De lapidibus podagra, et chiragra in humano corpore productis, opus dicatum eminentissimo ... principi Emanueli Theodosio Bullionio ... auctore Jo. Baptista Contulo ..

41쪽

diureticam landendi sanguinem, eiusque serostates ex hauriendi , diuersa quamuis actione ἱ quod Acidus priamario agit in continens suis aculeis soraminando fibrosas yessiculas, unde serostas emeet, Athali vero agit in comtentum sanguinem , quem elastica vi tumefacit, de impellit , ut velliculae disrumpantur . Ceu Vinum, quod e dolio dupliciter potest erumpere, vel quia spiculum aliquod perserauerit vas, vel quia inclusi musti spiritus

effervescens, de tumens vim intulerit continenti. Donaestica sane sunt litudo, sed ad mentem Hi pocratis in primo libro de diecta , qui ex nonisesbs obscura retexit. Applicando proficue Theoricam visi Medico in s rendum videtur; quod ubi sanguis spiritibus turgens, ac

luxurians erumpit in hemoragias , remanente c*teroqui

sussiciente consistentia fibrarum, Acida praesertim liquoribus diluta peropportuna censenda sint, non ad spiritus coagulandos, Ut tradidit Quercetanus, sed ut ijs s raminentur vessiculae ad evaporandos spiritus inclusos impetum molientes in sanguine. Vbi vero sanguinis vitiosa tenuitas apparet ex fibrarum deffectu, vel lasitudine, Acida omnino fugienda . Vidimus enim saepe tali sanguinis diathesi hemoragia laborantes velocius oppe tere , quibus Acida exhibebantur ad sanguinem , ut credebatur coagulandum, quum reuera fibrarum reliquum per Acida corroderetur , de potius ad restaurandas fibrasicrassa praecipienda suillent alimenta . Praeterea ex eo quod in lacte, ac sanguine fluuida per Acidum praecipitata coagulantur, & solida corruduntur, sequitur, Ut in calculorum assectionibus , praecauendae

impediendaeque calculi generationi Acida omnia sugen, da sint , cuius exemplum, ut erudite exponit Excell. D.

42쪽

29 Iacobus Sinibal dias in suo Apolo Bistonte his verbs: habuimus in Matrona calculis obnoxia , quae v i , aquae Tiberis, optimo in steris et ite insitum, per biennium se poeseruauit imminem , at superuento Asmate, altero mυrborum eius familiari, satis spiritu curata per mensem , n britico ἱ subinde morbo et ementius ingemuit, calcatis in proximo mense pius expressa ; quos illius acidi spiritus culpa genitos testatur etiam Robertus.

Bostis in b.ec eterba. Hoc autem declarabo exemplo coagulationis , quam feci ope satium acidorum , ut Diritus salis,staliaminis oui ad aqueam maxime consistentiam contusi , atque buiusmodi etiam coagulatio e fisci in Ddie

poterit, quod non tantum cito coagulari poterit spiritu satis ; ut sat notum est, sud corporibus etiam non chia mice praeparatis, ut coagulo, succoque limonum ; a que experimentis hunc in scopum factis ostensum est; si quaedam Acida ius anguinis massam immediate conueherentur, eo in liquore ea esse coagulanda etiam tunc , cum in Animalis adhuc viventis organis perseuerat.Postquam vero calculus iam generatus est, aut saltem proxima illius materia iam a languine segregata, Acida summopere proficua censenda essent, praesertim vehementia, de in forma corrosiua exhibita . Subi ungit noui enim quemdam dolore calculorum diu vexatum, qui tandem sumpto cyatho succi carparum, calculos in minuta friamenta trituratoSconfestim eminxit, gutture tamen OD sensus, quod fauces succi mordacitas inflammavit, delibravitque. Tanta est naturae imbecillitas, ut absolutam Acidi potentiam innoxie sustinere nequeat, liquore autem aliquo temperatam , enervem adeo sentiat, Vt potius verendum sit ne obtuse vires Acidi, praecipitando

