장음표시 사용
41쪽
patriciis sunt prognati, immutata victus ratione ae-lictaque veteri , atque inolita consuetudine optimum vivendi institutum asciscant, ac se suosque ad laudabiles mores componant. Quod si rumiditas modico calore tepescat, ut iis qui loca incolunt pla- Mattiam na, aprica,patentia paucis arboribus consata,quales FAZιI sunt attiaci Belgae, qui hibernis mensibus initore; aestiuis ardore pleiunq; infestantur, ut corpora sortiuntur robusta, laboribus ad ueta, membra articulata,cutem hispidam ita animum pertinacem obti- tkra nent, obstinatum, iracundum magisque feroce mariti quam benignum caeterum acri sunt iudicio. pruden--- . tique industria, ac negotiandi peritia mire instru- dc qui rebus delectum adhibeant. Caeteri Belgae, quibus arbores praebent umbraciata, ac ventos at cent, quique caelum habent salubrius,terram istuminibus scatentem, agros aquarum dulcium ductu atque irrigatione foecundos, mitiori sunt ingeni minusq; aspero, sed alii aliis prudentiores, atq; mini ad res gerendas magis apti. Sic Flandi grauitate di- grauit cendi, atque inuentionis subtilitate pollent. Brabati exclusa seueritate, hilaritate animi ac morum comitate animos hominum conciliant quamquam illi Ita facilitate seimonis ac verborum lenocinio grauitatem condire soleant. Quod si pectori ac cerebro incumbit spiritus calore humoreque temperato perfusus, ii qui illius munere potiuntur in rebus geIendis vigiles sunt, acres, industrii, dc qui sagacitate, a- Itali or cumine ingenii, naturae solertia praestantia docti in q, iniuri dicendi petitia, atque ubertate caeteris praestant, de--em te nique memoria rerum praeteritarum tenaci sunt ac ainces firma, quaeque non facile effluat, aut exolescat. Ita si qua illata sit iniuria , post multos annos reuiuiscit, nec mens vindictae auida priuatam offensionem obliterati patitur, Quem affectum calori adscribo, quo animus
42쪽
iimus indignatione ita exulceratur, ut eum humor diluere nequeat, aut exstinguere deo enim impo- ttenter modo tacite imisque praecordiis, modo ager-:te eorum plerisque feruet animus. Sio sit, calido peritore mascula bilis
In horum confinio consistunt, ac proxime accedunt sed aliquo interuallo Britanni, quibus a una danguidior sit calor,minusque feruidus, atque ab humid: tate superetur , statura quidem sunt decenti, i corpore succulento ac vegeto verum humanitatis studiis minus dediti, ac politioribus literis minus ex- culti, qui tamen si animum . ut coeptum ' praecla- ris rebus applicare pergant, ad res gerendas eisiciun-rratur apti ad perdiscendas artes appositi Et quoniam spiritus habent crassiores calore modico perfusi,s,a- : cres habent iras, motus stabiles ac diuturnos, quo fit ut implacabiles sintiatque aegre animum excelsum Datque elatum nisi obsequiis officiosis expugnari si nant. Q dii spiritus ex feruore cordis, atque aeris regionis qualitate impense calidus sit fervidos ce- tueresque motus edit, sed qui ob tenuitatem sensim a deferuescant. Quo fit, ubi eorum nonnullis inca- lescit animus, temere atque inconsulte quid uisag grediantur, nec cessent quin quod animo conceperunt,perficiant Ita si qua subit animum conficiendat rei cogitatio, ut inter initia aegre excutitur: ita mens nonnunquam instabilis est inquieta, nisi rationis
freno coerceatur; die animum nunc huc celerem nune diuistitae, In partesque rapi varias,perque omnia versat.
