장음표시 사용
601쪽
όndustria quondam potens &manu strenua. elicem, nata mollitie luxuriaque virtutem Distinam perdidit, ct quos ante Cyrtini invictos bella praestiterant, in luxuriam lapsos otium ac desiit a iii peravit. In primis autem libidinis vitio hominum prudentia, sagacitas& cura futuri obtunditur, ait AH Contam polit. lib. 3. v. Ia. g. 6. pag. qq. Quae una estres Reipubl. perniciosissima; Nihi que est tam mortiferum ingeniis, quam libido. Nocet itidem oculis impurior iste concubitus,vid. Aristotel. de Gener. Anim. lib. 2. cap. s. & Manarae lib. 6. Epist. q. Renibus item, Aristot. lib. q. probi. a. Capiti, oribas lib. I. Euporist. cap. 22. Cordi, -- pati, Pulmoni, &c. vid. Ciraquesi. ad lib. 6. Conn. n. 43. seq. & Thom. Bartholin. Cent. 6. Hist. 49. In
Peste lupanaria maxime nocent; hinc eadem removenda recte scripsit Hieron. Mercuriat de Pelle c. P pag. 9 . quem pluribus consille. . I9. Instar omnium vero recensebo notabile ex Foreso lib. 26. obf 6. exemplum: Sartor quidam Delphensis 29. annor. procerus, niger Oc robustiis neglecta uxore cum muliere alia infecta ex saetida& vetita venere contraxit sibi in pene inflammationem; quod malum cum celabat, inflatione virgarac testium augescente atqua dein Chirurgi alicuj iis imprudentia accedente,fiebat pejus,lit totum membrum virile intra triduum ad esthiomenum perveniret, appareretque nigrum, corruptum dc quasi mortificatum atque stetens. Iii gangraenam tandem
transibat & per partes putrefiebat cum tanto faeto re, ut nemo apud ipsum stare posset, & hoc in tam brevi spatio. Successerunt febris, inflammatio gutturis aphthar, natium excoriatio, dolor ingens in lumbis, coxis ac se more, singultus per T. dies atque molesta tussis. Tandem partes penis corruptae ab M in a allia
602쪽
alio Chirurgo paulatim amputabantur: imo corinruptione aucta tandem totum membrum virile cataplasmati adhaerens excidit & ablatum fuit; putruitque scrotumo quod penis adhuc super fuit,usque
ad ventrem fuit radicitus resectum; remanentibus tamen testibus plane denudatis, qui tandem denuo nova carne accrescente iterum vestiti sunt, et idem supervixit, uxore priore mori' a prurientibus testibus alteram duxit, inanis tamen in veneris arena athleta. g. Io. Placet ex eodem Fores o lib. 26. Obs Io. hoc superaddere: Nobili Germano 29. annor. Una
nocte inter duas puellas lascivienti, cum se vino prius implevisset, & plusquam tredecim amplexus ex pertus esset, subito Vena in pectore perrupta fuit. Unde febre ardente cum delirio intra g. pluresve dies misere nullis remediis juvantibus, obit, Vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. ConfetiamHenr. abHeer observ.II Nota sunt etiam Viri cujusdam illustris iuec πολιτικωIιτου Ministri Regii fata, qui Parisiis inter amplexus amasiae animam reddidit,unde haud illepidumPoetae cujusdam Epigramma, in praenomen cum Heroe Carthaginensi, commune alluduns;
Per niveas equitans vetus & novus Hannibal Ala Ille oculum, hic animam perdidit inter opus. g. 2I. Adeo vera 1unt CL. Schonborn. Lib. 3. Polit. c. I 3. p. 262. verba dicentis: AScorta istac cistupanaria quid aliud in Rempublicam invehunt, quam morbos publice & haereditario grassantes ώQuid aliud faciunt, quam ut ex sano insanum, ex Arobiisso invalidum, ex solido erectoque corporci lecto amum perpetuisque doloribus arctatum es
603쪽
ORAT. DE STUDIORUM NOXA. s sficiant Το Nimirum qui ex lupanari re infecta domum redeunt, ceu jocatur O enus in Epigr. io8. lib. r. reliquos & ita totas familias itidem inficera possunt; quando vel eadem vase bibunt, vel in cadem cloaca desident, vel in uno accubant lecto; imo mariti uxores,liaeque illos,utriq; infantes,&ita porro. g. 22. Quare cum Cicerone lib. i. de Omelia p. 4 . finiemus: Si considerare volumias, quae sit in natura excellentia & dignitas, intelligemus, quam sit turpe, dimuere luxuria, & delicato ac molliter vivere; quamque honestum, Parce, continenter, severe sobrieque.