43쪽

eo amplius coagulare, qu m corrodendo dissoluere, sint idoneae. ' Econtra in Asthmate pituitoso Acida moderate sum pia incidunt, attenuant , Sc deobstruunt pulmonum in- farctus, ideoque recte praescribuntur Oximet, modicum salis spiritus, aut aceti squiliticis Vehementia vero acida spirandi dissicultatem mirum in modum adaugenti eo quod intolerabili vellicatione nerui pneumatici, atque laringis musculi spasmodice contrahantur; tum quia tanta fit in arterijs per acidum vehementia cruoris , disi ruptio, de praecipitatio, ut fibrosae partes a seiosis se iunctae, harumque vehiculo distitutae in pulmonum venis desedeant, dc stagnent. . Poltremo videtur inferendum,quod ubi serositates ad urinae Vias traducere aggredimur,sedulo distinguendum sit,quando diureticis acidis, quando alhalicis proceden dum , quorum Usus promiscue sinὸ ullo discrimine proponi solet a plerisque: siquidem in Hydrope Anasarcha, in qua spiritibus , activisque principiis non exaltatis, Ut

par erat, limpharum incrassamento natura obruitur , quantumuis aliqualem per acida diu retica dissolutionem sperare possis, improficua tamen ea curatio, Vtpote ad morbi causam, exaltationis scilicet, ac spirituum defectum non directa ; qui sane desectus Athalicis spirituosis

tumefacientibus,simulque promouentibus exaltatronem reparatur . Quod secus erit in Hydrope Tympanite, in qua , quia salia praeter modum luxuriantes succos nutritiuos flatuose intumestentes peruertunt : Momentum salutis dependet ab acidis abbundanter absumptis,exemplo Hidropricae, apud Auicennam,Mulieris, quum ingesta Punicorum incredibilis quantitas omnino sanauit Acidum

44쪽

NON incongrue se perius innuimus tractatum de Acido illumque enim filium solis cum cchuv

cauimus: Namq;tam ratiocinvi generale, particulari prς- cedere fas erat, quam ut suppositu in inferiori ratiocinio probatu existeretur. Restat moda videre,an acced*t,vel .cxistat tale acidum in stomacholaide quomodo per crwre e stomacho delabente morbosum euadat hancq; assertionem demonstro pro maiori lumine, ac inteligentia in resolutione, ac retinione lapidis, de calculi in Cap. quod in alcati inuaginato lapidestit, vel in renibus, vel vestica ; aut alijsque corporis partibus. Videre ergo, an sedes , dc fucina acidi ventriculus sit; Quidquid alij senserint lienem non stomachuS; hanc enim potius cloacam, non. ossicinam dicam: canes namque quibus licia dii adieatus est, adhuc.voraces esse , si credimus experto Louerio i, quod tamen aliter euenire deberet, si acidi sedes licia esiet, non stomachus, cum aedacitas , de fames ab ipso acido pululet, ut ex Hipp. G. Apta, 1. In longis deuitatibus intestinorumst ructas acidussuperueniat, qui prius non erat bonum, idem senat redist stomacho aciditas, qui cum cibum, vel succum Vitalem transmutat, tunc necessario optima alimenti dissolutio instar aqua', ex qua tunc sanitas suscitatur. Quare meo arbitratu cla-ae deducitur sedem acidi lienem non esse, illo namque adiradicato , utpote causa acidi dessiceret effectus vellicationis , de consequenter concoctionis, S dissolutionis ex ipso praecedenti, quainobrem per conuertentiam licet

arguere

45쪽

arguere expermanentia nimirum esse rus exissentiam tausae, & vice versa ab esse inserrimus, causam esse illam , qua posita ponitur essectus , Ur qua remota remouetur effectus . Si igitur dempto liene perseuerat adhuc , diuque conseruatur aciditas in stomacho , euidens signunta est ex eodem elaborari continuo , tamquam immediato sui instrumento , ad alterandum, coquendum , ac diu dendum alimentum, instar aquae regiae cum auro , cui competit aurum dissoluere Sec. Hinc natura prouida in

functionibus, ne praeualeat acidum in stomacho, Se in praeiuditium , ac destructionem viventis, ingerit in alia quibus Rapinae Auibus, ac Piscibus, alijsque animalibus, Uti aliquando saxiculis, non per modum inquamat menti, nam quid ex his extrahi potest sed ut diue tatur superfluum acidum stomachi,Sc lieni suppeditetur. Alias atrophia laborarent, & numquam pinguescerent:

V nde euidenter nostrum persistit alterium, lienem cloacam, non acidi ossicinam esse, quamuis Anontinus quidam Thomae Bartholino scribat, ac redarguat sequentibus verbis ; Non ne in liene patet ductus, qui ad ven-traculi fundum pergit; euidens ergo signum est noni esse tale acidum in ventricula , sed a time derivare ;imo etiam praecitatus Vrget experientia,nimirum, nulla

pars corporis praeter lienem sapit aciditatem, unde deglutitus lien praesertim suillus ventriculi grauitatem remouet, quia et porigit acidum .

