Orationes tres historicæ eruditæ, insignes et patheticæ de optimo ac beatissimo ex hac vita discessu ... Christiani III. Daniæ ... regis (Iacobo Bordingo)

31쪽

pro eollatis per ipsum in Icclesiari rein publicam beneficijs ardentius Deo gratias agamus:eas pie moriendi forma, quam pulcherrimam nobis reliquit, ipsi quos 'x'mur: qui vero deinceps successuri sunt reges, domesticum quoddam Optimi Principis e

emplum habeant, quod imitentur. Etsi autem vita eius multis excet lentibus virtutibus ornata fuit,nos tamen non omnia, sed ea tantum commemorabimus, quae cum proposito Ezechiae exemplo maxime congru unt pietatem eius insignem, pacis lac tranquillitatis studium quae tandem felix ac tranquillus cx hac vita exitus consecutus est. Integram vitae eius historiam , bella feliciter gesta, totum politicae gubernationis cur sum describent ij quibus resin consilia eius nota sum,in scribendae hiasoriae curam a data est. Nos praecipua

dicta eius iacta, quorum proximo hoc biennio in quotidiana consuetu-

a dine

32쪽

dine auditores spe statores suimus, quaeΦ proxime mortem eius antecesserunt, Optimum spirincipem eum fuis e testantur, breui oratione lonoam enim luctus noster non fert per

sequemur.

Primiam itac singularis eius erga

Deum pietas, quae ipsum non nomine tantum, sed re etiam vera christianum fuisse declarauit lico eluxit maxime, quod, simulatc ad regni guber

nacula admissus esset, repurgandae res

ligionis .constituendarum Ecclesi arum curam suscepit. Intelligebat certe iam tum pius Princeps, imperia omnia a Deo regi, nec potentiam vi, iam firmam esse aut stabilem,quae diuinis praesidiis non niteretur frustra custodiri ciuitatem, quam Dominus ipse non custodit. Prima igitur haec eius. cura, hoc sudium fuit, ut portas aperiret Chri usto: regna haec quibus gubernandis a Deo praefectus erat, puram Euange

33쪽

lii doctrinam amplecterentur: simul ip

extremae illae terrae, longissimis a rium interuallis dis ita , otiandia, Istandi a Pharensius insula d ultima Norue gia,quae dira superstitione ian, dudum fuerant oppressae, nunc priunium post hominum memoriam, accepto Iesu Christi Euangelio, verae Eeclesiae Dei hospitia fierent. Sic itaque templum Domini aperuit, idem cum EZechia purgauit Tans ctificauit,cum non line magnis laborribus iericulis, multorum* potentum in se concitatis odiis, inueteras tam illam multis iam seculis Papistiscam idololatriam penitus sustulit ac profligauit tandem Φ, quod Pater bpsius piae ac felicis memoriae Frideri

Cus I. serio tentarat, perfecit, Vt Vcra de Deo doctrina, varie prius adulterrata, multi tenebris inuoluta, pura iamin sincera Ecclesij restitueretur:

simul c cum doctrinali ritus, utiles

ac decente ceremoniae introducer

34쪽

Ne vero facile riusius corrumpidoctrina posset, o nataeiss intellige aen ex quibus illa fontibus manasser, quibus fundamentis niteretur sacra Biblia a solo Spiritu sancto pro se octa, & quamuis neglecta iacerent, sinsgulari tamen Dei beneficio ab interitu vindicata, alc inter tot haereticorum' hostium Christi monstra ad haec, si tempora reseruata, summa diligentia ac fide in anicam linguam verti, ut ab omnibus legerentur, typis clegantissimi excudi curasuit.

Cum porro an lira aduerteret, diu turnum minime fore Ecclesiae sta, tum, ni si1 e schola aliqua adiungeretur quae veluti seminarium quoddam esset doctorum hominum, per quos doctrina coelestis, caeterae bonae artes, continua serie ad omnem posteritatem propagarentur, Hasnx 'nsem Academiam fere iam collapsam m-

staurauit, ei opima praedias ve/

35쪽

ad uos

alia tigalia certa attribuit, ex quibus honesta stipendia professori luis pcnd rentur: dc quantum iu in ana prouidentia efficere poterat , ea addidit priuilegia tabulis o ride publica ita omnia irmauit, ut spes sit duraturam esse doctrinamin formam Academiae ad longam posteritatem. Ad haec autem feliciter perficiisenda, consillio' opera usus est doctorum hominum cuiusmodi et si nonnullos in sua gente haberet, ut D. Petrum Palladium qui adhuc Danicis Ecclesij feliciter praeest D. Iohannem Senningium, D. Christi erae num Morsianum callos quosdam. quos recensere nihil est necesse: nihi

lo minus tamen e Viteberga pere grinos etiam accersivit, D. Iohannem Pomeranum, a quo etiam regium dix

adema capiti suo imponi volebat, D. Tilem annum Husenium , D. Iohannem Macabaeum qui omnes cum a

36쪽

instituti essent, pietate, doctrina, ociudici rectitudine excellebant. Hum smodi virorum frequentiam non exiguum regni sui decus esse exis stimabat. De Ja iens vero schola saepe ita gloriari solebat ut diceret,vix Vllum maius se reoni sui ornamenta habere: eius praesidio veram religionem, veram de Deo doctrinam, in his regionibus hosce annos aliquot incorruptam mansisse: quae certe iamdudum, si schola nulla fuisset, multis

modis iterum fuisset deprauata.

