장음표시 사용
51쪽
uersam corporis structuram atque opificii in aec iElem Ba tam ferre par est. Elementa statuuntur quati quatuor ignis, Terra, Aer in qu quibus totidem suburiatuqualitates Calida, Frigida, Humida, Sicca quae exicircumfuso nobis aere, arq alimenti vel commoda, vel detrimenta concipiunt illorii enim excessivi defectuque vitiantur qualitates , ac corruptela aliis ε' qua deprauatae, innumeris morbis praebent semina-Tacend ria. Caeterum quae corpus nostrumasticitant, ea telis mole Galeno, sunt genere duplicia; altera nobis congeni iI ta, quae euitare nequeas , excipiis generationis p. incipiis velut radice orta altera, quae&deeli natu posses, caliena sunt a corporibus nostris, non insta sed aduentitia atq externa, quae tamen non minus, quam iniita, corpus nostrum conscere atq infesta res ut idonea, Cibus scilicet iactus , qui krestia et ei με tuimus quicquid liccioris vel humidioris sita si intia ni necesses uxit quae tamen ii immodica sint, aut vitiosa, excrementorum copiam Ac morbos pariunt. His pro xime accedit aer nos ambiens; qui ubi impense calidus est, vel siccus aut immodice humi ius vel frigidus, manifesto habitum corporis inmutat aeterum ut propi sim agitque apposte rem ipsam designem, ita marrae natura Pyimordia, ac generationis principia sanguis maternus, semenque genitale ex
ad qui dii essiri eundum sequax semen opificis Ia-Pri or tionem obtic ni fiat horuni tria in q, ex iisdem
diabom genete et eoae litates iam memoratas in se comple et IIIlriia,. a. ranie inter se temperamenti ratione ac mensura. Siquidem in semine plus
in est igneae substautiae at aetea, hoc est aetherei spi- in μη ritus est parciceps in sanguine plus tqueaein terreae a vi inti quamquam in postremo hoc alid tria praepolleati a j ido humidum sicco Neque erimi anguli, siccus statui
52쪽
clatui potest, et ossa, sed humidus at semen sangui- e quid ena accius est caeterum sum quo cine hu- laidum fluidum l. ac fluxile. Itaq; vi inq; exit maia substantia geniturae origo producitur sic tamente eo reliqua corporis parte Siliacae, Desui, venae,
arteriae, ossa cartilagines, elaborentur. Q lori enim a tero ex illis principiis concep tam ac sit tot h ma est, siccius redditum velut rudimenta ac li ,ea- aenta cuiusque Rambri capessit, cisti Odum exa ictara peciem consequutum, ne errent con ip it, atque ad iustam decentena a magniti: dinem proue- tur: ubi vero ad summum deuentum v, ostibus ibali menti penuriam non vltra sequacibus, recre- tuentum augmentum l. sisti contingit nec progi eat, aut amplius in longum latumque proferi Ex co- io enim calore&humore spiritu viarii l. perfuli, .lorpus decoram longitudinem assequitur. Quod u tui vel ingrauescente aetate, vel etiam adoleicentians ex morbo aut affcctione aliqua frigidus siccus i. abitus obtigerii, corpus iis macilentum fit, rugoum,gracile, squallidum, strigosum, membraque iu-tialida atque incurua simile enim quiddam ita euelit quod iumentis, quibus pabulam subducitur, at lue arbori aus herbis . virentibus quibus teriae iuc-l us subtrahitur, ac prohibeto iiii satio Quo mihi mprobe atque inhumaniter facere id euiu ludita agistri quidam "quot erudiendi, alendisquei dolescentibus operam impendunt, qui inita quidem, ac constituta non exiguae pecuniae aemon in alubri tenui .viistia conuictores domi aiunt. ac non blκm so di detrachant, sed carne subrancida, pisci- ira, olidis, parie mucido tenuiter pastos, ad subeunios studiorum labores minaciter instigant quo esti ' itur ut color eius deflorescat, corporis species, olonis a decorde venustas aboleatur nulla sita laeti
53쪽
binis vel naturae beneficio,vel parentum industria aut de ima de nsque diuino munere iniit ei antprorsus exstincta p, M. adeo ut non facile ad praeclara iis incalescat animus ine emergant ad quae erant destinati, aut natura appositi. Quod ad externum vero habitum attinet: corpus pletumque circumferunt foeda scabie defor matum atque ob vitiosos humores pustulis undiq:ν exulceratum. Eo fit ut raro adlegitimam matu Etatura ritatem, ac iustam magnitudinem , ad vires inge