At an cassum h c,similiaqMicunt,nam hoc idem nobis

fauet in aduersarij iugulum retorquetur argumentum Ductus enim, qui inter lienem , ventriculumque inter dir , potius procedere ex ventriculo in lienem, quam econtra demonstratur , nam inest fundo ventriculi per

46쪽

aduersarium, adeoque congruentius videtur ex stomacho iminente seculentas acidi partes, ac supersi uitates excolari in lienem, quam ab hoc inferiori in stagnum derivari, sicut idem licet arguere, quamuis sit ductus a sonte superiori, stagnum inferius in dubium nullus reti

cauerita stagno in fontem aquam corriuari;similiter ratiocinandum est in casu nostro,atq: etiam validius oste ditur dicta veritas expaerientia, qua multoties comprob tum vidimus per ligamentum medio ductui iniectium , qui statim versus stomachuin turgescere, non autem prope lienem fuit depraehensus , ex quo liquet originem acidi in stomacho descendere, euerso iam aduersarij sundamento reliquum corruit, ut consideranti patet. Miarum enim non est lienem sapere aciditatem,cum sit ei uiadem acidi stagnum , ideoque deglutitus lien praeserti

suillus, elleuat ventriculi grauitatem , quia acidum in eo inclusum stomachi comunicatum auget innatum acidum, iuuatque ad alterandum, ac digerendum, S co sequenter leuitatem austert; Hinc salsaturae omnes, atq. ciborum condimenta ad acuendum apetitum acida sunt, ut succus citri, aranti j dcc. Haecque est ratio, quare acida spleneticis amica sint ; unde Celsus, δέ Hippocrates malagma ad lienem aceto consciunt ; hocque nos docet quotidiana experientia , tale acidum innesie in ventriculo, nam sanus quisque ieiune lactis haustum bibat, illicoque illud evomat, tunc acidum lingua percipiet, Muidcbitur lac semi caseatum, quasi acetum illi inspersum

suillet. Imo simile fere acidum reperitur in natura Obstetricia manu,quod in vitro omne alimentum quatuor,

vel quinque horis ad moto sinplici calore extraneo in lacteum chilum ex acido in salsum transmutat iucundo

47쪽

spectaculo , quod ad oculum cuilibet id expectanti de inonstrari potest. Tachenius quoquς incλp. . comprobat unico verbo,cu acido sumacb in alimento athali ato sis falsus chilus , salsa urina, eti m in j , qui numquam sal degustarunt; falsussudumsalsu sanguis, carnes, ossa, imbibis aliut excreta , Hogelandius talem succum

biritui vini mixti cum chalcantho equiparauit. Fracassatus vero salinum recipit fermentum, sed illud Mercuriale , ac armoniacum censet , bc maxime volatile parum sollicitus , an a Ventriculo , vel aliene, vel recrementis ciborum prodeat. Elle autem spiritum accidum

experientia probat. Eximatur enim vel in sanissimis ex cauitate venticuli chylus semper , & ubique acidus depraehendetur , quomodocumque demum sapuerit i gesta . Media via prudenter graditur Fer. Lossius se mentum esse acido salinum , quia tanta est eius varietas ratione indiuiduorum, dc specierumi Hic magis acidum, ibi magis salsum; ratione etiam aetatis Variare. In veteri glire nullam saIsedinem in iuuene aliquam ; In adultis hominibus acidulum in infantibuS insipidum , in canibus modo salsam, modo acidum,Vnde manifeste acidum si praeualeat extra stomachum esse morbosuin cognostimus,prout etiam subiungit prmitatuS c. cap. 28. eum vero acidum πυn aikalitatur iussum priusquam mes-raica transit ,'casu intra recipitur ad sanguinem pereptans acessit latim set febres,ve pleuritides anguis enim tunc temporis emigus in grum i concresis, eo quod Iup rans acidum athali cogit. Nec id calori tribuendum est prout docet Elmontius in tractata de aura vitali. Canes consuete triturant ossa in similitudinem crusicarum

farinae , α inde poli subiungit tot putrefactionum etarietates

48쪽

iates tot stercora unius panis specie diuersa, quo pecies animalium pane nutriuntur. Vnde praecitatus;est ergo infert spiritus Utali anguis per et fermenti ,-motus cord is resolutus in auram salsam illuminatam et iriual ter , quod tamen in nobis Vi calidum in pisce vcro friget actualiter, sic Qt numquam quandiu misit , es Fubsistit,

queat ad caloris potentiam adspirarer,ta hoc deducimus, quod a moderato calore excitatur,ab immoderato extinxguitur ; sicut lucerna ab immoderato, & desciente oleo extinguitur. Quare non incongrue Hipp. in libro de humoribus dixit, mi in animantibus stomachus alit. calefacit,refrigerat ,sicut in et egetabilibus terra: id sonat stomachum cile omnium actionum pia sidem, quae in corinpore solius acidi vitalis gratia ibidcm latentis contin.

gunt.

