장음표시 사용
71쪽
eiusdeni esse naturae cum ante gustato , eo quod non eodem modo
ab ipso assicitur, nec quicquam preter tangibilia discernit, & quς-madmodu eo quod ciborum primus certo modo Potentiam assiciens dictus est sapidus, & eius se-sio Gustatio, ita pariter alter eo quod lingus impositus non Gustatricem , &Tactricem facultatem sit aut . sed Tactricem solummodo
mouet,insipidi nomen obtinuit, &aelus quo se facultas non excitari cognoscit appellatus est insipidi sensio, aut eiusde Gustatio , i Nouuaute non est,& Naturq inusitatum, animal tu Potentias iudicare de ijs rebus, quibus nullo modo assici possitant,seu potius eum increbuisse more,ut dicamus,audiri Sentium, cum nullus pulsat aures rumor,videri tenebras, ctam nulla lux pe
stringit oculos,gustari ius idii, cu
72쪽
ntillus sapor obsertiar. Nouit hoc Sc Aristoteles apertissime docuit,aliqua per negationem percipi , ut quietem priuatione motuS, numerum negatione continui, &alia huiusmodi . Sed notior res ipsa est, quam ulteriori indigeat explicatione, ac proinde cum ex
dictis satis liqueat & quid insipidus sapor, & quomodo eius gustatio perficiatur, descendamus iam, ut & caetera diluantur ad
Cap- V. De Salibus quadam. Vm hic de salibus agimus, texere non est animus ab solitiam ipsorum historiam , sed tantummodo aliqua , . . quibuS perceptis fac illus in cognitionem veniamus &saporum,& Gustationis. Omittimus itaque & qugitionem de ori
73쪽
s6 Laapen: ij Bellitii gine salitura , nuna scilicet ipso
vialitersitatis exordio ipsa pariter asti m no opifice creati fuerint in sodinis su is , num te inporis inter Itallo concreuerint mater I g particulis varie inter se concurrentibus ad salium generationem: omitti, mus ipsorum naturam & proprietates, quale in mistis eorundem it munus; iatim totam compositi massa in clandestinis motionibus continenter agitare; num eiusdem particulas cohibere, ne diffluant ;an alter in alterius naturam fac se sere possit , an pItius adeo mutus transmutationi aduersentur , ut
prius liquari , qtiam commutari patiantur; an ipsis debeant qΠίecuinque composita originem sua, quasi ipsi haberi debeant prima , Omnium materies , & mrma, fixis ob inertiam hiam subiecti ad instar, &patientis se habentibus, Vo
74쪽
G Ulus OZSanum . . T. latit ib his autem moliti stlo. , & vi maxime actitosa agentis instar; anadco arcte se se contineant in tu cedit aut plures, ut ne quidem igitis intensa vi, nec: in vasis subitinat .rijS, nec igne aperto separare quis valeat: quar sit lilia facultas , per quana sale S varijs certis admisti liquo tablis scruor cita eo citant, in
alijs autem ilitentistiarii ira frigus , ut ebullit acidus Buxi spiritus sali Tartari astulas, liquor ille ani .ptii ae sp agi ricae ex albo, & frigidoriabi cuiluus , & ita calidus ab ad .ini tione cuiusdam salis euadit, ut tractari non possit, cum e contra aquam glacie non minus frigidam faciat Hali- nitri spiritus, & Am-naon iaci : qtra virtute liquidorum,
quibus admiscentur colores alte. rent , nouum inducant nςc in . salibus, nec in humore separatim
75쪽
aciditas bilioso sali adiundi a nigredinem contrahit, cum crudum Antimonium in praetenuem pulue
re redactu solo Terebinthinae oleo in sanguinei coloris Balsamum soluitur , cum salu spiritu miscet Isex Antimonio , Nitro, & Tartaro constantis eductus cyaneum syr pum violaceum in viridem conuertit, & sublimati solutionem in luteam albedinem r unde fiat, ut aquae salibus diuersarum stirpiunaas oste gelicidium solia,& plantas ihlpicienti objjciat , quarum sali 4bus aspersum fuit ante congelationem , decoloratas tamen , & confusas , quod equidem admiratione non indignum esset, & meditatione pariter , si a veritate non rece deret , ut a plerisque accipio , cui non absimile illud est,quod serunt, oleum Μyristicae nucis iii aselle metice clauso a Ferdinando Gon: Zaga
76쪽
