Instructio manuductionem prestans in cartam itinerariam Martini Hilacomili. Cum luculentiori ipsius Europae enarratione

11쪽

Indiartam Europae IIII

uiuitates.montes.& flumina transeunda itineratissi obiecta sunt oculis. rtem si quis cognitis ex hac Europs pictura las m quor unc distanti j scire velit in qua mussi partesus uis urbs auto uincia sita sit. aeqoccidere versus vergutorientem spectare videant aut que septetrioni sunt propiora ad meridie posita credant: horologiu in inferiori charte marmine depictu aduertat cui si veru horologiu susponat vertricis charta quous gnomon qui*pter magnetis contactu perpetuo septentrione indicat conformiter in vero atmpi stare vicitur tunc chartaec omia in ea depicta ut re patibia suntposita conspiciunt Quo fit ut etiam vie ignarus peterram incognita ex sola charte huius noticia:ad,ppositu Bepes regrinationis locum sine omi inusitione pumiri poterit.Sed quia de signatis Europe finibus mentione hucustisscimus: nc de eiusdem principibus 8c eorum dominiis quoru ins nia peculiatibus titulis decorata: Pprijs notata colorihus:

in plenis 'pi marginita collacent Ex quibus UYpontificalis a deo ocella potestas: qus potissimum ac sola in hac mundi

parte obseruat c, secularis terre gubernatio cognostit In medio namc insigniu Christiani orbis regum:insigne p5tificis maximi ac Christi vicanilocatur. Huic ad dextera: summum undi caput:dominum terrs principibus principante: Caessarem Rhomanu armatu at* pallio vestitum locare libuit. Sub quo electores:sacri imperii lunae seudatarῆ:ac magni duces extra imperiu: Bis insignibus ae titulis depicti sunt. Altero in latere Christianissimus francoru rex cum sui regni proceru insignibus obseruato collocatus est ordine Ethee

pro rudi chartinosius iunctarisintelligetia sufficiant Vheriora lictione timinime indigna in sequenti Europe delas1ptiuomcomperies.

manaductionis in diariam Europs findi

13쪽

cosmographie noticia non paru conducibilis esse inueniat plurimu tibi deuincis Martis ne studioseru pectora. qui cum pridem genera, lem totius orbis spum dedatissime publicautaris: cvnon paruo iam tempe in describendis tas hesis Ptolemei magna locaueris operam putans id satis noesse:nunc blam Europauatissime extensam holm oculis cospicienda miro ingenio parare voluisti Ita ut partiales pu1nstie moles:flumina:ciuitates Hispanis Gallis Britanis Getimanistalis Polon Hungaris Boiianis ceterarum Europe regionu paucis dutaxat excepti suus hac in area tetragona coprehendi non poterant sub certa dimesione:& miliariu ab inuicem distantia clatissime intueri liceat :adiecti simiquam ad latera esaris aegum.principum.ducam ceteroruin potentatuu armis quq Pprns ac veris coloribus distineti consspiciunt non sine labore coquisitis: quae omia sunt allatura utilitate pariter ac voluptatem non modica spectatoribus tas

lium rem studiosis.Ecidem hunc ipm Europs typum inspiciens cuppendens Φ valida sit Hispania opulens&bellicosa Gallia:c ampla pariter ac populosa robustissimor istarax inrora Germania Φ sertis Britania,c audax Polonia: Φ strenua Hungaria.& ut alia pleram regna no poenitens daptereamus iij diues Scananimosa rerum phellicaruserita Italia mon potui non multu dolere acerbissima pniciosa.

cessunesta bella a nostiis geri princi pibusMni continuis dissidns:&priuatis idnis inter se de agri possessione.de regno.de

imperio.de gloria cotendentes dum domi dissident a Thurcaec fidei nostrs hostibus Christianu sanguinem effundLvrhes deleti vastari agrossacras edes incendi rapi virgines violari matronas ct quecum immanissima scelera perpetrari patiunt. Qui si huiusmodi graues periculosas Iesmones iniφ

