장음표시 사용
21쪽
6. Defrigidi s icci corporis habitu; cuiqDoniam homo melancholicui si b-e i, at rue atrae bili obnoxius , istius quoque naturati conditio Vticatur, quaλ ratione expugnari tisit,
22쪽
eΣpetendum magis, corporis sui notitiam exigit. A . . ECT E mea quidem sententia omnis eruditionis atque eloquentiae parens
Cicero , a turi Uentatur notitia uicorporu atque obseruatione earum rerum suae aut
ei se aut besse leant denique conti- faen iam victu omnique cultu corporis, ac raetermittendis voluptatibus, quae, ut mea fert sententia non tam corpori, quam animo perniciosae sunt atque infestae. Quocirca summa cura que inque eniti decet, ut corporis sui habitum, qui inquatuor uua-llitatum Calidi Humidi, Frigidi d S cci temperieae mistura consistit, perspectum exploratumque hi
beat sic enim commodius, minorique negotio valetudini prospicere poterit, ac morbis, si qui ingruut. obsistere ac mederi. Siquidem quum s Initas naturalis sit corporis eiusque partium status constitutio, qua omnes actiones ac munia citra offensam perficiuntur,omniaque membra nullo doloris sensu sua functiones obeunt . Morbus vero affectus praeternaturam , qui actionem vel vitiat, vel impedit, illique cruciatus infert,at omnia contra quIm sanitas,deteriora esticit nemini 'ocliue promtumque erit praesentem sanitate δε qua fuimur, valetudinem conseruare. aut collapsam restituere; nisi in cognatione corporis, eiustiue temperamento tit
23쪽
exercitatus. Et quamquam anima corpore sit praestantior,atque hominis potior pars in eaque excolenda praecipuam curam impendi velim corpora Minen accurate prospiciendum censeo ne oneri sit animae, iliique ad praeclara enitenti tarditatem ramque iniiciat. Vbi enim corpus valetndine not-fensa exstiterit, omnibus suis ossiciis inculpate fungitur,suaque munia alacriter obit, at a. expedite exsequitur; adeo ut animo cuius tui perio utitur, sit obsequentius , nec ad illius monita a vellicatio aes obsurdescat Scitum est illud Iuvenalitianimoq4enitus insigendum ;
Quas corpolis animique dotes, ac munera me R-tis qui est consequutus, nulla huic obtin te te potest firmior stabilior . posiectio, ei inquam fortunate meritas, rem; mqo humaia arum alius: concitatio minus iuris sibi vendicat. Siquidem pia claret opes, facultates immensae, sumtuola ad ilicia, ampla longeque exporrecta hi gera ambitiosi ti: uti, atque appellatione, honorificae praebis sordescunt, nulliui l. sunt usus aut pretii. Etenim, ut ex iis coniicias
Si comportaris relm bene cogitat uti.
Quamobrem quum inter praecipua pol issimaque bona , corporis atque animi incolumitas iure optimo referatur. par est omnes in hac assequenda o-ucada Que ceriatira incumbere accum tibi, in ta suis
24쪽
suis summis votis exposcere haec ita solatia 'aec fomenta , quo commodius nullaque molestia vitae huius calamitosae cursum peifice te liceat. Siquidem Dist. si Horatio consentias; ἄ-m.
2 uam sapere M aripo 'it qua sentiat, O cui
Uratio Jama valetudo contingat abunde.
Quρ circa qui optimam degendae vitae rationem inire velit, hoc in primis enicere praestareque pergat.' integra sit atque incorrupta sanitas, ac primum menti prospiciat, deinde corpori, cuius fulturis animus ipse ibstinetur culturam adhiberi curet. Si qmdem ex ignoratione nostii, ac corporis 'si is animique neglectu in morbos varios , atque ari ipsum.
eius innumeros vel inuit rapimur , ac tanquana nauis onusta mercibus ingruente tempestate valiua , inperturbationum scopulos defetimur; eo Mola-que ut mulis praematurae vitae iam in succi fragias, ut contingat, multosque pros erat a morte consi mis.ci, qui nullum tuenda conseruandaque valetudinis disserimen ac delectum i habere curant. spectat salubris illa cum primis Sapientis admonitio . Orati fice ne moriar tempore non iis Quo Eccles 'quemque commonefacit, ut considerare vitae cursum instituat, atque ita moderetur rebus suis, ne luxu vitaeque intemperantia accelerari interitus a contingat ac nonduin confecta aetate , decursoque Dui spatio ante diem opprimatur. Quisque Immatua utem via an ipse expendat tuam calamitosa res a ne s. sit, Planaque adii, circum ire corpus foed .ssimis via lique morbis conta manatum atque oppresia1atione , mentem . internis vitiis in iiii natam .
