Instructio manuductionem prestans in cartam itinerariam Martini Hilacomili. Cum luculentiori ipsius Europae enarratione

41쪽

Europae XVJ

Frugi ere: dorus Cere Bachim redundans Et pecore &pastu pinguis:ditiisma nummis Eius dux armis excellit:& potentia par regibus habetor. Nostra etate Ludovicus SBrrea florentissimo excidit principatu quem fortuna in gallom potestatem deiecit: subita mulitum defectione proditii Qua de re Faustus poeta lagantissimum edidit carmen:in cuius sine ait. Mutato aurus amicta Cognitus accipitur:Gallum adductus in orbem Faustus: Vitam insciuicem serrato in carcere plorat. Sunt in hoc ducato ciuitates potentissime Comu:Cremo Papiana:Brixia Placentia Papia:Nouam: nos silentio inuoluendu est Papia urbem vetustissima Ticino flumine:in euius marginesta est Ticinu appellari ha haec gymnasium studio legum longe celeberrimum:circa

qua ingens lucus muris est cinctus venatione variatu serara

plenissimus.Hinc subelli ciuitates se tes. MANTVA anim enomannoti ita em hic populus appellat urbs memorabilis:montibus qui germania ab Italia diuidunt vicina: in medio constriae' a Iacu: quem Mincius ex Benaco veniens φης perfluit:Virgilii patria de qua Martialis mari M. Tantum magna suo debet Verona Catulla Qantu parua suo mantua Virgilio Sedes est archionis Mantuani Quit hodie in eadem urbeBaptista Mantuanus Carmelita:quem semel atm item reuerenter inuisimus:poeta tantus in templo:quantus Vir lius in bello. FERRA Femtiam spledida ac insignis ins Pado opposita:cuiusdax vasIidus ac opulentus Mutina cYRhegiu ciuitates episcopales possida. VENETIAR ciuitas nostro euocantati υsima:terra mariΦ potentissima:empores Italiae nobilissimu h e medi js undis consurgens omnes omnis generis merces exci Vbi illud imprimis mirabile: Sin qua Vrbe se e nuhil gignitur in ea omnia copia exuberet. Est aute Veneto

D iri

42쪽

Descriptio iam re pubili sapientia diues di auro que sue memor Issi

tati : patrie iura mira quoscunt principes tutat: ausa etia cupotetissimis Europs regibus collatis signis in medio campudi micare Satin arma Veneta latissime. p mota eo , Anthonius Sabellicus veram et peculiare Veneto laudem esse dicat:quod nulli hominu fuerint,nΦ Rhomanis dumtaxat excipiis abus totus orbis praede fuit qui publice priuatim p plus possiderin Φ Veneti qui Adria accolunt. De cishus Baptistam intuanus Carmelita. Mantua Veneti inquit opibus prudentia cxarmis nus. Excelsum claram*gen testatur origo Euganeos habuere patres par regibus ipsis Publica res gentis Uenete: que tempore longo Rastin ait Tia ircaram iras atm aspera bella Se noer apud Venetos stadiam sapientie: &ornis Inprecio doctrina filii: superauit Athenas Ingenins rei us Iais Lacedemona Sc Argos. Vcos reclara sequens priscs vestigia RhompNIn desunt tame qui de origma crepublica VenetoruaIister sentiant dictitantes plas e collauione 5 sece gratium in Venetis paludibus cogregatos:piscatu primu viuentes:deinde ex piscatoribus nauiculatores:ex his istitores mercatoreis ex mercatoribus per latrocinia. percedes.per nephandissima

scelera. per corrasetelas.furta. rapinas.Oppressiones. sacrilegia. proditiones.versutiar. acides.dolosamanitatesam pietates

pulcher imara rerum dominos esse factos: quies placeat vis pro iis hicia:pro Naitate libido.fastus&suerpbia pro clemes ita &h imanitate dat malis artibus Cypruinsulam noue quonda regnorum capacem:Cretam quo* Histria Dalmatiam dic Liburniam acquisiaeream aeratore ConstantinopoIitanudoeia, proceres finitimosin Italos:Cariatienses.Scalisses. Μ ntuanos. Ferrarieases.& Mediolanenses duces alios

