장음표시 사용
21쪽
strissimis hisce parentibus gratius accidere, quam haec ε' κ-νiαλquod exemplum ciarius diuinae benedictionis)quam dubicissimus Dauidis Psalmus euehens, sce cundam uxorem,sertiali grauidaeque vici,circum latera domus serpenti, liberos vero nouellis olivarum in circuitu mensae,suauissimE consert
Duo quidem ex illustribus his liberis filioli, M A x I M l-iLI AN VS, & HVLDE Ri Cus,in pueritia sunt extincti: retia
qui vero simul ab his Parentibus ita sere sunt educati; ut plorunque cum nouem illustribus his & dulcissimis suis pignoribus accubuerint; & quidem Domina Mater assidue; Illustrissimus autem Pater hoc in more positum obseruabat; ut pra dium cum aulicis suis, Comitibus,Baronibus,Nobilibus,C, siliariis, Legatis,& peregrinis hospitibus frequentissimis;ccenam vero cum Coniuse,& suauisisimis suis liberis sumeret; &: istius diuinae benedictionis fructum plurinios annos summa cum voluptate perciperet,&filios filiarum videret. m autem solicite, quam accuratὰ, coniunctis hi Parentes curis,studiis,vigiliis in hac numerosa sua educanda Sobole, partim per Praeceptores, partim viva voce sua laborarint,incredibile essi neq; hic tam recenseri prolixe, quam attingi breuiter conue
Hic igitur sanctissimae disciplinae Schola florebat; in qua vera pietas, vera fides, Christianae religionis articuli Catechismum vocant) diligenter inculcabantur, ediscebantur, a Prin- cipibus liberis,ut vulgo in templis assolet fieri,quotidie per vi cem,ad unguem recitabanturi quotidianae preces, matutin vespertinae: lectio Bibliorum, concionum auditio, repetitio, redditio, cantiones sacrae, Coenae Dominicae usus,&omnes Christianae exercitationes urgebantur & exigebantur: hic omnium virtutum quasi officina quaedam feruebat; in qua . morum elegantia, cibi,potionis, vestimentorum modus, hu- imilitas,obedientia, modestia, verecundia, pudicitia doceba-.
turillic denique bonarum artium & linguarum studia tanquain Gymnasio seruebant; neque filii tantum, sed filiae quoquci in Latinis literis, nequaquam cauta ob leues, exercebant '
22쪽
O quantis votis optandum esset, hanc exquisitam educationis formulam omnes Patres & Matres in liberis suis informandis imitatione consequi; non ita multi remissiore, molliore,l xioreque nostri temporis educatione,& in suam, proh dolor,& aliorum perniciem corrumperentur.
In hoc autem laudatissimo puerilis institutionsi opere,
cum Illustrissimus Pater,Dux CHRis Top HOR. V s, incredi bili & rerum priuatarum,&publicarum,aliorumque regno rum multitudine obrueretur & distraheretur: Domina Mater utriusque saepe partes obluit: haec fidelissimam se Domino Marito praebuit hic adiutricem; haec vera Curiae, vera morum extitit Magistra quippe nullas materni officii partes Deo gratiores esse, pia liberoru institutione, rectὰ pieque sibi persua.dens. Vnde quemadmodum in em epio Patris sui Gynaeceo quondam ipsam ad omnem vitae decorem perpolitam fuisse, supra meminimus: sic ea suam quoque sibi Sobolem in se mandam ad omnem vitae pulchritudinem, ac proinde ad exoptata & construa matrimonia quondam adipiscenda statuit. Nec eam suasisellit exspectatio. Cum enim hi liberi Principes in tam praeclara virtutum schola, sub tam fideli morum rectrice, custode,& curiae Magistra sitissent educati: factum est,ut, eorum fama longe lateque sparsa clarissimi quiq; Principes hinc matrimonia, certatim quas,sibi & suis expellucrint.
