta

Verum quae imparibus modo concinuistis auenis, Tam liquidum, tam dulce canunt, vinon 'o milis ,

uia Peligna solent examina, lambere nerear C o. O mihi quam tenero decurrunt carmina versu. Tum Melibare sonent: si quando in montibus inis Dicar habere larems quando no a videre sua contigerit. vellit nam saepius aurem Inuidia pauperias, or dixis vitia rura. At tu, ua modo nonaspernanda putabis, Fer Melibare deo mea carmina, nam tibi fas ea Sacra

136쪽

Roberti Titij Comment. III

Sacra Patitini penetralia visere Phoebi. Tum mihi talis eris, qualis qui dulcesonantem 'Tit1ron e siluis dominam deduxit is urbem tendit deos; ω'reto dixit ovili, j.

' Tiure rura prius oe post cantabimus arma: Respiciat nostros utinam fortuna labores. ΑM. Pulchrior o mcris aueat deus ipse iuuentae. Nos tamen interea tenerum macta mus haedum, . Et paritersubit aper agemum cuticiar . . M a. Nunc ad mon oves deducite . iam emit assas :Iamsol contractas pedibus magis admouet umbras.

In Eclogam Quartam ..

B argumento poeniatij factus est hule Eeso gae titulus Caesar ; sic enim visitur in codicibus Florentiae diuulgatis a Philippo Iuncta. Quid tacitus corydon Cogitabundi habitu. .

ac gestum exprimit: sic Horatius. tacitum siluas inter reptareIalubres . Sub hae platano J Sic etiam dixit Nemesianus. Atq; sub hae platano morsit solatia casus Alternant . filii eniti: haee arbor in delicijs habita ob amanitate umbiae, quare crebra eius mentIo aextat apud pocras. Moschus ait. Acine taes

Horat. Cur non sub alta Vel platano. vel hae Pinu iacentis sectemerὸ, & caetera. sed& M. Tullius lib. i. de Or tore Nam me haec tua platanus admonuit, quae non minus ad op eandum hune locum patulis es idiffusa ramis, quam illa, cuiusvmbram sequutus en Soc te QGarrulus astrepit humorJ No aliter ferme Lucretius. Propter aquae riuuumsub ramis arboris alta. Virgilius in Culice. Iduum

propter aqua virilisub fronde latentem. Tibuli. Sed canis aestuos

137쪽

itti In Bucolica Calphurnii.

ortus vitaresub xuibra Arboris ad riuos praetereuntis aqua Inffla statione sedes J Cur infecta dixerit, docuit illis ver- bis; garrulus astrepit humor . sed & illis alteris versibus ratio reddi potest . Namque sub exaeso raucum mihi pumice lymphae Respondent; ct obes arguti glarea rim. sitiit qui legant intecta. Leuatq; dicm4 Diei aestum : physice auic locutus est, etenimaex fluminibus trigida quaedam aura assiduὰ spirare selet,veluti scriptum reliquit Aristoteles in Problematis: sed & anid Arrianum in descrIptione maris Euxhii ita exaratum legas.

- αμια rotae κω rotae δῶ Παδ αι. - β, IV ωσον ευ ο - , v c νου hiato D ere. auctor poematij, cui titulus Aetna, Flumina parua ferunt auras, inquit: quod Ammianus quoq; confirmat. Plinius narrat Nilum unum omnium suminum nullas expirare auras, id quod etiam apud Heliodorum Aethyopicorum libro 1. rcperias : testatur etiam Diodorus libro et . ubi causas 4nundationis Nili perscrutatur. morale resinatJ Supra. nibilanmentale resultat. Secula cantari J De aureo seculo videndus est Hesiodus, & ex nostris Ouidius: res omnibus nota est, ac valde puulgata. Deus ipse J Imperator. sic Virgilius . O Meliboee deus nobis

Pacemq; togatamJ Toga proprium fuit Romanorum vestimentum, unde Virgilius. Romanos rerum dominos, gentemq, t gatam. ea utebatur domi, cum soris in militiam profecti chlamydem, arusaeum, aut lenam sumerent, hinc toga pro pace, sagum pro bello. Ouid. Occidit exemplum iuuenis memorabile morum, Maximus ille armis, maximus ille toga. Martiat. Clarim militia Fronto, togaeq, decus. M. Tullius Oratione in Pisonem cedant arma togae, concedat laurea linguae . idem secunda aduersus Catilinam . Atq; haec omniasic agentur, inirites, Ut ros maximae minimo motu, me ν togato duce sedentur. Idem de sago Philippica. s. Iustitium indici, saga fimi dico oportere. rursus Οα- . Delectus tota Italia deserti, 'blatis vocationibus: faga cras Iumentur. rursus I 3. Te non intelligis, delecta tota Italia habito, Ccn-De bus misi s. Caesare ornato, sagis deniq; βumptis, hostem iudicatu e Magnae munera Iomae J Q iid si legamus mseuia ζ de quidem. oportere arbitror ob id, quod statina sequitui. 2 on ita cantaridebet,