μεαita nuas, membrorum Iobur ac firmitatem , ad decen νωndo tem partium compositionem ac staturam deueniat quod in aetate tenera ac pubescenti fame atque in eidia domitis humori nati uo, qui continenterio uel lpostulat,alimenta subtracta sint quo fit ut exhausicliucco vitali, praemature senescant , ac properata morte confici contingat. Vocatur autem hac asse, ctio quae frigidum siccumque corporis statum indu aenimn cit Senium, quod omnibus quum animantibus tum istirpibus corruptelae interitusque causa exstiit. Est i
in enim mors non alius, quam naturae, hoc est, calor it
quid. genuini, instique humoris, in quibus vita consistit,
exstinctio: ad quam nonnulli properantius deue aliunt vel ex alimenti inopia ac defectu, vel ex in temperantia vitae, immodica Venere , intempestiuat; vigilia, moerore animi, tum plerisque aliis quae prae
ter aetatis rationem ac naturae curtum, festinatam .senectutem , mortemque inopinatam accelerant
Quam multos autem videre est seniculos corpore Vegeto ac succulento membris validis, ingres a fir crudas, o cruda prorsus viridique senecta , non ob aliud, Mectav quam quod vitae suae optime moderati sint, nec ad G olescentiam intemperanter aut libidinose transe-ν gerint: quum iuuenum plerique conspiciantur estinxti, elumbes, en eruati, corpore arido, colore pal lido atque Sangui, quod tota pubeitas, ac ui lis lvirta si
54쪽
ine sit exhausta, ac flos aetati iiiiiii, vieti m i iiDies Martii , quibus ineunte Vbi his ' bbtilis'
quiloni vientique vento decussi miseesturi se nis uentus di florescens aetas accepto 'coin intempestiue atque ante maturitatem 'a
ocirca ut quis noxia vitaieno lit eoitum
n sequi minus grauem atqtre oneros in , ineundum t 'qua valetudo firma perfici possit ae stabili ' uti H lix qu xigi possit insta uiti su '
item non parum multa , quae illam labefactantae ' 'gςnirili nobis temperamen.
Nidem ex alimentorum facultatibu , ictus citi 'Qne humores diuersas qualii, ἡ, h
tariam immutant, ac magna ex parte in deteriorem
. s decursu, rebus secundis vel ad uel sis. fortunae suc
ijssu vel inclinatione multa homini obueniunt, quae
Cui consentanea est illa ob sententia , qua narae humanae conditionem fragilem, fustice irina Cis' iluis, mutationibus obnoxiam graphice ex o mitirissimo tus e muliere, h/ὸtis . si . ime tatisim , exoritur, sed Onuritur, a ohe la
55쪽
singulis enim, talibus laoc est, certis annorum interuallis ac spatiis mutationes incidunt. Est autem S uita ditas vitae curriculum ac decursus, vel ab infantia adta senectutem progressus, in quo constitutio corporis
at, humani immutatur,atque aliud ex alio temperame-
mutatio tum acquirit, quod ipsum postremo ad interitum devergit calore natiuo exstincto. sic Infantia, quae Infantia omnium humidissima est plurimum caloris innati
continet, quarto anno aut septimo mutationen sustinet, ac plerumque iis annis periclitamur. Huic proxime succedit Pueritia, quae ad annum plus mi Pueritia nus decimum quintum producitur, ac non parum multis incommodis diuexatur . rubertas vero quae
Ptιό.r ipsa plurimis malis exposita est , anno decimo o-tam. et auo perficitur: Adolescentia aurem praeceps aesta dole brica anni quintim vigesimi termino includitur,scentia. quae aetas partes quatuor complexi primam aetatem
conficit, quarum nullam non varias mutatio nun vices subire quotidiana experimenta commonstrat. uerus. Porro Iuventus, seu aetas florida, in qua corpus ani
miasque viget ac florescit ad annum quintum tricesimum profertur, in ea quae aetate affati' inualescit sanguis, atque humor nonnihil absumitur; quo fit ut id temperamentum progressu temporis abdusccumque censeri incipiat, quum adolescentia humore ac calore abunde sueti perfusa. Constans Virili vero virilis aetas ad quinquagesimum annum , aut AEra paulo ultra progreditur quo tempore tempestiua maturitasse profert, ac mens conuersis studus, omnia considetat prouide, prudenter agito corpus
Vero aequabiliter, atque in eodem tenore conustens
non magnam mutationem percipit ad annum 'sques necta sexagesimum tertium aut quintum i tunc enim labenti atque inclinatae aetati iam iam qu in ingraue
scenti Digidus de siccus status inducitur, qui primus est senii ingrectus ac vestibulum proximii autem