Nam, ut de Illustrissimo Principe nostro,Domino L V-D o VI C O,taceam; qui duorum clarissimorum,&antiquissi marum familiarum Principum filias generosissimas facilime impetrauit; nimirum primum Illustrissimi Principis, D. C A-R o L i, Marchionis Badensis de Hoch burgensis, &c. beatae&excellentis memoriae, filiam inclytam & laudacissimam Do-
mo tertio in Christo seliciter obdormiuisset, Illustri nimi
Principis D. GEORGII IONAM Ni s, Comitis Palatini ad Rhenum, Vel dentalant, Ducis Ba uariae, &c. fisiam inclytam &laudatisiimam v ks v L A Μ ; cum qua etiamnum magnas auitate
23쪽
SABINAM, anno octogesimo sesundo pie mortuam huius frater Illustrissimus Princeps Hamae Landgrauius,
no Isis 8. qui anno 138 . die Iohannis Euangelistae placidE expirauit: Vidua haec nupsit Illustrissimo In incipi D. G E o R GIo GusTAvo,Comiti Palatino Rheni Veldenetiano, Duci Bauariae, dic. Domino meo,& Compatri clementistimo: HELEONORAM :Illum issimus Princeps Antiatdinus, D. IOACHIMUS ERNESTVs,dec. qui anno Is 84. pie defunctus: Viduam hanc nuper adeo duxit Illustrissimus Princeps Hassiae Landgrauius, D. G E o Ra I V s ,&c. ita ut, raro quidem, sed licito & honestae affinitatis exemplo,tres fratres germani, trium germanarum sororum Coniuges extiterint longe coniunctissimi: IE MILIA M . Illustrissimus Princeps Palatinus Rheni Simeranus,Dux Bauariae,&c. D. RICHARD Vs, &c. DORO THEAM MARIAM, Illustrissimus Princeps D. OTHO HENRICvs Palatinus Rheni, Sponheimius, Dux Bauariae,&c. AN N A Μ,IllustrissimusPrinceps tori ANNEs GEOR Giv s,Dux Lignicensis&Brigensis,&α Soru I- uitate 5: concordia, utinam etiam magna foecunditate de longaeuitate, vivit: filias certe virgines clarissimas Principes Illustristinat & pari generis excellentia com naendatissimi ambi)runt,&impetrarunt:
24쪽
u vi LHELMus, Dux Saxoniae, &α anno Is 83. Dominus meus & Compater clementissimus. Quibus omnibus&sin gulis felicitatem sororum, R A CHAELIS,&LI R., exanimo
precor. Et quidem haec de liberis: ad perpetuam Illustrissiamae Principis vitae commemorationem reuertamur. Quam autem splendidissima haec fax coniugii cum Domino suo, Duce CHRIs TopHOR o,caste, quam sanctE. uam comiter, quam innocenter, quampia, quam concoriter,in Christiana, coniugali,Principibus digna charitate, reuerentia, coniunctione,&fide,ad annos viginti quinque, in omni & felici de aduersa fortuna vixerit: quam se congruenter ad Principis Coniugis sui mores, adsensum , ad afructum omnem accommodarit, neque ab ipsius voluntate, ne latum quidem digitum discesserit; sed, secundum Apostoli mandatum, obsequentissimam semper exhibuerit; in laetis exhilaraxit ; & ipsa se laetam praestiterit; in tristibus autem,in negociorum varietate, copia, difficultateque, in quas saepe Principes,& facile coniiciuntur, incestum recrearit, ac consolata sit ; i
credibile dictu est. Iis enim omnibus aucta fuit & quidem cumulatissim Edotibus, quas Spiritus sanctus, per Prophetas & Sapietes suos in laudatissima, in bona, in proba, in strenua, in commoda, mintelligente,in prudente, in taciturna, in fideli, in verecunda, in stabili uxore depingit ac requirit: eamque his ornatam donis, donum Dei, coronam viri sui, gaudium,beatitatem, longaeuitatem, pinguedinem, thesaurum, Solem orientem, domus pulchritudinem,lucernam splendentem,columnam auream super argentea basi nuncupat. Talis reuera fuit in omnibus coniugii partibus de officijs ANNA MARIA.
At quibuspraeterea in reliquo vitae uniuerso statu virtutibus excelluem, quibus, non inter vulgus dico, sed illustres etiam personas ornamentis effulserit, vellem quidem &de-D berem
25쪽
- oratiosumbris Illustru7mapHM Uac D.D. berem percensere sed quid ego nunc ea tentem, cum in iis, uae a me dicta sunt hactenus, orationem meam gracilem &ebilem ponderosis istis rebus succumbere persentiscam λTacendum tamen omnino non est; sed aliquid de praecipuis aliquot adhuc minuta enim quis sermone, quamuis longissimo, complecteretur λ)excellentiissimae nostrae ANNAE ΜΑ-RI A Ornamentis addendum.