14쪽

Descriptio micitias di simultates tollerennsi unanimes essent di pacem

inter se haberenr:coiunctist vitibus aduersius comunem hostem arma sumeret: facile toti orbi frena imponerent:et Christum qui in Europa dutaxatmec in ipsa quidem tota colit: puxxvi vicut ante aduentu Christi notus solum in Iudea deus omi' hus gentibus pherent colendu.Sed quid laterem lavor in mihi psentata esset hec Europs pictura:eam iniqua inculis lustrarem:de no mihi modo plusq; neat dici placeret: vesmmetia a clarissimo at 3 doc imo viro Andrea Reginio mirificis laudita exrolleretur putaui me rem tibi di plari atris harum rerum studiosis no ingratam facturum: si breuis

ter at in transcursu quodam:insigniores Eum regiones: civitates.momes.flumina attingeremus: acpita in libellum

collecta ad te mitteremus ut si tibi ad rei intelligentia noni hi conducere visa fuerint pro libitu addas: demas corrigasinec una cum ipso typo in lucem prodire patiaris. VALE. Cursim ex Nanccio. Non inconuenies faetit ahteac rem aggrediamur pauscis prefari quo ordine: cxquot capitibus rem simus tractatus ri:quidc singulis capitibus continebitur Nouem igitur capita scribem us.Quorum Primo tractibitur de terra: situst partitone:&quodam de

Europa.

Secundo de Hispani js Tertio de GaIItis

Quarto de Britannia . .

Quinto de Germania Sexto de Italia Septimo de Sarmatia cx graecia Octauo de insulis

Nono de dominis:eommet insignibas ac armae

15쪽

Europa, in C at primu de terra:ipiust, itione Ocba de Europa

Cire coactit oem terr ambitaesi asces spatium pares:pucti obtinere rationem Ita ut uniuersa hec terra ad coelestis globi magnitudine collata:nullius prorsus quatitatis iudicet. quod multipharia astronomicis demostrationibus ostensum est. Et

huiuscidem tam exigue rei quarta vere Portio. no cooperta aquis.diuino munere a nobis animatibus incolit:in tres parstes diuisi.Europa Amric ct Asia De Aphrica ec Asia nihil ad psens institutu Europa Blus arae describenda susscipimus de qua notiora mam Φ fieri poterit breuissime in

mediu afferemus. Sunt igis qui eam pam nomen tu sortitam voluta silia regis Agenoris eius,casMuedum virgini hus Tyriis comitata marino in littore puellati studio Iuderet di canistra floribus stiparet: ab Ioue in Thauriet niueu verso rapta.illius tergo insedisse: ex per squora ponti in Getam delata:ter cotraiacenti hoc est Europe nome indidisse credit.

Que udem Europa si integre nullis sui parties omissis sub

oculos canstituat piramidis figura presse serre videt Conum habens ad occidente bi maxime exacuit:basim vero oriente versus ubi dilatat.Claudit ab occidente mari Athlatico:a Septentrinne.Britanico.& Germanico:ab orienteThanai flusnio. otide palude et Ponto. Μeridie mari mediterraneoatc in partibus maxime occidentalibus pene fines Lybie autingit Adeo enim ipsum mare mediterraneu ubi Herculea mare her.ocatur contrahitur.ut vix septem milia passuum in alitus culeum. dine habere dicatur.Quidam monte Aphrice Abila:c Calpen Europe olim iugospetuo uetos fuisse alui sed Hercule di emisse colles:at ita exclusum ante mole mentiu Oceanuad interiora ac mediterraneaque nuc inundat:admissus Hosmbies pcul spectanti gemina. luna videri tradunt mi es Principaliores Europs partes sunt.Hispania. gallia.germa; V

16쪽

Descriptionia Italia: Grecia.&Samaria que est circa Thanaim, Extres m regio ad occasum est Hispania de qua capite sequenti: aliqua dicenda veniunt.

Caput secundu de Hisipam Uisipata. ISPANIA qns et Hiberia&Hesperia ab eru

ditis nominat comparanda est ut ait Solinus plagis optimis nec UIis posthabeda uno tantu Pirene montis dors,adheret Gallis reliquis stibus undi in orbem mari cingitur. Hominu genus habet elatissimu et ditissimu ibi Tagus fluuius harenas auriferas trahit. Vndec Strabo dicit aurum.argentu. serrum nulli terraru nec tantur nem tam probatu generari hactenus compertu esse.Est aute in Oceani ad mare nostru ingressia prope erumpente