Instrumentum itaque vitale, aut seminalis virtus vo ea ut tibi libet in omnibus rebus aciditas inest, aut oc . culta,quae a veteris nostris potentialiter dicitur ; illa vi tus manifeste in stomacho habitat, in reliquison, albus membris occulte attestante Hippocrate lib.de arte. H mo inqui non babet unum ventriculum, sed plures, Omnes muscuhsuum ventriculum habent ; officium est in aliud ens transmutare duarum facultatum ope,nimirum acido innato, dc athali acquisito. Patet quod in sano ventriculo acidum volatile numqua desciens inhabitat, cuius beneficio alimela,quae Omnia nullo excepto Athali volatilis plena sunt in chilu,vel succum primo acescentem,inde paulatim in salsum,idest maturum Vertat, & transmutat, E contra in stomacho aegrotantium animalium,tunc acescit,quidem Verbi gratia lae,sed non imprimitur vitali caractere, pr Opterea ac,

49쪽

ditas si putrefactiua , quae non nutrit, sed malum adamget. Hinc Hippocrates in diuersis febribus , non Ut turba medicorum in omnibus prohibet laβis haustum . Latet ergo aciditas in sano ventriculo viventi quae tamen non solum simpliciter coagulat, sed in ipsa coagulatione imprimit specificam vitalem vim ipsius animalis,que quam-Mis in acido consistat, differt tamen a quouis acido, cum alibi in uniuerso mundo similis,nCn reperiatur,contine que in se quidquid indiuidui animal habet,& in futurum quamdiu vivet habebit:cum hoc acido chylificatur lac, de in alimentum recipitur; in cane nimirum induit canis

Innesse tale acidu in ventriculo viventis, docet Tach. cap. t .sequentibu S verbi S. Potatorum in belmorum urianam propter copiam, quam ingurgitant mirauntsingulisboris praeserta a vino rbenano,ev aquoso,non existimo debere omnes venarum ductus transire, alias tincta Leuisereret, hec tamen urina colore aquas imitis,tamen salsa est, sicut illa,quae tincta a moderato potu generatur,quod probat lixi titum athaliratum, e contra trina morientium licet mingant in pauca quantitate,'tincta, caret Omnina

Vediue,vi'alhali praeter commune, si quid in cibis af- sumunt necesse est itaque Uru pals m generari debere ab impressione acidi vitatis in stomacbo jedentis ; quod mum entes deserit patitatim.

Actenus Tac.

Igitur in stoinacho omne ingestum in salsum volatile

transmutari debet;chilus autem propter errorem, Vel imrernu genitu, Vel externum,uel minus,vel nimis acescat ,

ut ex Hippocliti te lib. primo de dietasi importune, Urviolenter cogatur omni successu priu3bitur , ut in potatoribus

50쪽

tatoribus, & helluonibus videmus ; qui assumpta quandoque per vomitum reijcisent acidum redulentia, non pro*octionatur: tunc fit alimoniae , inubsequentibus ventriculis ineptum, importuna aciditas per meieraica perreptans, tunc totum corpus inequaliter calet, S qu niam alimentum dis proportionatum est,seri etiam ine tum exhalationi necesse est. Pr.ecitatus lib. de dieta necessarium est quae ab i cernuntur, ae producuntur dissimilia fieri. Vnde xulgus dicit poros esse obstructos, Mirant pirationem prohibitam , necessario sequi febrim , vel morbum. Hinc omnis morbus laxi i praecitatu consiliit, vel in materia coagulata, vel soluta , quae vel magis, vel minus dissert iuxta siporis qualitatenia,

quorum numeram infinitiam recenset Hipp. de vete

ri medicina 6. aph. i. Ructas acidus, qui prius non erat nidorosis seuperueniens bonum pronunciare, quod serinat in omni morbo soluto ,e.g. alui fluxu deficit stoma cho aciditas , & quibus haec adest ijs proaenit stagus,vel intestinorum leuitas ex nimio salso sapore,qui sapor saltem di luit molliter concreta, numquam tamen erit exitiosus, dc lacte solo superatur, eo quod lac facili mὶ salsis comiscetur , eluiturque ; sin Vero proportionatum acidum,& thali etia debito calore omnibuS ventriculis, sistet ut Hipp. lib. I. de dieia,'concors concordi ad-baereat,ac assideat e pugna, sedesfidio, bίc vocatur sanitas, atque sic perficitur, de coagulatur smegma,quod ,de ipsum , si quandoque disproportionatur, si morbosum suo contrario ad sanitatem reduci, recoqui, de in salsum

recoagulari.

Hinc liquet ventriculi fermentum esse illud principiuspermaticum ab aedulijs perpetuatum , quo cuncta fiunt