장음표시 사용
161쪽
religiosum se pristet sine hypoerisi: quae
Tiberio Caesiari multum obfuit. Verum nihil principem tam eommendat populo , quam domesti eae& militares illius Virtutes , quae omnes omnis generis sitbditos illi fideles emetunt, eum sint fundamentum omnium Principatuumἰ Nam. sicut elementa, & corpora ex his compo sita , motionibus eaelestibus sine ulla te gi versatione ob ecundantur, ob naturae praestantiam, sibi ingenitam 1 di inter rem Volutiones ipsarum sphaerarum coelesti um admiranda quaedam harmonia et cent; sic homines lubentes se submittunt Principi , in quo eximiae virtutes elucet. Nam ira comparatum est , ut nemo inferior superioris ae praestantioris imperium detrectet. Eternae quippe naturae lege receptum est, ut inferiores praestantioribus pareant , & Vinculum fidei est inquit Livius) melioribus parerer ει patienda meliorum imperia , ait alter ille. 'Et Aristoteles naburalem rationem exposcere ait , , ut praestantioribus inge ni odi iudicio minus praestantes serviam. Virtus igitur in PtΨncipe Vmicans amo
rem illi conciliat, praesertim ubi ostende rit
162쪽
r44 TRO M. CAMPANELLAErit, se subditos suos amore paterno complecti, admittens illos ad mutuum colloquium & aspectum, inspiciensque rationes ministrorum inferiorum, pronioresvi
aures pauperibus quam divitibus praebeat , ipse que per se ignoscat & munera diastribuat , poenas vero per alios infligat , supprimatque usurarios & barones illos
mercenarios,de quibus supras immunemst.
que se ab omnibus flagitii xhibeat, faciatque se per religionem & assessores retiae giosos venerabileuia sancteque amandum propter strictissimum vinculum quod iis psi eum Papa &Ecclesia intercedit, imiteturque per omnia Davidem, Constantinum, Theodosium, Trajanum, Augustu, Martianum, Carolum Magnum: qui omnes dictis virtutibus ec scientiis praediti felicius Imperarunt, quam Iulianus, Friderieus, Henricus, Tiberius,Nero & Philippus, cognomento pulcher, qui Carolo M. se opposuit. Praeterea subditi honoredi praemiis ad aemulationem virtutis fiescientiarum invitentur , unde novae scientiae inveniuntux.Lusus etiam in Hispania multum adiumenti affert, ut plebes a curiositate rei uad statum pertinentiis, diveT-
163쪽
DE MONARCH. HISPAN. I4xum , divertatur. ves etiam ut facultatibus Iudendo perditis militatum abire coga tur e verum cum ista perditio sit causa rapacitatis, avaritiae, odii sociorum, am ris pecuniarum s plus nocumenti ista Iuia denia tetana affert, quam emolumenti.
Quare praestat. suos inter subditoν luducra certamina,& Velitationes scientificas rinter extraneos vero lusius chartularum
di tesserarum adhibitis ad hane rem illorum legatis, instituere, quo illi in ignavo otio marce scant: quin etiam proponantur illis quaestiones mathematicae, philosophicae &politicae, ut ab haeresibus avocentur.optime fecerit Rex, ne qui contra ipsum conjurent, si bonum, venerabilemoc justum se exhibuerit. Defectus primae illius virtutis exitium tulit Neroni & Ze , limo: secundae, Sardanapalo, & Vitebitor . tertiae vero , Philippo regi Macςdo, num, qui justitiae administrationem Pausaniae denegavit,dc ob hoc ab eodem trucidatus est. Inaequalitas etiam ipsam Romam perdidit. QSiod si ab uno solo,Priu-eipi insidiae struantur , praesentissimum remedium est, ut observentur ic excutieantur omnes qui ad illum intrantis ne a . G mao
164쪽
ε46 TΗΟΜ. CAMPANELLAE ma occulta sub vestimentis inferantinam
insidit ab uno solo parati dissiculter vit xi queunt. Unde Bem icus rex Galliae,rex Moab, & Philippus Macedo a singulis inisterempti sunt: primus propter religionis diversitatem: secundus,propter saevitiam: re tertius, propter justitia denegatam.Sin plures sint qui Principi insidias struunt. fieri non potest,quin intra decimum quin stum aut vigesimum diem detegantur , si prius in effectum deductae non sunt,aut si con iurati non amore iustitiae, pietatis, aut publieae utilitatis ad hoc processierunt, sit
que conjuratum contra 'rannum,
viris honestis tantummodo: nam quilibet Iaborat, opera principis utcunque saltem tolerabilis emergere, dum illi aperit insidias. Hinc coniuratio Absalonis contra Davidem , dc Catilinae eontra Patriam palam facti sunt, quia conjurati ipsi homines nauci fuerunt. Per servos itidem conjurationes facile dc cito deteguntur. si non propere in actum deducantur: sicut illa Laurentii de Medicis contra ducem Alexandrum plus una nocte non sutemspenis. Quando contra saevistimum yrannum aliquem homines honesti eoniai jurant.