Quid enim λ Singulares omnium virtutum imagines&actiones conspexit in Illustrissimo suo Principe marito, tanquam in. speculo quodam lucidissimo, quas om ni studio sibi aemulandas esse duxit, di cum liberis suis, tum aliis omnibus ad imitandum proponendas. Sanctissimi sui Principis exemplum,& pietatis studium quotidie sequebatur: Statis horis cum liberis suis ardenter precabatur: lectioni Bibliorum,&aliorum etiam utilium scriptorum diligenter vacabat: conciones cum attentione summa frequentabat: Coena Dominica, fidem ad confirmandam suam , ad animam sanctissimo corpore & sanguine Christi cibandam,& reficiendam, saepe maxima mentis deuotione utebatur; diuini verbi ministros synceros illos & pios, non suae modo ditionis, sed alios etiam peregrinos, exules, profligatos & miseros, ut lubentissimEaudiebati, fauore summo prosequebatur,&intercessione sita Principem apud suum nunquam non fructuosa promtissimEiuuabat,& hinc sibi apud Deum & homines gratiam ad immortalitatem comparabat: sic *lsa dogmata, sectas impias, fanatic opiniones, religionum mon stra sequentes; & inter hos imprimis Cinglianos odio prosequebatur &detestabatur acerrimo: sic,vt hcc quoque modo Principis sui flagrantius imo pietatis& religionis zelo se conformarit. Iam vero quam se praebuerit in aequales, in Aulicos, in
subditos, in omnes, in omni conuictu benignam, comem, placidam, clementem, inprimis autem erga pauperes & assibctos, misericordem, attingere quidem ego sortassis, verbis au tam comprehendere non possum. Acut caetera transeam
26쪽
a MN at MaR I ae. Dc. HAM. omnia, de benescentia in pauperes, & largi silmis eleemosynis, quas benignassime promtissimeque omnibus egentibus,
s epissime etiam non petentibus, modo in ipsiusCognitione in eorum cgestas peruenisset , pecuniis, vestibus, & quibus cunque corporis alimentis erogauit, argumentum, quaeso, percipite. Nouerat, & experiebatur etiam quotidie, non sine maximo commiserationis affectu, quae plaerunque pauperum inpagis, in ciuitatibus etiam, sit conditio. Hi, dum ineuitabilibus necessitatis telis premuntur; pla runque necessarijs alimentis destituuntur, tamem,& frigora patiuntur; aut saltem praeter omnem ordinem quibusvis obiectis cibis, minus ad esum aptis,& salubribus pascuntur;& sic omnia valetudinis incommoda sustinere coguntur. Hinc febres, pestilentiae,&omnis generis morbi redundant. At sunt Medici, siunt Pharmacopolia, inquis: Verum ubi neruus pecunia λ Dum hac destituuntur, & Medicos, Pharmacopolasque consulere erubescunt; suas Medicas, nescio quas anus indoctissimas, &medicarum rerum inscientissimas, circumforaneos, sepla-sarios accedunt; quorum remedia paucae aliquot herbae sunt,& radices, tanquam.Panace, omnibus morbis auxiliantes. His usi, vel cito conficiuntur, vel diuturnis morbis confictandi&cruciandi subiiciuntur. Omiserrimos semper pauperes homines; hac vero parte multo miseriores.
Exemplis igitur misericordissimi Christi,& Apostolorum eius, clementissima Princeps, pauperum hanc dolendam vicem commiserata, Principem suum, pauperibus addictissimum,rogauit; ut in arce Pharmacopulion,in medicinas, Pauperibus destinatas&erogandas,instrueretur. Hoc simul ac rogatum, facilinae fuit impetratum. Apparatum enim
fuit in arce principali magnis impensis,omni medicinarum genere plenissimum, instructissimumque,& cura singulari custoditum pharmacopolium.