DE STUDIORUM NOXA DISSERTATIO.
B. E. D. Quam vellem nescire literas
ILLΠSTRISSIMI. GENEROSISSIMI, AMPLISSIMI, EXCELLENTISSIMI, NOBILISSIMI, AT UE CELEBERRIMI VIRI.
LECTISSIMA STUDIOSORUM CORONArQV m vestem iterum nescire literas, si tot
vigiliis excrucier. tot laboribus eXercear, tot succumbam morbis. tot miseriis exponar, tot sumtibus consumar. tot denique afficiar Mm 3 calm
604쪽
PO calumniis injuriisque, ut inglorius ad umbras deinicendam. Apud alios Pascitur in vivis livor, post fata quiescit: Apna literatos
-- -- -- viret post funera virus,
ct cui virenti nemo contradicere audebat, eidem mortuo, ceu leoni lepores, nasutuli quique insultant petulantius. Apud vos, vIRl SuMMi , jam facio verba, utpote hujus rei Judices aequissimos. quippe gnarissimos. Nolo auicin ab ovo, quod Riunt, incipere, puerorumque molestias in Udiscendis literis fusius recensere, refricareque pla-sas, quibus plagosi haut raro Orbilii eosdem non castigant, sed excarnificant, ut sepe tenerrima in-Fenia desperent, generosa vero omni reluctentur Impetu, & ita vel per timorem, vel per furorem Musis, earumque ingratiis, valedicant. Nolo m. ininisse periculorum , quae eos a tergo in Academiis insequuntur. ubi vel blandissima Venus ener-Vat, vel negligens Murcia torpere iacit, vel Bacchus luxuriosus obruit, vel intempestiva Eris atque Mars truculentior aut in duelli, aut in aliis latrocinuis morti tu in temporali tum aeternae istos mancipant, in siti dedecus suorumque dolorem infandum. Solummodo hac vice, quod mei est muneris, considera bo, considerandumque Vobis pi opinabo , non es Qimum, non duos, non decem morbos tantum, qui 3iteratis infidientur; sed si dixero centum si sexcentos, sit omnes dixero, minus excessero verit
iis limites. Quod ergo tam pace, quam benevo-kusia vostra fiat, Auditorex Honoratissimi, tam
605쪽
quam in speculo iniseriam literatorum morbosam exhibebo; demonstraboque maximam esse studiorum t noxam; quae non tam emaciando, quam plane absumendo ; non tam labefactando , quam funditus destruendo corpus vitamque nostram adinterit, imo conterit atque pessumdat. Hoc autem
fiat sub auspiciis coelestis animarum nostrarum Arinthiatri lMedici antiqui Artis nostrae Conditores sapientissimi admodum bene, admodum vere in sanguine animalis vitam consistere arbitrati sunt, quos selicius sequuntur interpretanturque recentiores. 8anguis etenim a primordio insitus per nova alimenta ore assumta in ventriculo concocta, separata in intestinis , & specie chyli per venas lacteas ad cavam venam delata, sanguinique venoso ob per
ennem circulationem a partibus versus cor redeun
ti admina , inibi beneficio pulsus ita ineorporantur, re, ut cum Plautina loquar Musa, incordiantur; ut calore, ζυμιωσει, mistione, motu atque repetita coctione naturam sanguinis plane induant, ct ita ceu novus sanguis per arterias promiscue ad omnes partes propellantur, qui, eum aliquoties cordis repetat secum , perfectior fieri nunquam non potest atque spiritibus locupletior. Hine &novo apud Medicos venit nomine, vocaturque Spiritus Vitalis; hic vero nihil aliud est, quam sanguis subtilissimus. atque quantum fieri potuit, enumcleate elaboratus. Ille cum promiscue e sinistro cordis thalamo egrediatur in arteriam magnam
mira tamen Naturae prudentissenae Providentia fie-M m 4 ria
606쪽