magnis inbibas infulis ac prouinci is alios dimidia ditonum

43쪽

partesios rhibus boni f.alios cilam vita mhHademt. Du ces Austriae Tamisio.Feltro. Conccidia .Vtino. Tergeste. licia expuleruti mrno enim pontifici di sancto Petro: nae se caeteris vicinis pulchriorem putaret Fetum hum Aia Corneliu. Fanentiam Ariminui Rauenam abstulere Hyadruntem ct Brundusium inlaboribus regum Neapolitanos rum interceperunt neci ne deto Pisam usurpauem tInniperatores Rhomanos.Patauio Vincentia Vercna eiecerunt ocomi postasione Italis penitus priuauerunt. Sed Maximiliashm Caesar Augustus inclytus.victoriosus.magnis copi js colla ipsos mouens:iam pridem summa cum laude Veronam urbem opulentissima a dira seruituto vindicauit. Vincentuam recepst:& Paduam tanto molimine cinxit ut cinctima magno memorant Amennbne Troiam .Et potetissimus Gallorum rex dovicus duodecimus. qui Ligurum di In subrium:multis iam annis Mortiadum inna sequentiu mos derans habenas:Venetis di Cremonam ct Berymud Brixiam hello abstulit. Sed hec preteter institutu a nobis dicta superuacanea puteri RM:quare Padamu Italis urbem vetustissima celeberrimam ac maxima Anthenorem

Tioia psosogum Virgilius testatur condidisse cum dicit Padua Anthenor potui medris elapses Achiuis. Issicos penetrare sinus at intima tutus Regna Lyhnmomo sentem superareTim Hi Vi R

de per ora nouem fasto cum murmure montis It mare proruptum S pelago premit arua sonanti Hic tamen ille urbem Pataui sedesim locauit Teu rutrare genti notum deditidi

Dictis quoq; Cretensis super hac re libro quinto historlabelli Troiani auctor est Anthenorem ipsum ad mare Adriaticum deuenisse cum Graecis consuluis ut in e templo Miner palladiuuariperet:quod re ipsi clam ad Gracos deduxit

44쪽

Descriptio Non longe ab ea est Verona pulchra disclara Uebetis

regionis ciuitas alpi, sinitima.qua Athesis fluuius Tridetinu perfluens agrum diuidit Adria deindeinfluens qui liusic urbi custodis ζmul cornamento du subvehendis reuehendis' mercibus magno est,sei patria Catulli poete: θc Pliani j. Hactenus de Italia. De cuius insignioribus ciuitatiba vulgo dici soletine di illud omittamus Roma prae ceteris

celeberrima esse sancisate.Neapolim nobilitate.Senas antis quitate.Florentia pulchritudine.Superbam Genua Medio

lanam populosam. Venetias prestare diui ijs. Caput. De Sarmatia Europecvregno Grecisonseques esset his sic expeditis: exigente nuc tem iri pore chloco regionus ordine:pro cosummati e duinarie descriptionis Europe de ea Sari nati que circa Tanaim fluuiu in Europa est: determinetione suscipe re:dec imperio orientali quod vulgus regnu recis vocat verbis ere id est de Macedonia.Epiro:Aetolia: Polo penesso:Achaia Archadia:Thesi alia:Thracia Heflade que m uia inter Hellespontu Aegeum mare ac Adriaticu interiacet. Verum quia maior pars horum:necb hoc parallelogramo qm continet: neq; a Christianis princillibus nostro euo sed

partim a Tartaris: partim a Thureis nemine obstanterintra Europe vis era grassantibus possidentur erunosacpac deterrima feraitute premuntur.Sarmatia relinquentibus satis fuerit nobis dirisse in ThraciaeTe Rizantiu urbem maritima 4mCostantinus imperator sedesiua ex urbe Rhoma in oriestem tua fieres adauxit exorn--mus ris eY crassissimis turribus singulis munitissimas arces repres

W-n - sentantibus.qUe Orm adamante solidiores videbant, a cuius

hec nore Constantinopolis deinde dicta est Hanc alio e RVPς--δ' tes Ochomannus Thurcatu imperator sub Ioanne P l m

45쪽

I imperatore CostahtinopoIitano Atino salutis Claristians M. CC LIII cepit ac crudel1ssime dirupit Extat Leasi ster mera magni entissima Nisivi templum beat Sophiae Iustiniani Gesaris opus toto orbe memorabile. Hec delius dixerimus. Nunc ad Europs insulas flectendus est stilus. Caput VIII De insulis. Ed num semide cotinentinoquemur:nulla seres insulis que firma Europs terra circuuiacent:&Christi fidem cognoscut:mentione facientes. Habet Europe cotinens ad Septentrione notatissimas insulam BritanniaeScotia:&Hibernia:dequiba iam supra diximus: e ad occidente iacent hoc pacto no coprehendutinstant igit mans mediterranei insulsderibus dixisse sussi ciat ex hiis famosores esseque sequunt. BALEARES circa Hispania fiunda celebres Baliares Circa Galliam a Massilia adoram Lyguru Storcades. 'Circa Italiam iacent.