27쪽
Sed quid Pliarmacopolion nuncupo λ Nihil ibi venale,
nulla, quam vocant, taxatio; nulli Iocus prccio; Pharmac
dorion dixissem: omnia siquidem ibi donantiar: gratis, & liberalissime quidem erogantur:& in hunc solum instructa suit haec officina finem, ut aegrotantibus, praesertim pauperibus, optimis & saluberrimis pharmacis subueniatur. Nihil enim hic vile, nihil abiectum, nihil rancidum, nihil
mucidum, nihil diutino situ contractum, nihil vetustate com ruptum; sed delecta, & exquisita omnia: vetera, mucida, situ deprauata, statis temporibus aboliuntur: importantur nouae initaurantur omnia. Huc igitur ex agris, ex pagis, ex civitatibus, tanquam ad Apollinis Delphici tripodem, confugitur. Neque vero pauperibus tantum huc, sed alijs quibuscunque patet accessus, cassibus interdum necessitatis sic postulan tibus: Dum aliqua locis in alijs, aut non inueniuntur, aut hac esse meliora sperantur. Ego certe quidem ipse quodam in casu filioli mei seliciter aliquando sum expertus: Deo sit,& Illustrissimae Principi laudatissimae, huius apothecae medicinalis autori, & conservatrici etiamnum laus, & gratia. Etsi autem haec proprio commendata suit officina magistro: tamen eius benignissima Princeps superiorem agebat quasi praesectam; & quia pauperes inferiore sere loco semper ei se,ac plerunque negligi sciebat, ipsam et ut huius erat rei scientissima; sic pharmaca quoque curabat & administrabat; itaque in pauperum morbis & aegritudinibus cognoscendis, curandis, subleuandis, tollendis, licite admodum ipsis aia
sectis, vel ad se multoties vocatis, vel etiam clementer visitatis, & oculari inspectione examinatis,laborabat & aduigilabat; ut certare voluisse visa sit cum Placilla, Theodosii Imperatoris coniuge, quq in pauperes tanta liberalitate & benencentia suisse scribitur,ut horum causa vilissimas famularum ope ras subire non grauata,dedignataque fuerit. Quae vero Christus qui homines,ad exemplum coelestis sui Patris, misericor
des esse mandat; & ne frigidae quidem haustum,egenis suffmembris
28쪽
ANNAE MARIAE, ochabita. membris porrectum, sine praemio futurum, & perditum iri promittit) tali misericordiae, liberalitatis, & beneficentiae generi praemia constituerit; quam amplam & abundantem in regno coelorum exspectandam & accipiendam mercedem; huius loci, nisi fallor, explicare non est. Vnum hoc addo,Principem nostram diuini silmae huius
virtutis nomine, posteros apud nostros,lternas esse laudes in uenturam; sicut tuae vitae tempore maximam ob hanc,& alias virtutes plurimas apud om nes gloriam suit, praedicationem,&existimationem iugentem consecuta. Dum hoc modo, rebus ad voluntatem multisannis su-entibus, in selicitatis quadam arce posita videretur ι Deum sibi sciret esse clementi Isimum: Principem situm sui amantissi-naum: Patrem patriae hunc censeri, & apud exteros Principes summo loco haberi: regni statum esse ter optimum: liberos Principes partim exoptatisssimis matrimonijs florere; partim
domi ad omnitimauitarum &domesticatum virtutum di lau dum excellentiam, ut palmites, &oliuas nouellas succrescere : ecce Deus in praedictam crucis & amictionis Scholam Principem nostram reducit: etsi enim ad tempus interdum hanc claudere solet, & mitigare molestias; suosque respirationi, & huius etiam mundi gaudiis permittere.: tamen,ne cum hoc mundo securi pereant, sed in amictionibus ipseminuocent; subinde tribulationes piis, tanquam mundo, post
Iucem tenebras, post serenitatem pluuias, post aestatem hyemem, perpetua vicissitudine, sine qua res omnes corruerent, immittere; de hac ratione suos, tanquam aurum igni, probare consueuit. Quomodo, qui in arena seipsum non exerceat, inquit D. Chrysostomus, in certamine insignis erit atque conspicuus Haec non ideo tamen a medicuntur, quasi princeps nostra nullis interim subiecta suerit perturbationibus. Nam, ut apte meminimus, a prima sui creatione, secundum nomen
