Consilium novum de pestilentia ... / [Pierre Droet]

51쪽

DE EI TILENTIA drach.unam, Cornu cervi unioris,prope caput derastafrach. sem. fiat Omnium pulviscutriplo saccari Dosis est drach una

aut scrup. iiij cx aqua buglositi, scabios vel cum syriapo limonum Ante quindecim annos novimus Chirurgum senem Rothomagi, qui sumtibus publicis alebatur , ut tempore pestilentiali civibus omnibus inserviret is autem primo morbi insultu sanguinem mittebat ut infra dicemus postea calcantu ut loquebatur, praeparatum exhibebat ad ciendum vomitum non insoelici successu Idem usius est antimonio antequam Mathiolus comentarios suos in Dioscoridem evulgasisset Praeparatio autem calcanthi talis est: exicca diligentissime vitriolum Romanum,deinde dissolve in aqua, hanc aqua depura per residentiam, depuratam CVapora, vitriolum informa falis habebis

infundo,quo utere, cum conservaro1 1-rum,anthos, Vel aqua buglossa: Dossis esta scrup.ij.ad drach. unam. Hac de reconsule Gainerium Fumanellum, AmavLusitanu. In levioribus affectibus, nobis familiare fuit vomitorium ex semineat-

52쪽

co NsILIUM NOVUM triplicis,rapham, ebuli genistae radice afui. Similes remediorum formas lectores petent ex practicis, meminerint tamefortioribus in tam magno malo opus esse,ne fiat humorum duntaxat agitatio finito vomitu aeger reficiendus est , cum his quae multum docito nutriunt, ut aqua carnium quae sequitur: Divide perdicem,caponem aut aliam quamlibet carnem in tenues latas portiunculas , quas induplici vase,cii pulvere dianaam frig consericalendulae buglossae: anthos ad ignem decoques, donec in aquam solvantur. Hanc aquam per inclinatione separabis, aegroq; offeres. In eundem usum iuscularcsocillantia, & sorbitiones, ex pistis carnibus vel compressis sub torculari,& eiusmodi alijs parabuntur postea vero ad emendandam noxam , quam ex influxu pravorum humorum Ventriculus acceperit, saluberrimum fuerit exhibere ali. quid carnis sydoniorum, cum tantillo corticis citriimali,ut quod vomitus detraxit,curarestituat.

53쪽

D PESTILENTIA,

QVibus vomendi desiideri a prina

cipio morbi non fuerit, vel finito vomitu, hi copiose sit fieri possit sudare debent. Ea enim remedia quae sudorem moVent, non tantum eruptioncnibubonum adiuvant sed etiam pestilentis putredinis seminaria simul cum tenuiore parte sanguinis per angustos cutis ca- tuscducunt. Hoc ipsum liquido costabit, si inlue Venerea ponamus exemplum Et 'enim eam nemo persecte curatam dixerit,nisi simul cum bubone suppurato copioso repetito sudore, aut qualibet alia pravorum humorum duxione, virus iblud, quod principena partem obsidebat foras propulsetur sic nec pestilens morbus curationem recipiet, nisi proximam&coniunctam ipsius causam simul cum humor quem pro somite habuit,in proprium missarium, vel alia conserentia loca natura deposuerit In eam ergo curana incumbere nos oportet, ut ea remedia. qiuae proliciendo sudori acommodatissi-

54쪽

cONSILIUM NOVUMina suerint describamus. Inter caetera autena quae a secretioris Philosophiae peritis excogitata sunt,prima partes tenet salix absynthio,&scabiosa, ut qui non solum mininio modo exhibitus copiosissumum

sudorem concitet Verumetiam huic malignitati potentissimae resistat. Neque hoc mirum cuiquam csse debuit,cu Hippoc. icterum sale curari dicat sal enim incidendo attenuando obseptiones viscerum tollit,utq; sua siccandi putredini obsistit, quae 'estivi ictero hepius iuncta est. Haec si sali, quem cucibis expetimus, communia sunt, multo magis huic nostro,qui facultatem igneam , ius rei,ex qua clicitur continet. Istius autem salis compositio talis est: Absinthium Romanum scabiosam combure,in cineremque reducito,cui affunde aquam communem , decoque per sexquihoram aut plus eo , percola quam ciliam affunde, &decoquito ut prius, idq; adiurepetes, donec aqua bulliendo saporem aut colo

rem non mutet . Tunc adservatas aquas

depura per iitrum aut inclinationem,&fac evaporare igne lento, salem habe

55쪽

DE EsTILENTIA his infundo lateribus vastis, de quo grana decedabis ex vino albo, aqua buglossi si diluto,conserva ros vel aqua citriinaali superius descripta. Hoc uno remedio quamplurina servati sunt a peste anno M. D. XVII. quo tempore per totaim

Angliam Germaniam saeviebat Poteris etiam codem modo ad cundem usum parare falem ex Angelica, cdoaria, Guaiaco similibus monitos tamen c-ctorcs volumus, sudori ficis admiscenda esse ea quae flectam partem iuvare nata sunt ut si in iecore malum sit, datos aleni

ex decocto carum herbarum, quas usus

hepar juvare docuit, idemcsto judicium de reliquis partibus , Hieronimus Flai

drus Chirurgus ubi a morbo pestilentiali Londini fuis et confirmatus,audacter cepit invisere primum amicos,deinde vero reliquam plebeculam Anglicana, Xemplo eorum qui maris aut belli devitato periculo,alacriori animo idem subeunt,siperantes sese non minus impune gravius es-

fugere posse. Quae in causa fuerunt cur aegroti de salute minus desperarent Ille decem aut xij. granas alis e fraxino que