SARDINIA Sardo Herculis filio appellata:ttitico: pe R Laticorib N pascuis Mix:ster cuius civitates hcipua est Calaris CORSICA qua grec Cyrnon appellauere.Haec pras sica: aer optimus suauissimu vinu multis ali j fiuctibus: bobus

quom capris ac ovibus habundat.

tio coheres agro:mox intersulo mari auulsa.Duodecim sta diorum interualla:duo aduersia pmontoria distant:ex Italia nys ex Sycilia Pesoru Hane veteres Rhomet horreo vos cauere:que Oibus rebus supio alijs talis stibus habita est tirumento:croco:melle fructibus:pecoriba: Irisin permultis recundisiama.Eius metropolis sit ciuitas Sy racusaru

NUOUON:militibus Ioanitis Thurcar insultationes Raodox fortissimespumantibus clatissima. Gorus

46쪽

Descriptius habundas renitis 3 diuiti js ornata luxu plurimu dedita ob quod Veneri dicata fuit Hec quo Menetis paret. Sed nec Creta nem Rhodos:nccx prus in hoc quae drangulo typo pcni potuere.Adde etiam Q Rhodos ac , prus non Europae sed A sunt insulsast res Asieminoris in mari mediterraneo posita: Echec quidem de insulis dicta sussiciant Iam ad quedam alia vela obuertenda:quibus breuiter absolutis portui appropinquandu. Caput.lX.De dominis.eoru insignita ac armis Egnauerut monas, rem altius repetamni an

nos ccxliii reges numero septe monauluss. Numa Popilius.Tullus.Ancus Martius. Tarquinisns Priscus. Servius Tullus ec Tarquinius sumus. quo obvim Lucteoenobili matrone illatam exput Moseles suetuta Iunio Bruto & Publicola in Pansiam Sc Hirtium. D.ccc. lxxvi j.qui per annos.cccc xvi j.regnauere. mpatores vero a Constan wb Caesare, in ad Constantinu magnu.xhin .numeranistinus urbis simul ac orbis gube nacula .ccc xci .annoru curtica

. lis tractarui Magnus aut Costantinus urbem Rhorna Storum imperiti occidetate hoc est Hispanias Gallias Germaniam: Italiam beato Siluestro summo potisici pro se ac suci cessoribus sivis tradidit sedem sua in oricnte transferes:c ad auctam ornata urbeThracis Bizantiu qua Rhome edilicioru magnitudine pare facere conatus est secunda Omari. . appellauit.Ea postea Costantinopolis est dicta. 'in omιΥ--M . nibus latissime scribit in decretis canonicis de donationeCo

NppR- stantini Vera papa qui est patru pater di Christi vicarius

interris in pontificia dignitate sublimia humane, pietatis arce costitutus:ppendens preceptu esse Petro ut mittat gladium in vagina semion alioru principuis ore sevilari:sed spis rituali gladio armatu esse oportere cui nec murus nec ullum

vallu quo minus seriat obsistere potest. De quo distin psalb

47쪽

Enropae. XXQuo ibo a spiritu tuo:& quo a facie tua fugiam duobus si

Ih precipuis Imperatori videlicet Δc Francora regi tetrarunt dominia comisit:qui armor potentia ab omni hostium mcursione Christianoris orbem dessendant ac ampliare studeat se jpm formam sexui accipiens exsnanivit Cum enim esset dominora dominus quia tameChristi vicariuet: Christi humilitatem sequenda oensuit seruom dei se seruum appulans. Quod pontifices Rhomani omnes nunc factitare solent exesplo Gregorii qui primus fastigium ill id honoru abaectione

miscens:hoc temperamento,ses est. Porro quemadmc dimin spiritualibus Rhomano potifici singuli patriarchs primas test, caetetist p5tifices:&prgati subiecti sentisic potestati im speriali regalici potentis quoslibet decet obedire in temporalibus.Est autem imperiuri Graecis tralatum ad Germanos Ini rictrelatam sanetio a Gregorio quinto summo ponitu haud ab a Glastiqnuente Othone de imperatore eligendo:qua,nt ad tempo tralatumra nostra seruata videmus:QIis scilicet Germanis licere principem deligere:qui Cesar cYRhomanoru rex appellatus:tum demu Imperator Sc Augustus habeatur: cum eum pontifex confirmauerit. Vt non per sanguinis successionem impenu 1 duceretur:sed electione Germanoru proceruvnacam Bohe emiae rege teris preficeretur qui virtutum dignitate prestaret 'Rς

de qua cofirmatione plenius habetur extra de electione QRς Venerabilem Sin aurea bulla qua Carolus quartus Rho, RQ manorum Imperator Nurnbergs edidit Anno domini Μ pςWV C VLVI Sun liri electores. Maguntinus archieps:sacri Ru0mantamp. Cancellatius electorea

per Gei maniam.