56쪽
LIB. I. d decrepitam aetatem , ad mortem aditus,mirae vi Vt nim ion exoptanda temere, ita non periimescenda vi Uit fr- is Christianis, quum mens concepta fiducia suauio nai abi. is vitae, ac resurrectionis spe fulta, alacriter hinc e L .ini grandum sibi persuadeat. Interim quis'. si cele botest in huius aut decursu, ut superioris aetatis tem aerantia, ac vitae modelatione nonnihil praesidii si- ,iparet aliquid pristini roboris conseruet, quo se-iectutem minus eii e tam ac laboriosaria experia-ir quum enim omni aetati certus praescriptus terninus, tum huic nullus constituitur, nisi vita exitus nortisque exspectatio. Caeterum Pythagoras nonia scite quadripartita anni varietates ac temporum icissitudines, hoc est, Veris, Astatis, Autumni , Hiemis discriminata te inpora duobus aequinoctiis, acclidem so stitiis comprelaenisequatuor hominum letatibus accommodat, cuius sententiam hac verbo-
'm serie complexus est Ouidius;
tu non in pecies cedere crinari or an utim Picis,aetatis peragentem inmamina, ra 3 Plam tener o lactem tierias simi Pirum alio
Vere=tatio erit, tunc herba et irens roboris expers
Transit in statem; pori errosusior annim, Fitque valens reuenis,nes enim robustora MVPa,nec uberior, nec quae magi ardeat,vita II. Excipit Auttimnus positosertiore iuuenta
Te crtei e ius, sparsus quoque tempora canis. Indesenes, Hiems tr/mno venit horrida passu utilotiat uos,aut qt os a et a Lac Uiris. Quae rerum vicissitudo, ac naturae potius conuer Ommatrio, mutabilitas , inconstantia atque ex uno in aliud catarac: inclinatio, commonstrat omnia est momentanea,
duca fragilia ruinosa, Lux . e quae non firmis et
57쪽
itauiae corpus continenter defluat ac detrimenta pa
a P ultaque intus&focis vires nostras depopuli tu , non scitanter huius conseruati Q nrinc in
bendum; quo habilis illa acquam in axime longa et fici possit Nihil necesse est exemplis, rationibu , ex
ploratum)quam grauate, animoque iniqu0 sit pu ninte, ab acuit suavitat Dii uellis equisque patia
fur; qu lata cura studio,industria um dicare se amo bis c)ntendat qui non solum doloribus nos confici unt, contundunt ac dilacerant sed mortis speciem oculis obricium, ne his addam mentem in i me turbulentamia, animumque affecti bu 'ppyeii Cui cedo in tantis calamitatibus, aerianista, milesiis ltantaq aevi huius molestia, ac breuitate, non paran dum aliquod dolorum lenimen non conquirenda aliqua laborum solamina atque an euamenta: quae si consectari velis atque assequi, ni a quam in animum induxeris haec praestare res motrientaneas opes, ho-
res latifundia, operosa aed fit a vestes sumtuos
atque artificiose elaboratas sed mentem quietam ac sedatam omnibusque perturbationibus liberam proxime corpus salubre, nullisque morbis implicatum quibus diuino munere nihil homini obtingeret potest melius aut optabilius,
corporis consti titio consit it.
A P. V. T/m ιν Rassi cutem veramentum nam operis instit.
limarum qualitatum atque elementorum inter oh ueri lenii , Vel qualitatum ex elementis aequali mi itura ac proportio omnis vitia si excelsus expers
58쪽
D E COMPLEXIONI B. LIB. Item peries vero quae disparibus elementorum ac Intempe- ualitatum viribus continetur, atque a moderatione ries quid. sciscit. Vt autem in fidibus concentus quidam ercipitur, ac concors harmonia, sic ut nihil dilid simile. tium aut dis repans aures teneras seriat, offendat-ue ita in temperato corporis habitu exsistit ele tentorum ac ualitatum apta concinnaque tern- . eratio adeo ut monstrari nequeat ulla per se quali- iis, sed constans, absoluta, perfecta elementoria ua qualitatum coagmentatio. Quemadmodum i Simile linquum ex variis hei bis condimenta aut phar ab herbata aca conficimus, fit una concretio,ac singula ita co rum mi-
.lescunt, ut nihil eorum quae compositio complecti sura. ur, appareat, aut discerni possit, aut percipi ita ine te mentorum qualitatibus euenit, ex quarum mistus a prima ita nascendi origo ducitur, quae nouem tema ei amentorum constituit differentias; nam tem Nouem eratam, omnibus i. suis numeris absolutam, in qua tempera iihil desideratur, nec ulla qualitatum elementari una menta.
