장음표시 사용
61쪽
paulatim aceresceret . Sc Buccinae usui impedimento esse cepisset a Chirurgi; consilium petit, qui cataplalmissoris appositis , intus autem gargarismis, Sc sic tumore mollito famem tuberculum illud facere egerunt, quod dum ictu aperiretur, expremereturque sere pus durus , quidam lapillus exiliuit, qui etiam nunc penes studium Illustrissimi de Cospis Bononiae asteruatur cum arefacta, atque deglutita lauri bacca similitudinem habςns, colore spadiceus, Sc iusta grauitatis , Vulnus deinde sanatam integrὶ fuit, bc tumor euanu i , nec tibia cane ii amplius moleste obstitit.
62쪽
IN cerebri latibulis exortos lapides arcanum naturae abortum , eo perniciosum , quo ignotum , hactenus demirati sumus . Secundum nunc sibi locum vindicant in subiuguli sinibus, seu glandulis inuenti, utpote non minoris notae lapilli tum situ , tum figura, qua amygdalas imitantur Vix est quem Iateant praedictae glandulae laringi, seu iugulo insertae , quae & vernaculo idiomatae animelle nuncii pantur, a latinis vero Thymus, eo quod thymi similitudinem prasseserant, ut expressum in tabula videre licet , easque ab arteriarum, ac sub clauarum diuisione originem trahere in siimmitate Thoracis, &s Riolano credendum, perturbationum animi sunt sedes; in dicta etenim glandula tum spiritus, tum sanguis ebulliunt,ia
corde namque effervescit tantum, & contrahit colorem, nec immoratur , sed continuo excurrit motu ,quod col ligere fas est ex raritate, ac paruitat ramorum Patet insuper spo ε .s Q, ω molle , N albicans esse .corpus hoc glandulosium , illique patulam , Sc capacem in esse cauitatem , ut obseruauit Bartholinus in Asiata Anno i 632. post quem Graesius cristallini succi reperit portionem: dc Varro opinatus est glandulam hanc a n tura destinatam ad parandum secernendumque partis bus neruosis alimentum iaHis ita praesuppositis, tanquam vertis , & statuto hoc sistemate, philosophari licet huiusmodi lapillos in dictis efformari glandulis, cum praedictus. naturae succub glutinosus
63쪽
tinosus ebulliens, vi ealoris fluido spoliatus, coalescit paulatim in solidum, ad formam cauitatis figuratus, inualescente deinde calore magis exsiccatur, obdurescit, tandem in lapidem, vocisque impendit armoniam, organum suo naturali situ remouendo, vel distrahendo.
Quod ad mentem Hipp. accidit, cum in libro de semine obserua mutari vocem post annos pubertatis in maribus ob auctum calorem,organi quodammodo figuram immutantem: secus abscissis testibus in castratis ob d sectum eiusdem, quod etiam in iam inis contingit,utpote frigidis, oc ideo hi postremi vix a primeua pueritiae voce deflectunt, sed illam perpetuo seruant eandem. Nouissimis temporibus nonnulli ex diligentioribus medicis obseruationes huiusmodi de lapidibus factas communicarunt pluribus, inter quos Lucius Massarius
Bononienss, parentis mei Caroli Iosephi Contoli magister in hac arte , & Dominus Prosessor scriptum tradidit casum practicum suis discipulis, cui similem resertalium Excellentissimus Ioannes Augustinus Cuchius priori concivis, quem scrutanti sibi cadauera contigisse narrat sequenti epistola Illustrissimo senatori Bertingerio Gipseo. His verbis. Pollo riterire a V. S. Illustrissima, che nel- mese prossimo passato di Giugno di quest' anno I 6qq.
havestimo la cura tu compagnia col Sig. Massari d 'un talconiadi no dei commune dei Lauino di questo Territ di Bologna,d'anni a 8.in circa,di temperamento pituitoso, ed humido,capoplemo,sottoposto a longilissimi son-ni, qtielio vivetia pili di vino, che di cibo ; Doleuasi di non poter inglotire cose solide, e con difficulta te sorbili;auenne, che in breui gloriat, catagid la voce chiara ,
65쪽
Inter benefica humani corporis viscera extat Thymus, qui ad vasa ibi adscendentia magna,venam cauam, dc arteriam magnam,cum earum ramis ad brachia,& scapulas proficiscentibus, fulcienda destinatur. Rursus ad tutelam, ut euenire solet in attractis alicuius ossis, ne vasa hedantur.