Gadi, Betim Hispanie fluuiu insula:quae GADIS dicitur:a nomnullis Erithrea di Aphrodisiablimonis insula nuncupata:

viroru diniitate excellens Hispanispars una Bethica dici: Regnu quod nunc regnu granate vocant urbem habens eiusde nos granato minis maxima munitissima:best qua nunc antea a Christianis debellata: nostro euo rex Hissipanis Ferdinandus Sarracenis qui in occidente grassabant: decenati obsidione di bello abstulit: Christianitaticue adiecit. Anno a natiuitate Iesu Christi dei opti.maxi. .CCCC

lie galliam vocamus: ubi oppidum liupone ab sie conditum cuius S SoIinus Strabo meminertito Vnde hoc tempores quod nullis auditu seculi, classes gloriosi principis:

Emanuelis Lusitante sceptra moderantis:n6 sine magna omniu admiratione oram QIuentes extensis in Aeolios spiritus Christi .exillis nunc ad Antipodas di term Hypogiu penetrant nunc ameant ad Austru et brums solstitiu transcenduinuc ad exortus citato cursu ultimos Aphrics Nomadas: Ga

17쪽

Europae Uuran antes Aethlapes Arabes Persas victricibus signis eleuatis post terga relinquunt:& tande ad acrobios Rueniunt: Taprobanitas: Cananoritas millem alia nobis inenoi, loca.Hinc mercibus onuste redeuntes non sine Ietio ac ma; gno applausu optatis littoribus suscipiuit Qua de re undes qua doctissimus Mirandulae princeps Io.Fraciscus Picus in hymno ad Christum ita cecinit.

aula per infidum pelagus:per Atlantica regna

Discurrens:viridi iugo post terga relicto

Arctoi relegens contrarias dera currus Pertulit Aeoos tua rex vexilla sub Indos Hinc subit Tarraconetaque nuc Arrcgonia sae alba Cathalo Ionia dicietentu Hispanis regnu:cuius urbs nominatissima his est Cesaraugustana Sunt di alia Hispani egna: interqΠR Gilliciae regnu Gallic , longelatem vulga.pter comunem peregrunationem ad Diuum Iacobu apostolum: qui in ciuitate No Castilis ut, nunc CopostelIa quiescit. Praeterea regnu Castasse e Legionis moerabile reddidit Alphonsus rex prudentitamus qui tabulas motuu celestiu corpor magno ingenio parauit. Iumina Hispanis nobilissima suntTagus qui ob harenas auriferas caeteris prJertur Hiberus: qui tot Hispasnis nomen dedit.Betis unde Betica prouintia nome est sortita Ethsequidem de Hispania sussciant. Nunc propositam nobis breuitatem sequentes Galliam describemus.

CAPUT TERTIUM De Gallia.

Alliarum Itera cisalpina est: altera transalpina Getiit Transalpina us abitalis Cisalpina dicitur: ab

usu topsTogata Gallia nominatur: in transpas danam dicispadanam diuisa Cisalpina qua Itali transi ina vocant:quae uno nomine comata dicit: in tres

18쪽

Deisiptis dividitur partes amnibus maxime distinetas Be ica. Lugsduneriem. Aquitania Ptolemeus addit Narbonesem ad mare mediterraneu quae di Bracchata dicit BELGICA:mRνν' asiis iamne ad Sequana. Ab eo fluuio ad arunam amneli S Zὲ iustauit.cii Lugdunu insignis ac vetustissima urbs nomen tribuitande ad Pirenei m5tis iuga Aquitaniari olim Are Celtiberi matica vocabat:qui huic regioni finitimi Hispani sunt Celtiberi nuncupant.Terra est frumentiscipue et pabuli ferax.teperato calore scelicibusq; Ytepestiuish mbribus adimia frugu gemera fatis fecuda noxj salibus minime freques:flaminibus te fontibus irrigua:duobas magnis fluvius Rhodano & Sequana insignis. a ita Bap.Μant Carmon vita diui Dyonisin circoscribit pariter Sc celebrat Mantua Gallia terreni pars est no infima mundi: nas. Sed longe latet patens Hispanica tangit Oppida ab occasu:sese coniungit ab Orta Italie nostro hinc pelago qua respicit Austrum Clauditur Oceano geminas ubi resipicit ursias de venit Boreas Hiberna frigora surgunt

