장음표시 사용
351쪽
υTΗ Ο CεN PANELI . capita & eriorest huius navis perspexerunt , sirum quoque detrimentum illa in e versari , nullus ad captu rei accedere voluit n am in v iti os in lum re fidei tirones leges conlitui v Iuerunt, non in se quoque: ita bona intentio Papae i nierincidit. . Ergo Hispania sapiente quodam palinuro opus habet , erius ductu omnia praescripto-mod ,rite administrentur.
Qifod cera m testatem Imperii magis adaugebis. quam Machi et suggestiis sn cautelae . quae nihil bonae conscientia in se eoatinent, dissimulant insuper etiamur pandem, dccmdclitam principum,
-Vidensgeceptam ese peris fissimam opinionem quorundam, qui dicunt, quaedam
352쪽
DE MON A RC H. ΗIS P AN. Mycogitari quidem potest. Nam qui Consinentiae universalem stiam iurisdictionem. in. Omnes res humanas tam publicas, qua privatas subivarit, ostendit , se nullum cerrum vitae tramitem sbi proposuisse ι neque Deum ι um,multo minus cieat xas viventes instinctu quodam naturali duci, ad res utiles,atque ab inutilibus ab duci .L- rationis, ec dictamen conscientiae homini est datum , i ut inat bonum an alo discernere, qui illo modo coecutiret in rebus publicis quaeque maximi sunt
beam scriptis ostendere, in quibuε author ille censsilii virgula coemeendua sit is tam ipse, quam assectae illius,Principum consilliarii, direm patticipes,squi in omnia standata Eesolae Dei operi urbat Ones orbis teraarum inia o--, quam a men tecondidi in aliud erupus,postquam vidi alios hoc eodem de subjecto fasiux scripsisse ι remque ipsam per se istis Ha- .ram esse δε - simoc aliud ita manus silvis ιquo maiestate Imperii Hispanici illint tem , di quani conservare maioris est , peris quam aequirere. Nam res humana quasi natuta Ra modo crescunt, modo decrescunt
353쪽
334 THO M. TAM PANE LL AE decrescimi, more lunae, cui illae subjectae sunt. Quare singularis & ineredibilis momenti res est, firmiter illas retinere, semelque auctas conservare , ne in pejus ruant, nam in aequirendo occasio, fortuisna . hostium discordiae plurimum iu-Yantiqui tamen extrR hominem sita tised tueri parta , excellentis ingenii est, summaeque prudentiae. Fortitudo ad acquirendum, sed prudentia ad eonservan dum prodest. In tui bas& disicordias pessimo cuique maxima vis , . pax di quies bivinis altibus, indigent. Lacedaemonii ut
ostenovent , rem maioris momensi esse conservare sua, quam occupare aliena, i,
Ios solum punierunt, qui clypeum in acie amiseran non etiam illos, qui amiserant gladium et atque inter Germanos scutum sieliquisse praecipuum flagitium , nec in- teresse saetis aut consilium inire ignomi dinioso fas. Romani quoque soliti fuerunt Fabium Maximum clypeum rei publicae suae appellare , Mar. Marcellum vero ψ dium e nunc vero, constat, illos pluris feorasse Fabium quam Marc lum. Bane o pinionem Aristotelςs quoque habuit , qui in Politica sua asse veraxit, ossicium, legissato-
354쪽
DE MONARCH. HISPAN. 333Iegiuatoris non in hoc consistere, ut mnstituat de Armet ovitates,sed in eo, quor imodo illae quam diutissimὶ persistere ponsint. Nec illud nos movem, quod pro- .pagatores regnorum semper majoris aedistiniati suerunt,quam conservatores: nam :hoc ideo fit, quia effectus illorum magis in oculos hominum incurrunt, maiorem plausum strepitumque excitant, plusque ostentationis & ii vitatis hominibus ais micae in se complectuntur. Atque haec causa est, quod omnes expeditiones majori plausu si delectatione pr*sequuntur. . quam pacificas illas conservandi artes, . quae tamen, quanto plus tranquillitatis habent, tanto majus judicium & ingeniuarguunt illius qui illis uti scit:& quemad-issiqdum fiumi per rennia nobiliora sunt multo torrentibus,exsoripitis pluviis collectis, propter quo tamen plures cum ad miratione contemplandos subsistunt, qua ad flumina quiete decurrςntia: ita similiter in majori admiratione habetyr qui ac. quirit, quam qui eqnservat Re Vera tamen:
dissicili uis est ut Florus dixit 2 quinciant. sustinere quam facere et viribus Paran uti iure retinentur. concludimus ergo din illo