Ulterius inseruit pro tegumento Cordis, &, ut attestatur Bartholinus, vidisse pro vallando Corde contrata iniuriaS. Praeterea ut meliuS praeparetur, & materia nutritiua in usum partium secernatur,& per neruos liquor nu- tritiuus inquinatus expuatur , idemque depuratus per ipsos neruos resumatur.
66쪽
in rauca, e dissonora dati' humana. II predecessor nostro,ssi cui su la cura,si prevalse delii gargarismi,e pni delle mucillagini estratie dalli semi di psillio,cotognt,malua,nel aqua di viole, a queste aggiungeua ii Stropo Violatodi colore, e sal nitro; a cui piu volte reitero te coppe, si a
vento,comlanche tagitate,ma conoscendo , cheil male si augmentaua, proruppe per Vltimo prevaleteui deli acque
fredde,e glacciate in bocca per modo di gargarismo,finat
mente Medendo, che sempre piu sauantaggiauail malet' abbandono. Onde, si io,come it precitato Sig. Massari consultassimo a cangiar , e variar sistema a detio male, ed in vero,ci riusci con utile,con far viare laqua tepida, eperche sentiva egii mouersi nella gola, come diceua unia non sb, che passassimo at decollo di malua in aqua, adoperandolo piu caldo,che poteua; Quando ecco, he at improuiso con impeto di tosse, die de alia luce via globo dimarcia, net centro dei quale eraui un sago tartareo di Ggura es una auiam ita ambrosiaesidi colore di canetla,e .con questo sputo si libero . ,
Rursus pro comperto habet vir clarissimus Io. Langius Serenissimorum Principum Palatinorum Comitum Medicus in secundo suarum epistolarum medicinalium libro I. scribens Canonicum Ratisponensem curasse ait, qui ob lapidem in tonstarum faucium absessus concretum eontinua tussi afflictus erat, enim olito humoreis, oborta deinde ex praecipitatione alia valida tussi calc lum gypseum excreuisse, simillimum amygdalis , natura: tuphorum, qui intra digitorum articulos chiragra laborantibus accrescere solent. Quomodo autem , quibusque medicamentis id factum sit, Idem Io. exponit, non multu a nuper memorato methodo differentibus . - ὼ G DE
67쪽
De lapide in Pulmonibus vel Abulis prope
MAgna in hac orbis mole lapides in montibus genitos , terreque visceribus estormatos deo cunctis obuium, ac patens perseicimus, ut assuetudine vii ri nullamque admirationem inducat. At eos in microcosmo nostro quandoque in pulmonibus editos , & inter spuendum licet raro emissos conspicere iure merit, miramur . Quamobrem opere pretium duximus pro viribus tam grandi malo occurrere , quod sine praeuia causarum eius indagine , cum fieri nequeat deo princ, pia , quibus prcedicti formantur lapides inuestiganda suscipimus; Zc cum aeris beneficio valetudo nostra, deo 'tima constitutio praecipue Pe me, elus Opem,ac munia libet attexere , ut cx eorum desectu improbos valeamus effectus colligere . Aerem itaque in conservandis indiuiduis Principem partem gerere, qui eo fruitur imficias ire non poterit. Vnde Cosmopolita motus ociarum vitae cibum non abste vocavit. Nouimus urinae iacuegestioni, emitendo partui, Chilo,lymphae, sanguinis,motui mon paru conserre.Imo purioris selectionem aeris, tu ad morbos curandos,cum ad ianitatis robur conseruandum deo conducere,ut vegetiores ex eo atque alacriores spirix progignantur. Vniuersum lustremuS terrarum Orbe , M Cum aere plena perspexerimus omnia, cognoscemus
Opitime quam utilis quam proficuus, qui necessarius sit, Rum animantia cucta eo gaudeant, dc yiuant vegetabilia
68쪽
II crescant illoque viduata non secus, ae flama quo aeri non patet aditus praeclusi,suffocata,languet illico,& statim extinguitur, & quod tandem mirum est seminata, quaeque in humido reclusa loco, dummodo pateat aliqualis aditus, puta fenestra, reuiuiscunt aeris beneficio, quod palam ostendunt,dum pullulantia capita fenestram
versus contorquendo totis viribus dirigunt, Si extollunt influxus aeris benificos hianti quodamodo ore captatura. Sed ne diutius a proposito dimoueamur eiusdem tria eos beneficia quamuis innumera discutiemus, ad quod cum unice conducat pulmonum notitia ; Ideo substantiam eorum, ac structuram aggredimur examinandam.