Et VadaTheutonici tangit vastissima Rheni Terra hoim pecudamo secax armenta gregest Uberibus pascens glebis no languida coelo. Tabifico no mortiferis insesta venenis Ut Lybie non perpetuis adoperta pruinis Sicut Hl perborei montes:non torrida ab sta mi faciat steriles ut decolor India campos Non etiam noctis pallans semestribus umbris inale sub arcturo positum mare: Sc vltima TMSed nem ut Aegiptus persus a palustribus undis. Particulares gallie juincias qui distinguere vilit occurrui

taris at micardia Muincia.delphinatus burgudia.lothrin a.Atin ut iri diu allia liabeat distinctior:no absurdu fuerit scire.xiij.in ea

esse archipsulas:qui reliquis per tota galliam ciuitatibus: cit

19쪽

degalen uritan Post quos longo ademiae supra nostra. memoria: olosanus es nostra etate Auinionen.archipsulatus eminentia accepere. Insigniora loca gallie hel ce lut hcc Rhemotu ciuitas ubi Franco leges iniciana Rhotomagus S. Dionilius regu stanconi sepulchri Cathesaunu.Barrura Naticeiae Metis Tulliui Dola.Saline: ubi sons emicat via a didissimus sal conficit. Σana. gebena. Celebres Belgam U La '

none:multist ceteris ciuitalitra oppidis ac castellis qnirinis Utis languisset singillatim enumerare. Iuuius habet notatissi nuun rnos Sequanai. ' geri vienna lonZohaahodanu Erca duratiam aliam maerasu. ex alpita in rhodanu excutiunVrextari inlakrucinois motibus in mare ad Narbone deserunt A

nitates oppida ct castella:*tam adiutame Φ ad Ornament Ad Milegallia assatim habet Irrigat tanta notatissimis fluminib3 a.

Lygeri laterita caro.chalonio.dordono.garuna:qbus copiates admiscent fluuioli thscyfecto gallicloinomia auelare Rober.gaguino p cuiust regionis conditione culta sunt.

De gailis apud magnil excellentis ingens virsici moria

20쪽

Descriptionum Campertu in libro de vita celitas comparanda legitur:

Lu unenses esse ceteris ingeniosiores.Delphinenses sortioσres.robustiores.animosiores.& in armis strenuos. reses vanos.ingeniosos tamene subtiles.Alvernigenas inhumanos Limouicenses astutos:et moribus minus urbanos Gascones

ec Vascones ad verberair tos.Normanos alius corpuletis res cxloquaciores .Picardos cerebrosiores. Non est aut indisgnum notatu inter celebres Gallis ciuitates septem esisse: ubi habentur consistoria quae Partamenta vocant. LVTEs. . I Parhistorii nobililsima ac maxima Gallis ciuitas Ra LVtGi ' colli regum primaria sedes sua Sequana fluuius intersecat. mnasiti habet ornis generis studioru orbe Christiano celeherrimu docta ubi Cecropias exercit Pallade mentes.Th εlogia nitens fidei splendorerbare. Sunt qui solii eam Gallis pie quae est circa hanc urbem Francia dici contendui: vos luntcs Francorii nomen significare ferocem vel nobilem: vel RI tin liberatu. Rhotomagus ciuitas etropolitana. Est haec urbs Γῆν - ad n pli Sequans in Normania sita: qui ducatus id nome habere credit:quod homines a septentrione profecti regionem occupent.Nortii em Davom lingua septentrione. man vesro holem signat. Prouincia hec auctore Roberto Gaguino)vna metropoli:&sex urbibus quatuor cvnonaginta muniitissimis oppidis at arcibus potens est: erisci etia vicis res quens ad ciuitatu speciem extructis:qua sexto vix die expeditus Pitanseat:.pomora alc pirotu tam passim Oserta ut potum sibi hinc exprimat gens bibax pomachuit Uycera vocat Tolosa Opunnabet suapte natura callidu: dolim dilitis apprime Ru de a Rarum. Tolosaque lirieram achademia habet studio viris i. usipturis celeberrima Burdegalia' us etiam uniuersitate has

Gficia te non ignODil in.Gracianopolis in delphinatu est: cuius o mi quidem regionis tria clicant esse mirabilia.Primum est sens ardens Secundu turris in qua nullum animal veneneficum vivere potest. Tertium mons ad nostra ust tempora inaci