Treuirensis archiepiscopus Cancellarius per Galliam. COIoniensis archieps:cancellarius per Italiam Marchio Brandenburgen Camerinus. Palatinus Rheni comesMapita. Dux Saxonum:ensifer.

48쪽

essi sufrragia.Annus in quo hec sanctio laeta est primus a secundu alios secudus supra millatimu Christiane salutis suiste inuenit. Ut aut imperiit solidiori firmitate subsisteret: Colunae sundatu firmatuclidicit supra quatuor colunas qui sunt quasi peris tuo illustrissimi Rhomani imperii duces:stupra qtuor Mars

chiones quatuor Lanigrauios:quatuor Burg auios quas tuo Comites quatuor Barones quid liberi dicut quatuor Milites ciuitates quatuor vllas quatuor idi quatuor Ru,

Ducatris quatuor sunt Bru hu a. Meuia.Bauaria Lothos tingia. Marchio es Brandenburgin Paduen. Morauis isses

num. Lubech. Ville. Bamberga. Seles adiu. Hagenorium a. Rustici.Colonia.Ratispona.Constantia Salisshurga. Haec ideo enumerauimus: quia Omiquacpcirca Europa lupuma pro cuius intelligentia hec scribimus:ins1gsnia dominoru suis distincta coloribus ponunt interque prismum obtinent locuti

Ganes summi patris patrus qui se sanu emorii nomismi Rhomani incipiontificis insigne.quas Christus Petro tradens: ero succelibribus suis potestate dedit aperiendi Secta idendi regna celoru:dum inquit.Quecun ligaueris suaseria ligatus erit Z in celo.c Hinc ad latus est Caesar Rhomanas habens aquilas aIis expar quas legimus Mariu in secudo cosiolatu suo Rhos

tuam a prie dicasic egetius quo Otimu totius legionis

49쪽

Europae XXI

signfi apstd Rhomahos asilam esse stribit.Circa quem prinscipum procem:alioruin iam enumeratorsi ad imperii undatio nem spectantiu insignia secuduordine posita cospiciunt

Alio in latere est Liliger Gallcm rex cui etiam rite addet Dis procerussit regni insignia. Quoru duodecim sunt a Carolo . , magno:ex omiscipua Francora nobilitate selecti pares aphs es tapellati:quia sequali inter se dignitate regi costantesipetuo esse debent: nem cuiusc nisi partamenti tantu Senatus iudiscio obnoxin tenent qui docosecrandis coronadisci Francossregibus amuntis orti aute se sunt spirituales: scilicet RemensisHrchiepiscopus. Laudunensis.Pontifex Dux Bellovacus.Episcopus: mes Cathalaunensis.Episcopus: mes

Dux Burgundus Dux Normannus Dux Aquitanus

Flandrensis Comes Tholosanus Comes

Campanus Comes.

Visunt quo insignia ac arma allarsi remma principum Europs:qus omia minime dubitandu est cognitu pariter ac aspeela utilia ac iucunda fore talia rerum studiosis. Ec pauca sunt que ad Europs enarrationem scrib here placuit sectaeo Laconismon visi nihil aliud saltem patreuitas legentiu fastidio medeat Ingenue fatemur multo plura dici potuisse ad rem facientis: ne parum quide necessaria.via regionu incoleexordia sumpserint: ut ciuitates di oppida fuerint extructa: qui, singuis utatas dominis subiech: vim tum nostra tum patru memoria mutationes passis At nos qui sposuimus insigniora solulata notatim enumerare biosulto talia preeternusimus: οἰ ex

50쪽

indastitatam pacaca recensuimus:at ea solaq fiori antiqsed quoni plenti tempe fides librari queat. Iudicabut id atqsegnis esse animitalii incuriositati attribuet quos ego ad eos dirigo scriptores tam antiquos nouos qui plenissima nars randi dili etia ita absbluerat singula: videre nihil quicqj dici queat:post eos preclare ac distase omia tracta tes: quod nosciauacuu videat retractari. nobis ista sine legalia ex latis nivenustate scribentibus iustam non negabis veni a Martisne:copositionis celeritatem: cx grauem morbi nostri infestastionem attendens. Enarrationis Europe.

Argentorati Ex ossi a Impretana Ioannis Graninger: Iulio Secundo Pontifice Maximo in ecclesia poesi dente.Μaximilian , fare Rhomano Augusto: inclyto victoriosis Et Ludovico.xis potenstissimo Galla

rum rege

Christiani orbis habes has unanimiter ac se stissime tractantibus.Anno salutis ari. XLmnse Aprili.