138쪽

Roberti Titij Comment. II 3

debet, ut ovile Menalcae. natus est autem error ex antiqua Ortographia moenera pro munia. . Romam verb magnam appellauit vel ob amplitudinem Imperii, vel ob murorum ambitus magnitudinem . Virg. his maxima porro Accepit Roma. & iter i. nunc maxima rerum Ioma colit . rursus . Et iuxta Ascanius m g spes altera Ruemae. Hibi altam nominauit. Albanis; patres , sitq; asta metvia Romae. alibi quoq; postquam de Roma per comparationem locutus est, ita sermonem claudit . Ve Am hscrotum alias inter caput extulit urbes, Quantum lentasolent inter viburna cupressi. Non ita cautari debet J Significat G π ἰυν seruandum esse , quomodo etiam inquit Horatius. Nos, Agrippa,neq; uc dic re, nec grauem Pelidaestomachum cedere nescis , Nec cursus d plicii per mare Visui, Nec θuam Pelopis domum conamur, tenues grandia: dc quae ibi sequutur. sic etiam Virgilius. Ckm canerem reges, O praelia Cynthius aurem Vellit, er admonuit passor m Tityre pingues Tascere oportet oves: deductum dicere carme. Columella. IIta canat maiore Deo,quem Delphica laurus IN tit. & reliqua. cutis auribusJ Aliter hic accipiedae sunt acutae aures, quam fecerit Nemesianus dicens. aut digitis aures astringit acu as: hic enim attentas, & ad audiendum erectas, vel dociles intelligiti octa, quibus insta opponit obstas et & o sis auribus apta . il-ic vero 4ια , id est fastigiatas, & in acumen collectas: Ausonius appellauit nares acutas, quae sagaciter Odorarentur. mianus aptus acutis Varibus horum hominum.

Valeat pietate probari J Pisto hoc loco idem pollet, quod apud M. Titilium, ibi. Ego omni oscio. oc potius pietate erga te es teris satisfacio omnibus, inibi ipse numquam fatis facio. Proxima pinus obumbratJ Cum platano pinum coniungit, supra enim dixerat: quidue is hac plataro, qua garrulus obserepit humor I cIIa Hatione sides i idq; rectis lim P ; certe Horatij exemplum secutus videri potest dicentis . cur non sub alta mes platano, Nel hac Timu iacentes sic temeia. Inter meditatus Amyntas J BlandE Amyntam appellat; se etiam supra. Hoc potius frater corydon nemus,sa peramus Antra patris Fauni. odorae vincula rem J Mellis odorem adhuc seruantἰs; lixe enim praeter caeteras nota est optimae cerae auctore Plinio.

139쪽

ri Bucolica Cayphurn ij.

Fronte paterna J Seuera,vel simpliciter admoni toria, nam In priore sensu dixistet potius patrua, siciit Horat. aut ex- Animari metuentis patruae verbera rursus. siue ego prauὸ , seu rectἐ, nesis patruus mihi. Catullus in Gellium .. Gellius audierat patruum obiuretare solere,. Si quis delicias diceret, aut faceret. M. Tullius pro Caelio. Q 'in reliqua vita mitis esset, fiat in hac causpirari istis quidam patruus, censor, magis r. idem ad Atticum . C r amabo te, Ciceronem nostrum, ei nos doci videmur. Frange puer calamosi Ilii nat. Frange miser calamos, vigilataque praelia dele. sic etiam Martialis. Frange leues calamos, ct sicinde Thalia libellos, Si daresutori caci usina poteILstic apud Theocritum seipsum admone; Cyclops. A ' αν m. -- m.