Gustus organum. 39κaga Serenissimo Mantui Duc diligenter ass)ruallim ex se ipso trans ijsse in oles arbore non sine ramis , & folijs , quae si animos sti-pientum impellerent ad stupore , si cum re ipsa conuenirent , quid si figmenta esse nr, & fallaces imagines λ sed quidquid isthaec sint, se ii
vera, seu falsa narrentur, quoniam certo certius est: latere in salibus non untina Naturq arcanum , & Ipsorum contemplationi fusius de aptius immorandum esse , Ut melius aliquanto instituatur, omittimus isthaec , & alia plurima, tum quia habentur eruditissime apud expientissimos viros, Parace isti, Hel montium , Libauium, Sennertum, Berigardium , & sparsim,elegantissime tamen , & quod maius esst , candide enarrata ab accuratissimo optimae mentis viro Roberto BOyle , tum etiam quia hic C 6 locus
77쪽
eso Lorenti' Belliat locus ia5 est talia de salibus disceptandi , tum denique qtionia , ill haec , ut certi quid proferri posse sit , & sensuum telliinonio confirmari chymici potissimum laboris patientem exposcunt , qui irrituς ex toto est, nisi quis habeat grauis arris apposituin lucro inultlim, quod in suminas enimuero chymicas impensas elargiter ef standere possit ad instrumenta , ad furnos , ad officinas , ad res innumeras comparadas. Cum vero me mea paupertas vitae traducat ineristi, de salium solutione, eorundem 'que figuris absque tot machinis lacile deprehendendis hic agam breuissime, quod ea tantummodo huc spectare videantur. Ea igitu aquae natura est , experientia repetita saepius id euidςntissime demonstrante, ut salita corpora per meare non possit, quin inibi e
78쪽
Giotas organum . 6 I. determinatam salis portionem , quam secum defert , si est luit, &quod semper admiratione dignumihi visum est,iaon unius salis spe
cic ita tantum , sed plurium eadem. aqua co tam qualitatem assumit, ultra quam, si vel minimum super. addas , subsidet, nec dissoluitur.
Sic si aqus sesquilibra communis salis unciam disto luat, superadde
tantillum, hoc fundum petet: eadem liqc aquae portio locum concedit & sacchari statutae portioni quam si excedas, non absorbetur; idem esto de Ammoniaco, de Nitro , de plurimis alijs iudicium . His autem obseruatis, quod naturae familiare esse animaduerterunt artifices, ad rem suam tradu - .cere feliciter sunt aggressi, operatione naturae maxime consentain Inea, nec ingltum absimili, sales e compositis eduxerunt non sine
79쪽
praeparatione aliqua; nam quoniam sales , & caetera retrum com ponentia arcte admodum coni guntur, & in tricem implicantur ,& corpus insuper, ex quo debet educi sal, est densum, non rarti atque compactum , adeo ut aquae
nullum permittat aditum , vel si aliquem, non eum tamen, per que ad uniuersi salis' solutionem sussiέciens Σquae copia penetrare possit , ut laaec facilius per compositi abdita disclirrat,& secum , quod inibi salis latet, abripiat, necessa ;rium est, hac penetrationem pro moulere . Id autem tripliei tatio. ne praestare possumus, quae omne, eo spectant, ut- rpus ex invio, compactoqire permeabile undequaq, fiat. Vel igitur id in cine.
res per ignem resoluituri, vel ἰ in puluerem contetitur vePad ma.
cerationem usque,& putrefactio
80쪽
Gustus organum. 63nem continetur in aquis ; quippe
quomodocumque res peragatur sales habentur. Si igitur in cinerem , aut pia uerem lignum e X. gr. redactum fuerit , & per eOS aqua
percoletur , secum , quantum poterit, salium ducet, cum ita com
paratum sit, ut salibus adiungat sese, naturis alijs posthabitis;& id sicuti gustu deprehendetur, ita &Oculis, manibusque rem apertissi, me dignoscere poterimus, si percolatam aquam igni exponentes in vapores resolui patiamur, in fundo siquidem vasis salem superistitem inueniemus per solutione eligni cineribus separatum. Idem obseruabitur,postquam aqua eua-pora uerit, in qua computruerit lignum , pari enim modo salem inueniemus, hoc tamen discrimine,
quod putrefactum lignum mino rem dabit salis quantitate , qllam