Quod etiam plerunque usu venire let iratis vindictae cupidis tum iis qui furore vel amoris stimulis agitantur; quorum mens, quoniam aestu quodam fluctuat, ac paulo momento hinc inde impel
43쪽
siniendis consiliis statuunt Qui vero ex iis seia
conlectandas artes conferunt, quamlibet dissiciles atque operosas, strenue nec sine laude in his vel santur ' i l vero spiritus tenuis exsistit re imperato ca iore imbutus, acre iis ingenium ac volubile, expedita ac profluens in dicendo celeritas quibus illae naturae doles accedunt, ut ad excogitandum sint acuti, ad explicandum ornandumque, beres ac copioli; ad eloquendum exprimendum q. quae menia conceperint, promti quod autem ad animum rumque propensiones attinet, vividi sunt, alacres erecti, agiles, gesticulosi plerique eorum quibusliberalis deest educatio, ac docti irae institutio, ingenio sunt mobili, captioso fallaci infido, rerum nouarum auido loquacitate utili ac vana; in consiliis captandas callidi ac versuti; adeo ut quae Deutit impetus concipit, confestim iii statuendum sit , intelligant, ac mature perficere pergant obiter ubi intenderint ingenium, ibi valet. Quum itaque spirituum diuersitas, stq; ingeniorum murum a discrimina ea luci, aeris, regionis alimentorum conditione ac natura oriantur, quis' re secum ipse expendat, qua uincolumitati prospicere optime possit, eaque declinet quibus aliquid subest vitii in quae cum valetudini, tum spiritibus ossicere, atque aliquid labis aut contagii adferre possint. Quocirca optima insti incnda victus vitae a ratio, atque aeris salubritas cum Primis capranda. Haec enim anitatem etiam inclinatam ac labantem erigunt ac spiritus maxime fria-cerosesiiciunt si quidem scorpus vitiosis humoribus redundat, si spiritus impuli sint i cerebrum densis fumis, quos humores appellant, opplatum, eccolpus d anima detrimenta percipiunt. Hinc tanta in animis hominum deliratio tantusque mentis error, alienatio, stupor, despientia, furor, dementia; ut ea quae sensu exrosita non sunt,videre se putent, eaqua
44쪽
aove audire quae nemo est eloquutus Si quidem i- imaginatio iis corrumpitur' sensus communis qui diiudicat oc discernit omnia, detrimentum percipitὸ time moti alabascit, hebescit visus, caligant oculi, - .mnes animae facultatet, hoc est, insitae .vires quibus suam unlaeZ sequitur,languescunt, uis . ossiciis Oscitanter periunguntur. Si vero spiritus animalis ad mussim purus est, atque aethereus , qualis est ali tu exacte elaborat sanguinis, non solum pellucida est oculorum acies, sed omnes sensus tum externi, tum interni vigent, ac fulictiones suas inculpatererficiunt. DCpiritu qui toti munis, aiusque artibiu Uit eli, Mi1 in hominem diuiniim dei sivi, mentem eim peculiars munere imbuit Ob:t. de boni malictgenii qui humaru 'iritibusis immisti, vini, mutatis, humanis
A P. III. Spiritus vis quae diuinitus in haec inseriora delapsa,
Hanc machinam , mundique i molem agitat, o quaecunque ambitu caeli q. complexu coercentur, fouet ac vegetat, in immensum se porrigit, ac longe lateque diffusa est. Hae e siquidem regit ac moderatur omnia cuncta l. foecunda ellicit, ac vitali calore imbuit. Nec est quod quisquam opinetur aut sibi persuadeat ullam esse vim aliam , quae ista perficiat, quam spiritum illum,quo ab ipso rerum conditarum
ea ordio mundus, quae q. oeulis nostris obuia sunt, ac sensib exposita tam coneinau ac decentem ornatu adepta sunt: Grba enimDomini omniaformatasunt, s. ritu orii eiu omnis Hor,ipecies,uenti M,atque Ornatin eoru , Vssir io .urt,nc veta quas astat ama vim Uert, s pro utare se,ac catinua serie omnisgeneris peciei profer erusiae eo ruare possint. Sic immesus natur et opifeX,reb.
eis tu verbo ac spiritu suo vim procreauice indidit,
45쪽
ac propagandi ordinem insevit, quo posteritati ae
successioni insistant, hoe eii ,lpiritus diuinus in uniuersam creaturam diffusas, stirpes, animantes, homines sustentat, illisque vim impertit qua subsistat. Diritum itaque nihil est in tanta rerum uniuersitate quod e D a uis in sicacem Dei vim non percipiat eiusque ubertat ei scumbere saturetur Condito siquidem caelo ac terra, primis ruid jit que elementis, hoc est, rerum principiis constitutis, Spiritus diuinus iam inde ab initio ferebatur supera liquas, hoc est, liquidam materiam alioqui ei e tam , foecundam praestitit. Cuius dicti sensum graphice expressit Basilius cognomento Magnum Spiritio Dei uexa ferebatur super aqua superficiem, hoc est, fouebat, vita lemque foecunditatem atque animam vegetantem elemento liquido , a comnibus rebus creatis contulit , se ut spiritu coelesti omnia essent perfusa ac concalescerent incubantis alitis mole fouentisque auis specie atque effigi quae vim caloremque vita- limitia leni illi imprimit , cui insidet atque incumbit. Cu-iasiina cius rei exemplum a gallina sumere licet, quae ova aqua pul nimat,vitaque imbuit, atque animalculi siguram in-Di fouet ducit. Quod itaque spiritus innatare aquis dicitur, Getis. I. aut elemento liquido incumberes, de foecunilitate illi indita intelligi debet. Caeterum quum uniuersa rerum natura, quaeque spirant atque exsistunt, diuini spiritus munere potiantur, illiusque virtute subsistant, tum homines praecipua ac singulari praerogatiua omnia sunt consequuti, atque ani nos bent Ieaterna mente , ut Cicero ait, delibato , vel potius , ut scripturae testimonium proferam, acceperunt spiraeu iam vita, atque imaginem ex Diuinitatis archetypo
Libra i descriptam. Hausit huius dogmatis ex Hebraeorum
De arta fontibus tenuem auram, idque expressit his numeris ammam Ouidius; ti Seiu in nobis sunt Oeommercia cali, Γι uiua lineis diriti ire onit.