56쪽

cONSILIUM NOVUM amico habuerat dabat illis, e conservaborraginis,anthos rosar aut aqua card.benedic vel scabiosae, fatim totum corpus sudore defiuebat, curationemq; aegri recipiebant , aret Omnino evicta morbi malitia , aut foras in emissarium acta, quemadmodum nobis: amicis bona si- de confirmavit Isthaec minime decerpsisemus ex ineptissimis nugis Paracelsi,ut meminiis potest doctimnauis Andernacus, d in clavicula Adamus a Bodestein , imo ex Gebero&Raimudo Lullio Geber ait, ex quacunq; re sit calx excalce sal, fateaqua,seu Oleum.Nam si hunc salem aqua vitae dis luas, per v aut Vj dies putresceresimas in balneo vel fimo deinde distilles, habebis oleum, cuius guttulae tres aut iii).commixtae cum aqua convenienti sudorem copiosum excitabunt ut nos in quartana febre curanda periculum ul- toties fecimus,e oleo educto e sale Chamaedrios,asplenij, polypodij,vel semini. Quibus autem per otium, hunc salem parare non licebit, utentur sequentibus re- mcdijs,Accipe theriac unc.iij. Conser. bustosi cinthos. an. unc unam Scabios .

57쪽

DE PESTILENTIA.morsu, diab Pimpinellae an M. siem. Gentianae,angelicae, edoariae, Cinam. n. drach.duas flor.chamona Pulegij an P .sem .card. bened. drach.j sena terito in pulverem radices folia,&cum vini albi&aquae cardui bened aequis partibus distilla in balneo vel cineribus, lato unc. iij. vel decoque milium in aqua conania uni, donec glumam deponat.Accipe huius decocti unc iij. in albi Odori. unc . . sem. misce,capiat calidum sudorem enim solicitat copiosum .Hoc genere remedijutimur etiam in febribus,defluxionibus alijs denique affectibus,in quibus sudorem salutarem fore existimamus nonnulli provocant sudorem cum sex aut septem guttulis olei vitrioli , allicum oleo seminis anisi Certissimum ris,nedium paratur ex decocto guaiaci radicis,chinarum gar. sae parillae addito syrupo acetositatis citri, aqua theriacalici similibus Novi chirurgum Antverpiae, qui adeVocandum sudorem,aegros inVolvebat linteamine madefacto decoctione guaiaci,rad tormentit ebuli Dardanae: n qua etiam dissol vebat sublimatum.ali sumtum usurpant,ex

58쪽

Cinabari,thureti similibus, quorum n bis familiaris est usus inlue venereas an da efficacior tamen est aqua nostra Μα- cim talis , qua solemus universii corporis itincturas madefacere ad proliciendum sudorem in peste que Venerea, de quibus remedijs alibi fustius disputabimus: alii sustitum ex thure Cinabari, Antimonio,Caryophillis intimilibus per tubulos stanneos in lectulum aegri derivant ad

provocandum sudorem, ea cautione alhibita,ne fumus caput attingat. c APUT VIII.

Vnc ad id quod tertio: ultimo I

co proposueram Vento,ubi peculiarem pestilenia curationem expli care conveniet cum primum accedes ad aegrotum,qui in suspitionem pestis vene rit, dato illi drach unam sequentis ele

drach.ij. haec in pulverem ducta coquan tur lento igne , ad duas aut tres horas: Deinde exprimantur sortiter, exprellio x nem

59쪽

DE PESTILENTIA.nem coque cum saccaro ad consistentia optatae,vel confice electuarum. Hilius

compossitionis loco accipies drach. ij. optatae superius descriptae,cum aqua distillationis citri interea perquire diligenter, in qua parte corporis Venenum clite dicat,quod facile consequi poteris ex syndromestignorum,de quibus antea sumus loquuti Si ergo in jecore sita sit haec la-hes,adsiitq; dolor, punctiovi tensio in inguine illico extrahendus cst sanguis a venis malleoli quod si fatis sanguinis noncmuxerit,uel ob aliam occasionem venas illas non liceat aperire,ijsdem locis admovendae sunt cucurbitula cum scarificationerante tamen Vel post venae sectionem subducatur alvus glande mellea vel clystere communi, postea admovendae sunt cucurbitulae inguini qua parte coepit tumere, quatuor digitis infra locum assectum contusa folia ellebori nigri sylvestris consiliginem Plini vocant in mo-

ducataplasmatis applicabis. Vt ad emunctorium foras Venenum trahatur,radix dc

folia millefollicum sale communi ad eundem modum adhibita, ruptionem bu-

60쪽

CONSILIUM NOVUM bonum vehementer adiuvant quemadmodum isti nebulones, quorum facta est superius mentio moritur demonstra runt it nobis fide dignus, nostrae Norti, mannis decus,DOminus de laigle, medicus doctissimus,astirmaVit: interrogati enim a praetore quomodo serVarentur hi, quos nolentes infecerant, responderunt se hoc solo remedio solitos vocare foras

venenum, quod principes partes obsidebat, sicq servabant quos perire displice,

bat Cortex medius nucis juglandis cum sale idem praestat, ut brioniae,Vitis nigrae, di viburni cortex interior Dum haec Chirurgus tentabit utetur etiam unguentis descriptis , projecore&corde,Velinui get regionem cordis cum oleo e nucleis vel floribus Persicis, e roremarino per distillationem extracto aut oleo hypericonis Vel contere exiccatas rosas in pulverem tenuissimum, quem in aqua rosacea

decoquito per sesquihoram aut plus eo,

exprime fortiter,ut tenuior portio pulveris coctione soluta, traijciatur per linteu. Percolatum igne lento rursum coque, donec mellis aut unguenti crassitudiuem habeati