25쪽
uue obseruet quantum a moderata temperamenti ratione defluxerit, ac si delapsus Quae consideratio eum sumes habitura , ut si valetudo firma exstiterit et que illaesa, sul ite illam, suisque adminiculis stabilem praestare pergat sua deteriorem nactus est, vel quae collapsa sit, atque ab integritate deflexerit, illam erigat, at l. instaurare curet, habitumniae saniorem emoliri Vt enim humores alii in alios promte transeunt, ac mutationes iustinent mode-:ato exercitio, appositis'. cibis &quae calori natiuo fomenta ministrant; sic deterior corporis status ac decolor efflorescit salubii victus ratione, at q. m meliorem reducitur. Et quemadmodum cta .rupta, conuulsa suisque sedibus mota instaura videmus; sic valetudo inclinata vel imminuta enitui potest,atque in integrum reuocari Sunt aurem quum mentes, tum corpora humana propemodum ut frutices aliarbust; quae si commode atq accurate tractesii industriam operamque etiam incultis atque in foecundis adhibeas aut denique,ut Virgilius
Exuerint siluestrem animum,cultus requent D qua sis iis, voces artes tarda sequuntur.
Ediueiso coloni incuria apri sterile icunt, ac squallo iesimque obducti nudis sementibus emcru-tur accommodi. Animorum quoque par est ratio. si qui cem generose latis, bonaeque indolis nonnulli inproborum di me scio ac praua educatione siluescunt,atque a naturae integritate deicit canti Α-lii vitiosam naturam nacti, educationis ac doctrinae beneficio ad frugem perducuntur. Qua piori est, quod quis in animum inducat, sibiq; persuadeat,
de te molem habitum mutat onem in non perterre,
quum rudi ora etiam impolitaque ingenia plinis minus ex illa, ut cera mollis, ut actabilis v-
26쪽
D E Ui rii LIB. I. Iidaque argilla, fingi flectique possint, atque artificist docilitate ad artes politiores, ac more minus rigi l dos perduci. Sic in natura rerum insitione, qua nihil excogitatu solertius, agrestes arbores mitescunt in animantium genere, ferae atque immanes belluae ossicio hominum mansuescunt ac cicurantur. Ocumento est Mago Carthaginens mi dux claris i mus, qui primus teste Plinio, leonem domitum ac mansuefactum manu demulcete ausus est , damnatusque illo argumento, quod nihil non perivabuius videretur vir tam artificis ingenii, eoque male lucredi libertatem censebant, cui in tantum etiam et silet feritas. Caeterum Melancholicos vel alterius conditionis homines, modo ne diutius intempei es inoleuit, atque aetas sit prouectior, in meliorem babitum demigrare posse, non est quod quis ambigat: quum nemo non perspiciat vinum meracum, calo iisque satis intensi, aqua gelida, vel mitiori succo Uilui tum vinum leue ac dilutum, saporeque queo, meraciori ac magis generoso liquore acui. Humo res siquidem vel vitiati, vel aliena qualitate imbuti, alterius humoris commixtione mitescunt, atq; Xu'ta natiua qualitate, extraneam asciscunt. Sic chole rete feruor affuso sanguine, ac phlegmate mitigatur. rhlegma seu pituita, flavae bilis admixtione calorem concipit, minusquequalitate frigida, atque humida corpori infesta est Pari ratione dereliquis statuas. Adferunt autem ad haec adiumenti plurimum alimenta, ac laudabilis succi cibi ex qua bus hum Oses, qui inde emanant,spiritus mentis incitabula miram
turam sortiuntur. Nihil autem enicacius ad perficiendam concoctioncm de excitandos spmtus,mno,exercitatione, vino, modo id generosum i ut, ac moderate, ut caetera, exhibeatur. Sic enim pari tus synceros excitat. ac lucidos, minimeque densos, e quibus emersit alacritas, mentisque hi .ari P ecbimile ab
27쪽
ricis 3I. Tetrici quando sestini. Zeno qua rupinorn
erectio Avimenta si quidem quae in humores elaborantur, vino perfusa, ac salubri succo macerata liberius permeant ac corporis conceptacula patentiora laxioraque efficiunt. Nihil itaque est quod mentis nebulas et que discutit, ac moerorem animis nostris ex uni quam congerrones festiui ac lepidi, deratus et/ιγὶ ivssu. Exhibuit huius rei illustre exemplum Teno ille tetricus,cuius animus ad omnia humanitatis ossicia ita occalluit ut nullis affectibus etiam a natura nobis insitis moueretur is tamen, ubi vino incaluit exhilarescere coepit, tum sestiuus esse ac venu.stus utrum autem ex sodalibus sciscitaretur quida, cur, quum esset ad prodigium usque seuerus ac rigidus, inter pocula tamen exhilaresceret lepide O
spondit, lupinisse assimilem. Qii' leguminis ge
nus,tametsi amarum sit adeo ut vermes interimat; maceratum tamen atque aqua per susum exuta elo-taq. amaritudine dulcescit. Est autem hoc omnibus natura insitum, ut cibo potu irrigato corpoream arulentia, omnisque moeror ac tristitia discutiatur. Excitantur enim spiritus moderato vini usu, ipsaque mens, quae impransis elanguescit, atq. tignis, cineribus obductus, consopita est, reuiuiscit. Quo fit ut corpus mortuum vivente sit ponderosius, quod omnis spiritus in auras euanuit, ac ieiunum bene pasto doluitens vigilante. Quocirca Melancholicosae
tetricos ad symposia ac geniales accubitus exstimulare soleo. Sic enim post Platonem, Warratur O prisii Caran.