46쪽
Quam sententiam Diuus Paulus sacratiore philosophia imbutus, Atheniensibus persuasam esse volu t, quo in ueteratum auitumque errorem illis eximeret; atque ex illustri mundi spectaculo, appatratu crnatuq visendo, in quo Deus diuinitatis suae specimen cunctis exhibet, conspici posset in
notes ere. Sic enim apud illos concio natur: Dem A g. Ir. quifecit mundum quaeque i iis ambitu continentur, ac siti micali te raes Jominio, non in manufa ris templis habitat, nec ominam manibiu colitur , t tu opibiu indigis, quom ipsel de vitam,atque halitum omnibm, omnia conferat 'Peri Aratu um enim vivimM,movemur, aesti stimus;sicut se quida in Pha- vestratium poetarum indicat: nam uitu progenies etiam nam.
sum M. Caeterum quum homo tantis dotibus sat excultus; eaq. munera mentis ab opifice sit consequutus, ut primum naturali insitoque spiritu, deinde di-l uino actatu incitetur, tum externi quoq, spiritus in corpus mentemq; insiliunt. Veteres genios, Biblio Venit. trum codices ex ministerio Angelos, hoc est, inter- nuncios vocant, quod Dei iussa ac voluntatem ad He r. a. nos deserant Paulus Spiritus nominat Administrarorei, ut qui certis ossiciis destinentur, ac delegatum munus obeant apud illos qui salutem sint adepti. Cicero,tum alii a regione alieni, Lare amibarer, ac Lares,
Gmesticos Penates,deosique tutetires, vocant. Horum duo. constituuntur genera quorum alterum boni, alte- tum mali nomine designant , quod illi ad honesta Puni gaquaeque,atque ad res salutares instigent ad ea quae nil. sint incitamento, quae homini prodesse possunt, at inalisiaque ad salutem conferunt. Isti ad improbitatem, ad niiseu dedecus, ad funesta quaeque solicitant. Hoc enim muret. potissime meditantur, ut hominem omnibus malis Simile a inuoluant ac longissime a Deo auertant. cim pestifera autem sint spiritus incor2orei. ut grauis halitus; viq. alitu.
47쪽
aura insalubris ac noΣia in corpus latenter irrepunae non blua faces ministrant, lac tant ad patra Ricelera, sed ut pessan consaliores, impunitatun praenai pollicentur. Sic Adaimum in errorem per i traxitu cypens, et rum inquit 2 onmoriem:ni,
technis, tu ille noci ιui si mr
req:i d bis enim corde ac renibus an pei mulios ineptus,at l Ic leti elabo ali cibi debeant, duci tuin etiam illas potis ne i Id ex is praecipue nillula ruiseleant mentis cogitata atque cine nata cupiditato exoriri, quae Deum non latent, i dic abscondita sunt. cum Daemon a spiri cis sint aerii, ac longo iv i,ia a Daq re consuetudine , iam naturae solertia in: uua peripe . habent, atque exuerimento com proh ata, ex conieci uiti indiciis oculis, vultu, gestibu vi corporis motibus cogitationes ternas elicitatu uod etiam viro prudentia multarum rerum perita facta non dicti ite ocirca v impeto ibi ac frauctu lenti negotiatores in hominum perni. iciem omnia moliuntur, omnemque captant Occa
si ea qua illo cucumueniant atque incautoa
48쪽
paratosque opprimant ita Daemones nobis ins-i liantur, atque inlesti biit, quo quis a e vitae inte- :ritate ac unoribus spectatior, eo acerbius in ilium lirus suum exacuunt. Sic Christo non fuit veritus, Mart. nec erubuit Daemon tentation una frietes admouele, atque ambitione gula regnandi uvidat te atque inani gloria illum oppugnare Nec Paulum quoque a corri, diuexare puduit, cum elatio de animi, tuti eri ariorum saeuitia ac crudelitate. Iob quoque atris labari dis ab illo exagitatus violentos impetus erserie oaqus est verum clui omnia remuneratur accom-vensa Deus, finem certo mini imponit a Latii elidi mensuram praescribit, nocendique ineram coniti-l uit in id ipsum documento cuique esse dei et ni- ait aduei us nos moliri Daemoncs, nec tu mala in se Sam/; cridis progredi, nisi vel annuente, vel connivense nn 'omino. Cum autem multis variis in nocendi term ...