355쪽
334 THO M. CAMPANELLAE illo Poetae,Non minor en virtus, quam sua reparari tam . Satis disseruisse mihi vide.
I 1 de prudentia di occasione .m Regi
muPamarum utendum est, tam in gene-λ 'am particulari , licet deeennali mi-r detentus, di aegrotus , nee relationi Histrui, nec libris aut scientns ullis ad
iuvari potui quin re ipsa S S. biblia mihi
adempta fuerunt, ut ignoscendum mihi Iit, sicubi delirans quaedam non suo loco aut etiam bis dixi. Facimus ut possumuS, quia ut ' volamus non licet: quae tamen omnia meliori occasioni reservo. Leget igitur V. s. haec ιmterea vi quae spero ad proximum Paschatis festum ad incudem a me revocatum iri , tumque plus indu-miae adhibebo , auferens vel addens ulsi opus fuerit, Habet & taculum nostrum suos Solones . LTcurgos, Mosephos. D E O ipso missos, verum illi opprimuntur, neque a principibus admittuntur: falsissimumque est quod vulgo Seitur , nul-Ios nostra aetate Solones aut Aristoteles uasti, imo nascuntur di hodie illis etiam Praestantiores, sed latent dum gentiles in
admirationesunt, Christiani verb invidia laborant. Haec secretia auribus commissa
356쪽
DE MONARCH. HISPAN. rareommissa sint: post enim renoVata majoris aestimabuntur,quam folia Sibyllae aRomanis aestimata fuerunt. Invidia, quo mi nus haec dicam,deterrere me haud potest; nam illis probatis & ostensis , Hispania sciet, quid sibi agendum sit, perspicietque meum illam adjuvandi studium .Pro captu lectoris habent sua fata libelli. Hisce valeat V. S. cujus honoribus & meritis felicem longaevitatem & incrementum 5 Deo oro di Opto.
357쪽
mrumsit optandum,universum orbem Christianum ab unosolo Capite ac Asonarcha regi ac gubernari3Nter complures arduas & curiolas quaestiones multorum inge-. nia mire Vexantes,& quibus Deo quasi praescribitur, qua ratione mundumis Gubernare debeat, haudquaquam infimum locum obtinet haec: Expediat ne,universum terrarum , aut saltem Christianum orbem uni seli Monarchae subjectum esse ; a quo reliqui omnes Principes aut opprimantur, atque e medio tollantur; vel ad minimum , illi tanquam vatalli subjiciantur Deinde, an illi omnes, qui orbis Christiani salutem atque incrementum serio
358쪽
DE MONARCH. HISPAN. I sexpetunt , in id totis corporis animique viribus incumbere debeant, ut ejusmodi Monarchia universalis introducatur 3 An verio optandum potius, illum in plures principatus ac respublicas,prout hodie videtur, disipertitum relinqui, stivis suis prae- eminentiis & dignitatibus, nec ullus alterum revereri aut resipicere teneatur, nisi
quantum naturalis vicinitatis di amicitiae ratio postulat'Catholicorum quidem maxima pars ad noc proclivis est,ut tale Imperium uni versale introducatur, quin etiam sunt qui dicant, ipsum fundamentum externamque disiciplinam Ecclesiae hoc exposcere, ut quemadmodum in firmamento coeli duo lum sunt luminaria magna: ita etia duaeso testates Esclesiastica & Secularis. a
duobus lolis Sc immis capitibus regan-xur. Hanc autem opinionem non Catholici solum fovent ted etiam Reformatorum quidam iudicant, praestare omnia ab uno solo domino regi atque gubernari. Mich.
i Atque hujus quidem opinionis ratioμnes multi longissime deducunt, dicentes. quod,quamvis omnipotes Deus ab omni-
359쪽
I O 'APPEN DIXbus visibilibus creaturis totaliter Sc infinitis modis distet, omnium tamen aclimis certus quidam character impressus sit, a quo ad imitandum qua dante nus creato rem suum moveantur & excitentur. Unde factum a mundi usque primordio , ut v num regnum aliud subjicere conatum sit,
naturali scilicet instinctu ad M onarchiam universialem , quae gubernationi divinae quam simili ma est aspirans. Quod tamen nulli nisi a Deo ipso ad hoc praedestinato, obtingere quivit.Iobias Adami, in praefat. Philos instauri a principio. Cum itaque semper simile aliquod Imperium universiale in mundo repertumst quod nemo, vel mediocriter in historiis versatus negare potest ) quod plus qria
humana prudentia erectum Jc conserva tum reliqua quoque quamVis potentia regna in suam potestatem redegit, & tan. dem ad praefixum terminum dc summum fastigium suum devolutum rursus ex improviso quasi corruit, atque palam fere &in oculis hominum omnem suam potestatem omnesque .opes, divino , ut ita
dicam, impulsu alii populo tradidit: quae quidem origines δc vicissitudines passim
360쪽
, DE Μ QNARCH. ΗIsPA N. I iis lacris literis , evidentissime vero in propheta Daniele praedictae fuerunt : quibus monarchiis sapientissimus Deus quandoque ad castigandos suos, quandoque etiam ad protegendos usus est. Cum vero nihil a Deo ipso institutum , quod non valde bonum, atque omni mendo careat, .mniumque gentium conseni & moribus comprobatum sit 3 imo ipsi rationi consentaneum videatur . ut tale aliquod imperium sit; illa certe tenapora infaeli esse sima judicanda sunt , quae more divino
nullum universalem Monarcham aut habuerunt, aut etiamnum habent.
Illis rationibus inducti non pauci aris bitrati sunt, ultimum hoc taculum per. pedes statuae , a Daniele multis taculis praevisiae, denotatum eo eqnfusius , in constantius & ultimae rerum lineae vici nius esse, quod partes eius minime cohaerent,sed ut ferrum di lutum semper diverissae atque discordes agant. Illud vero hoc in loco praemone dum est , Theologos atque Historicos per Monarchiae vocabulum non ut Politicos , intelligere rempublicam aut . rem, gionem , in qua omnis potestas uni soli