Qui vir tametsi esset inamabilis , vultuque toruo, seueritatem tame supercilium illi excussit vinum adeo ut inter conuiuas blandus escte coeperit, moribusque plane comicis. Sensit enim viris, licet esset censor rigidus, ac grauitate Stoica naturam huma
28쪽
Tubsistere, nisi aliquid laxamenti sibi imperet, acre ibus seriis oblectamenta inter milceat. in propier seipsum quisque excutiat, atque exploret, quid Ai-lgat naturae condui quis si corpore status, quare
t iuuari offendique se percipiat infodinaequabilis
exsistat ac temperata corporis laabitudo similib. ω- ueri debet ac conseruati sin ad intemperiem deue I a sit, contrariis erigi ac resarciri postulat ita quis ex humorum redundantia , turgenteque sanguine, ac spiritibus sit in Venerem concitatior, aut plus satis petulcus ac lasci rus, immutata victus ratione vitaque instituto, ad severiorem habitum , ad mores sedatos se componat: snseuetio sit, magis quam par est, morosus, aut querulus, denique praefractus, durus , intractabilis, & quem nullis blandimentis, nullisque verborum lenociniis emolitas, hic ad vitae genus reuocandus est, quod paulo sit mitius . sic ut tripudia, cantilenas,suauia mulierum, blandi naenia atque amplexus non exhorrescat, modo omnia honestati decorifin serviant, atque intra mediocIitatem, intra coniugii limites conlistant. Est enim 'tColumella ex Xenophontis Oeconomico prodidit, maritale coniugium ita comparatum natura, It non solum iucundissima, verum etiam vidissima vitae societas ineatur done genus hominum temporis longinquitate spectaret ad interitum, marem fana inae Iegitime Deus coniunctum esse voluit, ut ex indiuidua societate mortalibus adiutoria non deessent, ac praeter amorem in gignendae sobolis mutua vitae ac fortunarum coniunctio illos deuinciret aeter uineum ti a a probatissimis vitis qui omni ima valetudini optime consultum cupiunt celebiai sint, et .sii citra saturitatem, refugere borem, Vit/iti simιn .nser lare.
29쪽
EVINI LEMNaiis gςndam censeo siti uidem quum frugalitas, profligata rapula atque noluit salubre corpus constitat exercitatio ero excula'
tunditur, ac vitalem vim concipit qua animantia quaeque vivunt, aluntur, auges uti utri Murae
u Piocreationi insistunt spii ii, aloti, sede' a et ρ ingui corporis partes periri.
30쪽
ι vina ac naturam sic explicemus Calor innatus nihili aliud est, quam humidum primigenium, insito spiri a tu&calore vitali undique perfusum . Caeterumicuum spiritus, vitae calorem contineat omniumque facultatumst moderator, ae per corpus celerrimel distusus vires suas undique deuehat corporis deni lque animique statum manifeste immutet, Cum ireliquis, tum huic praecipue labor impendendus est, quo instaurari fouerique possit. Siquidem si is syn- lcerus est, ac defaecatus, nec ullam extraneam quali- tatem conceperit, animi tranquillitatem parit, ino' resque integros constituit, denique affectus placidos ac sedatos; sem tum ius farique animi anciossu recessis
Quod si quid ubi contraxerit, aut aliquo vitio
imbutus sit, perturbati mentis securitatem contin- git, atque ad enormes impetus incitari. Vt enim i ventiae fatus impetuosi, ubi terrae marique in cum bunt, saeuissimas tempestates excitant, ac damna re' bus inferunt ita si inquieti sint nostri spiritus, aut turbulenti, varios cient animi motus ec mentem obluctante etiam'ratione, ut nauem excusso naues e ro,auulsisque clauo,inperturbationum scopulos il- lidunt. Exstinguuntur autem, vel detrimenta con cipiunt insiti nobis spiritus halitu foedo, immodica yenere, intempestiua vigilia, aestu ac labore nimio, an edia, in Cerore animi, ae iistitia quo spectat illud sapientis Spiritu latin Atatem es is risiam: pirit, tri si ares refacit ossa ante temptu enim senectam adfert mae stili animosiquescicirsia, at sanxiaetira ala rem imminuit. Recreat autem reficitque illos somnus placidus, vi num lenio generosum confabulationes festiuae exercitatio moderat , odorum suauitas ac fragrantia, quibus spiritus etiam extenuati atque evanescentes