ri arbitror, ut subtiliores sanguinis partes spiritusque propter sevitatem, magis superiora, ct ita caput petant, ibique tam pro artificiosa brachiorum manuumque motione, quam pro sensuum externorum simul atque internorum ministerio in cerebri substantia segregentur, parumper alterentur, adque nervos protrusi spirituum animalium nomen induant. Horum usus, ceu dixi, est facere ad sensus S motum; perque nervos, qui ad omnes corporis propagantur partes, cum abeant, eadem praestant ossicia ; dein resolvuntur, inque liquorem abeunt aqueum, quem moderni vocant lympham. Haec vero intra peculiaria, lymphatica ob hoc dicta . vasa recepta redit versus eo oris centrum, sanguinique in corde denuo commistus aeternam quasi molitur circulationem, re ita uterque humor
Atque in se sua per vestigia volvitur rAudivistis itaque , villi MAxl Mi , quis naturae sit motus, quis ordo, quod partium nutrimentum, Iiuae constitutio, unde eaedem moveantur ., Unde ensus tum internos tum externos participent ' Haec
omnia vel sngula si laedantur, labem aliquam subponunt, qua posita actio vel cessat plane, vel saltem labefactatur. Cum vero Literati a teneris vitans vivant sedentariam a sanguis vero capiat vitium,
Rursus eum iidem studiis . lucubrationibus visisliisque atque multis cogitationibus plurimum spirituum animalium absumant, qui dein in dictam 1 lympham
607쪽
lympham seu aquam resolvantur: non erit mirum, si massa sanguinea primo vitalibus, dein animalibus privetur spiritibus. Defectum istum spirituum necessario insequitur lymphae copia, quae ii reliquo accedat sanguini jam dum valde pauperi atque consumto, eundem facit catarrhis 3. icho. ribusque abundantissimum , nutritioni functionibusque reliquis ineptum, ut taceam dein cessare vel ad minimum tardiorem fieri aut depravatam χυλοποικτιν, & ita in herba quasi perire corporis actionumque nostrarum integritatem atque resectionem. Inde infausto sidere largi sitim messi; omnium paene morborum propullulat, quia totius sanitatis fundamentiam overtitur, alimentumque depravatur. Hinc S partium tenor, robur, usus, ct ut paucis multa; omnia Pelimminuntur 4 vel depravantur, vel cessant plane. Adeo nocent fludia s Quare non mirum ad specialia enim deveniamus) si adsit salivae copia , vel deterior constitutio, unde sapor e rebus minus recte extrahitur, vel ea deficiente & ad alia forte loca abrepta masticatio atque deglutitio fiat difficilior, appetitus languidior ab obtusa videlicet fermenti ventriculi aciditate; concoctis ob eandem causam tardior, cruditatum moles, ventriculi gravitas atque imbecillitas, flatuum copia, inde eolica st quentes , rugitus, murmura, ructus, hique saepe austeri, ventris tormina, 'pochondriorum disiensiones atque instationes 8 chyli jam ob vitiosam coctionem depravati tardior distributio, seb tenacitatem sive visciditatem s. P venarum la-Mm s ctoariun
608쪽
sussiciens alimentum, partes contabescunt a. nutricio cum calore vitali imminuitur, unde languor. lassitudo, fastidiumque varium , ante tempus eanities. r 3. Adeo nocent studia f Esto verochylns ille crassior distribuatur , perveniatque ad cor, vitium tamen primae concoctionis vix corrigetur in secunda, minus in tertia, Quare crudiosi crassior. magisque seculentus sanguis ad partes ubi pervcnit, sive exeundo in arteriis, sive redeundo in venis minimis faciles parat atque patrat obstructiones: inde dolores varii, capitis r4. dentium aliarumque partium, nutritio impedita, tabitudo, maximusque mali I . monstrosi atque πολυμορ- g 9 dicti 0pochondriaci atque seorbutici fomes. Ut silentii peplo involvam alias mesenterii, pan-