artibus homines adoriantur atque Oppu'nciar, tum eans, trema. mnestentant, explorantque aditus, a quat' ossa ut ex his quae domestica sunt ac natius, nullique Humorre non infra, adoriri ac conficere te hos qui angui ad mitia
heredundant, ad luxum, lasciuiam , ebs erat eua , occasioni ro fulti rem ad obscenos nefandosque amores, ad rarint. 'robrosas libidines, incestus, foedosque concubitusncitant. B iosos autem ac Cholericos ad iracuni iam, ad rixas. iurgia, contentiones, conuitia, pu-nas, caedes, latrocinia. seditiones, dissidia, exstimu-ant; ad ea quae paranda ac perficienda faces nam i strant : Melancholicos ad initi dentiam, aemulatione, lamaria sentiam,odium, indignationem, veneficium, fraudes, dolos, insitas, proditionem, moestitiaim , desperationent, acclisa dentiarn; postrein ad calalmi totum funestumque exitum adigunt. Patuitosset phlegmate oppressis ad desidiam; atq; et nauiam,
torporem, veternum, in Iliam, somnolentiam incise
a jam atque domuum a virtutum neglictum sua
49쪽
boaeter adiumento Obiter ut aer tenuitate caeli tempera lmajresi xu vita lena ac salutarem spiritum impertit animan imici tibus, urbisque virentibus: si e boni genii salubremi
auram aspirant , ac mentes nostras suaui amature fi-lciunt. ali vero, ut ventus pestilens, morbos: con-ltagia. ita illi exitiale virus exhalant atque animis io gallien. i. minum pestem ac perniciem adferunt emmi Veiis a. rnali labes homimιmque ruina, at interit m sic ut o- '
pus fuerit instauratore illo mirifico nempe Christo, qui hominem pristino nitori atque integritati restitueret. Et quoniam tanta est humanae naturae imbecillitas, ut aegre aduersus saeuissimi hostis insidias postat subsistere, Christus Iesus subductus in caelum, lvinacle Paracletum mitti curauit, qui nos fulciat, ac contra Satanae insultus omnesque malorum incursus red-l uid pi dat inuictos. Hic eli qui mentes nostras variis doti ritus si bus exornat, qui de Dei voluntate nos reddit certos, Eus in ac discussa omni dissidentia per Christum ad patrem inobus nos prouehit. Eligit enim mentes nostras, ac con-loiat solando hortandoque essicit, ut concepta fiducia, o lGa mnia ab illo sperare ac petere audeamus ac patris nomen illi opplorare. Quin&ipse spiritus, quem Deus emisit in corda noltra, attestat urina cum spi-lo . t. ritu nostro,quod .im sum inscii, O haeredes,cohaeredes an-utem Chri sti spiritus itaque diuinus mentium instaurator fidem ac credulii tatem verbo Dei fultam nobis inserit, quae fiduciam erga illum parit, certamque Fide σε spem consequendi promissa. Et quum hae virtutes ribu si non sunt otiosae uberrimum Charitatis operumque lpM prouentum proferunt, ad ea ouae adminiculatur, ac vires confert Paracletus , ut stabiles ac fixos in nubios errores, aut superstitionem abduci nos contin- Pep δ' gat; quae non aliud est teste Eusebi, quam falsa qua-
parat Disam, atqse ementita vera religionis umbra Lautfucata δε-
50쪽
Fit enim plerumque Cicerone teste, ut nonnuci; ima censi ctiati non tam voluntate quam cursus errare DL
amur. Si Paullis ludaeos non prorsus a pietate alienos censet velum aliquo duci studio , eloque Dei, id absque iudicio ita non omnino errent in affectutietatis , sed propter inscitiam ; quod in delectu a allucinantur , ac caecutiunt, spiritu Dei destituti unt. Cui vitio amnes sunt qui inueteratos errores pertinaciter vel tuentur vel tolerant, nec sustinent auidquam immutari eorum quae irrepserunt qui si imbuti essent spiritu illo munifices, non esset tanta nanimis opinionum ac docti inae dis)nsio Catterune in haec parerga esse existimet, atque ab institu to aliena nec in illud Horatii impingat; --- Ansueuera coepit
Qu u spiritus caelestis mentis innovator, duxit ac moderator spirituum iu mani corporis, qui se latiores exsistunt ac magis plicidi, ubi hoc ductore
reguntur, atque in ossicio continentur. Si enim tumultuari pergant, ac seditione in corpore concitare, Isi regit iacit animos acpectora mulcet. me corporis humani elamen is limis ue qualitatibus, aeg crationi principiis,e quibus homo consa, ac consa tu e i. Iu arti
A P. I I I L A B elementorum, non humorum facultatibus miris temperamenti ratio doducitur,illisque uni-