165쪽
DE MONARCH. HISPAN Ioriuraret i; etiam si illi cunctentur, tamen nullum periculum subest , ne palam fiat : atque propterea coniuratio Iohannis Procidae & baronum Siculorum contra Gallos re Carolum Andegavensem qui ineolas misele affigebant, plus quam integrum annum celata fuit , consciis etiam Imperatore, Papa , & Petro Misragonio exteris : cujus rei unica eausti fuit, quod viri nobiles, & quorum iliterfuit . contra tyrannieos resentes idem machinarentur. Similis fuit conjuratio inita contra Focadam, Levitas, dc Athaiatiam. Sin autem non pauci quidem , sed nec probi sint qui conjurant , quamvis
contra tyrannum , tamen sit propositum non confestim executioni mandant, pro palatur : quod probati conjuratio contra
Neronem inita iri quam quidem &ipse Seneca condescendit; di contra Cosmum de Medicis ab impiis Stroetetis facta, qui illo multo pejores fuerunt. Quod si ali-.quis solus ad principatum aliquem asipietati s , asseclis suis persuadeat, se aliud moliri, & interea illorum amorem in se derivat , hic certω potietui avi. Sie
Caesar viam sibi ad Imperium struens , id G E clam
166쪽
clam animo suo abstondit, i solitur, etiam adolescensis dicere, sit 'iolandum est jus. regnandi gratia violandum qst: fecitquesbi hujus conatus duo fundamenta, religionem videlicet, ' & amorem militum . quibus demum in sine voluntatem suam sub Min praetextu patefecit. Contra Cati
lina idem Gnatus omnes conjuratos
conscios & participes fecit, inullum sibi primi fundamentum singulare jaciens ;qua de causa etiam, magno suo malo fuit frustratus Cujus exemplo laesarhedoctus, cautius illud idem aggressiis est. Rex ita. que inimos subditorum , dc servorum
suorum,quomodo erga ipsum affecti sint, quid agant vel instituant, diligenter exploret, di si animadvertit,quidnam desideretur, ipsis mox fatis faei at, quin di muneretur dam&sine suspicionis metu praeacipuum aliquem ex ipsis insidiatoribus, qui hoc modo delinitus ipsium faciat certiorem de omnibus quae a subditis suis geruntur. Si nuncietur ipsi , esse quosdam, qui palam multos menses ante conjurarint contra ipsum;irrideat licer. Nam qui talia deserunt, aut stulti, aut rerum ignari, aut denique falsarii sunt, qui dum ta-
167쪽
DE MONARCH. H I SP A N. I49lia fingunt regis gratiam aucupantur. Sic olim Per seus fratrem Demetrium falso detulit initae eonjurationis contra pa tre M. Philippum regem Macedoniae. Et tempor iberii & Neronis quotidie ex . t iterum, qui alios falso accusiarent ob erimen laesiae majestatis. Quod sane perquam flagitiosum: nam hoc pacto ipse princeps suspectum se reddit, adeo ut subditi id, suod suspicatur ille , aut Nerei commit Iant, aut innocente s. ultimo supplicio astaciantur,quod utriimque regi pei nitiosum
est Quin potius dissimule si non probe
tur ejusmodi accusationes , quamVis Ve-- . modo ad ipsam religionem non pertistini iram boe faciendo probat se justu ibonum, planeque indignum eui tales striapntus insidiaes ipsique coniurati abiicisunt pravam opinionem qua de illo conceperunt. Pejus' tamen est , subditos rebellionis N eon rationis suspectos red-4ςIc ec uis non probata et nam illi infamiae. nae ilaoiitducti rerum mutationem