Nuper oldingae, Cimbricae Chedisonesi oppido, paucis septimanis anste, quam ibidem moreretur, cum labentibus paulatim viribus, valetudine esset parum firma, extremum vitae diem imminere sibi iam sentiret, nulla alia cura teque assiciebatur, qua Ecclesiarum ac scholarum quasini ne constitui, rectet constitutas perpetuo manere optabat. Quare S in

senatu i cum Episcopis re dclibera-

37쪽

estista, haec postrema decreta secit Primum , ut pauperum ratio haberetur, si quae neglecta adhuc essent enodochia ea ut ante Omnia instaurarentur. Deinde, ut etiam in minoribus oppidis ludi literari aperirentur: Ec-clasiarum pastoribus, quibus ad necessarios sum pius rei familiaris non satis suppeteret, stipendia augerentur: Sua perintendentibus autem praedia certa assignarentur, quorum fructibus honeste ali, egentibus ela emosynis susis subuenire possent. Eodem fere tempore, cum in Aca demia Hacthiensi Proses ris Theologi locus adhuc vacaret, ex quo re uerendus vir D. Iohannes Macabaeus lector doctrinae Dei, Ecclassia & regi

in primis carus, nuper defunctus de cesserat,ato in cum locum praestanetem virum succedere rursus optaret,

primum a M. Henrico a Bruchosen Busco ducensi concionatore suo, quitum Hasaiae aegrotanti uxori suae ad

rat,

38쪽

rat, ad Victorinum strigelium, qui ei

antiqua amici ci consuetudine coniunctus erat, scribi voluit. Postea

vero proprias suas literas ad ipsum amisit, quibus liberaliter eum in Daniam vocabat: fuerunt' hae ultimae literae, extra Dan iam missae, ipsiu manu subscripta & signatae. Ex his actionibus satis apparet, quod fuerit ipsius in tota gubernatione studium, cum ultimo vitae te mapore de Ecclesia tam fuerit solicitus, ut quasi prudens oeconomus, qui futuram aliquando verbi Dei famem prospiceret, id procurarit,Vt doctrinae

coelestis studia, sanctum ministeriatim in his Ecclesijs, quam fieri posset

diutissime, conseruarentur.

In priuatara domestica vitae eius consuetudine, quanta pietas,quanta Φreligio semper fulserit, testes sunt ij, qui in conclaui adesse ipsi solebant, cubicula ij. Theologi Medici, Scauri propc niuersa. Nullum intermittebat

39쪽

la ei

line a

rius Uatbat diem, in quo non horas aliquot orationi d lectioni sacrae tribueret. Mane cum primuiras perrectus esset, Orabat prolixe Mardςnter, nec prius in conclauequci quam admittebat, quam orationem suam ad Deum ab soluisset. Prius vero, quam pranderct, aut ipse insignem aliquem locum Theologicum ex Lutheri scriptis clare recitabat, aut, si per valetudine ni spiritu& voce minus valebat, alterum aliquem ex familiaribus recitantem audiebat Acoena,quod tem pus ali compotationibus, lusibus, aleae tribuunt, ipse plerunc historiae alicuius lectioni in Psalmis canendis impendebat Publicas vero conciones, Cantiones, precationes , pro temporum praesentium periculorum ratione , praescribebat ipse, ijs γ, quoties per valetudinem poterat, intererat. Conciones audiebat summa cum attentione ipse cum toto coetu canebat clara magnast voce, sacra

coena

40쪽

coena Domini saepe utebatur, exem plo suo caeteros aulicos ad similia pietatis ossicia inuitabat. Qupties grauiore aliquo morbo infestabatur, ita ut plusculum tempos ris quieti somno dare cogeretur, non tam de corporis doloribus xvis rium imbecillitate querebatur, quam quod tempus illud ita misere sibi periret, sine ulla sacrarum rerum lectiosne, Musitatis suis exercitiis piis. Insiam ma iussa erat valetudo corporis tam aduersa, nullae de repub consulatariones, nullae causarum disceptatio.

nes quibus tamen bonam magnam temporis partem consumere solebat tam graues, nulla voluptates aut de

licia tam iucundae, quae ipsum ab ho e

religioso exercitio auocarent. In summis suis occupationibus egrauissimis reipub. curis, cum multa tecum in animo volueret, saepe inpios quosdam sermones prorumpe- bara