Cui tamen praemittere arridet, quod in foetu nondum in lucem aedito depraehensum est densiores nimirum, ac crassiores esse pulmones , utpote qui aerem nundu attraxerint,quo distenderentur, ac laxarentur constipati manent, ac dens, Vnde notum inditium desumunt physici partum agnituri fuerit ne in utero et extra extinctus extractos i mergunt pulmones aquae, qui s supernatauerint post immissione mortuum asserunt 3 si secus in utero praesecatum assirmant, seius enim editus attracto per respirationem aere distentis pulmonibus , ac laxatis leuius quid essicitur aqua,ad innatandum idoneum .
Pulmonum itaque substantia , ut placet Malpighio,
non est ex carne,sed ex Vesciculam aggregato, ex tenuis. smis , ac leuissimis membranis compacta,ut videre estin 3.figura.Vesciculae istae extrinsecd orbicularesset sinuo-
fae veluti fauos efformant; talis inter eas connexio intem cedit, ut ex trachea in ipsas, & ex una in alteram patens si aditus desinentes tandem in continentem membranam , ut anathomicae demonstrationes ostendunt, rete G a quo
69쪽
quodam mirabili extreme inherente membran colligantur , quod in ranis, ac testudinibus licet conspicere , in quibus obuiae sensibus huiusmodi vesciculae apparent. Haec igitur structura, cum inseruntur liquores puta vianum aloe mulsum &c. utpote spongiosa ad instar lii tet, vel spongiar eos absorbet; quod idem omnino comtingit , Sc in Thoracis sanie, quae per TusIim expellitur quamuis pleura rupta non sis, nec excoriati pulmones . Desanguinis Eiaculatione in Pulmone.
Sanguinem pulsu cordis per arteriosam venam in gibbas, indeque per arteriam venosam in concauam pulmo num parte immitti, ac circulari, Se in sinistrum cordis sinum impelli,iam est in consesso, ut notat Bartholinus de corde. In diastole quavis recipi copiose sam in venam
arterissam , quam in inrtam oculorum testimomo docemur . Hinc vi, ac seruescentia tanguinis circulationis
ope in gibbam,oc concauam,ac spongiosam pulmonum substantiam fuligines excitatae in eandem aduolant, Vbi Ventilantur ab aere, ac exploduntur. Praecipuum huiu&sti,tantiae munus est conciliare sanguinis motum, Ut notat Trusson, quo impedito vel a vitiata patientis structura Thoracis , cordis, aut pulmonum , vel aspera
arteriae,aut a succis in acidum transmutatis in pulmo nes demissis,certo certius armonia turbatur.
Quod si a vitriolicis succis fiat laesio , te corrosio sas ma illud medicum verificatur, ut in Pthysicis sepe copia sanguinis e ijcitur, aut cartilaginosa substantia, imo ipsa Vasa pulmonaria integra, ut continuo videmus in pra i,ta Tulphius duo affert exempla in quibus inopinata
70쪽
morte extineti suere, quia vasis maioribus corrosis, estu
soque singlune cor Obruitur . .. .
. At si quandoque fuliginum congerie in pulmonum . vasculi siue globulis prope tracheam insitis succus quidam viscosus se interit cauitatibus illis glutinis initi radherescens , qui structuram eorum euertendo non absimilem praedictis generat morbum. Vesticulae namque pulmonum concepto turgescentes succo libere aererer . attrahere,aut emittere nequeunt,quamobrem sanguinis fuligines exaltatae glutini admixtet quiescunt,& fixantur, quae.utpote natura athalicae , ac vacuae contentum in
glutine accidum illico sugunt, & illo saturantur,quo in pallam conuerse in illis cauitatibus detentet notio, e glandulis superincidente acido pulmones enim grauati illo pondere, e glandulis exprimunt acidum si quid in eis fluvidum est extrahitur,adeoque materies illa obdurescit in lapidem, ut patet ad sensum in lacte semicoagulato, cui acido luperinducto,VeIuti sale extracto sero. se fluidis, euadit in caseum , qui si butyraceis spoliaretur particulis,ut yidere est in frustulo caprini casei exsiccato, lapidescit.ἀNon raro etenim contingit in eis, qui sanguine euomunt,e pulmonibus processu temporis maxima procedenti tussi , sanguinisque copia calculos quatuor, aut quinque asperos , & triangulares magnitudine siliquas imitantes expuisse ; sedato tandem dolore tabe confectos interijsse. Similem casum recenset Alexander Tralianus lib. F. cap. . asserens se vidisse Virum,qui tussi sicca vDque ad tabem macerabatur,eique cum dietam ex humectantibus , S: leuiter frigidis indixisset ; tandem oborta tussi ex pulmone lapidem quidem durum exquisite ta