vnde sumpsit Virgilius, quod ait. Gin tu aliquid saltem

potius. quartis sndiget unus, Viminibus, molliq/ie paras detexere tui, cor de inani studio poetarum multa: cxtant querelae apud scriptores, atq; Ouidius quidem se a patre obiurgat uni sitisse narrat his verbis. S. ρὰ pater dixit, Itudium q'id inutile tentas ; Meonidos nullas ipse reliquit opes. Martialis ad Flaccum. Pierios diser cantusis, chorosq; sororum Aes abit existis nulla puella

Rubicundaque collige cornaJ Virgil. prunis Iapidosi rub fo rees a. Horat. quid se rubicunda benignὸ corna ueprcs, a pruuat Drant ξLac venale mr urbi mi Ex hac consuetud neomtin factum est Crasti, in Parthoo prose scenti ab eo, qui ficus Cauneas inclamauit, auctore Plinio; cddem reserendum est Persanum illud. Dum ne deterius sapiat pannucea Paucis, cum bend discincto cautauit Ocyrna νernae . Martiat. Quod fumantia qui tomacla raucus circumfert tepidis coquus popinis. rursus. Surgite iam pueri , clamat ientacula pistor , Quo mere famem J Claudian. Extremam defende famem. Ventosa remurmurat Echol Cur ventosam Echo appellauerit, curq; remurmurat dixerit, sciri potest ex Aristotele in Problematis , ubi illius effectus caiisam reddit, ad quam rem videndus est etiam Plinius libro 2. cap. 4 . & Lucretius libr. 3. de ea sic ait Maro. aut νbi concaua pulsia Saxa sinant, vocisq; isse axe tat imago. Horat. cuius recinit iocos Nomen imago. rutius. ut iocosa Redder i laudes tibi Vaticani Montis imago.

7υο ealcm nosiis semi temporal sententia Terentiana. 2 unc hac

140쪽

Roberti Titii Comment. I s

hac impera alium vitam, alios mores postulant. olim autem tempus presens denotat.

Rubosq; J Mora in rubis nascentia; sc quercus , & fagus pro glande quandoq; ponitur. Iam mesolarer hybso J Qiti gregibus oblj cI con leuit, unde

extrema paupertas denotatur : verbo solari in hac re usus est ctiam Maro dicens. Concussaq; famemsiluissolabere quercu. . Indulgentiafarre J rio fragis, moris, hybisco, atq; alijshuiuscemodi vilibus: opponit alite alere . , solari: quocirca statim dicet. Per te secura saturi recubamus in νmbra.

Ieiunia oluere fago J Virg. Vuidus hesterna νenit de glande Menalcas. rursus. Concussaq; famem siluis folabere quercu . in aliquibus exemplaribus p llere legebatur: hinc nos dicimus asciolue re, quasi ieiunium lucre per subauditum intellectum. ecubamus in xmbra J Virg. Tity re tu patulae recubans sub tegmine fagi. Silvis AmaryllidosJ Amaryllis pro Roma, quomodo etiam

virgilius dixerat . Po tquanos A naryllis habet, Galataea reliquit. Litora terrarum J Quae sint haec ultima terrarum litora statim exprestius docebit, alioquin de Thule, aut Britannia intelligi potuisset, dicente Marone . tibi scrutet vltoa Thule . atq; alibi . Et penitus toto diuisos orbe Britannos. caput autem Bethicae extremum fuisse noti orbis terminu tradit etiam Solinus, itam, S lius ait. Atq; hominum sidom Gades , Calpcmq; secutνs a Dum fert Herculeis Garamantica signa colum uis; occubuit seuo tilis certamine ductor. hinc natum prouetbium τα-Tx-

Pascua GeryonisJ Insula Erythria, siue Gadit, in qua propter soli fertilitatem Geryonem habitast. fabulantur poet. e,

cuius armenta Hercules abduxerit, de cuius ubertate videnda sunt, quae scribit Strabo lib. 3. consule etiam, si libet, Dion sium de Si tu orbis. Liquidis cursibus J Horatius dixit liquido pede, cum eandem rem exprimere vellet; nam liquidum etiam simpliciter de aquaenunciatur; unde &ipsam nomine generis ita vocat Hora- . tius ibi. Ut tibi , si sit opus liquidi non amplius urna , Vel cyatho, o dicas magno de flumine mallem, Quam ex hoc fonticulo tantumdem sumere. Graece Plutarchus sic. κοὐ προσαγα-aae του ἰποῦ G. θω m. Liquidas undas dixit Catullus. Dicuntur liquidas Neptuni η 4seper undas.Tibull. liquida deleat amnis aqua.

P 1 Tibullus

SEARCH

MENU NAVIGATION