iliam superat, sic ut aequali parique mensura inter se Iγmnia consistant, nullo vitio, nullaque intemperie limbuta Intemperatae octo, simplices quatuor , totidem composita seu iugatae. Calida tantum, in tua calor frigori antecellit, humoris vero ciccita- , is est aequalitas urigida, in qua frigus dominatus: Humida quod illa primas potioresque partes obtieat. Sicca, ubi humore superior est siccitas, reliquisa tibus hoc est, calida&frigida temperatis Com-sῖς vero temperaturae , quae ex duabus qualitatis implicatae sunt, numerantur, Calida &huoiada,
alida desicca, Fiigida dc humida , Frigida sicca a litibus corporis costitutio quam κρασιν Graeci,
rulgares con Axionem vocantri appellarionem pridi Medicos ac nomenclaturam adepta est ab eo scili-
cci, quod tu inlatura pollet, apud quos id corpus
59쪽
LEVINI LEMNII calidum dicitur, in quo berior est caliditatis portio lsiccum in quo siccitas potior pari na odoratiocinati do dereliquis Si medicamentorum compositio, linqua multa congeri ac coaceruari solent, ab nou . msi eorum quod praecipuum est, nomen sortitur, ut Dia-ii re dens nucum , Diacapper Hierapicra, Diaphoenicum, o minatio leum vulpinum, dcc Quo autem omnia exa ted percipi queant est enim id non modo Medicis, sed omnibus,quibus secunda valetudo curae est, salubre cum primis ac frugiferum singulorum rationes ac modo quam possum accurate explicabo; ac primum temperatae naturae conditionem exsequar,aut saltem lcius speciem atque imaginem mente primum con-i: ceptam oculis exhibeo: non quod talis in naturarerum exsistat, aut in aliquo commonstrari possit, nisi liquis forte diuiniorem aliquam superne originen . sit nactus sed quod huc referri debeant reliquae ho-ntinum naturae, atque ad hanc amussim exigi, quot cuique pareat, quid vel superet vel deficiat. Neque lenim expedite quisquam animaduerterit in calido corporis habitu praeponderare humido calidum , ac frigidum praeualere sicco, nisi ad exactam hanc tem periem iit intentus, in eamque, tanquam scopum, defigat oculos. De temperat exallog, corpor habituar
A P. V I. T C temperato, atque omnibus numeris absoluto - -- corporis statu dicendum is accuratius, quod in hunc mentem an mum q. dirigi velim, ac tanquan ad normam seu perpendiculum reliquos habitus accommodari inuo quisque observet, quantum a temperamenti integritate deflexerit, quid moliri debeat, ut in pristinum statum, quo ad eius aeri possit.
60쪽
possit reducatur Quanto enim quis abii , ι .. v Itior, tanto valetudo deterio , atque a corpo iis morbos, animique agritudines a plus grauior Corpus hoc omnibus suis partibus consummarum o a Tol es
ptissime Polycleti regula dici meretur id enim prouerbium iis rebus accommodari solet , quae ad unguemfacta sunt,4 in quibus nihil desideratur; adeo ut ad hanc , tanquam ad lapidem Lydiuata reliqua debeant explorari desumta est metapho ra a Polycleto statuatio , cuius artificium ac de cor teste Fabio, laudem meruit supra mortales o nanes hic tanta arte statuas expressit , suis que numeris ita absoluit, ut caeteri caelatores ac statuarii insor mandis es glandisque ramulacris, hunc tanquam archetypum sibi proponerent. Vsus est proueibiali hoc schemate De tuenda valetudine Galenus, qui statuit optimum corporis habitum , tanquam Polycleti regulam , hoc est , tam concinne ac decenter expressum , ut nihil in eo culpari possit sed mirifice asticia congruens symmetria, nullaque sui parte claudicans commensuratio. Quocirca quae de statu corporis optimo conscribuntur, merito ad rem absolutissimam referri debent. Talem itaque corporis habitum exhibemus, qualem Oratorem Cicero, ac Fabius imitandum i proponit, qualem Ecclesiastem seu concio natorem instituit Chrysostomus atque Erasmus , quo ad horum exemplum se componant, qui eloquentia parandae, aut erudiendis rudibus sunt destinati. Et quamuis non penitus quae animo conceperit, si quatur aliquem tamen progressum facere par est; nec committendum quantumuis ardua sunt quae consectamur , ut spes infringatur, aut languescat industria. onnuti enim, ut Cicero testatur , desseratione debilitat, experira id metum quod se assequipsis di si