desiderabunt; in inini tela viae ad invasi . nem sternetur , quod siepius cuIe in Flati dria dc Gallia accidit r&quamvis spes Iu cri alienius inde affulgeat , scilicet quod ινηυ G 3 occasio
168쪽
us fraenandi, quam modo dictus Cosmus scite apprehendens , pacis conditiones eum Florentinis initas rupit , & Rex ri ster hae oecasione fraenum atti axit Afra gonensibus insimulans illos conspirationis eum Antonio Ρerea initae: tamen re
vera plus damni quam emolumenti in de existit. Proinde magis stabilire & eon
firmare priueipatum sibi potest', si mutuo amore & beneficentia populum deliniatin suspitiones ejusmodi de ipso concipiar. Quid quod dc populi ipsi aut illorum
posteri memoriam infamiae talis conse vant & in tempus opportunum 'rejiciunt, quo oblato , extraneorumrape palatii d sectionem meditantur, adeoque profe-ctbhisi artibus eon juratio non auso orsed dimertur. Hinc Nero ex prima conjuratione & damno populi utilitatem privatam sperans , non sustulit, ded distuli. eonjurationem , quam postea senatores cautius repetiverunt: : id quod Tiberio
quoque di aliis seeleratis eo igit.' Quod si ergo ejusmodi quid eontigit, beneficiis potius quam supplici is memoriam rebes lionis oblitteret , simul subditis tala prae-
169쪽
DR MONARCH. HISPAN. Isrtextu fraenum injiciens ;&nihilominus es Iitiose illos paseens. Adeo nempe bonitas principis omnibus locis do tempotibus praestantior est quam astutia. Equide verrum est, conjurationem periculosissimam
esse,quae novam religionem inducere parat, aut cum seditiosius aliquis concionator ipsiuni statues suggillat. Quare jam
nobis aliquid de concionatoribus probis& improbis, depostea etiam de regnorum regionumque confoederatione ae dissidio&quae huic materiae coniuncta sunt,disserendum. Quod hoe loco restat, supplicia conjuratorum uno omnino eodemq; die deeerni & postea paulatim executioni mandari debent. Et ne barones conjurare possint, expedit observare illa , quae superius adducta sunt: nam haeresis nul-Ia, nisi auxilio Clericorum , finem suum
consequi potest v id quod alibi demonstravi. Quantum ad vice- reges , ipsi arces di propugnacula servare non possunt. nisi gubernatores qui illis impositi sunt , cum illis coneordes sint: ideo baronibus talia gubernaeula eommittenda sunt, qui sciant periculum se adire amittendaarum baroniarumsuarum , si non prob
170쪽
rsa THOM. C AMPANELL AEoffieio suo fuerint functi.Ηoe fine Hispani in Italiam dc viee versa Itali in Hispaniam , ubi istis partibus iungantur, sunt
De conrionataribus V probraris
Erib constat, populos, tot praecipue regnorum, plus posse , chram i psum regem eum amicis di militibus sitis, in Orbe Chi istiano scilicet , quamvis id in
Tureia adhue incertum sit. Idcirco'n cesse est,eausas aliquas in medium producere propter quas populus contra regem suum non ob quamvis causam insurgat, dc iugum excutiat: illae vero mi, si populi illi diversi minus sint coaliti , aut si viles sint, nee eaput ad rebellandum habeant, in quod considentiam de spem suam ponant. Iam vero manifestum est, tam les cauas ab argutis eoncionatoribus Originem ducere , quibus apud suos fides est. eoque magis,quod illis bona aeterna spondent, quae, spernendo temporalia, acquirere possunt, dicentes . Voluntati divinae.' congruum