creatis, solliculi fellis, sundo icterus) hepatis sidinis sis.) funde scirrhi renum & vcsicae unde calculi) cI .) caeterarumque partium obstructiones: Inde calor quasi reverberatur , uti Chimici loqui amant, fiuntque subitanei calores. I 8.ὶ Calore insuper p. n. aucto non possiant non exoriri variae febres s 39. hecticae, tertianae atque ardentes ; cordis palpitationes & anxietates. Adeo noeent studias Pariter crassior & seculentior illa in teria a calore excoquitur , unde varii vatiis in pamtibus ealculi, item tophi doloresque 2 o. in pediabus , manibus, gentibus atque coxendicibus, fiuntque literati mancipia podagrae, chiragrae, gona 3rpe atque ischiadis. ca I. Feces quoque aisi ex
609쪽
'cantrar, inde ejus constipatio , vel dissicilis sal. tim solutio. Nec minus inflammationes ct turbationes nascuntur in variis corporis partibus, ut in capite ejusque partibus, e. gr. aa. phrenitis u. melancholia, mania, vertigo, faue.) noetam-hulatio ag pnia c23. erysipelata, 26. insomnia horrenda, pavores o In colis angina, sar. 3 linguae asperitas: in ventriculo sitis immodica ; in thor, Ce pleuritis, peripneumonia hamoptoe aJ. & quae saepissima est, phthisis pulmonumque exulceratio, hancque presso pede 1equens tabes atque atro
phia. aρ.) Adeo nocent sudiat Si vero spiritusonimales uo. copiosirus absumantur, oritur oblivio si. atque memoriae deperditio, cui si festinanter ac imprudentius calefacientibus, ut herba Theae, Chocolata, sumo Tabaci, pulvere Trithe. Inii Sc. occurrunt, Da. incurrunt in deliria, ve ternum sis. rabiem & alia pejora mala. Largior euam ex absumtis spiritibus oritur lymphae pro ventus, quod cum in lucubrationibus maxime conistingat. lam manifeste videmus, cur literatis plerumque in virili aetate constitutis pedes tumeant, 34. adeo ut saepe impressi digiti vestigium com monstrent, qui tumores frequentissimi atque infelices sunt prodromi infelicioris hydropis tum ascitis tum tympanitis, tum leucophlegmatiae, inde radix omnium malorum nempe cacochymia, ejUS- ,
que filia matre longe pejor 3 s.ὶ eachmia. Quare pin reddimus facilius causas, cur literati, nisi si xiles plane sint, tamen liberos minus vivaces mi. Iimque ingeniosos generent. Reddimus eadem
610쪽
humores non recte Ventilantur , quia corpus rite non movetur; Vasa comprimuntur, ut circulatio
fiat inaequalis & tardior. Quin imo, dum proni libris inhiant, consuetudinem istam sibi contrahunt, ut dein incurvi cervici liceat uti Pacuviano incedant, gibberosi tardioresque aci plerumque meditabundi & quasi aliena agentex, adeo ut ubi sint, non sint; & ubi non sint, saepe sint. Ima non mihi si linguae centum sint oraq; centum
possim satis expedire multitudinem dc gravitatem tot tantorumque morborum i quos demum saepe
- - - 47) mors ultima linea rerum l eo nocent Iipudia lAudivistis, arbitror. AuDiTOREs, ad nauseam usque insigni cum cordolio, egoque ad usque ravim dixi , quantum nocem studia f Audivistis, inquam. miseriam literatorum, & nobile studiorum damnum noXamque insignem , quae corpus misellum exagitat excruciatque. Verum enim ver