29쪽
suum,acerbissimis miseriis suit obiecta: dum in utero matris Patruum: in nuptiarum apparatu, Patrem, amisit. Postea quoq; in tam ampla, augustaque gubernanda familia, in tam numerosae sobolis educatione difficili, dum aliis alij morbis& incommodis diuexanturi multa quotidie contingunt, quae Parentibus, Matribus praecipue, non sine molestiis sunt deuoranda. Accedebat eodem Domini mariti sui valetudo satis permultos annos incommoda. Sed haec leuiora fuerunt omnia, si cum ijs, quaeiam recitaturus sum, constrantur. i. Etenim anno sexagesimo octavo, cum Dux H ARD Vs, Princeps, & Heros, animi, corporisque donis excellentissimus, annos natus nondum viginti quatuor, Illustrissimorum Parentum filius primogenitus dulcissimus, spes posteri alis maxima, baculus senectutis firmissimus, solatium in quavis fortuna iucundissimum, decus, ct spes Ducatus V virlembergici summa; cum hic, inquam, ad id aetatis ematuruisset, quo grandaevum Dominum Parentem, δc multis I inperii laboribus cosectum, gubernationis moles ijs& onere maximo subleuare potuisset; ac iam debuisset; sed praeter
opinionem & omnium exspectationem extingueretur;quantum acerbissimi doloris vulnus, una cum Illustrissimo Principe CHRISTOPHO R o, tum, causa fouendae valetudinis,in
Thermis serinis agente, acceperit; facili colligi potestconi
Eodem anno nondum integrE completo,quantus eam denuo & luctus,& doloris fluctus obruerit,& pene submerserit; nondum ex Aulicorum hominum memoria emuxit. Postquam enim Illustrissimus Princeps CRRIs To-ν Η o K v s, Heros ille incomparabilis, de patriae Pater verissimus, circa praedicti finem anni, die Innocentium,innocentis simus Princeps, pi placideq; , cum omnium non modo sub ditorum, sed externorum etiam hominum,Principum,& omnium bonorum incredibili luctu,e mundo disiecisset;&Prio
30쪽
a ag M A RI Ag, sec. habita. 29eeps hoc modo nostra, coniunx destincti Ducis fidissima,in dissolubilique coniugii vinculo ei quasi conglutinata , non
modo prius illud vulnus, nondum cicatrice obductum, refricuisset: sed insuper nouum etiam accepisset tantum, ut di ini-diumincorpore suo auulsumque quasi sentiret: quam accr-bum , quam exquisitum ei res haec attulerit dolorem, nemo est, qui non per se satis possit intelligere. Quem etiam amara,&hoc naodo renouata recordatio augebat illa: quod eodem hoc die, ante annos as. Patrem sivum optimum di innocentis simum illum, cuius supra quoque meminimus, inclytae, memoriae Principem, GEORGIvM M v Μ, Marchionem Brat delaburgicum, dic. simili beatitate mortuum amiserat. Iterum hic ergo verὸ amictissima Princeps nostra, MARI A , fuit: amarissimis saeui maris obiecta fluctibus. In hac tum demum vastissima perturbationis tempestate, coniugi j-que miserabili naufragio verissimam, fidelis,imam, constantissimamque se coniugem demonsti auit. Testantur siue Historiae,sule FabMis fide siquidem maiora reseram apudThra ces uxorem chariorem splures enim ducunt) cum viro sepeliari rapud Indos, ct Afros, uxores cum dciunctis viris comburio
scribit Diodorus, Alcestem, Admeti Thessali uxorem,
tanto amore maritum dilexisse, ut pro eo mortem non recusarit : cu m eius Parentes id facere neglexissent. QEod Plato mconuiuio ita Diis acceptum fuisse refert; ut hanc ab Inseris continuo suscitarint, tam egregio facinore delectati. Cum Capaneus in bello Thebano, dum scalis magno murum impetu conscenderet, periisset; uxor eius Euadne nimio coniugis amore se in eius rogum ardentem praecipitauit. Laodamia, cum Protesilaum Principem in bello cecidisse, intellexisset; optauit, ut eius umbram videret; qua recon/cessa; non deserens eam,in eius amplexibus Perij t. .